ଏତାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵିଵିଧାନ୍ଗନ୍ଧମାଦନସାନୁଷୁ। ଫଲୈରମୃତକଲ୍ପୈସ୍ତାନାଚିତାନ୍ସ୍ଵାଦୁଭିସ୍ତରୂପନ୍
ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ସେମାନେ ଏମିତି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅମୃତ ସମାନ ମଧୁର ଓ ପ୍ରଚୁର ଫଳ ଲଟିଥିଲା।
ତଥୈଵ ଚମ୍ପକାଶୋକାନ୍କେତକାନ୍ବକୁଲାଂସ୍ତଥା। ପୁନ୍ନାଗାନ୍ସପ୍ତପର୍ଣାଂଶ୍ଚ କର୍ଣିକାରାନ୍ସକେତକାନ୍। ପାଟଲାନ୍କୁଟଜାନ୍ରମ୍ଯାନ୍ମନ୍ଦାରେନ୍ଦୀଵରାଂସ୍ତଥା
ତେଉଁଠାରେ ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, କେତକୀ, ବକୁଳ, ପୁନ୍ନାଗ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ପୁନି କେତକୀ, ପାଟଳ, ରମ୍ୟ କୁଟଜ, ମନ୍ଦାର ଓ ନୀଳ କମଳ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ପାରିଜାତାନ୍କୋଵିଦାରାନ୍ଦେଵଦାରୁଦ୍ରୁମାଂସ୍ତଥା। ପାରିଜାତାନ୍କୋଵିଦାରାନ୍ଦେଵଦାରୁଦ୍ରୁମାଂସ୍ତଥା। ଶାଲାଂସ୍ତାଲାଂସ୍ତମାଲାଂଶ୍ଚ ପିପ୍ପଲାନ୍ହିଙ୍ଗୁକାଂସ୍ତଥା
ସେମାନେ ପାରିଜାତ, କୋବିଦାର, ଦେବଦାରୁ ଗଛ, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ପିପ୍ପଳ ଓ ହିଙ୍ଗୁକା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଚକୋରୈଃ ଶତପତ୍ରୈଶ୍ ଭୃଙ୍ଗରାଜୈସ୍ତଥା ଶୁକୈଃ। କୋକିଲୈଃ କଲଵିଙ୍କୈଶ୍ଚ ହାରିତୈର୍ଜୀଵଜୀଵକୈଃ
ସେଠାରେ ଚକୋର, ଶତପତ୍ରୀ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ଶୁଆ, କୋକିଳ, କଳବିଙ୍କ, ହାରିତ ଓ ଜୀବଜୀବକ ପକ୍ଷୀ ଥିଲେ।
ପ୍ରିଯକୈଶ୍ଚାତକୈଶ୍ଚୈଵ ତଥାଽନ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ଖଗୈଃ। ଶ୍ରୋତ୍ରରମ୍ଯଂ ସୁମଧୁରଂ କୂଜଦ୍ଭିଶ୍ଚାପ୍ଯଧିଷ୍ଠିତାନ୍
ସେଠାରେ ପ୍ରିୟ ଶାରିକା ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚଡ଼େଇ ମାନେ ଗଛମାନେ ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମଧୁର ଓ ମନୋହର ଡାକି ଶୁଣିଲେ କାନ ଖୁସି ହୁଏ।
ସରାଂସି ଚ ମନୋଜ୍ଞାନି ସମନ୍ତାଜ୍ଜଲଚାରିଭିଃ। କୁମୁଦୈଃ ପୁଣ୍ଡରୀକୈଶ୍ଚ ତୃଥା କୋକନଦୋତ୍ପଲୈଃ। କହାରୈଃ କମଲୈଶ୍ଚୈଵ ଆଚିତାନି ସମନ୍ତତଃ
ସେଠାର ଝିଲିକ ମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଳପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ଏବଂ କୁମୁଦ, ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମ, କୋକନଦ, ନୀଳ ପଦ୍ମ, କହାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
କାଦମ୍ବୈଶ୍ଚକ୍ରଵାକୈଶ୍ଚ କୁରରୈର୍ଜଲକୁକ୍କୁଟୈଃ। କାରଣ୍ଡଵୈଃ ପ୍ଲଵୈର୍ହଂସୈର୍ବକୈର୍ମଦ୍ଗୁଭିରେଵ ଚ
ସେଠାରେ କାଦମ୍ବ, ଚକ୍ରବାକ, କୁରର, ଜଳକୁକୁଡ଼, କାରଣ୍ଡବ, ପ୍ଲବ, ହଂସ, ବକ ଓ ମଦ୍ଗୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଏତୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈଶ୍ଚ କୀର୍ଣାନି ସମନ୍ତାଜ୍ଜଲଚାରିଭିଃ। ହୃଷ୍ଟୈସ୍ତଥା ତାମରସରସାସଵମଦାଲସୈଃ
ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖୁସି ଜଳପକ୍ଷୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଝିଲିକ ମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ତାମ୍ରପଦ୍ମର ମଧୁରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
ପଦ୍ମୋଦରଚ୍ଯୁତରଜଃକିଞ୍ଜଲ୍କାରୁଣରଞ୍ଜିତୈଃ। ମଞ୍ଜୁସ୍ଵରୈର୍ମଧୁକରୈର୍ଵିରୁତାନ୍କମଲାକରାନ୍
ପଦ୍ମର ମଝିରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଲାଲ ରଙ୍ଗର ପରାଗ ଓ ମଧୁର ସ୍ୱରର ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ତାଳପୋଖରୀରେ ଗୁଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
ଅପଶ୍ଯଂସ୍ତେ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରା ଗନ୍ଧମାଦନସାନୁଷୁ। ତଥୈଵ ପଦ୍ମଷଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ମଣ୍ଡିତାଂଶ୍ଚ ସମନ୍ତତଃ
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ତୁମେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିଲ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଦ୍ମ ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
ଶିଖଣ୍ଡିନୀଭିଃ ସହିତାଁଲ୍ଲତାମଣ୍ଡଲକେଷୁ ଚ। ମେଘତୂର୍ଯରଵୋଦ୍ଦାମମଦନାକୁଲିତାନ୍ଭୃଶମ୍
ମୟୂରୀମାନେ ଲତା ଓ ବେଳ ମଣ୍ଡଳରେ ଏକାଠି ହୋଇ, ମେଘର ଢୋଳ ଭଳି ଗଭୀର ଧ୍ୱନିରେ ଅତି ଉତ୍ସାହିତ ଓ ମତ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
କୃତ୍ଵୈଵ କେକାମଧୁରଂ ସଂଗୀତଂ ମଧୁରସ୍ଵରମ୍। ଚିତ୍ରାନ୍କଲାପାନ୍ଵିସ୍ତୀର୍ଯ ସଵିଲାସାନ୍ମଦାଲସାନ୍
ସେମାନେ ମଧୁର କେକା ଓ ଗୀତ ଗାଇ, ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ପୁଛ ପସାରି, ଖେଳିବା ଭାବରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ମଯୂରାନ୍ଦଦୃଶୁର୍ହୃଷ୍ଟାନ୍ନୃତ୍ଯତୋ ଵନଲାଲସାନ୍। କାଂଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରିଯାଭିଃ ସହିତାନ୍ରମମାଣାନ୍କଲାପିନଃ
ତୁମେ ଖୁସି ହୋଇଥିବା ମୟୂରମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, କେତେକ ତାଙ୍କର ସାଥୀ ସହିତ ମଜା କରୁଥିବା ଓ ପୁଛ ପସାରିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିଲ।
ଵଲ୍ଲୀଲତାସଂକଟେଷୁ କୁଟଜେଷୁ ସ୍ଥିତାଂସ୍ତଥା। କାଂଶ୍ଚିଚ୍ଚ କୁଟଜାନାଂ ତୁ ଵିଟପେଷୂତ୍କଟାନିଵ
ଲତା ବେଳ ଜଙ୍ଗଲର ଘନତାରେ ଓ କୁଟଜ ଗଛରେ କେତେକ ଦଢ଼ି ଥିଲେ, ଆଉ କେତେକ କୁଟଜ ଗଛର ଉଚ୍ଚ ଡାଳିରେ ବସିଥିଲେ।
କଲାପରୁଚିରାଟୋପନିଚିତାନ୍ମୁକୁଟାନିଵ। ଵିଵରେଷୁ ତରୂଣାଂ ଚ ରୁଚିରାନ୍ଦଦୃଶୁଶ୍ଚ ତେ
ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗର ଚୁଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସେମାନେ ଗଛର ଗୁହାରେ ରହି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଲାଗୁଥିଲେ।
ସିନ୍ଧୁଵାରାଂସ୍ତଥୋଦାରାନ୍ମନ୍ମଥସ୍ଯେଵ ତୋମରାନ୍। ସୁଵର୍ଣଵର୍ଣକୁସୁମାନ୍ଗିରୀଣାଂ ସିଖରେଷୁ ଚ। କର୍ଣିକାରାନ୍ଵିକସିତାନ୍କର୍ଣପୂରାନିଵୋତ୍ତମାନ୍
ତୁମେ ଦେଖିଥିଲେ ଉତ୍ତମ ସିନ୍ଧୁବାର ଗଛ, ଯାହା କାମଦେବଙ୍କର ବାଣ ଭଳି, ସୁନା ରଙ୍ଗର ଫୁଲରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଫୁଲିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର ଗଛ, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଣ୍ଠାଭୂଷଣ ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା।
ତଥାଽପଶ୍ଯନ୍କୁରବକାନ୍ଵନରାଜିଷୁ ପୁଷ୍ପିତାନ୍। କାମଵଶ୍ଯୌତ୍ସୁକ୍ଯକରାନ୍କାମସ୍ଯେଵ ଶରୋତ୍କରାନ୍
ଏଭଳି ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲିଥିବା କୁରବକ ଗଛ ଦେଖିଥିଲ, ଯାହା କାମଦେବଙ୍କର ତୀର ଭଳି ଆକାଂକ୍ଷା ଜଗାଇଥିଲା।
ତଥୈଵ ଵନରାଜୀନାମୁଦାରାନ୍ରଚିତାନିଵ। ଵିରାଜମାନାଂସ୍ତେଽପଶ୍ଯଂସ୍ତିଲକାଂସ୍ତିଲକାନିଵ
ଏହିପରି ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲର ଉତ୍ତମ ଗଛମାନେ ଦେଖିଥିଲ, ସେମାନେ ଅଳଙ୍କାର ଭଳି ଶୋଭିତ ହୋଇ ତିଳକ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତଥାନଙ୍ଗଶରାକାରାନ୍ସହକାରାନ୍ମନୋରମାନ୍। ଅପଶ୍ଯନ୍ଭ୍ରାମରାନ୍ରାଜନ୍ମଞ୍ଜରୀଭିର୍ଵିରାଜିତାନ୍
ତୁମେ ମନୋହର ସହକାର ଗଛ ଦେଖିଥିଲ, ଯାହା କାମଦେବଙ୍କର ବାଣ ଭଳି ଆକୃତିର, ଏବଂ ରାଜା, ମଞ୍ଜରୀରେ ଶୋଭିତ ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଥିଲ।
ହିରଣ୍ଯସଦୃଶୈଃ ପୁଷ୍ଯୈର୍ଦାଵାଗ୍ନିସଦୃଶୈରପି। ଲୋହିତୈରଞ୍ଜନାଭୈଶ୍ଚ ଵୈଦୂର୍ଯସଦୃଶୈରପି। ଅତୀଵ ଵୃକ୍ଷା ରାଜନ୍ତେ ପୁଷ୍ପିତାଃ ଶୈଲସାନୁଷୁ
ସୁନା ଭଳି, ଦାହିଯାଉଥିବା ଅଗ୍ନି ଭଳି, ଲାଲ ଏବଂ ଅଞ୍ଜନ ଭଳି, ବୈଦୂର୍ୟ ଭଳି ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଗଛମାନେ ପାହାଡ଼ ଢାଳରେ ବହୁତ ଆଲୋକିତ ହୋଇଥିଲେ।
ତଥା ସାଲାଂସ୍ତମାଲାଂଶ୍ଚ ପାଟଲାବକୁଲାନପି। ମାଲା ଇଵ ସମାସକ୍ତାଃ ଶୈଲାନାଂ ଶିଖରେଷୁ ଚ
ଏଭଳି ତୁମେ ସାଲ, ତମାଳ, ପାଟଳ ଓ ବକୁଳ ଗଛମାନେ ଦେଖିଥିଲ, ସେମାନେ ମାଳା ଭଳି ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଲଗିଥିଲେ।
ଵିମଲସ୍ଫାଟିକାଭାନି ପାଣ୍ଡୁରଚ୍ଛଦନୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ। କଲହଂସୈରୁପେତାନି ସାରସାଭିରୁତାନି ଚ
ନିର୍ମଳ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଧଳା ପାଖ ଥିବା କଳହଂସ ଓ ସାରସ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେଉଁଠି ଡାକୁଥିଲେ, ସେଠି ଗଛମାନେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲେ।
ସରାଂସି ବହୁଶଃ ପାର୍ଥା ପଶ୍ଯନ୍ତଃ ଶୈଲସାନୁଷୁ। ପଦ୍ମୋତ୍ପଲଵିମିଶ୍ରାଣି ସୁଖଶୀତଜଲାନି ଚ
ହେ ପାର୍ଥ, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ଅନେକ ଝିଲିକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଜଳ ଶୀତଳ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳୋତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା।
ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ତେ ଵୀରା ଵୀକ୍ଷମାଣାଃ ସମନ୍ତତଃ। ଗନ୍ଵନ୍ତ୍ଯଥ ମାଲ୍ଯାନି ରସଵନ୍ତି ଫଲାନି ଚ
ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ଶୂରମାନେ ଚାରିପାଖ ଦେଖିଦେଖି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ସେମାନେ ମାଳା ଓ ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ଫଳ ଚିନ୍ହିଲେ।
ସରାଂସି ଚ ମନୋଜ୍ଞାନି ଵୃକ୍ଷାଂଶ୍ଚାତିମନୋରମାନ୍। ଵିଵିଶୁଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସର୍ଵେଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେ ସୁନ୍ଦର ଝିଲି ଓ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ବୃକ୍ଷମାଳା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
କମଲୋତ୍ପଲକହ୍ଲାରପୁଣ୍ଡରୀକସୁଗନ୍ଧିନା। ସେଵ୍ଯମାନା ଵନେ ତସ୍ମନ୍ସୁଖସ୍ପର୍ଶେନ ଵାଯୁନା
ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ମୃଦୁ ହାଲୁକା ପବନ ଚାଲିଥିଲା, ଯାହାରେ କମଳ, ନୀଳୋତ୍ପଳ, କହ୍ଲାର ଓ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଫୁଲର ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଯାଇଥିଲା।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଭୀମମାହେଦଂ ପ୍ରୀତିମଦ୍ଵଚଃ। ଅହୋ ଶ୍ରୀମଦିଦଂ ଭୀମ ଗନ୍ଧମାଦନକାନନମ୍
ତାପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା କଥା ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ଭୀମ, ଏହି ଗନ୍ଧମାଦନ ଅରଣ୍ୟ କେତେ ଶ୍ରୀମୟ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଅପୂର୍ବ!”
ଵନେ ହ୍ମସ୍ମିନ୍ମନୋରମ୍ଯେ ଦିଵ୍ଯା କାନନଜା ଦ୍ରୁମାଃ। ଲତାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାକାରାଃ ପତ୍ରପୁଷ୍ପଫଲୋପଗାଃ। ଭାନ୍ତ୍ଯେତେ ପୁଷ୍ପଵିକଚାଃ ପୁଂସ୍କୋକିଲକୁଲାକୁଲାଃ
ଏହି ମନୋହର ଅରଣ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ବନସ୍ପତି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଲତା, ଯେଉଁଠାରେ ପତ୍ର, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଲଗିଛି, ସେମାନେ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଏବଂ କୋଇଲୀମାନେ ଝୁଣୁକି ରହିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ନାତ୍ର କଣ୍ଟକିନଃ କେଚିନ୍ନ ଚ ଵିଦ୍ଯନ୍ତ୍ଯପୁଷ୍ପିତାଃ। ସ୍ନିଗ୍ଧପତ୍ରଫଲା ଵୃକ୍ଷା ଗନ୍ଧମାଦନସାନୁଷୁ
ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ କେଉଁସି କାଂଟା ଥିବା ବା ଫୁଲ ନଥିବା ବୃକ୍ଷ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ଚମକୁଥିବା ପତ୍ର ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା।
ଭ୍ରମରାରାଵମଧୁରା ନଲିନୀଃ ଫୁଲ୍ଲପଙ୍କଜାଃ। ଵିଲୋଡ୍ଯମାନା ପଶ୍ଯେମାଃ କରିଭିଃ ସକରେଣୁଭିଃ
ଏହି ଝିଲିରେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଫୁଲମାନେ, ମଧୁମକ୍ଷିକାର ଗୁଞ୍ଜନରେ ମଧୁର ହେଉଛି, ଏବଂ ହାତୀମାନେ ପ୍ରସ୍ତର ଧୂଳି ଲଗାଇ ଏହାକୁ ହଲାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।