ସୁରକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଦୃଷ୍ଟଵାନସି ଶଂକରମ୍। ଅସ୍ମତ୍ତୋଽପି ଗୃହାଣ ତ୍ଵମସ୍ତ୍ରାଣୀତି ସମନ୍ତତଃ
ଦେବମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିଛ, ଏବେ ଆମ ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଚାରିପାଖରୁ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ତତୋଽହଂ ପ୍ରଯତୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସୁରର୍ଷଭାନ୍। ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣାଂ ତଦାଽସ୍ତ୍ରାଣି ମହାନ୍ତି ଵିଵିଧାନି ଚ
ତାପରେ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେମାନଙ୍କଠୁ ବିଭିନ୍ନ ଏବଂ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲି।
ଗୃହୀତାସ୍ତ୍ରସ୍ତତୋ ଦେଵୈରନୁଜ୍ଞାତୋସ୍ମି ଭାରତ। ଅଥ ଦେଵା ଯଯୁଃ ସର୍ଵେଯଥାଗତମରିଂଦମ
ଦେବମାନଙ୍କଠୁ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ପାଇଲି, ଭାରତ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ମଘଵାନପି ମାଂ ଦେଵୋ ରଥମାରୋପ୍ଯ ସୁପ୍ରଭମ୍। ଉଵାଚ ଭଗଵାନ୍ଵାକ୍ଯଂ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ ମହାଯଶାଃ
ତାପରେ ମହାୟଶସ୍ବୀ ଦେବତା ମଘବାନ, ହସି ମୁଁକୁ ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ, ମୋତେ କିଛି ଶବ୍ଦ କହିଲେ।
ପୁରୈଵାଗମନାଦସ୍ମାଦ୍ଵେଦାହଂ ତ୍ଵାଂ ଧନଂଜଯ। ଅତଃ ପରଂ ତ୍ଵହଂ ଵୈ ତ୍ଵାଂ ଦର୍ଶଯେ ଭରତ୍ରଷଭ
ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଣିଥିଲି, ଧନଞ୍ଜୟ; ଏହିପରି ଏବେ ମୁଁ ତୁମେ ମୋ ପ୍ରକଟ ଦେଖିବାକୁ ଦେଉଛି, ଭାରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତ୍ଵଯା ହି ତୀର୍ଥେଷୁ ପୁରା ସମାପ୍ଲାଵଃ କୃତୋଽସକୃତ୍। ତପଶ୍ଚେଦଂ ମହତ୍ତ୍ପ୍ତଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗନ୍ତାସି ପାଣ୍ଡଵ
ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଛ, ଏବଂ ଏହି ବଡ଼ ତପସ୍ୟା ତୁମର ସଫଳ ହୋଇଛି, ପାଣ୍ଡବ; ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
ଭୂଯଶ୍ଚୈଵ ଚ ତପ୍ତଵ୍ଯଂ ତପଶ୍ଚରଣମୁତ୍ତମମ୍। `ଦୁଶ୍ଚରଂ ଘୋରମସ୍ତ୍ରାଣାଂ ତପୋବଲକରଂ ତଵ
ଏବେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡିବ, ଯାହା କଷ୍ଟଦାୟକ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର, ଏହି ତପସ୍ୟା ତୁମକୁ ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଦେବ।
ସ୍ଵର୍ଗସ୍ତ୍ଵଵଶ୍ଯଂ ଗନ୍ତଵ୍ଯସ୍ତ୍ଵଯା ଶତ୍ରୁନିଷୂଦନ। ମାତଲିର୍ମନ୍ନିଯୋଗାତ୍ତ୍ଵାଂ ତ୍ରିଦିଵଂ ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯତି
ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ଦରକାର, ଶତ୍ରୁଦମନ; ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ମାତଳି ତୁମକୁ ତ୍ରିଦିବକୁ ନେଇଯିବ।
ଵିଦିତସ୍ତ୍ଵଂହି ଦେଵାନାଂ ମୁନୀନାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। `ଇହସ୍ଥଃ ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପଃ କୁର୍ଵନ୍ସୁଦୁଷ୍କରମ୍
ତୁମେ ଦେବମାନେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଚିତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏଠାରେ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରୁଛ।
ତତୋଽହମବ୍ରୁଵଂ ଶକ୍ରଂ ପ୍ରସୀଦ ଭଗଵନ୍ମମ। ଆଚାର୍ଯଂ ଵରଯେଽହଂ ତ୍ଵାମସ୍ତ୍ରାର୍ଥଂ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵର
ତାପରେ ମୁଁ ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲି: 'ଭଗବନ, ମୋପାଇଁ କୃପା କର; ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆମାର ଆଚାର୍ୟ ଭାବେ ଚୟନ କରୁଛି, ଦେବମାନଙ୍କ ନାୟକ।'
କ୍ରୂରକର୍ମାଽସ୍ତ୍ରଵିତ୍ତାତ ଭଵିଷ୍ଯସି ପରଂତପ। ଯଦର୍ଥମସ୍ତ୍ରାଣୀପ୍ସୁସ୍ତ୍ଵଂ ତଂ କାମଂ ପାଣ୍ଡଵାପ୍ନୁହି
ସେ କହିଲେ: 'ତୁମେ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ ହେବ, ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ରଖିଛ, ପାଣ୍ଡବ, ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କର।'
ତତୋଽହମବ୍ରୁଵଂ ନାହଂ ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଶତ୍ରୁହନ୍। ମାନୁଷେଷୁ ପ୍ରଯୋକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିନାଽସ୍ତ୍ରପ୍ରତିଘାତନାତ୍
ତାପରେ ମୁଁ କହିଲି: 'ଶତ୍ରୁହନ, ମୁଁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ମାନବମାନେ ଉପରେ ବ୍ୟବହାର କରିବିନାହିଁ, କେବଳ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଘାତ ପାଇଁ ଛଡ଼ା।'
ତାନି ଦିଵ୍ଯାନି ମେଽସ୍ତ୍ରାଣି ପ୍ରଯଚ୍ଛ ଵିବୁଧାଧିପ। ଲେକାଂଶ୍ଚାସ୍ତ୍ରଜିତାନ୍ପଶ୍ଚାଲ୍ଲଭେଯଂ ସୁରପୁଙ୍ଗଵ
ମୋତେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଦିଅ, ବିବୁଧମାନଙ୍କ ଅଧିପତି; ପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଦଳକୁ ଜିତିବା ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ପାଇପାରିବି।
ପରୀକ୍ଷାର୍ଥଂ ମଯୈତତ୍ତେ ଵାକ୍ଯମୁକ୍ତଂ ଧନଂଜଯ। ମମାତ୍ମଜସ୍ଯ ଵଚନଂ ସୂପପନ୍ନମିଦଂ ତଵ
ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ କହିଥିଲି, ଧନଞ୍ଜୟ; ଏହି ଅନୁରୋଧ ତୁମର ଯଥାଯଥିକ, ଯେପରି ମୋ ପୁତ୍ର କହିଛି।
ଶିକ୍ଷ ମେ ଭଵନଂ ଗତ୍ଵାସର୍ଵାଣ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଭାରତ। ଵାଯୋରଗ୍ନେର୍ଵସୁଭ୍ଯୋଽପି ଵରୁଣାତ୍ସମରୁଦ୍ଗଣାତ୍
ଭାରତ, ମୋ ଘରକୁ ଆସି, ପବନ, ଅଗ୍ନି, ବସୁ, ଭାରୁଣ, ମରୁତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମୋଠାରୁ ଶିଖିବା।
ସାଧ୍ଯଂ ପୈତାମହଂ ଚୈଵ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରକ୍ଷସାମ୍। ଵୈଷ୍ଣଵାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ନୈର୍ଋତାନି ତଥୈଵ ଚ
ସାଧ୍ୟ, ପିତାମହ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସ, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ନୈରୃତ ଦେବତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଶିଖିବା।
ମଦ୍ଗତାନି ଚ ଜାନୀହି ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରାଣି କୁରୂଦ୍ଵହ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ମାଂ ଶକ୍ରସ୍ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
କୁରୁମାନ୍ୟ, ମୋଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା। ଏପରି କହି, ଶକ୍ର ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଅଥାପଶ୍ଯଂ ହରିଯୁଜଂ ରଥମୈନ୍ଦ୍ରମୁପସ୍ଥିତମ୍। ଦିଵ୍ଯଂ ମାଯାମଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍ତଂ ମାତଲିନା ନୃପ
ତାପରେ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ, ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗି, ମାତଳି ତିଆରି କରିଥିବା ଶୁଭ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ରଥ।
ଲୋକପାଲେଷୁ ଯାତେଷୁ ମାମୁଵାଚାଥ ମାତଲିଃ। ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛତି ଶକ୍ରସ୍ତ୍ଵାଂ ଦେଵରାଜୋ ମହାଦ୍ଯୁତେ
ଲୋକପାଳମାନେ ଚାଲିଗଲାପରେ, ମାତଳି ମୋତେ କହିଲେ—'ଦେବରାଜ ଶକ୍ର, ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।'
ସଂସିଦ୍ଧସ୍ତ୍ଵଂ ମହାବାହୋ କୁରୁ କାର୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍। ପଶ୍ଯ ପୁଣ୍ଯକୃତାଂ ଲୋକାନ୍ସଶରୀରୋ ଦିଵଂ ଵ୍ରଜ
'ମହାବାହୁ, ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଛ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ କର। ପୁଣ୍ୟବାନ୍ମାନଙ୍କର ଲୋକ ଦେଖ, ନିଜ ଦେହରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ।'
ଦେଵରାଜଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷସ୍ତ୍ଵାଂ ଦିଦୃକ୍ଷତି ଭାରତ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽହଂ ମାତଲିନା ଗିରିମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଶୈଶିରମ୍
'ଦେବରାଜ ଶକ୍ର, ଭାରତ, ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।' ମାତଳି ଏପରି କହିବା ପରେ, ମୁଁ ଶୈଶିର ପାହାଡ଼କୁ ନମସ୍କାର କଲି।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମୁପାଵୃତ୍ଯ ସମାରୋହଂ ରଥୋତ୍ତମମ୍। ଚୋଦଯାମାସ ସ ହଯାନ୍ମନୋମାରୁତରଂହସଃ
ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ମୁଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଲି। ମାତଳି ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ମନ ଏବଂ ପବନ ଭଳି ତେଜ ଚଲାଇଲେ।
[ମାତଲିର୍ହଯତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ଯଥାଵଦ୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣଃ। ଅଵୈକ୍ଷତ ଚ ମେ ଵକ୍ରୃଂସ୍ତିତସ୍ଯାଥ ସସାରଥିଃ। ତଥା ଭ୍ରାନ୍ତେ ରଥେ ରାଜନ୍ଵିସ୍ମିତଶ୍ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
[ମାତଳି, ଘୋଡ଼ା ବିଷୟରେ ଜଣା, ଦକ୍ଷ ଏବଂ ସଚେତନ, ମୋ ଦେହର ଭଙ୍ଗି ଦେଖିଲେ। ରଥ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ:]
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତମିଦଂ ତ୍ଵଦ୍ଯଵିଚିତ୍ରଂ ପ୍ରତିଭାତି ମେ। ଯଦାସ୍ଥିତୋ ରଥଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପଦାନ୍ନ ଚଲିତଃ ପଦମ୍ ।।]
'ଆଜି ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତୁମର ପାଦ ଏକ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ହଲା ନାହିଁ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।'
ଦେଵରାଜୋଽପିହି ମଯା ନିତ୍ଯମତ୍ରୋପଲକ୍ଷିତଃ। ଵିଚଲନ୍ପ୍ରଥମୋତ୍ପାତେ ହଯାନାଂ ଭରତର୍ଷଭ
'ଭାରତ, ଘୋଡ଼ାମାନେ ପ୍ରଥମ ଲାଫ ଦେବା ସମୟରେ, ଦେବରାଜ ଶକ୍ରକୁ ମୁଁ ସେଠି ସଦା ଦେଖିଛି।'
ତ୍ଵଂ ପୁନଃ ସ୍ଥିତ ଏଵାତ୍ରରଥେ ଭ୍ରାନ୍ତେ କୁରୂଦ୍ଵହ। ଅତିଶକ୍ରମିଦଂ ସର୍ଵଂ ତଵେତି ପ୍ରତିଭାତି ମେ
'କିନ୍ତୁ, କୁରୁମାନ୍ୟ, ରଥ ଚାଲିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏଠାରେ ଅଟୁଟ ରହିଛ। ଏହା ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଶକ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଽଽକାଶମାଵିଶ୍ଯ ମାତଲିର୍ଵିବୁଧାଲଯାନ୍। ଦର୍ଶଯାମାସ ମେ ରାଜନ୍ଵିମାନାନି ଚ ଭାରତ
ଏପରି କହି, ମାତଳି ଆକାଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ମୋତେ ଦେବମାନେ ଥିବା ଘର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ମହଳଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଇଲେ।
[ସ ରଥୋ ହରିଭିର୍ଯୁକ୍ତୋ ହ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵମାଚକ୍ରମେ ତତଃ। ଋଷଯୋ ଦେଵତାଶ୍ଚୈଵ ପୂଜଯନ୍ତି ନରୋତ୍ତମ
[ହରି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗି ରଥ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଗଲା। ଋଷି ଏବଂ ଦେବମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ପୂଜା କଲେ।]
ତତଃ କାମଗମାଁଲ୍ଲୋକାନପଶ୍ଯଂ ଵୈ ସୁରର୍ଷିଣାମ୍। ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଚୈଵ ପ୍ରଭାଵମମିତୌଜସାମ୍ ।।]
ତାପରେ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ଇଚ୍ଛାମତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରିବା ଦେବ ଋଷିମାନଙ୍କର ଲୋକ, ଏବଂ ଅସୀମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା।
ନନ୍ଦନାଦୀନି ଦେଵାନାଂ ଵନାନ୍ଯୁପଵନାନି ଚ। ଦର୍ଶଯାମାସ ମେ ଶୀଘ୍ରଂ ମାତଲିଃ ଶକ୍ରସାରଥିଃ
ଶକ୍ରଙ୍କ ରଥଚାଳକ ମାତଳି ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ମୋତେ ନନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଥିବା ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଉପଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଇଲେ।