ଗଦାପରିଘନିସ୍ତ୍ରିଂଶଶୂଲଶକ୍ତିପରଶ୍ଵଥାଃ। ପ୍ରଗୃହୀତା ଵ୍ଯରୋଚନ୍ତ ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସବାହୁଭିଃ
ଗଦା, ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ, ତଳୱାର, ଶୂଳ ଓ କୁଟାର ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଭୁଜା ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇ ଚମକୁଥିଲା।
ତତଃ ପ୍ରଵଵୃତେ ଯୁଦ୍ଧଂ ତେଷାଂ ତସ୍ଯ ଚ ଭାରତ
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତୈଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତାନ୍ମହାମାଯୈଃ ଶୂଲଶକ୍ତିପରଶ୍ଵଥାନ୍। ଭଲ୍ଲୈର୍ଭୀମଃ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦ ଭୀମଵେଗତରୈସ୍ତତଃ
ସେମାନେ ଯେଉଁ ମହାମାୟା ଶସ୍ତ୍ର, ଶୂଳ, ଶକ୍ତି ଓ କୁଟାର ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ଭୀମ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବାୟୁ ଠାରୁ ତେଜ ତୀର ଦ୍ୱାରା କଟିଦେଲେ।
ଅନ୍ତରିକ୍ଷଗତାନାଂ ଚ ଭୂମିଷ୍ଠାନାଂ ଚ ଗର୍ଜତାମ୍। ଶରୈର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ଗାତ୍ରାଣଇ ରାକ୍ଷସାନାଂ ମହାବଲଃ
ଆକାଶରେ ଓ ଭୂମିରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଦେହକୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କରିଦେଲେ।
ଶୋଣିତସ୍ଯ ତତଃ ପେତୁର୍ଘନାନାମିଵ ଭାରତ।' ଗାତ୍ରେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଚ୍ଯୁତା ଧାରା ରାକ୍ଷସାନାଂ ସମନ୍ତତଃ'। ସ ଲୋହିତମହାଵଷ୍ଟିମଭ୍ଯଵର୍ଷନ୍ମହାବଲଃ
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଦେହରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରକ୍ତ ଧାରା ବର୍ଷା ପରି ପଡ଼ିଲା; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ତର ବଡ଼ ବର୍ଷାରେ ଭିଜାଇଦେଲେ।
ଗଦାପରିଘପାଣୀନାଂ ରକ୍ଷସାଂ କାଯସଂଭଵା। କାଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଚ୍ଯୁତା ଧାରା ରାକ୍ଷସାନାଂ ସମନ୍ତତଃ
ଗଦା ଓ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଦେହରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରକ୍ତ ଧାରା ବହିଯାଉଥିଲା।
ଭୀମବାହୁବଲୋତ୍ସୃଷ୍ଟୈରାଯୁଧୈର୍ଯକ୍ଷରକ୍ଷସାମ୍। ଵିନିକୃତ୍ତାନି ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଶରୀରାଣି ଶିରାଂସି ଚ
ଭୀମଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଦେହ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଛିଣ୍ଡା ହୋଇ ଛିଟିଯାଇଥିଲା।
ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯମାନଂ ରକ୍ଷୋଭିଃ ପାଣ୍ଡଵଂ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନମ୍। ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ସୂର୍ଯମଭ୍ରଗଣୈରିଵ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ, ଯଦିଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ପାଣ୍ଡବ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲେ, ତଥାପି ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଘମାଳା ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସ ରଶ୍ମିଭିରିଵାଦିତ୍ଯଃ ଶରୈରରିନିପାତିଭିଃ। ସର୍ଵାନାର୍ଚ୍ଛନ୍ମହାବାହୁର୍ବଲଵାନ୍ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ
ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ତୀର ବର୍ଷା କରି, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଶ୍ମି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଗୁଥିଲେ; ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସତ୍ୟବାନ୍ ବୀର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଅଭିତର୍ଜଯମାନାଶ୍ଚ ରୁଵନ୍ତଶ୍ ମହାରଵାନ୍। ସନ୍ନାହଂ ଭୀମସେନସ୍ଯ ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵରାକ୍ଷସାଃ
ସେମାନେ ଭୟ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତେ ହି ଵିକ୍ଷତସର୍ଵାଙ୍ଗା ଭୀମସେନଭଯାର୍ଦିତାଃ। ଭୀମମାର୍ତସ୍ଵରଂ ଚକ୍ରୁର୍ଵିପ୍ରକୀର୍ଣମହାଯୁଧାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆଘାତ ପାଇ ବିକ୍ଷତ ଏବଂ ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ସେମାନଙ୍କର ବଡ଼ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଛିଟିଗଲା।
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ତେ ଗଦାଶୂଲାନସିଶକ୍ତିପରଶ୍ଵଥାନ୍। ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମାଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ରାସିତା ଦୃଢଧନ୍ଵନା
ସେମାନେ ଗଦା, ଶୂଳ, ତଳୱାର, ଶକ୍ତି ଓ କୁଟାର ଛାଡ଼ି, ଦୃଢ଼ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଭୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ତତ୍ର ଶୂଲଗଦାପାଣିର୍ଵ୍ଯୂଢୋରସ୍କୋ ମହାଭୁଜଃ। ସଖା ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ଯାସୀନ୍ମଣିମାନ୍ନାମ ରାକ୍ଷସଃ
ସେଠାରେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଥିଲେ, ନାମ ମଣିମାନ୍, ଯିଏ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ସଂଗୀ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଛାତି ଚଉଡ଼ା ଓ ବାହୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହାତରେ ଶୂଳ ଓ ଗଦା ଧରିଥିଲେ।
ଦର୍ଶଯନ୍ସ ପ୍ରତୀକାରଂ ପୌରୁଷଂ ଚ ମହାବଲଃ। ସ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରାଵୃତ୍ତାନ୍ସ୍ମଯମାନ ଇଵାବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ନିଜ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଖାଇ, ସେମାନେ ପଛୁଆଁ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ହସୁଥିବା ପରି କହିଲେ।
ଏକେନ ବହଵଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ମାନୁଷେଣ ପରାଜିତାଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈଶ୍ରଵଣାଵାସଂ କିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯଥ ଧନେଶ୍ଵରମ୍
ଏଠି ଏକ ମାନବ ଏତେ ଲୋକଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଦେଲେ; ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ କଣ କହିବେ?
ଏଵମାଭାଷ୍ ତାନ୍ସର୍ଵାନଭ୍ଯଵର୍ତତ ରାକ୍ଷସଃ। ଶକ୍ତିଶୂଲଗଦାପାଣିରଭ୍ଯଧାଵତ୍ସ ପାଣ୍ଡଵମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେ ରାକ୍ଷସ ଶକ୍ତି, ଶୂଳ ଓ ଗଦା ହାତରେ ଧରି, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ଝପଟିଲେ।
ତମାପତନ୍ତଂ ଵେଗେନ ପ୍ରଭିନ୍ନମିଵ ଵାରଣମ୍। ଵତ୍ସଦନ୍ତୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଭୀମସେନଃ ସମାର୍ଦଯତ୍
ସେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଆସୁଥିଲେ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି; ଭୀମସେନ ତାଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ତିନିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତରେ ଘାତ କଲେ।
ମଣିମାନପି ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ମହତୀଂ ଗଦାମ୍। ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଭୀମସେନାଯ ପରିଗୃହ୍ଯ ମହାବଲଃ
ମଣିମାନ୍ ରାକ୍ଷସ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ନିଜ ବଡ଼ ଗଦା ଧରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ରୂପାଂ ମହାଘୋରାମାକାଶେ ମହତୀଂ ଗଦାମ୍। ଶରୈର୍ବହୁଭିରାନର୍ଛଦ୍ଭୀମସେନଃ ଶିଲାଶିତୈଃ
ସେ ବଡ଼ ଓ ଭୟଙ୍କର ଗଦା, ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଭୀମସେନ ଅନେକ ପାଥର ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯହନ୍ଯନ୍ତ ତେ ସର୍ଵେଗଦାମାସାଦ୍ଯ ସାଯକାଃ। ନ ଵେଗଂ ଧାରଯାମାସୁର୍ଗଦାଵେଗସ୍ଯ ଵେଗିତାଃ
ସମସ୍ତ ତୀର ଗଦାକୁ ଆଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ତାହାର ତୀବ୍ର ବେଗକୁ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଗଦାଯୁଦ୍ଧସମାଚାରଂ ବୁଧ୍ଯମାନଃ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଵ୍ଯଂସଯାମାସ ତଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରହାରଂ ଭୀମଵିକ୍ରମଃ
ଗଦା ଯୁଦ୍ଧର ନୀତି ବୁଝି, ଭୀମବୀର ତାଙ୍କ ଘାତକୁ ନିଜ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରହାରରେ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
ତତଃ ଶକ୍ତିଂ ମହାଘୋରାଂ ରୁକ୍ମଦଣ୍ଡାମଯସ୍ମଯୀମ୍। ତସ୍ମିନ୍ନେଵାନ୍ତରେ ଧୀମାନ୍ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ସ ରାକ୍ଷସଃ
ତାହା ସମୟରେ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ରାକ୍ଷସ ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଓ ଲୋହା ମୁଣ୍ଡିଆ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସା ଭୁଜଂ ଭୀମନିର୍ହ୍ରାଦା ଭିତ୍ତ୍ଵାଭୀମସ୍ ଦକ୍ଷିଣମ୍। ସାଗ୍ନିଜ୍ଵାଲା ମହାରୌଦ୍ରା ପପାତ ସହସା ଭୁଵି
ସେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି, ଭୀମସେନଙ୍କର ଡାହାଣ ବାହୁକୁ ଭେଦି, ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶକ୍ତି ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ସୋଽତିଵିଦ୍ଧୋ ମହେଷ୍ଵାସଃ ଶକ୍ତ୍ଯାଽମିତପରାକ୍ରମଃ। ଗଦାଂ ଜଗ୍ରାହ କୌନ୍ତେଯୋ ଗଦାଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦଃ
ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଓ ଗଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ନିଜ ଗଦା ଧରିଲେ।
ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଭୀମସେନାଯ ଵେଗେନ ମହତା ନଦନ୍
ସେ ବଡ଼ ଗତିରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଭଙ୍କ୍ତ୍ଵା ଶୂଲଂ ଗଦାଗ୍ରେଣ ଗଦାଯୁଦ୍ଧଵିଭାଗଵିତ୍। ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵ ତଂ ତୂର୍ଣଂ ଗରୁତ୍ମାନିଵ ପନ୍ନଗମ୍
ଗଦା ଯୁଦ୍ଧର କୁଶଳ ଥିବା ଭୀମସେନ ଗଦାର ଆଗରେ ଶୂଳକୁ ଭାଙ୍ଗି, ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ପରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ଝପଟିଲେ।
ସୋଽନ୍ତରିକ୍ଷମଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ଵିଧୂଯ ସହସା ଗଦାମ୍। ପ୍ରଚିକ୍ଷେପ ମହାବାହୁର୍ଵିନଦ୍ଯ ରଣମୂର୍ଧନି
ସେ ଆକାଶକୁ ଲମ୍ବା ଦେଇ, ଜୋରରେ ଗଦାକୁ ନଡ଼ି, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି ଗଦାଟିଏ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ସେନ୍ଦ୍ରାଶନିରିଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ଵିସୃଷ୍ଟା ଵାତରହସା। ହତ୍ଵା ରକ୍ଷଃ କ୍ଷିତିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃତ୍ଯେଵ ନିପପାତ ହ
ଏହି ଗଦାଟିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତରୁ ଛୁଟିଥିବା ବଜ୍ର ପରି, ରାକ୍ଷସକୁ ମାରି, ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇଁ, ବିନାଶକାରୀ ଶକ୍ତି ପରି ପଡ଼ିଗଲା।
ତଂ ରାକ୍ଷସଂ ବୀମବଲଂ ଭୀମସେନବଲାହତମ୍। ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵଭୂତାନି ସିଂହେନେଵ ଗଵାଂପତିମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ସିଂହ ଗଞ୍ଜନାଥଙ୍କୁ ଭୂଇଁ ପକାଇଦେଇଥାଏ।
ତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ନିହତଂ ଭୂମୌ ହତଶେଷା ନିଶାଚରାଃ। ଭୀମମାର୍ତସ୍ଵରଂ କୃତ୍ଵା ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରାଚଜୀଂ ଦିଶଂ ପ୍ରତି
ସେ ରାକ୍ଷସ ଭୂଇଁରେ ମୃତ ଦେଖି, ଅବଶିଷ୍ଟ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦିକି, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।