ସଲିଲାଵର୍ତସଂଜାତୈଃ ପୁଷ୍ପିତୈଶ୍ଚ ମହୀରୁହୈଃ। ସମାଵୃତଂ ପୁଣ୍ଯତମମାଶ୍ରମଂ ଵୃଷପର୍ଵଣଃ
ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛ ଓ ଜଳର ଘୂର୍ଣ୍ଣିରେ ଘିରିଥିବା, ବୃଷପର୍ବାଙ୍କର ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।
ତମୁପକ୍ରମ୍ଯ ରାଜର୍ଷିଂ ଧର୍ମାତ୍ମାନମରିଂଦମାଃ। ପାଣ୍ଡଵା ଵୃଷପର୍ଵାଣମଵଦନ୍ତ ଗତକ୍ଲମାଃ
ସେମାନେ ରାଜା ଋଷି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ନିଜ କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରି ସଂବାଦ କଲେ।
ଅଭ୍ଯନନ୍ଦତ୍ସ ରାଜର୍ଷିଃ ପୁତ୍ରଵଦ୍ଭରତର୍ଷଭାନ୍। ପୂଜିତାଶ୍ଚାଵସଂସ୍ତତ୍ରସପ୍ତରାତ୍ରମରିଂଦମାଃ
ସେ ରାଜା ଋଷି ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ପୁଅମାନଙ୍କ ପରି ଆଦର କଲେ; ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସେଠାରେ ସାତ ରାତି ରହିଲେ।
ଅଷ୍ଟମେଽହନି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ତମୃଷିଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଵୃଷପର୍ଵାଣଂ ପ୍ରସ୍ଥାନଂ ପ୍ରତ୍ଯରୋଚଯନ୍
ଅଷ୍ଟମ ଦିନ ଆସିଲାପରେ, ସେମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୃଷପର୍ବାଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇ, ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଏକୈକଶଶ୍ଚ ତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ନିଵେଦ୍ଯ ଵୃଷପର୍ଵଣି। ନ୍ଯାସଭୂତାନ୍ଯଥାକାଲଂ ବନ୍ଧୂନିଵ ସୁସତ୍କୃତାନ୍। ପାରିବର୍ହଂ ଚତଂ ଶେଷଂ ପରିଦାଯ ମହାତ୍ମନେ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଜ ଉପନ୍ୟାସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ ନିକଟରେ ଭଲ ରଖିବା ଓ ଆଦର କରିବା ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ଅବଶିଷ୍ଟ ସାମଗ୍ରୀ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ତତସ୍ତେ ଯଜ୍ଞପାତ୍ରାଣି ରତ୍ନାନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ। ନ୍ଯଦଧୁଃପାଣ୍ଡଵା ରାଜନ୍ନାଶ୍ରମେ ଵୃଷପର୍ଵଣଃ
ତାପରେ, ରାଜା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଯଜ୍ଞ ପାତ୍ର, ରତ୍ନ ଓ ଆଭୂଷଣ ରଖିଦେଲେ।
ଅତୀତାନାଗତେ ଵିଦ୍ଵାନ୍କୁଶଲଃ ସର୍ଵଧର୍ମଵିତ୍। ଅନ୍ଵଶାସତ୍ସ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପୁତ୍ରଵଦ୍ଭରତର୍ଷଭାନ୍
ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ରେ ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ବୃଷପର୍ବା ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ପୁଅମାନଙ୍କ ପରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ତେଽନୁଜ୍ଞାତା ମହାତ୍ମାନଃ ପ୍ରଯଯୁର୍ଦିଶମୁତ୍ତରାମ୍। `କୁଷ୍ଣଯା ସହିତା ଵୀରା ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ ମହାତ୍ମଭିଃ
ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତାନ୍ପ୍ରସ୍ଥିତାନନ୍ଵଗଚ୍ଛଦ୍ଵୃଷପର୍ଵା ମହୀପତୀନ୍। ଉପନ୍ଯସ୍ ମହାତେଜା ଵିପ୍ରେଭ୍ଯଃ ପାଣ୍ଡଵାଂସ୍ତଦା
ବୃଷପର୍ବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ସେ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ପରିଚୟ କରାଇଲେ।
ଅନୁସଂସାର୍ଯ କୌନ୍ତେଯାନାଶୀର୍ଭିରଭିନନ୍ଦ୍ଯ ଚ। ଵୃଷପର୍ଵା ନିଵଵୃତେପନ୍ଥାନମୁପଦିଶ୍ଯ ଚ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛା କରି, ବୃଷପର୍ବା ସେମାନେଙ୍କୁ ପଥ ଦେଖାଇ ଫେରିଗଲେ।
ନାନାମୃଗଗଣୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ କୌନ୍ତେଯଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ। ପଦାତିର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ପ୍ରାତିଷ୍ଠତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସତ୍ୟବୀର, ନିଜ ଭାଇମାନେ ସହିତ ପଦଯାତ୍ରା କରି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜନ୍ତୁରେ ଭରିଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ନାନାଦ୍ରୁମନିରୋଧେଷୁ ଵସନ୍ତଃ ଶୈଲସାନୁଷୁ। ପର୍ଵତଂ ଵିଵିଶୁସ୍ତେ ତଂ ଚତୁର୍ଥେଽହନି ପାଣ୍ଡଵାଃ
ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ବାଁଶ ଜଙ୍ଗଲରେ, ପାହାଡ଼ର ଶ୍ରେଣୀରେ ରହି, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ମହାଭ୍ରଘନସଂକାଶଂ ସଲିଲୋପହିତଂ ଶୁଭମ୍। ମଣିକାଞ୍ଚନରମ୍ଯଂ ଚ ଶୈଲଂ ନାନାସମୁଚ୍ଛ୍ରଯମ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ପାହାଡ଼, ମହା ମେଘର ଦଳ ପରି, ଜଳରେ ଶୋଭିତ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ରମ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ଶିଖରରେ ଉତ୍ତଳ।
ରମ୍ଯଂ ହିମଵତଃ ପ୍ରସ୍ଥଂ ବହୁକନ୍ଦରନିର୍ଝରମ୍। ଶିଲାଵିଭଙ୍ଗଵିକଟଂ ଲତାପାଦପସଙ୍କୁଲମ୍
ସେମାନେ ହିମାଳୟର ରମ୍ୟ ପ୍ରସ୍ଥକୁ ଦେଖିଲେ, ଅନେକ ଗୁଫା ଓ ଝରଣା, ଭଙ୍ଗା ଶିଳାରେ ଅସ୍ଥିର, ଲତା ଓ ଗଛରେ ଘିରିଥିବା।
ତେ ସମାସାଦ୍ଯପନ୍ଥାନଂ ଯତୋକ୍ତଂ ଵୃଷପର୍ଵଣା। ଅନୁସସ୍ରୁର୍ଯଥୋଦ୍ଦେଶଂ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଵିଵିଧାନ୍ନଗାନ୍
ବୃଷପର୍ବା ଦେଖାଇଥିବା ପଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ପାହାଡ଼ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଉପର୍ଯୁପରି ଶୈଲସ୍ଯ ଗୁହାଃ ପରମଦୁର୍ଗମାଃ। ସୁଦୁର୍ଗମାଂସ୍ତେ ସୁବହୂନ୍ସୁଖେନୈଵାଭିଚକ୍ରମୁଃ
ପାହାଡ଼ର ଉପରେ ଉପରେ, ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଗୁଫାଗୁଡିକ ଥିଲା; ତଥାପି ସେମାନେ ଅନେକ ଦୁର୍ଗମ ଗୁଫାକୁ ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
ଧୌମ୍ଯଃ କୃଷ୍ଣା ଚ ପାର୍ତାଶ୍ଚ ଲୋମଶଶ୍ଚ ମହାନୃଷିଃ। ଆଗଚ୍ଛନ୍ସହିତାସ୍ତତ୍ରନ କଶ୍ଚିଦପି ହୀଯତେ
ଧୌମ୍ୟ, କୃଷ୍ଣା, ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ମହାନ ଋଷି ଲୋମଶ—ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ କେହି ମଧ୍ୟ ପଛରେ ରହିଲେ ନାହିଁ।
ତେ ମୃଗଦ୍ଵିଜସଂଘୁଷ୍ଟଂ ନାନାଦ୍ରୁମଲତାଯୁତମ୍। ଶାଖାମୃଗଗଣୈଶ୍ଚୈଵ ସେଵିତଂ ସୁମନୋରମମ୍
ସେମାନେ ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଗୁଞ୍ଜୁଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଏବଂ ଶାଖାରେ ବାନରମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ—ଏହା ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲା।
ପୁଣ୍ଯଂ ପଦ୍ମସରୋପେତଂ ସପଲ୍ଵଲମହାଵନମ୍। ଉପତସ୍ଥୁର୍ମହାଭାଗା ମାଲ୍ଯଵତଂ ମହାଗିରିମ୍
ସେଇ ପବିତ୍ର ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ, ଯେଉଁଠାରେ ପଦ୍ମରେ ଢ଼କା ଝିଲି ଓ ଜଳାଭୂମି ଥିଲା, ସେଠାକୁ ସେଇ ମହାନ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ମାଲ୍ୟବତ ପାହାଡ଼ର ତଳେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତତଃ କିଂପୁରୁଷାଵାସଂ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତମ୍। ଦଦୃଶୁର୍ହୃଷରୋମାଣାଃ ପର୍ଵତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
ତାପରେ, ସେମାନଙ୍କର ଲୋମ ଉଠିଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ କିଂପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବାସ କରୁଥିବା ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼।
ଵିଦ୍ଯାଧରାନୁଚରିତଂ କିନ୍ନରୀଭିସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଗଜସଙ୍ଘସମାଵାସଂ ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗଣାଯୁତମ୍
ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟାଧର, କିନ୍ନର ଓ ସେମାନଙ୍କର ସଙ୍ଗିନୀମାନେ ବାସ କରୁଥିଲେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ହାତୀ ଦଳ ଓ ସିଂହ, ବାଘ ଦଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଶରଭୋନ୍ନାଦସଂଘୁଷ୍ଟଂ ନାନମୃଗନିଷେଵିତମ୍
ସେଇ ପାହାଡ଼ ଶରଭ ମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ଗୁଞ୍ଜୁଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଏଠାରେ ରହୁଥିଲେ।
ତେ ଗନ୍ଧମାଦନଵନଂ ତନ୍ନନ୍ଦନଵନୋପମମ୍। ମୁଦିତାଃ ପାଣ୍ଡୁତନଯା ମନୋନଯନନନ୍ଦନମ୍
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଆନନ୍ଦରେ, ଗନ୍ଧମାଦନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା—ମନ ଓ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।
ଵିଵିଶୁଃ କ୍ରମଶୋ ଵୀରା ଅରଣ୍ଯଂ ଶୁଭକାନନମ୍। ଦ୍ରୌପଦୀସହିତା ଵୀରାସ୍ତୈଶ୍ଚ ଵିପ୍ରୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ସେ ଶୂରମାନେ, ଡ୍ରୌପଦୀ ଓ ସେଇ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ, ପଦେ ପଦେ ସେଇ ଶୁଭ୍ର ଓ ଶୋଭାମୟ କାନନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ତଃ ପ୍ରୀତିଜନନାନ୍ଵଲ୍ଗୂନ୍ମନ୍ଦକଲାଞ୍ଶୁଭାନ୍। ଶ୍ରୋତ୍ରରମ୍ଯାନ୍ସୁମଧୁରାଞ୍ଶବ୍ଦାନ୍ଖଗମୁଖେରିତାନ୍
ସେମାନେ ଖୁସିରେ ଶୁଣିଲେ ପକ୍ଷୀମାନେ ତିଆରି କରୁଥିବା ମୃଦୁ, ମଧୁର ଓ ଶୁଭ ଧ୍ୱନି, ଯାହା କାନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।
ସର୍ଵର୍ତୁଫଲଭାରାଞ୍ଯାନ୍ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମୋଜ୍ଜ୍ଵଲାମ୍। ପଶ୍ଯନ୍ତଃ ପାଦପାଂସ୍ଚାପି ଫଲଭାରାଵନାମିତାନ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳରେ ଭରିଥିବା ଗଛ, ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲରେ ଅଳୋକିତ, ଫଳର ଭାରରେ ଶାଖାମାନେ ଝୁକିଯାଇଥିଲା।
ଆମ୍ରାନାମ୍ରାତକାନ୍ଫୁଲ୍ଲାନ୍ନାରିକେଲାନ୍ସତିନ୍ଦୁକାନ୍। ମୁଞ୍ଜାତକାଂସ୍ତଥାଞ୍ଜୀରାନ୍ଦାଡିମାନ୍ବୀଜପୂରକାନ୍
ସେମାନେ ଆମ୍ବ, ବନ୍ୟ ଆମ୍ବ ଫୁଲ, ନାଡ଼ିଆ, କରମ୍ବ, ମୁଞ୍ଜାଟକ, ଅଞ୍ଜିର, ଦାଡିମ୍ବ ଓ ବିଜପୁର ଫଳ ଦେଖିଲେ।
ପନସାଁଲ୍ଲିକୁଚାନ୍ମୋଚାଃ ଖର୍ଜୂରାନମ୍ଲଵେତସାନ୍। ପରାଵତାଂସ୍ତଥା କ୍ଷୌଦ୍ରାନୀପାଂଶ୍ଚାପି ମନୋରମାନ୍
ସେଠାରେ ପନସ, ଲିଚୁ, କଦଳୀ, ଖଜୁରୀ, ଆମ୍ଲବେତସ, ପରାବତ ଫଳ, ମଧୁ ଚଟାଣ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ନିପା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ବେଲ୍ଵାନ୍କପିତ୍ଥାଞ୍ଜମ୍ବୂଶ୍ଚ କାଶ୍ମରୀର୍ବ୍ରଦରୀସ୍ତଥା। ପୁକ୍ଷାନୁଦୁମ୍ବରଵଟାନଶ୍ଵତ୍ଥାନ୍କ୍ଷୀରିକାସ୍ତଥା
ବେଲ, କପିଠ, ଜାମୁନ, କାଶମରୀ, ବ୍ରଦରୀ, ପୁକ୍ଷ, ଉଦୁମ୍ବର, ବଟ, ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଓ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ମଲ୍ଲାତକାନାମଲକୀର୍ହରୀତକବିଭୀତକାନ୍। ଇଙ୍ଗୁଦାନ୍କରମର୍ଦାଂଶ୍ଚ ତିନ୍ଦୁକାଂଶ୍ ମହାଫଲାନ୍
ମଲ୍ଲାତକ, ଆମଳକୀ, ହରୀତକୀ, ବିଭୀତକ, ଇଙ୍ଗୁଦି, କରମର୍ଦ୍ଦ, ଟିଣ୍ଡୁକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।