ରାଜଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯମିତି ଧର୍ମଵିଦୋ ଵିଦୁଃ। ତ୍ରିଦଶାନାମିଦଂ ଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ଭୀମସେନ ତ୍ଵଯା କୃତମ୍
ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରିୟ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି କାମ, ଭୀମସେନ, ଦେବତାମାନେ ଅପ୍ରିୟ ମାନନ୍ତି, ତୁମେ କରିଛ।
ଅର୍ଥଧର୍ମାଵନାଦୃତ୍ଯ ଯଃ ପାପେ କୁରୁତେ ମନଃ। କର୍ମଣାଂ ପାର୍ଥ ପାପାନାଂ ସ ଫଲଂ ଵିନ୍ଦତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଧନ ଓ ଧର୍ମକୁ ଅବହେଳା କରି, ମନକୁ ପାପ କାମରେ ଲାଗାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗନ୍ତି।
ସାହସଂଵତ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦେଵାନାମପି ଚାପ୍ରିଯମ୍'। ପୁନରେଵଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍
ତୁମେ ଶୁଭ ହେଉ; ଏହି ଅତି ଉତ୍ସାହର କାମ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରିୟ ମାନନ୍ତି। ମୋତେ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ପୁଣି ଏମିତି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଭ୍ରାତା ଭ୍ରାତରମଚ୍ଯୁତମ୍। `ଭୀମସେନଂ ମହାବାହୁମପ୍ରଧୃଷ୍ଯପରାକ୍ରମମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାଇ ନିଜ ଅଚଳ ଭାଇ, ଭୀମସେନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅପରାଜିତ ପ୍ରତାପୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଵିଭାଗଜ୍ଞଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଵିରାମ ମହାତେଜାସ୍ତମେଵାର୍ଥଂ ଵିଚିନ୍ତଯନ୍
କୁନ୍ତୀର ପୁଅ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଧନର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିଥିବା, ଏହି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ଏକ ମୁହୁର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଚୁପ ହେଲେ।
ତତସ୍ତେ ହତଶିଷ୍ଟା ଯେ ଭୀମସେନେନ ରାକ୍ଷସାଃ। ସହିତାଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯନ୍ତ କୁବେରସଦନଂ ପ୍ରତି
ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯିବା ପରେ ଯେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏକାଠି ହେଇ କୁବେରଙ୍କ ଗୃହ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।
ତେ ଜଵେନ ମହାଵେଗାଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈଶ୍ରଵଣାଲଯମ୍। ଭୀମମାର୍ତସ୍ଵରଂ ଚକ୍ରୁର୍ଭୀମସେନଭଯାର୍ଦିତାଃ
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗତିରେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟରେ ବିପଦ ଚିତ୍କାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରାଯୁଧାଃ କ୍ଲାନ୍ତାଃ ଶୋଣିତାକ୍ତପରିଚ୍ଛଦାଃ। ପ୍ରକୀର୍ଣମୂର୍ଧଜା ରାଜନ୍ଯକ୍ଷାଧିପତିମବ୍ରୁଵନ୍
ହତଶ, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଭୂମିରେ ରଖି, ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିତ ପୋଷାକ, ଖୁଲିଯାଇଥିବା କେଶ, ସେମାନେ ରାଜା ଯକ୍ଷମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗଦାପରିଘନିସ୍ତ୍ରିଂସତୋମରପ୍ରାସଯୋଧିନଃ। ରାକ୍ଷସା ନିହତାଃ ସର୍ଵେ ତଵ ଦେଵପୁରଃସରାଃ
ଗଦା, ଲଠ, ତଳୱାର, ବଣ, ତୀର ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ଆପଣଙ୍କ ଦେବନଗରୀର ସେବକମାନେ, ସମସ୍ତେ ମାରାଯିବା।
ପ୍ରମୃଦ୍ଯତରସା ଶୈଲଂ ମାନୁଷେଣ ଧନେଶ୍ଵର। ଏକେନ ନିହତାଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଗତାଃ କ୍ରୋଧଵଶା ଗଣାଃ
ଧନର ମହାରାଜ, ଏକ ମାନବ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଏହି ଦଳମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ।
ପ୍ରଵରା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଯକ୍ଷାଣାଂ ଚ ନରାଧିପ। ଶେରତେ ନିହତା ଦେଵ ଗତସତ୍ଵାଃ ପରାସଵଃ
ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନେ, ରାଜା, ଏବେ ମୃତ, ପ୍ରାଣ ଛାଡି ଦେହ ନିର୍ଜୀବ ହୋଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
ଭଗ୍ନଃ ଶୈଲୋ ଵଯଂ ଭଗ୍ନା ମଣିମାଂସ୍ତେ ସଖା ହତଃ। ମାନୁଷେଣଂ କୃତଂ କର୍ମ ଵିଧତ୍ସ୍ଵ ଯଦନନ୍ତରମ୍
ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଆମେ ହାରିଗଲୁ, ମଣିରେ ଶୋଭିତ ସଖା ମାରାଯିଲା; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ମାନବ କରିଛି—ଏବେ ଆପଣ କଣ କରିବେ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତୁ।
ସ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସର୍ଵଯକ୍ଷଗଣାଧିପଃ। କୋପସଂରକ୍ତନଯନଃ କଥମିତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ
ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ନାୟକ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ, ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହେଇ, କିପରି ଘଟିଲା ତାହା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଦ୍ଵିତୀଯମପରାଧ୍ଯନ୍ତଂ ଭୀମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧନେଶ୍ଵରଃ। ଚୁକ୍ରୋଧ ଯକ୍ଷାଧିପତିର୍ଯୁଜ୍ଯତାମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅପରାଧ ଶୁଣି ଧନର ମହାରାଜ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ନାୟକ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ—'ତୟାରି କରାଯାଉ'।
ଅଥାଭ୍ରଘନସଂକାଶଂ ଗିରିକୂଟମିଵୋଚ୍ଛ୍ରିତମ୍। ରଥଂ ସଂଯୋଜଯାମାସୁର୍ଗର୍ନ୍ଧୈଵର୍ହେମମାଲିଭିଃ
ତାପରେ, ମেঘର ଦଳ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ରଥକୁ ସୁନାର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ କରି ଯୋଡ଼ାଗଲା।
ତସ୍ଯ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତା ଵିମଲାକ୍ଷା ହଯୋତ୍ତମାଃ। ତେଜୋବଲଗୁଣୋପେତା ନାନାରତ୍ନଵିଭୂଷିତାଃ। ଶୋଭମାନା ରଥେ ଯୁକ୍ତାସ୍ତରିଷ୍ଯନ୍ତ ଇଵାଶୁଗାଃ
ସେ ରଥରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଚମକୁଥିବା ଆଖି, ଶକ୍ତି ଏବଂ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅଟକା ଦେଇବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋଡ଼ାଗଲେ।
ତତସ୍ତେ ତୁ ମହାଯକ୍ଷାଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧନେଶ୍ଵରମ୍'। ହର୍ଷଯାମାସୁରନ୍ଯୋନ୍ଯମିଙ୍ଗିତୈର୍ଵିଜଯାଵହୈଃ
ତାପରେ, ଧନର ମହାରାଜଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି, ବଡ଼ ଯକ୍ଷମାନେ ଆପସରେ ଜୟର ଇଙ୍ଗିତ ଦେଇ ଖୁସି ହେଲେ।
ସ ତମାସ୍ଥାଯ ଭଗଵାନ୍ରାଜରାଜୋ ମହାରଥମ୍। ପ୍ରଯଯୌ ଦେଵଗନଧର୍ଵୈଃ ସ୍ତୂଯମାନୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ସେ ମହାରଥକୁ ଚଢ଼ି, ରାଜାରାଜ ଭାଗ୍ୟବାନ୍, ଦେବ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଦେଖାଉଥିବା, ଚାଲିଗଲେ।
ତଂ ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ମହାତ୍ମାନଂ ସର୍ଵେ ଯକ୍ଷା ଧନାଧିପମ୍। `ଅନୁଜଗ୍ମୁର୍ମହାତ୍ମାନଂ ଧନଦଂ ଘୋରଦର୍ଶନାଃ
ଧନର ମହାତ୍ମା ଚାଲିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଯକ୍ଷମାନେ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ରକ୍ତାକ୍ଷା ହେମସଂକାଶା ମହାକାଯା ମହାବଲାଃ। ସାଯୁଧା ବଦ୍ଧନିସ୍ତ୍ରିଂଶା ଯକ୍ଷା ବହୁଶତାଯୁଧାଃ
ରକ୍ତିମ ଆଖି, ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ବଡ଼ ଦେହ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ତଳୱାର ବାନ୍ଧି, ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ଯକ୍ଷମାନେ ଆଗେଇଲେ।
ତେ ଜଵେନ ମହାଵେଗାଃ ପ୍ଲଵମାନା ଵିହାଯସା। ଗନ୍ଧମାଦନମାଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରକର୍ଷନ୍ତ ଇଵାମ୍ବରମ୍
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗତିରେ, ଆକାଶ ମାନେ ଉଡ଼ି, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ମନେ ହେଲା ଆକାଶକୁ ଟାଣି ନେଉଛନ୍ତି।
ତତ୍କେସରିମହାଜାଲଂ ଧନାଧିପତିପାଲିତମ୍। `ରମ୍ଯଂ ଚୈଵ ଗିରେଃ ଶୃଙ୍ଗମାସେଦୁର୍ଯତ୍ରପାଣ୍ଡଵାଃ
ଧନର ମହାରାଜଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ରହିଥିବା, ସିଂହ ପତାକାରେ ଶୋଭିତ, ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ପାଣ୍ଡବମାନେ ରହୁଥିଲେ।
କୁବେରଂ ଚ ମହାତ୍ମାନଂ ଯକ୍ଷରକ୍ଷୋଗଣାଵୃତମ୍। ଦଦୃଶୁର୍ହୃଷ୍ଟରୋମାଣଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ବହୁ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଘିରିଥିବା ମହାତ୍ମା କୁବେରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
କୁବେରସ୍ତୁ ମହାସତ୍ଵାନ୍ପାଣ୍ଡୋଃ ପୁତ୍ରାନ୍ମହାରଥାନ୍। ଆତ୍ତକାର୍ମୁକନିସ୍ତ୍ରିଂଶାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରୀତୋଽଭଵତ୍ତଦା
କୁବେର, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମହାରଥୀ, ଧନୁଷ ଓ ତଳୱାର ଧରିଥିବା ଦେଖି, ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଖୁସି ହେଲେ।
ସର୍ଵେ ଚେମେ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରାଃ ପୁରନ୍ଦରସମୌଜସଃ।' ଦେଵକାର୍ଯଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ହୃଦଯେନ ତୁତୋଷ ହ
ଏହି ସମସ୍ତ ନରସିଂହମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦେବତାଙ୍କର କାମ ସଫଳ କରିବେ — ଏହା ଭାବି ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲା।
ତେ ପକ୍ଷିଣ ଇଵାପେତୁର୍ଗିରିଶୃଙ୍ଗଂ ମହାଜଵାଃ। ତସ୍ଥୁସ୍ତେଷାଂ ସକାଶେ ଵୈ ଧନେଶ୍ଵରପୁରଃସରାଃ
ସେମାନେ ଉତ୍ତଳ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି ପାହାଡ଼ର ଚୂଡ଼ାରୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ, ଧନର ଦେବତାଙ୍କର ସେବକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଭେଇ ରହିଲେ।
ତତସ୍ତଂ ହୃଷ୍ଟମନସଂ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରତି ଭାରତ। ସମୀକ୍ଷ୍ଯଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵା ନିର୍ଵିକାରମଵସ୍ଥିତାଃ
ତାପରେ, ଭାରତ, ଯକ୍ଷ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଦେଖି, ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ଉଭେଇ ରହିଲେ।
ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚ ମହାତ୍ମାନଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଧନଦଂ ପ୍ରଭୁମ୍। ନକୁଲଃ ସହଦେଵଶ୍ ଧର୍ମପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଧର୍ମଵିତ୍
ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ଧର୍ମବିଦ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଅପରାଦ୍ଧମିଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନା ମହାରଥାଃ। ତସ୍ଥୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ପରିଵାର୍ଯ ଧନେଶ୍ଵରମ୍
ମହାରଥୀମାନେ ନିଜେ ଅପରାଧୀ ଭାବି, ଧନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଘେରି, ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ଉଭେଇ ରହିଲେ।
ଶଯ୍ଯାସନଯୁତଂ ଶ୍ରୀମତ୍ପୁଷ୍ପକଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ଵିହିତଂ ଚିତ୍ରପର୍ଯନ୍ତମାତିଷ୍ଠତ ଧନାଧିପଃ
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଶୟ୍ୟା ଓ ଆସନରେ ଭରିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ସୀମା ଥିବା ଶ୍ରୀମୟ ପୁଷ୍ପକରେ ଧନାଧିପ ବସିଥିଲେ।