ଗଦାଯୁଦ୍ଧସମାଚାରଂ ବୁଧ୍ଯମାନଃ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଵ୍ଯଂସଯାମାସ ତଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରହାରଂ ଭୀମଵିକ୍ରମଃ
ଗଦା ଯୁଦ୍ଧର ନୀତି ବୁଝି, ଭୀମବୀର ତାଙ୍କ ଘାତକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରହାରରେ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
ତତଃ ଶକ୍ତିଂ ମହାଘୋରାଂ ରୁକ୍ମଦଣ୍ଡାମଯସ୍ମଯୀମ୍। ତସ୍ମିନ୍ନେଵାନ୍ତରେ ଧୀମାନ୍ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ସ ରାକ୍ଷସଃ
ତାହା ସମୟରେ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ରାକ୍ଷସ ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଓ ଲୋହା ମୁଣ୍ଡିଆ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସା ଭୁଜଂ ଭୀମନିର୍ହ୍ରାଦା ଭିତ୍ତ୍ଵାଭୀମସ୍ ଦକ୍ଷିଣମ୍। ସାଗ୍ନିଜ୍ଵାଲା ମହାରୌଦ୍ରା ପପାତ ସହସା ଭୁଵି
ସେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି, ଭୀମସେନଙ୍କର ଡାହାଣ ବାହୁକୁ ଭେଦି, ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶକ୍ତି ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ସୋଽତିଵିଦ୍ଧୋ ମହେଷ୍ଵାସଃ ଶକ୍ତ୍ଯାଽମିତପରାକ୍ରମଃ। ଗଦାଂ ଜଗ୍ରାହ କୌନ୍ତେଯୋ ଗଦାଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦଃ
ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଓ ଗଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ନିଜ ଗଦା ଧରିଲେ।
ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଭୀମସେନାଯ ଵେଗେନ ମହତା ନଦନ୍
ସେ ବଡ଼ ଗତିରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଭଙ୍କ୍ତ୍ଵା ଶୂଲଂ ଗଦାଗ୍ରେଣ ଗଦାଯୁଦ୍ଧଵିଭାଗଵିତ୍। ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵ ତଂ ତୂର୍ଣଂ ଗରୁତ୍ମାନିଵ ପନ୍ନଗମ୍
ଗଦା ଯୁଦ୍ଧର କୁଶଳ ଥିବା ଭୀମସେନ ଗଦାର ଆଗରେ ଶୂଳକୁ ଭାଙ୍ଗି, ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ପରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଝପଟିଲେ।
ସୋଽନ୍ତରିକ୍ଷମଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ଵିଧୂଯ ସହସା ଗଦାମ୍। ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ମହାବାହୁର୍ଵିନଦ୍ଯ ରଣମୂର୍ଧନି
ସେ ଆକାଶକୁ ଲମ୍ବା ଦେଇ, ଜୋରରେ ଗଦାକୁ ନଡ଼ି, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି ଗଦାଟିଏ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସେନ୍ଦ୍ରାଶନିରିଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ଵିସୃଷ୍ଟା ଵାତରହସା। ହତ୍ଵା ରକ୍ଷଃ କ୍ଷିତିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃତ୍ଯେଵ ନିପପାତ ହ
ଏହି ଗଦାଟିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତରୁ ଛୁଟିଥିବା ବଜ୍ର ପରି, ରାକ୍ଷସକୁ ମାରି, ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇଁ, ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତି ପରି ପଡ଼ିଗଲା।
ତଂ ରାକ୍ଷସଂ ବୀମବଲଂ ଭୀମସେନବଲାହତମ୍। ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ସିଂହେନେଵ ଗଵାଂପତିମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ସିଂହ ଗଞ୍ଜନାଥଙ୍କୁ ଭୂଇଁ ପକାଇଦେଇଥାଏ।
ତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ନିହତଂ ଭୂମୌ ହତଶେଷା ନିଶାଚରାଃ। ଭୀମମାର୍ତସ୍ଵରଂ କୃତ୍ଵା ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରାଚଜୀଂ ଦିଶଂ ପ୍ରତି
ସେ ରାକ୍ଷସ ଭୂଇଁରେ ମୃତ ଦେଖି, ଅବଶିଷ୍ଟ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦିକି, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବହୁଵିଧୈଃ ଶବ୍ଦୈର୍ନାଦ୍ଯମାନାଂ ଗିରେର୍ଗୁହାମ୍। ଅଜାତଶତ୍ରୁଃ କୌନ୍ତେଯୋ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରାଵୁଭାଵପି
ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ,
ଧୌମ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣା ଚ ଵିପ୍ରାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଚ ସୁହୃଦସ୍ତଥା। ଭୀମସେନମପଶ୍ଯନ୍ତଃ ସର୍ଵେ ଵିମନସୋଽଭଵନ୍
ଧୌମ୍ୟ, କୃଷ୍ଣା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।
ଦ୍ରୌପଦୀମାର୍ଷ୍ଟିଷେଣାଯ ସଂପ୍ରଧାର୍ଯ ମହାରଥାଃ। ସହିତାଃ ସାଯୁଧାଃ ଶୂରାଃ ଶୈଲମାରୁରୁହୁସ୍ତଦା
ଡ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ସତ୍ୟସେନଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଶୂରବୀର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ିଲେ।
ତତଃ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଶୈଲାଗ୍ରଂ ଵୀକ୍ଷମାଣା ମହାରଥାଃ। ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ମହେଷ୍ଵାସା ଭୀମସେନମରିଂଦମମ୍
ତାପରେ, ପାହାଡ଼ର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ଚାରିପାଖ ଦେଖି, ଶତ୍ରୁଦଳନୀ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ।
ସ୍ଫୁରତଶ୍ଚ ମହାକାଯାନ୍ଗତସତ୍ଵାଂଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାନ୍। ମହାବଲାନ୍ମହାସତ୍ଵାନ୍ଭୀମସେନେଵ ପାତିତାନ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଥିବା ବଡ଼ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରାଣହୀନ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉଠିଛନ୍ତି।
ଶୁଶୁରତଶ୍ଚ ମହାକାଯାନ୍ଗତସତ୍ଵାଂଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାନ୍। ମହାବଲାନ୍ମହାସତ୍ଵାନ୍ଭୀମସେନେନ ପାତିତାନ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଥିବା ବଡ଼ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରାଣହୀନ ରାକ୍ଷସମାନେ।
ତତସ୍ତେ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଵୃକୋଦରମ୍। ତତ୍ରୋପଵିଵିଶୁଃ ପାର୍ଥାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଗତିମନୁତ୍ତମାମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ପାଁଚୁ ପାଁଚୁ ବସି, ମନର ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ।
ତୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ମହେଷ୍ଵାସୈର୍ଗିରିଶୃଙ୍ଗମଶୋଭତ। ଲୋକପାଲୈର୍ମହାଭାଗୈର୍ଦିଵଂ ଦେଵଵରୈରିଵ
ସେ ଚାରି ଜଣ ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ସହିତ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ଅଲୋକିତ ହୁଏ।
କୁବେରସଦନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ ନିପାତିତାନ୍। ଭ୍ରାତା ଭ୍ରାତରମାସୀନମଥୋଵାଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
କୁବେରଙ୍କ ନିବାସ ଓ ପଡ଼ିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖି, ଭାଇ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ବସି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ।
ସାହସାଦ୍ଯଦିଵା ମୋହାଦ୍ବୀମ ପାପମିଦଂ କୃତମ୍। ନୈତତ୍ତେ ସଦୃଶଂ ଵୀର ମୁନେରିଵ ମୃଷା ଵଧାଃ
ଭୀମ, ଏହି ଅପରାଧ କିମ୍ବା ଭୁଲରେ କିମ୍ବା ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ହୋଇଛି; ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏବଂ ମୁନିମାନେ ଯେପରି ଅନାବଶ୍ୟକ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ରାଜଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯମିତି ଧର୍ମଵିଦୋ ଵିଦୁଃ। ତ୍ରିଦଶାନାମିଦଂ ଦ୍ଵିଷ୍ଟଂ ଭୀମସେନ ତ୍ଵଯା କୃତମ୍
ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରିୟ କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି କାମ, ଭୀମସେନ, ଦେବତାମାନେ ଅପ୍ରିୟ ମାନନ୍ତି, ତୁମେ କରିଛ।
ଅର୍ଥଧର୍ମାଵନାଦୃତ୍ଯ ଯଃ ପାପେ କୁରୁତେ ମନଃ। କର୍ମଣାଂ ପାର୍ଥ ପାପାନାଂ ସ ଫଲଂ ଵିନ୍ଦତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଧନ ଓ ଧର୍ମକୁ ଅବହେଳା କରି, ମନକୁ ପାପ କାମରେ ଲାଗାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗନ୍ତି।
ସାହସଂଵତ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦେଵାନାମପି ଚାପ୍ରିଯମ୍'। ପୁନରେଵଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍
ତୁମେ ଶୁଭ ହେଉ; ଏହି ଅତି ଉତ୍ସାହର କାମ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରିୟ ମାନନ୍ତି। ମୋତେ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ପୁଣି ଏମିତି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଭ୍ରାତା ଭ୍ରାତରମଚ୍ଯୁତମ୍। `ଭୀମସେନଂ ମହାବାହୁମପ୍ରଧୃଷ୍ଯପରାକ୍ରମମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାଇ ନିଜ ଅଚଳ ଭାଇ, ଭୀମସେନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅପରାଜିତ ପ୍ରତାପୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଵିଭାଗଜ୍ଞଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଵିରାମ ମହାତେଜାସ୍ତମେଵାର୍ଥଂ ଵିଚିନ୍ତଯନ୍
କୁନ୍ତୀର ପୁଅ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଧନର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିଥିବା, ଏହି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ଏକ ମୁହୁର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଚୁପ ହେଲେ।
ତତସ୍ତେ ହତଶିଷ୍ଟା ଯେ ଭୀମସେନେନ ରାକ୍ଷସାଃ। ସହିତାଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯନ୍ତ କୁବେରସଦନଂ ପ୍ରତି
ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯିବା ପରେ ଯେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏକାଠି ହେଇ କୁବେରଙ୍କ ଗୃହ ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ।
ତେ ଜଵେନ ମହାଵେଗାଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈଶ୍ରଵଣାଲଯମ୍। ଭୀମମାର୍ତସ୍ଵରଂ ଚକ୍ରୁର୍ଭୀମସେନଭଯାର୍ଦିତାଃ
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗତିରେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟରେ ବିପଦ ଚିତ୍କାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନ୍ଯସ୍ତଶସ୍ତ୍ରାଯୁଧାଃ କ୍ଲାନ୍ତାଃ ଶୋଣିତାକ୍ତପରିଚ୍ଛଦାଃ। ପ୍ରକୀର୍ଣମୂର୍ଧଜା ରାଜନ୍ଯକ୍ଷାଧିପତିମବ୍ରୁଵନ୍
ହତଶ, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଭୂମିରେ ରଖି, ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିତ ପୋଷାକ, ଖୁଲିଯାଇଥିବା କେଶ, ସେମାନେ ରାଜା ଯକ୍ଷମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗଦାପରିଘନିସ୍ତ୍ରିଂସତୋମରପ୍ରାସଯୋଧିନଃ। ରାକ୍ଷସା ନିହତାଃ ସର୍ଵେ ତଵ ଦେଵପୁରଃସରାଃ
ଗଦା, ଲଠ, ତଳୱାର, ବଣ, ତୀର ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ଆପଣଙ୍କ ଦେବନଗରୀର ସେବକମାନେ, ସମସ୍ତେ ମାରାଯିବା।
ପ୍ରମୃଦ୍ଯତରସା ଶୈଲଂ ମାନୁଷେଣ ଧନେଶ୍ଵର। ଏକେନ ନିହତାଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଗତାଃ କ୍ରୋଧଵଶା ଗଣାଃ
ଧନର ମହାରାଜ, ଏକ ମାନବ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ପାହାଡ଼କୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ; କ୍ରୋଧରେ ଏହି ଦଳମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ।