ତେ ହି ଵିକ୍ଷତସର୍ଵାଙ୍ଗା ଭୀମସେନଭଯାର୍ଦିତାଃ। ଭୀମମାର୍ତସ୍ଵରଂ ଚକ୍ରୁର୍ଵିପ୍ରକୀର୍ଣମହାଯୁଧାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆଘାତ ପାଇ ବିକ୍ଷତ ଏବଂ ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ସେମାନଙ୍କର ବଡ଼ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଛିଟିଗଲା।
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ତେ ଗଦାଶୂଲାନସିଶକ୍ତିପରଶ୍ଵଥାନ୍। ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମାଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ରାସିତା ଦୃଢଧନ୍ଵନା
ସେମାନେ ଗଦା, ଶୂଳ, ତଳୱାର, ଶକ୍ତି ଓ କୁଟାର ଛାଡ଼ି, ଦୃଢ଼ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଭୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ତତ୍ର ଶୂଲଗଦାପାଣିର୍ଵ୍ଯୂଢୋରସ୍କୋ ମହାଭୁଜଃ। ସଖା ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ଯାସୀନ୍ମଣିମାନ୍ନାମ ରାକ୍ଷସଃ
ସେଠାରେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଥିଲେ, ନାମ ମଣିମାନ୍, ଯିଏ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ସଂଗୀ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଛାତି ଚଉଡ଼ା ଓ ବାହୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହାତରେ ଶୂଳ ଓ ଗଦା ଧରିଥିଲେ।
ଦର୍ଶଯନ୍ସ ପ୍ରତୀକାରଂ ପୌରୁଷଂ ଚ ମହାବଲଃ। ସ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରାଵୃତ୍ତାନ୍ସ୍ମଯମାନ ଇଵାବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ନିଜ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଖାଇ, ସେମାନେ ପଛୁଆଁ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ହସୁଥିବା ପରି କହିଲେ।
ଏକେନ ବହଵଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ମାନୁଷେଣ ପରାଜିତାଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈଶ୍ରଵଣାଵାସଂ କିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯଥ ଧନେଶ୍ଵରମ୍
ଏଠି ଏକ ମାନବ ଏତେ ଲୋକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଦେଲେ; ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ କଣ କହିବେ?
ଏଵମାଭାଷ୍ ତାନ୍ସର୍ଵାନଭ୍ଯଵର୍ତତ ରାକ୍ଷସଃ। ଶକ୍ତିଶୂଲଗଦାପାଣିରଭ୍ଯଧାଵତ୍ସ ପାଣ୍ଡଵମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ ରାକ୍ଷସ ଶକ୍ତି, ଶୂଳ ଓ ଗଦା ହାତରେ ଧରି, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟିଲେ।
ତମାପତନ୍ତଂ ଵେଗେନ ପ୍ରଭିନ୍ନମିଵ ଵାରଣମ୍। ଵତ୍ସଦନ୍ତୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଭୀମସେନଃ ସମାର୍ଦଯତ୍
ସେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଆସୁଥିଲେ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି; ଭୀମସେନ ତାଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ତିନିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତରେ ଘାତ କଲେ।
ମଣିମାନପି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ମହତୀଂ ଗଦାମ୍। ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଭୀମସେନାଯ ପରିଗୃହ୍ଯ ମହାବଲଃ
ମଣିମାନ୍ ରାକ୍ଷସ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ନିଜ ବଡ଼ ଗଦା ଧରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ରୂପାଂ ମହାଘୋରାମାକାଶେ ମହତୀଂ ଗଦାମ୍। ଶରୈର୍ବହୁଭିରାନର୍ଛଦ୍ଭୀମସେନଃ ଶିଲାଶିତୈଃ
ସେ ବଡ଼ ଓ ଭୟଙ୍କର ଗଦା, ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଭୀମସେନ ଅନେକ ପାଥର ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯହନ୍ଯନ୍ତ ତେ ସର୍ଵେଗଦାମାସାଦ୍ଯ ସାଯକାଃ। ନ ଵେଗଂ ଧାରଯାମାସୁର୍ଗଦାଵେଗସ୍ଯ ଵେଗିତାଃ
ସମସ୍ତ ତୀର ଗଦାକୁ ଆଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ତାହାର ତୀବ୍ର ବେଗକୁ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଗଦାଯୁଦ୍ଧସମାଚାରଂ ବୁଧ୍ଯମାନଃ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଵ୍ଯଂସଯାମାସ ତଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରହାରଂ ଭୀମଵିକ୍ରମଃ
ଗଦା ଯୁଦ୍ଧର ନୀତି ବୁଝି, ଭୀମବୀର ତାଙ୍କ ଘାତକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରହାରରେ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
ତତଃ ଶକ୍ତିଂ ମହାଘୋରାଂ ରୁକ୍ମଦଣ୍ଡାମଯସ୍ମଯୀମ୍। ତସ୍ମିନ୍ନେଵାନ୍ତରେ ଧୀମାନ୍ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ସ ରାକ୍ଷସଃ
ତାହା ସମୟରେ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ରାକ୍ଷସ ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଓ ଲୋହା ମୁଣ୍ଡିଆ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସା ଭୁଜଂ ଭୀମନିର୍ହ୍ରାଦା ଭିତ୍ତ୍ଵାଭୀମସ୍ ଦକ୍ଷିଣମ୍। ସାଗ୍ନିଜ୍ଵାଲା ମହାରୌଦ୍ରା ପପାତ ସହସା ଭୁଵି
ସେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି, ଭୀମସେନଙ୍କର ଡାହାଣ ବାହୁକୁ ଭେଦି, ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶକ୍ତି ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ସୋଽତିଵିଦ୍ଧୋ ମହେଷ୍ଵାସଃ ଶକ୍ତ୍ଯାଽମିତପରାକ୍ରମଃ। ଗଦାଂ ଜଗ୍ରାହ କୌନ୍ତେଯୋ ଗଦାଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦଃ
ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଓ ଗଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ନିଜ ଗଦା ଧରିଲେ।
ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଭୀମସେନାଯ ଵେଗେନ ମହତା ନଦନ୍
ସେ ବଡ଼ ଗତିରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଭଙ୍କ୍ତ୍ଵା ଶୂଲଂ ଗଦାଗ୍ରେଣ ଗଦାଯୁଦ୍ଧଵିଭାଗଵିତ୍। ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵ ତଂ ତୂର୍ଣଂ ଗରୁତ୍ମାନିଵ ପନ୍ନଗମ୍
ଗଦା ଯୁଦ୍ଧର କୁଶଳ ଥିବା ଭୀମସେନ ଗଦାର ଆଗରେ ଶୂଳକୁ ଭାଙ୍ଗି, ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ପରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଝପଟିଲେ।
ସୋଽନ୍ତରିକ୍ଷମଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ଵିଧୂଯ ସହସା ଗଦାମ୍। ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ମହାବାହୁର୍ଵିନଦ୍ଯ ରଣମୂର୍ଧନି
ସେ ଆକାଶକୁ ଲମ୍ବା ଦେଇ, ଜୋରରେ ଗଦାକୁ ନଡ଼ି, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି ଗଦାଟିଏ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସେନ୍ଦ୍ରାଶନିରିଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ଵିସୃଷ୍ଟା ଵାତରହସା। ହତ୍ଵା ରକ୍ଷଃ କ୍ଷିତିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃତ୍ଯେଵ ନିପପାତ ହ
ଏହି ଗଦାଟିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତରୁ ଛୁଟିଥିବା ବଜ୍ର ପରି, ରାକ୍ଷସକୁ ମାରି, ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇଁ, ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତି ପରି ପଡ଼ିଗଲା।
ତଂ ରାକ୍ଷସଂ ବୀମବଲଂ ଭୀମସେନବଲାହତମ୍। ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ସିଂହେନେଵ ଗଵାଂପତିମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ସିଂହ ଗଞ୍ଜନାଥଙ୍କୁ ଭୂଇଁ ପକାଇଦେଇଥାଏ।
ତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ନିହତଂ ଭୂମୌ ହତଶେଷା ନିଶାଚରାଃ। ଭୀମମାର୍ତସ୍ଵରଂ କୃତ୍ଵା ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରାଚଜୀଂ ଦିଶଂ ପ୍ରତି
ସେ ରାକ୍ଷସ ଭୂଇଁରେ ମୃତ ଦେଖି, ଅବଶିଷ୍ଟ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦିକି, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବହୁଵିଧୈଃ ଶବ୍ଦୈର୍ନାଦ୍ଯମାନାଂ ଗିରେର୍ଗୁହାମ୍। ଅଜାତଶତ୍ରୁଃ କୌନ୍ତେଯୋ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରାଵୁଭାଵପି
ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅଜାତଶତ୍ରୁ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ,
ଧୌମ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣା ଚ ଵିପ୍ରାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଚ ସୁହୃଦସ୍ତଥା। ଭୀମସେନମପଶ୍ଯନ୍ତଃ ସର୍ଵେ ଵିମନସୋଽଭଵନ୍
ଧୌମ୍ୟ, କୃଷ୍ଣା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।
ଦ୍ରୌପଦୀମାର୍ଷ୍ଟିଷେଣାଯ ସଂପ୍ରଧାର୍ଯ ମହାରଥାଃ। ସହିତାଃ ସାଯୁଧାଃ ଶୂରାଃ ଶୈଲମାରୁରୁହୁସ୍ତଦା
ଡ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ସତ୍ୟସେନଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଶୂରବୀର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ିଲେ।
ତତଃ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଶୈଲାଗ୍ରଂ ଵୀକ୍ଷମାଣା ମହାରଥାଃ। ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ମହେଷ୍ଵାସା ଭୀମସେନମରିଂଦମମ୍
ତାପରେ, ପାହାଡ଼ର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ଚାରିପାଖ ଦେଖି, ଶତ୍ରୁଦଳନୀ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ।
ସ୍ଫୁରତଶ୍ଚ ମହାକାଯାନ୍ଗତସତ୍ଵାଂଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାନ୍। ମହାବଲାନ୍ମହାସତ୍ଵାନ୍ଭୀମସେନେଵ ପାତିତାନ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଥିବା ବଡ଼ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରାଣହୀନ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉଠିଛନ୍ତି।
ଶୁଶୁରତଶ୍ଚ ମହାକାଯାନ୍ଗତସତ୍ଵାଂଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାନ୍। ମହାବଲାନ୍ମହାସତ୍ଵାନ୍ଭୀମସେନେନ ପାତିତାନ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଥିବା ବଡ଼ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରାଣହୀନ ରାକ୍ଷସମାନେ।
ତତସ୍ତେ ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଵୃକୋଦରମ୍। ତତ୍ରୋପଵିଵିଶୁଃ ପାର୍ଥାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଗତିମନୁତ୍ତମାମ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ପାଁଚୁ ପାଁଚୁ ବସି, ମନର ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ।
ତୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ମହେଷ୍ଵାସୈର୍ଗିରିଶୃଙ୍ଗମଶୋଭତ। ଲୋକପାଲୈର୍ମହାଭାଗୈର୍ଦିଵଂ ଦେଵଵରୈରିଵ
ସେ ଚାରି ଜଣ ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ସହିତ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ଅଲୋକିତ ହୁଏ।
କୁବେରସଦନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସାଂଶ୍ଚ ନିପାତିତାନ୍। ଭ୍ରାତା ଭ୍ରାତରମାସୀନମଥୋଵାଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
କୁବେରଙ୍କ ନିବାସ ଓ ପଡ଼ିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖି, ଭାଇ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ବସି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ।
ସାହସାଦ୍ଯଦିଵା ମୋହାଦ୍ବୀମ ପାପମିଦଂ କୃତମ୍। ନୈତତ୍ତେ ସଦୃଶଂ ଵୀର ମୁନେରିଵ ମୃଷା ଵଧାଃ
ଭୀମ, ଏହି ଅପରାଧ କିମ୍ବା ଭୁଲରେ କିମ୍ବା ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ହୋଇଛି; ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏବଂ ମୁନିମାନେ ଯେପରି ଅନାବଶ୍ୟକ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ।