ତେ ପ୍ରୀତମନସଃ ଶୂରାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଗତିମନୁତ୍ତମାମ୍। ନାତୃପ୍ଯନ୍ପର୍ଵତେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଦର୍ଶନେନ ପରଂତପାଃ
ସେମାନେ ଶୂରବୀର ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ପାହାଡ଼ରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ କେବେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅନୁଭବିଲେ ନାହିଁ।
ଉପେତମଥ ମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ଫଲଵଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପାଦପୈଃ। ଆର୍ଷ୍ଟିପେଣସ୍ ରାଜର୍ଷେରାଶ୍ରମଂ ଦଦୃଶୁସ୍ତଦା
ତାପରେ ସେମାନେ ମାଳା ଓ ଫଳ ଲଗା ଗଛରେ ଶୋଭିତ ରାଜାର୍ଷି ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖିଲେ।
ତତସ୍ତେ ତିଗ୍ମତପସଂ କୃଶଂ ଧମନିସଂତତମ୍। ପାରଗଂ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନାମାର୍ଷ୍ଟିଷେଣମୁପାଗମନ୍
ତାପରେ ସେମାନେ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟାରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା, ଶରୀରରେ ଶିରା ଫୁଲିଥିବା, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତମାସାଦ୍ଯ ତପସା ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷମ୍। ଅଭ୍ଯଵାଦଯତ ପ୍ରୀତଃ ଶିରସା ନାମ କୀର୍ତଯନ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଶିର ନମାଇ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣା ଚ ଭୀମଶ୍ଚ ଯମୌ ଚ ସୁତପସ୍ଵିନୌ। ଶିରୋଭିଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜର୍ଷିଂ ପରିଵାର୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣା, ଭୀମ ଓ ଯମର ଦୁଇ ପୁଅ, ସମସ୍ତେ ଶିର ନମାଇ ରାଜାର୍ଷିଙ୍କୁ ଘେରି ଦଣ୍ଡାତି ହେଲେ।
ତଥୈଵ ଧୌମ୍ଯୋ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ପୁରୋହିତଃ। ଯଥାନ୍ଯାଯମୁପାକ୍ରାନ୍ତସ୍ତମୃଷିଂ ସଂଶିତଵ୍ରତମ୍
ସେପରି ଧୌମ୍ୟ, ଧର୍ମକୁ ଜଣା, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପୁରୋହିତ, ଯଥାଯଥିତ ଭାବେ ଏହି ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଅନ୍ଵଜାନାତ୍ସ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ମୁନିର୍ଦିଵ୍ଯେନ ଚକ୍ଷୁଷା। ପାଣ୍ଡୋଃ ପୁତ୍ରାନ୍କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠାନାସ୍ଯତାମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ମୁନି ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେକୁ ଚିହ୍ନିଲେ ଏବଂ 'ବସ' ବୋଲି କହିଲେ।
କୁରୂଣାମୃଷଭଂ ପ୍ରାଜ୍ଞଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ମହାତପାଃ। ସହ ଭ୍ରାତୃଭିରସୀନଂ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛଦନାମଯମ୍
ପରେ, ମହାତପସ୍ବୀ ମୁନି ଜ୍ଞାନୀ କୁରୁବଂଶୀଙ୍କୁ ଆଦର କରି, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହ ବସି, ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କୁଶଳ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ।
ନାନୃତେ କୁରୁଷେ ଭାଵଂ କଚ୍ଚିଦ୍ଧର୍ମେ ପ୍ରଵର୍ତସେ। ମାତାପିତ୍ରୋଶ୍ଚ ତେ ଵୃତ୍ତିଃ କଚ୍ଚିତ୍ପାର୍ଥ ନ ସୀଦତି
ତୁମେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁନାହିଁ ତ, ଧର୍ମରେ ଚିତ୍ତ ରଖି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ, ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ତୁମର ବ୍ୟବହାର କେବେ ଅସ୍ଥିର ହେଉନାହିଁ, ପାର୍ଥ।
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ଗୁରଵଃ ସର୍ଵେ ଵୃଦ୍ଧା ଵୈଦ୍ଯାଶ୍ଚ ପୂଜିତାଃ। କଚ୍ଚିନ୍ନ କୁରୁଷେ ଭାଵଂ ପାର୍ଥ ପାପେଷୁ କର୍ମସୁ
ତୁମେ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ବୟସ୍କ ଓ ଶିକ୍ଷକମାନେ, ଏବଂ ଜଣେ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରୁଛ, ତୁମର ମନ କେବେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ପାଇଁ ଝୁକୁନାହିଁ, ପାର୍ଥ।
ସୁକୃତଂ ପ୍ରତିକର୍ତୁଂ ଚ କଚ୍ଚିଦ୍ଧାତୁଂ ଚ ଦୁଷ୍କୃତମ୍। ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାନାସି ନ ଵିକତ୍ଥସେ
ତୁମେ ଭଲ କାମର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଓ ଖରାପ କାମରୁ ଦୂର ରହିବାକୁ ସମର୍ଥ ଅଛ, ତୁମେ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଜାଣିଛ, ଏବଂ କେବେ ଅଭିମାନ କରୁନାହିଁ, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଯଥାର୍ହଂ ମାନିତାଃ କଚ୍ଚିତ୍ତ୍ଵଯା ନନ୍ଦନ୍ତି ସାଧଵଃ। ଵନେଷ୍ଵପି ଵସନ୍କଚ୍ଚିଦ୍ଧର୍ମମେଵାନୁଵର୍ତସେ
ଯେଉଁ ସାଧୁମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ପାଇ ତୁମ ପାଖରେ ଖୁସି ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମର ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛ।
କଚ୍ଚିଦ୍ଧୌମ୍ଯସ୍ତ୍ଵଦାଚାରୈର୍ନ ପାର୍ଥ ପରିତପ୍ଯତେ। ଦାନଧର୍ମତପଃଶୌଚୈରାର୍ଜଵେନ ତିତିକ୍ଷଯା
ତୁମର ଦାନ, ଧର୍ମ, ତପ, ପବିତ୍ରତା, ସତ୍ୟତା ଓ ସହିଷ୍ଣୁତା ଦ୍ୱାରା ଦୌମ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହିଁ, ପାର୍ଥ।
ପିତୃପୈତାମହଂ ଵୃତ୍ତଂ କଚ୍ଚିତ୍ପାର୍ଥାନୁଵର୍ତସେ। କଚ୍ଚିଦ୍ରାଜର୍ଷିଯାତେନ ପଥା ଗଚ୍ଛସି ପାଣ୍ଡଵ
ତୁମେ ତୁମ ପିତା ଓ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କ ବ୍ୟବହାରକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛ, ପାର୍ଥ, ଏବଂ ରାଜାର୍ଷିମାନଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲୁଛ, ପାଣ୍ଡବ।
ସ୍ଵେସ୍ଵେ କିଲ କୁଲେ ଜାତେ ପୁତ୍ରେ ନପ୍ତରି ଵା ପୁନଃ। ପିତରଃ ପିତୃଲୋକସ୍ଥାଃ ଶୋଚନ୍ତି ଚ ରମନ୍ତି ଚ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରରେ ପୁଅ କିମ୍ବା ନାତି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ପିତୃଲୋକରେ ଥିବା ପୂର୍ବଜମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦୁଇଟି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
କିଂ ତସ୍ଯ ଦୁଷ୍କୃତେଽସ୍ମାଭିଃ ସଂପ୍ରାପ୍ତଵ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି। କିଂ ଚାସ୍ଯ ସୁକୃତେଽସ୍ମାଭିଃ ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ଯମିତି ଶୋଭନଂ
ତାଙ୍କୁ ଆମର ଦୁଷ୍କର୍ମରୁ କେଉଁ ଦୁଃଖ ଆସିପାରିବ? ଏବଂ ଆମର ଭଲ କାମରୁ କେଉଁ ଭଲ ଫଳ ମିଳିପାରିବ?—ଏହି ଭାବନା ଉତ୍ତମ।
ପିତା ମାତା ତଥୈଵାଗ୍ନିର୍ଗୁରୁରାତ୍ମା ଚ ପଞ୍ଚମଃ। ଯସ୍ଯୈତେପୂଜିତାଃ ପାର୍ଥ ତସ୍ଯ ଲୋକାଵୁଭୌ ଜିତୌ
ପିତା, ମାତା, ଅଗ୍ନି, ଶିକ୍ଷକ ଓ ଆତ୍ମା—ଏହି ପାଞ୍ଚଜନଙ୍କୁ ଯେଉଁଜଣ ସମ୍ମାନ କରେ, ପାର୍ଥ, ସେ ଦୁଇଟି ଲୋକରେ ଜୟ ପାଏ।
ଭଗଵନ୍ନାର୍ଯ ମାଽଽହୈତଦ୍ଯଥାଵଦ୍ଧର୍ମନିଶ୍ଚଯମ୍। ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କ୍ରିଯତେ ଵିଧିଵନ୍ମଯା
ଭଗବନ୍, ଆପଣ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ କରିବେନାହିଁ; ମୁଁ ଧର୍ମ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଅନୁସାରେ, ଶକ୍ତି ଓ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ, ନିୟମରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
ଅବ୍ଭକ୍ଷା ଵାଯୁଭକ୍ଷାଶ୍ଚ ପ୍ଲଵମାନା ଵିହାଯସା। ଜୁଷନ୍ତେ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠମୃଷଯଃ ପର୍ଵସନ୍ଧିଷୁ
ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ କିଛି ଋଷିମାନେ ଜଳ କିମ୍ବା ପବନ ଭୋଜନ କରି, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ି, ପାହାଡ଼ର ଯୋଗସ୍ଥଳରେ ବସିଛନ୍ତି।
କାମିନଃ ସହ କାନ୍ତାଭିଃ ପରସ୍ପରମନୁଵ୍ରତାଃ। ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଶୈଲଶୃଙ୍ଗସ୍ଥା ଯଥା କିଂପୁରୁଷା ନୃପ
କିଛି ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସହ ଅତି ଆସକ୍ତ ଓ ପ୍ରେମରେ ବନ୍ଧା, ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ରାଜା, କିମ୍ପୁରୁଷମାନେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଅରଜାଂସି ଚ ଵାସାଂସି ଵସାନାଃ କୌଶିକାନି ଚ। ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ବହଵଃ ପାର୍ଥ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ
ଅନେକ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ, ପାର୍ଥ, ଅସ୍ତିର ଓ କୋଶିକ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଵିଦ୍ଯାଧରଗଣାଶ୍ଚୈଵ ସ୍ରଗ୍ଵିଣଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ। ମହୋରଗଗଣାଶ୍ଚୈଵ ସୁପର୍ଣାଶ୍ଚାରଣାଦଯଃ
ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ, ମହାଉରଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଅସ୍ଯ ଚୋପରି ଶୈଲସ୍ଯ ଶ୍ରୂଯତେ ପର୍ଵସନ୍ଧିଷୁ। ଭେରୀପଣଵଶଙ୍ଖାନାଂ ମୃଦଙ୍ଗାନାଂ ଚ ନିଃସ୍ଵନଃ
ଏହି ପାହାଡ଼ର ଉପରେ, ଶିଖରର ଯୋଗସ୍ଥଳରେ, ଢୋଲ, ପଣବା, ଶଂଖ ଓ ମୃଦଙ୍ଗର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ।
ଇହସ୍ଥୈରେଵ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଭରତର୍ଷଭାଃ। ନ କାର୍ଯା ଵଃ କଥଂଚିତ୍ସ୍ଯାତ୍ତତ୍ରାଭିଗମନେ ମତିଃ
ଏଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏ ସବୁ ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମେ କେବେ ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିବେନାହିଁ।
ନ ଚାପ୍ଯତଃ ପରଂ ଶକ୍ଯଂ ଗନ୍ତୁଂ ଭରତସତ୍ତମାଃ। ଵିହାରସ୍ତତ୍ର ଦେଵାନାମମାନୁଷଗତିସ୍ତୁ ସା
ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏଠା ଦେବମାନଙ୍କର ବିହାରସ୍ଥଳ, ଏହି ପଥ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ।
ଈଷଚ୍ଚପଲକର୍ମାଣଂ ମନୁଷ୍ଯମିହ ଭାରତ। ଦ୍ଵିଷନ୍ତି ସର୍ଵଭୂତାନି ତାଡଯନ୍ତି ଚ ରାକ୍ଷସାଃ
ଏଠାରେ, ଭାରତ, ମନୁଷ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଅଳ୍ପ ଅସ୍ଥିର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି।
ଅସ୍ଯାତିକ୍ରମ୍ଯ ଶିଖରଂ କୈଲାସସ୍ଯ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଗତିଃ ପରମସିଦ୍ଧାନାଂ ଦେଵର୍ଷୀଣାଂ ପ୍ରକାଶତେ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କୈଳାସ ପର୍ବତର ଏହି ଶିଖରକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ସିଏଠାରେ ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷମାନେ ଏବଂ ଦେବ ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି, ସେଇ ପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ।
ଚାପଲାଦ୍ଧି ନ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ପାର୍ତ ଯାନୈସ୍ତତଃ ପରମ୍। ଅଯଃଶୂଲାଦିଭିର୍ଘ୍ନନ୍ତି ରାକ୍ଷସାଃ ଶତ୍ରୁସୂଦନ
ପାର୍ଥ, ଏହାଠାରୁ ଆଗକୁ ଅବିବେକରେ କିଛି ଯାନ ଦ୍ୱାରା ଯିବାଉଚିତ୍ତ ନୁହେଁ। ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଲୋହାର ବାଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଅନ୍ଧାଧୁନିଆ ଲୋକଙ୍କୁ ମାରିଦେଇଥାନ୍ତି, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶକ।
ଅପ୍ସରୋଭିଃ ପରିଵୃତଃ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯା ନରଵାହନଃ। ଇହ ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ତାତ ପର୍ଵସନ୍ଧିଷୁ ଦୃଶ୍ଯତେ
ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠି ପାହାଡ଼ର ମୁହାଣିଗୁଡ଼ିକୁ ଧନର ଦେବତା ଏପ୍ସରାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଭରପୂର ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଶିଖରେ ତଂ ସମାସୀନମଧିପଂ ଯକ୍ଷରକ୍ଷସାମ୍। ପ୍ରେକ୍ଷନ୍ତେ ସର୍ଵଭୂତାନି ଭାନୁମନ୍ତମିଵୋଦିତମ୍
ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଭୁ, ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖି ଦେଖୁଥାନ୍ତି।