ଶିଖଣ୍ଡିନୀଭିଃ ସହିତାଁଲ୍ଲତାମଣ୍ଡଲକେଷୁ ଚ। ମେଘତୂର୍ଯରଵୋଦ୍ଦାମମଦନାକୁଲିତାନ୍ଭୃଶମ୍
ମୟୂରୀମାନେ ଲତା ଓ ବେଳ ମଣ୍ଡଳରେ ଏକାଠି ହୋଇ, ମେଘର ଢୋଳ ଭଳି ଗଭୀର ଧ୍ୱନିରେ ଅତି ଉତ୍ସାହିତ ଓ ମତ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
କୃତ୍ଵୈଵ କେକାମଧୁରଂ ସଂଗୀତଂ ମଧୁରସ୍ଵରମ୍। ଚିତ୍ରାନ୍କଲାପାନ୍ଵିସ୍ତୀର୍ଯ ସଵିଲାସାନ୍ମଦାଲସାନ୍
ସେମାନେ ମଧୁର କେକା ଓ ଗୀତ ଗାଇ, ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ପୁଛ ପସାରି, ଖେଳିବା ଭାବରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ମଯୂରାନ୍ଦଦୃଶୁର୍ହୃଷ୍ଟାନ୍ନୃତ୍ଯତୋ ଵନଲାଲସାନ୍। କାଂଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରିଯାଭିଃ ସହିତାନ୍ରମମାଣାନ୍କଲାପିନଃ
ତୁମେ ଖୁସି ହୋଇଥିବା ମୟୂରମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, କେତେକ ତାଙ୍କର ସାଥୀ ସହିତ ମଜା କରୁଥିବା ଓ ପୁଛ ପସାରିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିଲ।
ଵଲ୍ଲୀଲତାସଂକଟେଷୁ କୁଟଜେଷୁ ସ୍ଥିତାଂସ୍ତଥା। କାଂଶ୍ଚିଚ୍ଚ କୁଟଜାନାଂ ତୁ ଵିଟପେଷୂତ୍କଟାନିଵ
ଲତା ବେଳ ଜଙ୍ଗଲର ଘନତାରେ ଓ କୁଟଜ ଗଛରେ କେତେକ ଦଢ଼ି ଥିଲେ, ଆଉ କେତେକ କୁଟଜ ଗଛର ଉଚ୍ଚ ଡାଳିରେ ବସିଥିଲେ।
କଲାପରୁଚିରାଟୋପନିଚିତାନ୍ମୁକୁଟାନିଵ। ଵିଵରେଷୁ ତରୂଣାଂ ଚ ରୁଚିରାନ୍ଦଦୃଶୁଶ୍ଚ ତେ
ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗର ଚୁଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସେମାନେ ଗଛର ଗୁହାରେ ରହି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଲାଗୁଥିଲେ।
ସିନ୍ଧୁଵାରାଂସ୍ତଥୋଦାରାନ୍ମନ୍ମଥସ୍ଯେଵ ତୋମରାନ୍। ସୁଵର୍ଣଵର୍ଣକୁସୁମାନ୍ଗିରୀଣାଂ ସିଖରେଷୁ ଚ। କର୍ଣିକାରାନ୍ଵିକସିତାନ୍କର୍ଣପୂରାନିଵୋତ୍ତମାନ୍
ତୁମେ ଦେଖିଥିଲେ ଉତ୍ତମ ସିନ୍ଧୁବାର ଗଛ, ଯାହା କାମଦେବଙ୍କର ବାଣ ଭଳି, ସୁନା ରଙ୍ଗର ଫୁଲରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଫୁଲିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର ଗଛ, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଣ୍ଠାଭୂଷଣ ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା।
ତଥାଽପଶ୍ଯନ୍କୁରବକାନ୍ଵନରାଜିଷୁ ପୁଷ୍ପିତାନ୍। କାମଵଶ୍ଯୌତ୍ସୁକ୍ଯକରାନ୍କାମସ୍ଯେଵ ଶରୋତ୍କରାନ୍
ଏଭଳି ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲିଥିବା କୁରବକ ଗଛ ଦେଖିଥିଲ, ଯାହା କାମଦେବଙ୍କର ତୀର ଭଳି ଆକାଂକ୍ଷା ଜଗାଇଥିଲା।
ତଥୈଵ ଵନରାଜୀନାମୁଦାରାନ୍ରଚିତାନିଵ। ଵିରାଜମାନାଂସ୍ତେଽପଶ୍ଯଂସ୍ତିଲକାଂସ୍ତିଲକାନିଵ
ଏହିପରି ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲର ଉତ୍ତମ ଗଛମାନେ ଦେଖିଥିଲ, ସେମାନେ ଅଳଙ୍କାର ଭଳି ଶୋଭିତ ହୋଇ ତିଳକ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତଥାନଙ୍ଗଶରାକାରାନ୍ସହକାରାନ୍ମନୋରମାନ୍। ଅପଶ୍ଯନ୍ଭ୍ରାମରାନ୍ରାଜନ୍ମଞ୍ଜରୀଭିର୍ଵିରାଜିତାନ୍
ତୁମେ ମନୋହର ସହକାର ଗଛ ଦେଖିଥିଲ, ଯାହା କାମଦେବଙ୍କର ବାଣ ଭଳି ଆକୃତିର, ଏବଂ ରାଜା, ମଞ୍ଜରୀରେ ଶୋଭିତ ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଥିଲ।
ହିରଣ୍ଯସଦୃଶୈଃ ପୁଷ୍ଯୈର୍ଦାଵାଗ୍ନିସଦୃଶୈରପି। ଲୋହିତୈରଞ୍ଜନାଭୈଶ୍ଚ ଵୈଦୂର୍ଯସଦୃଶୈରପି। ଅତୀଵ ଵୃକ୍ଷା ରାଜନ୍ତେ ପୁଷ୍ପିତାଃ ଶୈଲସାନୁଷୁ
ସୁନା ଭଳି, ଦାହିଯାଉଥିବା ଅଗ୍ନି ଭଳି, ଲାଲ ଏବଂ ଅଞ୍ଜନ ଭଳି, ବୈଦୂର୍ୟ ଭଳି ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଗଛମାନେ ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ବହୁତ ଆଲୋକିତ ହୋଇଥିଲେ।
ତଥା ସାଲାଂସ୍ତମାଲାଂଶ୍ଚ ପାଟଲାବକୁଲାନପି। ମାଲା ଇଵ ସମାସକ୍ତାଃ ଶୈଲାନାଂ ଶିଖରେଷୁ ଚ
ଏଭଳି ତୁମେ ସାଲ, ତମାଳ, ପାଟଳ ଓ ବକୁଳ ଗଛମାନେ ଦେଖିଥିଲ, ସେମାନେ ମାଳା ଭଳି ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଲଗିଥିଲେ।
ଵିମଲସ୍ଫାଟିକାଭାନି ପାଣ୍ଡୁରଚ୍ଛଦନୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ। କଲହଂସୈରୁପେତାନି ସାରସାଭିରୁତାନି ଚ
ନିର୍ମଳ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଧଳା ପାଖ ଥିବା କଳହଂସ ଓ ସାରସ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେଉଁଠି ଡାକୁଥିଲେ, ସେଠି ଗଛମାନେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲେ।
ସରାଂସି ବହୁଶଃ ପାର୍ଥା ପଶ୍ଯନ୍ତଃ ଶୈଲସାନୁଷୁ। ପଦ୍ମୋତ୍ପଲଵିମିଶ୍ରାଣି ସୁଖଶୀତଜଲାନି ଚ
ହେ ପାର୍ଥ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ଅନେକ ଝିଲିକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଜଳ ଶୀତଳ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳୋତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା।
ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ତେ ଵୀରା ଵୀକ୍ଷମାଣାଃ ସମନ୍ତତଃ। ଗନ୍ଵନ୍ତ୍ଯଥ ମାଲ୍ଯାନି ରସଵନ୍ତି ଫଲାନି ଚ
ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ଶୂରମାନେ ଚାରିପାଖ ଦେଖିଦେଖି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ସେମାନେ ମାଳା ଓ ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ଫଳ ଚିନ୍ହିଲେ।
ସରାଂସି ଚ ମନୋଜ୍ଞାନି ଵୃକ୍ଷାଂଶ୍ଚାତିମନୋରମାନ୍। ଵିଵିଶୁଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସର୍ଵେଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେ ସୁନ୍ଦର ଝିଲି ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ବୃକ୍ଷମାଳା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
କମଲୋତ୍ପଲକହ୍ଲାରପୁଣ୍ଡରୀକସୁଗନ୍ଧିନା। ସେଵ୍ଯମାନା ଵନେ ତସ୍ମନ୍ସୁଖସ୍ପର୍ଶେନ ଵାଯୁନା
ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ମୃଦୁ ହାଲୁକା ପବନ ଚାଲିଥିଲା, ଯାହାରେ କମଳ, ନୀଳୋତ୍ପଳ, କହ୍ଲାର ଓ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଫୁଲର ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଭୀମମାହେଦଂ ପ୍ରୀତିମଦ୍ଵଚଃ। ଅହୋ ଶ୍ରୀମଦିଦଂ ଭୀମ ଗନ୍ଧମାଦନକାନନମ୍
ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା କଥା ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ଭୀମ, ଏହି ଗନ୍ଧମାଦନ ଅରଣ୍ୟ କେତେ ଶ୍ରୀମୟ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଅପୂର୍ବ!”
ଵନେ ହ୍ମସ୍ମିନ୍ମନୋରମ୍ଯେ ଦିଵ୍ଯା କାନନଜା ଦ୍ରୁମାଃ। ଲତାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାକାରାଃ ପତ୍ରପୁଷ୍ପଫଲୋପଗାଃ। ଭାନ୍ତ୍ଯେତେ ପୁଷ୍ପଵିକଚାଃ ପୁଂସ୍କୋକିଲକୁଲାକୁଲାଃ
ଏହି ମନୋହର ଅରଣ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ବନସ୍ପତି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଲତା, ଯେଉଁଠାରେ ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଲଗିଛି, ସେମାନେ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଏବଂ କୋଇଲୀମାନେ ଝୁଣୁକି ରହିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ନାତ୍ର କଣ୍ଟକିନଃ କେଚିନ୍ନ ଚ ଵିଦ୍ଯନ୍ତ୍ଯପୁଷ୍ପିତାଃ। ସ୍ନିଗ୍ଧପତ୍ରଫଲା ଵୃକ୍ଷା ଗନ୍ଧମାଦନସାନୁଷୁ
ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ କେଉଁସି କାଂଟା ଥିବା ବା ଫୁଲ ନଥିବା ବୃକ୍ଷ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ଚମକୁଥିବା ପତ୍ର ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା।
ଭ୍ରମରାରାଵମଧୁରା ନଲିନୀଃ ଫୁଲ୍ଲପଙ୍କଜାଃ। ଵିଲୋଡ୍ଯମାନା ପଶ୍ଯେମାଃ କରିଭିଃ ସକରେଣୁଭିଃ
ଏହି ଝିଲିରେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଫୁଲମାନେ, ମଧୁମକ୍ଷିକାର ଗୁଞ୍ଜନରେ ମଧୁର ହେଉଛି, ଏବଂ ହାତୀମାନେ ପ୍ରସ୍ତର ଧୂଳି ଲଗାଇ ଏହାକୁ ହଲାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।
ପଶ୍ଯେମାଂ ନଲିନୀଂ ଚାନ୍ଯାଂ କମଲୋତ୍ପଲମାଲିନୀମ୍। ସ୍ରଗ୍ଧରାଂ ଵିଗ୍ରହଵତୀଂ ସାକ୍ଷାଚ୍ଛ୍ରିଯମିଵାପରାମ୍
ଏହି ଅନ୍ୟ ଝିଲିକୁ ଦେଖ, କମଳ ଓ ନୀଳୋତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଏବଂ ଦୈବୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଯେପରି ଦେବୀ ଶ୍ରୀ ନିଜେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି।
ନାନାକୁସୁମଗନ୍ଧାଢ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯେମାଃ କାନନୋତ୍ତମେ। ଉପଗୀଯମାନା ଭ୍ରମରୈ ରାଜନ୍ତେ ଵନରାଜଯଃ
ଏହି ଅତି ଉତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ଏହି ବନମାଳାମାନେ, ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା ବେଳେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି।
ପଶ୍ଯ ଭୀମ ଶୁଭାନ୍ଦେଶାନ୍ଦେଵାକ୍ରୀଡାନ୍ସମନ୍ତତଃ। ଅମାନୁଷଗତିଂ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସଂସିଦ୍ଧାଃ ସ୍ମ ଵୃକୋଦର
ହେ ଭୀମ, ଚାରିପାଖରେ ଏହି ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥଳମାନେ ଦେଖ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଖେଳ କରନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ ଭୃକୋଦର, ଆମେ ଅମାନବୀୟ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛୁ।
ଲତାଭିଃ ପୁଷ୍ପିତାଗ୍ରାଭିଃ ପୁଷ୍ପିତାଃ ପାଦପୋତ୍ତମାଃ। ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟାଃ ପାର୍ଥ ଶୋଭନ୍ତେ ଗନ୍ଧମାଦନସାନୁଷୁ
ହେ ପାର୍ଥ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ଫୁଲିଥିବା ଲତାମାନେ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃକ୍ଷମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି।
ଶିଖଣ୍ଡିନୀଭିଶ୍ଚରତାଂ ସହିତାନାଂ ଶିଖଣ୍ଡିନାମ୍। ନଦତାଂ ଶୃଣୁ ନିର୍ଘୋଷଂ ଭୀମ ପର୍ଵତସାନୁଷୁ
ହେ ଭୀମ, ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ଦଳେ ଦଳେ ଘୁରୁଥିବା ମୟୂରମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ସେହି ଗଞ୍ଜନ ଶୁଣ।
ଚକୋରାଃ ଶତପତ୍ରାଶ୍ଚ ମତ୍ତକୋକିଲଶାରିକାଃ। ପତ୍ରିଣଃ ପୁଷ୍ପିତାନେତାନ୍ସଂପତନ୍ତି ମହାଦ୍ରୁମାନ୍
ଚକୋର, ଶତପତ୍ର, ମଦମସ୍ତ କୋଇଲୀ ଓ ଶାରିକା—ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ ଫୁଲିଥିବା ବଡ଼ ବୃକ୍ଷମାନେ ଉପରେ ଝୁଣୁକି ରହିଛନ୍ତି।
ରକ୍ତପୀତାରୁଣାଃ ପାର୍ଥ ପାଦପାଗ୍ରଗତାଃ ଖଗାଃ। ପରସ୍ପରମୁଦୀନ୍ତେ ବହଵୋ ଜୀଵଜୀଵକାଃ
ହେ ପାର୍ଥ, ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ ଲାଲଚୁଆ ରଙ୍ଗର ଅନେକ ଜୀବଜୀବକ ପକ୍ଷୀ ବୃକ୍ଷର ଉପରେ ବସି, ପରସ୍ପରକୁ ଡାକି ଉଠୁଛନ୍ତି।
ହରିତାରୁଣଵର୍ଣାନାଂ ଶାଡ୍ଵଲାନାଂ ସମୀପତଃ। ସାରସାଃ ପ୍ରତିଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଶୈଲପ୍ରସ୍ରଵଣେଷ୍ଵପି
ହରିତ ଓ ଲାଲଚୁଆ ଘାସ ନିକଟରେ, ପାହାଡ଼ର ଝରଣା ଛଡ଼ା ମଧ୍ୟ, ସାରସ ପକ୍ଷୀମାନେ ସବୁଠାରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଵଦନ୍ତି ମଧୁରା ଵାଚଃ ସର୍ଵଭୂତମନୋରମାଃ। ଭୃଙ୍ଗରାଜୋପଚକ୍ରାଶ୍ଚ ଲୋହପୃଷ୍ଠାଃ ପତତ୍ରିଣଃ
ମଧୁମକ୍ଷିକାର ରାଜା ଓ ଲୋହା ରଙ୍ଗର ପକ୍ଷୀମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ମଧୁର ସ୍ବର କୁହୁଛନ୍ତି।
ଚତୁର୍ଵିଷାଣାଃ ପଦ୍ମାଭାଃ କୁଞ୍ଜରାଃ ସକରେଣଵଃ। ଏତେ ଵୈଡୂର୍ଯଵର୍ଣାଭଂ କ୍ଷୋଭଯନ୍ତି ମହତ୍ସରଃ
ଚାରି ଦାନ୍ତ ଥିବା, ପଦ୍ମ ରଙ୍ଗର ଏହି ହାତୀମାନେ, ପୁଷ୍ପର ଧୂଳି ଲଗାଇ, ବୃହତ୍ ଝିଲିକୁ ଉଲ୍ଲାସିତ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ବୈଡୂର୍ୟ ପଥର ପରି ଚମକୁଛି।