ଦେଵରାଜଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତ୍ଵାଂ ଦିଦୃକ୍ଷତି ଭାରତ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ମାତଲିନା ଗିରିମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଶୈଶିରମ୍
'ଦେବରାଜ ଶକ୍ର, ଭାରତ, ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।' ମାତଳି ଏପରି କହିବା ପରେ, ମୁଁ ଶୈଶିର ପାହାଡ଼କୁ ନମସ୍କାର କଲି।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମୁପାଵୃତ୍ଯ ସମାରୋହଂ ରଥୋତ୍ତମମ୍। ଚୋଦଯାମାସ ସ ହଯାନ୍ମନୋମାରୁତରଂହସଃ
ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ମୁଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଲି। ମାତଳି ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ମନ ଏବଂ ପବନ ଭଳି ତେଜ ଚଲାଇଲେ।
[ମାତଲିର୍ହଯତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଯଥାଵଦ୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣଃ। ଅଵୈକ୍ଷତ ଚ ମେ ଵକ୍ରୃଂସ୍ତିତସ୍ଯାଥ ସସାରଥିଃ। ତଥା ଭ୍ରାନ୍ତେ ରଥେ ରାଜନ୍ଵିସ୍ମିତଶ୍ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
[ମାତଳି, ଘୋଡ଼ା ବିଷୟରେ ଜଣା, ଦକ୍ଷ ଏବଂ ସଚେତନ, ମୋ ଦେହର ଭଙ୍ଗି ଦେଖିଲେ। ରଥ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ:]
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତମିଦଂ ତ୍ଵଦ୍ଯଵିଚିତ୍ରଂ ପ୍ରତିଭାତି ମେ। ଯଦାସ୍ଥିତୋ ରଥଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପଦାନ୍ନ ଚଲିତଃ ପଦମ୍ ।।]
'ଆଜି ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତୁମର ପାଦ ଏକ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ହଲା ନାହିଁ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।'
ଦେଵରାଜୋଽପିହି ମଯା ନିତ୍ଯମତ୍ରୋପଲକ୍ଷିତଃ। ଵିଚଲନ୍ପ୍ରଥମୋତ୍ପାତେ ହଯାନାଂ ଭରତର୍ଷଭ
'ଭାରତ, ଘୋଡ଼ାମାନେ ପ୍ରଥମ ଲାଫ ଦେବା ସମୟରେ, ଦେବରାଜ ଶକ୍ରକୁ ମୁଁ ସେଠି ସଦା ଦେଖିଛି।'
ତ୍ଵଂ ପୁନଃ ସ୍ଥିତ ଏଵାତ୍ରରଥେ ଭ୍ରାନ୍ତେ କୁରୂଦ୍ଵହ। ଅତିଶକ୍ରମିଦଂ ସର୍ଵଂ ତଵେତି ପ୍ରତିଭାତି ମେ
'କିନ୍ତୁ, କୁରୁମାନ୍ୟ, ରଥ ଚାଲିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏଠାରେ ଅଟୁଟ ରହିଛ। ଏହା ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଶକ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଽଽକାଶମାଵିଶ୍ଯ ମାତଲିର୍ଵିବୁଧାଲଯାନ୍। ଦର୍ଶଯାମାସ ମେ ରାଜନ୍ଵିମାନାନି ଚ ଭାରତ
ଏପରି କହି, ମାତଳି ଆକାଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ମୋତେ ଦେବମାନେ ଥିବା ଘର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ମହଳଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଇଲେ।
[ସ ରଥୋ ହରିଭିର୍ଯୁକ୍ତୋ ହ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵମାଚକ୍ରମେ ତତଃ। ଋଷଯୋ ଦେଵତାଶ୍ଚୈଵ ପୂଜଯନ୍ତି ନରୋତ୍ତମ
[ହରି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗି ରଥ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଗଲା। ଋଷି ଏବଂ ଦେବମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ପୂଜା କଲେ।]
ତତଃ କାମଗମାଁଲ୍ଲୋକାନପଶ୍ଯଂ ଵୈ ସୁରର୍ଷିଣାମ୍। ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଚୈଵ ପ୍ରଭାଵମମିତୌଜସାମ୍ ।।]
ତାପରେ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଇଚ୍ଛାମତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରିବା ଦେବ ଋଷିମାନଙ୍କର ଲୋକ, ଏବଂ ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା।
ନନ୍ଦନାଦୀନି ଦେଵାନାଂ ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ। ଦର୍ଶଯାମାସ ମେ ଶୀଘ୍ରଂ ମାତଲିଃ ଶକ୍ରସାରଥିଃ
ଶକ୍ରଙ୍କ ରଥଚାଳକ ମାତଳି ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ମୋତେ ନନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଥିବା ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଉପଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଇଲେ।
ତତଃ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଭଵନମପଶ୍ଯଭମରାଵତୀମ୍। ଦିଵ୍ଯୈଃ କାମଫଲୈର୍ଵୃକ୍ଷୈ ରତ୍ନୈଶ୍ଚ ସମଲଂକୃତାମ୍
ତାପରେ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଶକ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ଅମରାବତୀ, ଦିବ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଗଛ ଏବଂ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ।
ନ ତାଂ ଭାସଯତେ ସୂର୍ଯୋ ନ ଶୀତୋଷ୍ଣେ ନ ଚ କ୍ଲମଃ। ନ ବାଧତେ ତତ୍ରରଜସ୍ତତ୍ରାସ୍ତି ନ ଜରା ନୃପ
ସେଠି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ ଦେଉନାହିଁ, ତାପ କିମ୍ବା ଶୀତ ନାହିଁ, କ୍ଲାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଧୂଳି ଅସୁବିଧା ଦେଉନାହିଁ, ଏଠି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ରାଜା।
ନ ତତ୍ରଶୋକୋ ଦୈନ୍ଯଂ ଵା ଵୈଵର୍ଣ୍ଯଂ ଚୋପଲକ୍ଷ୍ଯତେ। ଦିଵୌକସାଂ ମହାରାଜ ନ ଗ୍ଲାନିରରିମର୍ଦନ। ନ କ୍ରୋଧଲୋଭୌ ତତ୍ରାସ୍ତାମଶୁବଂ ଵା ଵିଶାଂପତେ
ସେଠାରେ, ରାଜା, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଦୁଃଖ, ନିରାଶା କିମ୍ବା ମୁହଁର ରଙ୍ଗ ହରାଇଥିବା ଦେଖାଯାଏନାହିଁ; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ଆପଣ, ସେଠାରେ କେବେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଥକାନି, କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ଲୋଭ, କିମ୍ବା ଅଶୁଭ କିଛି ମିଳେନାହିଁ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ।
ନିତ୍ଯଂ ତୁଷ୍ଟାଶ୍ ତେ ରାଜନ୍ପ୍ରାଣିନଃ ସୁରଵେଶ୍ମନି। ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲାସ୍ତତ୍ର ପାଦପା ହରିତଚ୍ଛଦାଃ
ସେଠାରେ, ରାଜା, ଦେବମନ୍ଦିରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି; ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ସଦା ହରିତ ଓ ଫୁଲ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯଶ୍ଚ ଵିଵିଧାଃ ପଦ୍ମସୌଗନ୍ଧିକାଯୁତାଃ। ଶୀତସ୍ତତ୍ରଵଵୌ ଵାଯୁଃ ସୁଗନ୍ଧୋ ଵୀଜତେ ଶୁଭଃ
ସେଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପୋଖରୀ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳପଦ୍ମର ଘ୍ରାଣ ରହିଛି; ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନ ଶୁଭ ଭାବରେ ବହୁଛି।
ସର୍ଵରତ୍ନଵିଚିତ୍ରା ଚ ଭୂମିଃ ପୁଷ୍ପଵିଭୂଷିତା। ମୃଗଦ୍ଵିଜାଶ୍ଚ ବହଵୋ ରୁଚିରା ମଧୁରସ୍ଵରାଃ। ଵିମାନଗାମିନଶ୍ଚାତ୍ରଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ବହଵୋଽମରାଃ
ସେଠାରେ ଭୂମି ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ; ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନେକ ଅମରମାନେ ଆକାଶରେ ରଥ ଚଳାଇ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ତତୋଽପଶ୍ଯଂ ଵସୂନ୍ରୁଦ୍ରାନ୍ସାଧ୍ଯାଂଶ୍ଚ ସମରୁଦ୍ଗଣାନ୍। ଆଦିତ୍ଯାନଶ୍ଵିନୌ ଚୈଵ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ ଓ ମାରୁତ ଗଣ, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଦେଖିଲି; ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କଲି।
ତେ ମାଂ ଵୀର୍ଯେଣ ଯଶସା ତେଜସା ଚ ବଲେନ ଚ। ଅସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚାପ୍ଯନ୍ଵଜାନନ୍ତ ସଂଗ୍ରାମେ ଵିଜଯେନ ଚ
ସେମାନେ ମୋ ଶୌର୍ୟ, କୀର୍ତି, ତେଜ ଓ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ଦେଖି ମୋତେ ପରିଚୟ କଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତାଂ ପୁରୀଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵପୂଜିତାମ୍। ଦେଵରାଜଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷମୁପାତିଷ୍ଠଂ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
ମୁଁ ସେ ଦିବ୍ୟ ପୁରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି; ମୁଁ ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଦେବରାଜଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲି।
ଦଦାଵର୍ଧାସନଂ ପ୍ରୀତଃ ଶକ୍ରୋ ମେ ଦଦତାଂଵରଃ। ବହୁମାନାଚ୍ଚ ଗାତ୍ରାଣି ପସ୍ପର୍ଶ ମମ ଵାସଵଃ
ସେଠାରେ ଶକ୍ର, ଦାନ ଦେବାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ମୋତେ ଆଦର ଆସନ ଦେଲେ; ଏବଂ ବଡ ଆଦରରେ ବାସବ ମୋ ଦେହକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
ତତ୍ରାହଂ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସହିତୋ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ। ଅସ୍ତ୍ରାର୍ତମଵସଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ଶିକ୍ଷାଣୋଽସ୍ତ୍ରାଣି ଭାରତ
ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବହୁତ ଦାନ କରନ୍ତି, ସହିତ ରହିଲି; ଭାରତ, ମୁଁ ଆପଣ ଚାହିଁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିଲି।
ଵିଶ୍ଵାଵସୋଶ୍ଚ ଵୈ ପୁତ୍ରଶ୍ଚିତ୍ରସେନୋଽଭଵତ୍ସଖା। ସ ଚ ଗାନ୍ଧର୍ଵମଖିଲଂ ଗ୍ରାହଯାମାସ ମାଂ ନୃପ
ବିଶ୍ୱାବସୁଙ୍କ ପୁଅ ଚିତ୍ରସେନ ମୋ ସଂଗୀ ହେଲେ; ସେ ମୋତେ ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ କଳା ଶିଖାଇଲେ, ରାଜା।
ତତ୍ରାହମଵସଂ ରାଜନ୍ଗୃହୀତାସ୍ତ୍ରଃ ସୁପୂଜିତଃ। ସୁଖଂ ଶକ୍ରସ୍ ଭଵନେ ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତଃ
ସେଠାରେ, ରାଜା, ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଶକ୍ରଙ୍କ ଘରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ ସୁଖରେ ରହିଲି।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ଵୈ ଗୀତଶବ୍ଦଂ ଚ ତୂର୍ଯଶବ୍ଦଂ ଚ ପୁଷ୍କଲମ୍। ପଶ୍ଯଂଶ୍ଚାପ୍ସରସଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନୃତ୍ଯନ୍ତୀର୍ଭରତର୍ଷଭ
ମୁଁ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେଖୁଥିଲି।
ତତ୍ସର୍ଵମନଵଜ୍ଞାଯ ତଥ୍ଯଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଭାରତ। ଅତ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯାହମସ୍ତ୍ରେଷ୍ଵେଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଭାରତ, ସେ ସମସ୍ତ କଥାକୁ ମୁଁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝି, ଅବମାନ କରିନାହିଁ; ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିବାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ଦେଲି।
ତତୋଽତୁଷ୍ଯତ୍ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତେନ କାମେନ ମେ ଵିଭୁଃ। ଏଵଂ ମେ ଵସତୋ ରାଜନ୍ନେଷ କାଲୋଽତ୍ଯଗାଦ୍ଦିଵି
ତାପରେ ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଦେବ ମୋ ଭକ୍ତିରେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ; ଏଭଳି ଭାବରେ, ରାଜା, ମୋର ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିବା ସମୟ ଅତିକ୍ରମ ହେଲା।
କୃତାସ୍ତ୍ରମତିଵିଶ୍ଵସ୍ତମଥ ମାଂ ହରିଵାହନଃ। ରସଂସ୍ପୃଶ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନି ପାଣିବ୍ଯାମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖି ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଚକ୍ରଧାରୀ ମୋ ମୁଣ୍ଡକୁ ହାତ ଦେଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ନ ତ୍ଵମଦ୍ଯ ଯୁଧା ଜେତୁଂ ଶକ୍ଯଃ ସୁରଗଣୈରପି। କିଂ ପୁନର୍ମାନୁଷେ ଲୋକେ ମାନୁଷୈରକୃତାତ୍ମଭିଃ
ଆଜି ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିବେନାହିଁ; ତେବେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକର ଅଶିକ୍ଷିତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କିପରି ଜିତିପାରିବେ?
ଅପ୍ରମେଯୋଽପ୍ରଧୃଷ୍ଯଶ୍ଚ ଯୁଦ୍ଧେଷ୍ଵପ୍ରତିମସ୍ତଥା। `ଅଜେଯସ୍ତ୍ଵଂ ହି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ସର୍ଵୈରପିସୁରାସୁରୈଃ
ତୁମେ ଅପରିମାପ, ଅଜୟ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ସମାନ କେହି ନାହିଁ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ।
ଅଥାବ୍ରଵୀତ୍ପୁନର୍ଦେଵଃ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହଃ। ଅସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧେ ସମୋ ଵୀର ନ ତେ କଶ୍ଚିଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାପରେ ଦେବ ଆଉଥରେ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ହର୍ଷ ହୋଇ କହିଲେ: 'ବୀର, ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ହେବେନାହିଁ।'