ନାନାମୃଗଗଣୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ କୌନ୍ତେଯଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ। ପଦାତିର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ପ୍ରାତିଷ୍ଠତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସତ୍ୟବୀର, ନିଜ ଭାଇମାନେ ସହିତ ପଦଯାତ୍ରା କରି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜନ୍ତୁରେ ଭରିଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ନାନାଦ୍ରୁମନିରୋଧେଷୁ ଵସନ୍ତଃ ଶୈଲସାନୁଷୁ। ପର୍ଵତଂ ଵିଵିଶୁସ୍ତେ ତଂ ଚତୁର୍ଥେଽହନି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ବାଁଶ ଜଙ୍ଗଲରେ, ପାହାଡ଼ର ଶ୍ରେଣୀରେ ରହି, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ମହାଭ୍ରଘନସଂକାଶଂ ସଲିଲୋପହିତଂ ଶୁଭମ୍। ମଣିକାଞ୍ଚନରମ୍ଯଂ ଚ ଶୈଲଂ ନାନାସମୁଚ୍ଛ୍ରଯମ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ପାହାଡ଼, ମହା ମେଘର ଦଳ ପରି, ଜଳରେ ଶୋଭିତ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ରମ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ଶିଖରରେ ଉତ୍ତଳ।
ରମ୍ଯଂ ହିମଵତଃ ପ୍ରସ୍ଥଂ ବହୁକନ୍ଦରନିର୍ଝରମ୍। ଶିଲାଵିଭଙ୍ଗଵିକଟଂ ଲତାପାଦପସଙ୍କୁଲମ୍
ସେମାନେ ହିମାଳୟର ରମ୍ୟ ପ୍ରସ୍ଥକୁ ଦେଖିଲେ, ଅନେକ ଗୁଫା ଓ ଝରଣା, ଭଙ୍ଗା ଶିଳାରେ ଅସ୍ଥିର, ଲତା ଓ ଗଛରେ ଘିରିଥିବା।
ତେ ସମାସାଦ୍ଯପନ୍ଥାନଂ ଯତୋକ୍ତଂ ଵୃଷପର୍ଵଣା। ଅନୁସସ୍ରୁର୍ଯଥୋଦ୍ଦେଶଂ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଵିଵିଧାନ୍ନଗାନ୍
ବୃଷପର୍ବା ଦେଖାଇଥିବା ପଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ପାହାଡ଼ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଉପର୍ଯୁପରି ଶୈଲସ୍ଯ ଗୁହାଃ ପରମଦୁର୍ଗମାଃ। ସୁଦୁର୍ଗମାଂସ୍ତେ ସୁବହୂନ୍ସୁଖେନୈଵାଭିଚକ୍ରମୁଃ
ପାହାଡ଼ର ଉପରେ ଉପରେ, ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଗୁଫାଗୁଡିକ ଥିଲା; ତଥାପି ସେମାନେ ଅନେକ ଦୁର୍ଗମ ଗୁଫାକୁ ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ଧୌମ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣା ଚ ପାର୍ତାଶ୍ଚ ଲୋମଶଶ୍ଚ ମହାନୃଷିଃ। ଆଗଚ୍ଛନ୍ସହିତାସ୍ତତ୍ରନ କଶ୍ଚିଦପି ହୀଯତେ
ଧୌମ୍ୟ, କୃଷ୍ଣା, ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ମହାନ ଋଷି ଲୋମଶ—ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ କେହି ମଧ୍ୟ ପଛରେ ରହିଲେ ନାହିଁ।
ତେ ମୃଗଦ୍ଵିଜସଂଘୁଷ୍ଟଂ ନାନାଦ୍ରୁମଲତାଯୁତମ୍। ଶାଖାମୃଗଗଣୈଶ୍ଚୈଵ ସେଵିତଂ ସୁମନୋରମମ୍
ସେମାନେ ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଗୁଞ୍ଜୁଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଏବଂ ଶାଖାରେ ବାନରମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ—ଏହା ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲା।
ପୁଣ୍ଯଂ ପଦ୍ମସରୋପେତଂ ସପଲ୍ଵଲମହାଵନମ୍। ଉପତସ୍ଥୁର୍ମହାଭାଗା ମାଲ୍ଯଵତଂ ମହାଗିରିମ୍
ସେଇ ପବିତ୍ର ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ, ଯେଉଁଠାରେ ପଦ୍ମରେ ଢ଼କା ଝିଲି ଓ ଜଳାଭୂମି ଥିଲା, ସେଠାକୁ ସେଇ ମହାନ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ମାଲ୍ୟବତ ପାହାଡ଼ର ତଳେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତତଃ କିଂପୁରୁଷାଵାସଂ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତମ୍। ଦଦୃଶୁର୍ହୃଷରୋମାଣାଃ ପର୍ଵତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କର ଲୋମ ଉଠିଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ କିଂପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବାସ କରୁଥିବା ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼।
ଵିଦ୍ଯାଧରାନୁଚରିତଂ କିନ୍ନରୀଭିସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଗଜସଙ୍ଘସମାଵାସଂ ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗଣାଯୁତମ୍
ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟାଧର, କିନ୍ନର ଓ ସେମାନଙ୍କର ସଙ୍ଗିନୀମାନେ ବାସ କରୁଥିଲେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ହାତୀ ଦଳ ଓ ସିଂହ, ବାଘ ଦଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଶରଭୋନ୍ନାଦସଂଘୁଷ୍ଟଂ ନାନମୃଗନିଷେଵିତମ୍
ସେଇ ପାହାଡ଼ ଶରଭ ମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ଗୁଞ୍ଜୁଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଏଠାରେ ରହୁଥିଲେ।
ତେ ଗନ୍ଧମାଦନଵନଂ ତନ୍ନନ୍ଦନଵନୋପମମ୍। ମୁଦିତାଃ ପାଣ୍ଡୁତନଯା ମନୋନଯନନନ୍ଦନମ୍
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଆନନ୍ଦରେ, ଗନ୍ଧମାଦନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା—ମନ ଓ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।
ଵିଵିଶୁଃ କ୍ରମଶୋ ଵୀରା ଅରଣ୍ଯଂ ଶୁଭକାନନମ୍। ଦ୍ରୌପଦୀସହିତା ଵୀରାସ୍ତୈଶ୍ଚ ଵିପ୍ରୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ସେ ଶୂରମାନେ, ଡ୍ରୌପଦୀ ଓ ସେଇ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ, ପଦେ ପଦେ ସେଇ ଶୁଭ୍ର ଓ ଶୋଭାମୟ କାନନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ତଃ ପ୍ରୀତିଜନନାନ୍ଵଲ୍ଗୂନ୍ମନ୍ଦକଲାଞ୍ଶୁଭାନ୍। ଶ୍ରୋତ୍ରରମ୍ଯାନ୍ସୁମଧୁରାଞ୍ଶବ୍ଦାନ୍ଖଗମୁଖେରିତାନ୍
ସେମାନେ ଖୁସିରେ ଶୁଣିଲେ ପକ୍ଷୀମାନେ ତିଆରି କରୁଥିବା ମୃଦୁ, ମଧୁର ଓ ଶୁଭ ଧ୍ୱନି, ଯାହା କାନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।
ସର୍ଵର୍ତୁଫଲଭାରାଞ୍ଯାନ୍ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମୋଜ୍ଜ୍ଵଲାମ୍। ପଶ୍ଯନ୍ତଃ ପାଦପାଂସ୍ଚାପି ଫଲଭାରାଵନାମିତାନ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳରେ ଭରିଥିବା ଗଛ, ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲରେ ଅଳୋକିତ, ଫଳର ଭାରରେ ଶାଖାମାନେ ଝୁକିଯାଇଥିଲା।
ଆମ୍ରାନାମ୍ରାତକାନ୍ଫୁଲ୍ଲାନ୍ନାରିକେଲାନ୍ସତିନ୍ଦୁକାନ୍। ମୁଞ୍ଜାତକାଂସ୍ତଥାଞ୍ଜୀରାନ୍ଦାଡିମାନ୍ବୀଜପୂରକାନ୍
ସେମାନେ ଆମ୍ବ, ବନ୍ୟ ଆମ୍ବ ଫୁଲ, ନାଡ଼ିଆ, କରମ୍ବ, ମୁଞ୍ଜାଟକ, ଅଞ୍ଜିର, ଦାଡିମ୍ବ ଓ ବିଜପୁର ଫଳ ଦେଖିଲେ।
ପନସାଁଲ୍ଲିକୁଚାନ୍ମୋଚାଃ ଖର୍ଜୂରାନମ୍ଲଵେତସାନ୍। ପରାଵତାଂସ୍ତଥା କ୍ଷୌଦ୍ରାନୀପାଂଶ୍ଚାପି ମନୋରମାନ୍
ସେଠାରେ ପନସ, ଲିଚୁ, କଦଳୀ, ଖଜୁରୀ, ଆମ୍ଲବେତସ, ପରାବତ ଫଳ, ମଧୁ ଚଟାଣ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ନିପା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ବେଲ୍ଵାନ୍କପିତ୍ଥାଞ୍ଜମ୍ବୂଶ୍ଚ କାଶ୍ମରୀର୍ବ୍ରଦରୀସ୍ତଥା। ପୁକ୍ଷାନୁଦୁମ୍ବରଵଟାନଶ୍ଵତ୍ଥାନ୍କ୍ଷୀରିକାସ୍ତଥା
ବେଲ, କପିଠ, ଜାମୁନ, କାଶମରୀ, ବ୍ରଦରୀ, ପୁକ୍ଷ, ଉଦୁମ୍ବର, ବଟ, ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ମଲ୍ଲାତକାନାମଲକୀର୍ହରୀତକବିଭୀତକାନ୍। ଇଙ୍ଗୁଦାନ୍କରମର୍ଦାଂଶ୍ଚ ତିନ୍ଦୁକାଂଶ୍ ମହାଫଲାନ୍
ମଲ୍ଲାତକ, ଆମଳକୀ, ହରୀତକୀ, ବିଭୀତକ, ଇଙ୍ଗୁଦି, କରମର୍ଦ୍ଦ, ଟିଣ୍ଡୁକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଏତାନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵିଵିଧାନ୍ଗନ୍ଧମାଦନସାନୁଷୁ। ଫଲୈରମୃତକଲ୍ପୈସ୍ତାନାଚିତାନ୍ସ୍ଵାଦୁଭିସ୍ତରୂପନ୍
ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ସେମାନେ ଏମିତି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅମୃତ ସମାନ ମଧୁର ଓ ପ୍ରଚୁର ଫଳ ଲଟିଥିଲା।
ତଥୈଵ ଚମ୍ପକାଶୋକାନ୍କେତକାନ୍ବକୁଲାଂସ୍ତଥା। ପୁନ୍ନାଗାନ୍ସପ୍ତପର୍ଣାଂଶ୍ଚ କର୍ଣିକାରାନ୍ସକେତକାନ୍। ପାଟଲାନ୍କୁଟଜାନ୍ରମ୍ଯାନ୍ମନ୍ଦାରେନ୍ଦୀଵରାଂସ୍ତଥା
ତେଉଁଠାରେ ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, କେତକୀ, ବକୁଳ, ପୁନ୍ନାଗ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ପୁନି କେତକୀ, ପାଟଳ, ରମ୍ୟ କୁଟଜ, ମନ୍ଦାର ଓ ନୀଳ କମଳ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ପାରିଜାତାନ୍କୋଵିଦାରାନ୍ଦେଵଦାରୁଦ୍ରୁମାଂସ୍ତଥା। ପାରିଜାତାନ୍କୋଵିଦାରାନ୍ଦେଵଦାରୁଦ୍ରୁମାଂସ୍ତଥା। ଶାଲାଂସ୍ତାଲାଂସ୍ତମାଲାଂଶ୍ଚ ପିପ୍ପଲାନ୍ହିଙ୍ଗୁକାଂସ୍ତଥା
ସେମାନେ ପାରିଜାତ, କୋବିଦାର, ଦେବଦାରୁ ଗଛ, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ପିପ୍ପଳ ଓ ହିଙ୍ଗୁକା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଚକୋରୈଃ ଶତପତ୍ରୈଶ୍ ଭୃଙ୍ଗରାଜୈସ୍ତଥା ଶୁକୈଃ। କୋକିଲୈଃ କଲଵିଙ୍କୈଶ୍ଚ ହାରିତୈର୍ଜୀଵଜୀଵକୈଃ
ସେଠାରେ ଚକୋର, ଶତପତ୍ରୀ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ଶୁଆ, କୋକିଳ, କଳବିଙ୍କ, ହାରିତ ଓ ଜୀବଜୀବକ ପକ୍ଷୀ ଥିଲେ।
ପ୍ରିଯକୈଶ୍ଚାତକୈଶ୍ଚୈଵ ତଥାଽନ୍ଯୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ଖଗୈଃ। ଶ୍ରୋତ୍ରରମ୍ଯଂ ସୁମଧୁରଂ କୂଜଦ୍ଭିଶ୍ଚାପ୍ଯଧିଷ୍ଠିତାନ୍
ସେଠାରେ ପ୍ରିୟ ଶାରିକା ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚଡ଼େଇ ମାନେ ଗଛମାନେ ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମଧୁର ଓ ମନୋହର ଡାକି ଶୁଣିଲେ କାନ ଖୁସି ହୁଏ।
ସରାଂସି ଚ ମନୋଜ୍ଞାନି ସମନ୍ତାଜ୍ଜଲଚାରିଭିଃ। କୁମୁଦୈଃ ପୁଣ୍ଡରୀକୈଶ୍ଚ ତୃଥା କୋକନଦୋତ୍ପଲୈଃ। କହାରୈଃ କମଲୈଶ୍ଚୈଵ ଆଚିତାନି ସମନ୍ତତଃ
ସେଠାର ଝିଲିକ ମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଳପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ଏବଂ କୁମୁଦ, ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମ, କୋକନଦ, ନୀଳ ପଦ୍ମ, କହାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
କାଦମ୍ବୈଶ୍ଚକ୍ରଵାକୈଶ୍ଚ କୁରରୈର୍ଜଲକୁକ୍କୁଟୈଃ। କାରଣ୍ଡଵୈଃ ପ୍ଲଵୈର୍ହଂସୈର୍ବକୈର୍ମଦ୍ଗୁଭିରେଵ ଚ
ସେଠାରେ କାଦମ୍ବ, ଚକ୍ରବାକ, କୁରର, ଜଳକୁକୁଡ଼, କାରଣ୍ଡବ, ପ୍ଲବ, ହଂସ, ବକ ଓ ମଦ୍ଗୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଏତୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈଶ୍ଚ କୀର୍ଣାନି ସମନ୍ତାଜ୍ଜଲଚାରିଭିଃ। ହୃଷ୍ଟୈସ୍ତଥା ତାମରସରସାସଵମଦାଲସୈଃ
ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖୁସି ଜଳପକ୍ଷୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଝିଲିକ ମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ତାମ୍ରପଦ୍ମର ମଧୁରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
ପଦ୍ମୋଦରଚ୍ଯୁତରଜଃକିଞ୍ଜଲ୍କାରୁଣରଞ୍ଜିତୈଃ। ମଞ୍ଜୁସ୍ଵରୈର୍ମଧୁକରୈର୍ଵିରୁତାନ୍କମଲାକରାନ୍
ପଦ୍ମର ମଝିରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଲାଲ ରଙ୍ଗର ପରାଗ ଓ ମଧୁର ସ୍ୱରର ମଧୁମକ୍ଷିକାମାନେ ତାଳପୋଖରୀରେ ଗୁଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
ଅପଶ୍ଯଂସ୍ତେ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରା ଗନ୍ଧମାଦନସାନୁଷୁ। ତଥୈଵ ପଦ୍ମଷଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ମଣ୍ଡିତାଂଶ୍ଚ ସମନ୍ତତଃ
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ତୁମେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଥିଲ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଦ୍ମ ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।