ତସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଯଦା ଵୃକ୍ଷାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ନିପାତିତାଃ। ପୁଗୀକୃତାଶ୍ଚ ଶତଶଃ ପରସ୍ପରଵଧେପ୍ସଯା
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ଭୁଇଁପଡ଼ି ଏକାପରକୁ ମାରିବା ଚେଷ୍ଟାରେ ଶତଶଃ ଗଛ ଏକାଠି ହୋଇ ଚାଲିଗଲା।
ତତଃ ଶିଲାଃ ସମାଦାଯ ମୁହୂର୍ତମିଵ ଭାରତ। ମହାଭ୍ରୈରିଵ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରୌ ଯୁଯୁଧାତେ ମହାବଲୌ
ତାପରେ, ଭାରତ, କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧା ବଡ଼ ବଡ଼ ପଥର ଉଠାଇ, ପର୍ବତ ରାଜା ମେଘ ମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିବା ପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ଶିଲାଭିରୁଗ୍ରରୂପାଭିର୍ବୃହତୀଭିଃ ପରସ୍ପରମ୍। ଵଜ୍ରୈରିଵ ମହାଵେଗୈରାଜଘ୍ନତୁରମର୍ଷଣୌ
ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ପଥର ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇଜଣ ଏକାପରକୁ ବଜ୍ର ପରି ଶକ୍ତିରେ ମାରିଲେ, ରାଗରେ ଭରିଥିଲେ।
ଅଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ଚ ଭୂଯସ୍ତାଵନ୍ଯୋନ୍ଯବଲଦର୍ପିତୌ। ଭୁଜାଭ୍ଯାଂ ପରିଗୃହ୍ଯାଥ ଚକର୍ଷାତେ ଗଜାଵିଵ
ପୁନି ଦୁଇଜଣ ଏକାପରକୁ ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ଦୁଇଜଣ ଦେହରେ ଦେହ ଲଗାଇ, ହାତ ଦ୍ୱାରା ଧରି, ଦୁଇ ଗଜ ପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ମୁଷ୍ଟିଭିଶ୍ ମହାଘୋରୈରନ୍ଯୋନ୍ଯମଭିପେତତୁଃ। ତତଃ କଟକଟାଶବ୍ଦୋ ବଭୂଵ ଶୁମହାତ୍ମନୋଃ
ଭୟଙ୍କର ମୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇଜଣ ଏକାପରକୁ ମାରିଲେ, ତାପରେ ଦୁଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଟିକି ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ତତଃ ସଂହୃତ୍ଯମୁଷ୍ଟିଂ ତୁ ପଞ୍ଚଶୀର୍ଷମିଵୋରଗମ୍। ଵେଗେନାଭ୍ଯହନଦ୍ଭୀମୋ ରାକ୍ଷସସ୍ଯ ଶିରୋଧରାମ୍
ତାପରେ, ଭୀମ ମୁଷ୍ଟିକୁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସାପ ପରି ଚିତ୍କାର କରି, ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଗଳାକୁ ଜୋରରେ ମାରିଦେଲେ।
ତତଃ ଶ୍ରାନ୍ତଂ ତୁ ତଦ୍ରକ୍ଷୋ ଭୀମସେନଭୁଜାହତମ୍। ସୁପରିଭ୍ରାନ୍ତମାଲକ୍ଷ୍ଯ ଭୀମସେନୋଽଭ୍ଯଵର୍ତତ
ଭୀମସେନଙ୍କ ହାତରେ ମାରି, ରାକ୍ଷସ ଥକିଗଲା, ଭଲି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ଭୀମସେନ ପ୍ରବଳ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ।
ତତ ଏନଂ ମହାବାହୁର୍ବାହୁଭ୍ଯାମମରୋପମଃ। ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ବଲାଦ୍ଭୀମୋ ନିଷ୍ପିପେଷ ମହୀତଲେ
ତାପରେ, ଭୀମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, ରାକ୍ଷସକୁ ଉଠାଇ ଭୁଇଁରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତତଃ ସଂପୀଡ୍ଯ ବଲଵଦ୍ଭୁଜାଭ୍ଯାଂ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ।' ତସ୍ଯ ଗାତ୍ରାଣି ସର୍ଵାଣି ଚୂର୍ଣଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଅରତ୍ନିନା ଚାଭିହତ୍ଯ ଶିରଃ କାଯାଦପାହରତ୍
ତାପରେ, ଭୀମ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ ରାକ୍ଷସକୁ ଧରି, ତାଙ୍କ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ଗୁଡ଼ିକୁ ହାତରେ ମାରି, ଗୋଡ଼ ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡକୁ ଶରୀରରୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ।
ସଂଦଷ୍ଟୌଷ୍ଠଂ ଵିଵୃତ୍ତାକ୍ଷଂ ଫଲଂ ଵୃକ୍ଷାଦିଵ ଚ୍ଯୁତମ୍। ଜଟାସୁରସ୍ଯ ତୁ ଶିରୋ ଭୀମସେନବଲାଦ୍ଧୃତମ୍। ପପାତ ରୁଧିରାଦିଗ୍ଧଂ ସଂଦଷ୍ଟଦଶନଚ୍ଛଦମ୍
ରାକ୍ଷସଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଓଠ କଟା, ଆଖି ବଡ଼, ଭୀମସେନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶରୀରରୁ ଛିଣି ଗଛରୁ ଫଳ ପଡ଼ିବା ପରି ଭୁଇଁରେ ପଡ଼ିଗଲା, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିଲା, ଦାନ୍ତ କଟା ଥିଲା।
ତଂ ନିହତ୍ଯମହେଷ୍ଵାସୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମୁପାଗମତ୍। ସ୍ତୂଯମାନୋ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯୈସ୍ତୁ ମରୁଦ୍ଭିରିଵ ଵାସଵଃ
ସେ ରାକ୍ଷସକୁ ହତ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ପ୍ରଶସ୍ତି ଦେଉଥିବା ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ମରୁତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସବଙ୍କ ପରି ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ।
ନିହତେ ରାକ୍ଷସେ ତସ୍ମିନ୍ପୁନର୍ନାରାଯଣାଶ୍ରମମ୍। ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ରାଜା କୌନ୍ତେଯୋ ନିଵାସମକରୋତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ସେଇ ରାକ୍ଷସ ହତ ହେବା ପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ପୁନି ନାରାୟଣ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବାସ କରିଲେ।
ସ ସମାନୀଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଭ୍ରାତୄନିତ୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ସହିତଃ କାଲେ ସଂସ୍ମରନ୍ଭ୍ରାତରଂ ଜଯମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଏକଠା କରି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଇଙ୍କ ବିଜୟକୁ ସ୍ମରଣ କରି, କିଛି କଥା କହିଲେ।
ସମାଶ୍ଚତସ୍ରୋଽଭିଗତାଃ ଶିଵେନ ଚରତାଂ ଵନେ। କୃତୋଦ୍ଦେଶଃ ସ ବୀଭତ୍ସୁଋ ପଞ୍ଚମୀମଭିତଃ ସମାମ୍
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ ଚାରିଟି ଋତୁ ଅତିତ ହେଲା, ବୀର ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରି ପଞ୍ଚମ ଋତୁରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ପର୍ଵତରାଜାନଂ ଶ୍ଵେତଂ ଶିଖରିଣାଂଵରମ୍। [ପୁଷ୍ପିତୈର୍ଦ୍ରୁମଷଣ୍ଡୈଶ୍ଚ ମତ୍ତକୋକିଲାଷଟ୍ପଦୈଃ
ସେ ପର୍ବତରାଜ ଶ୍ୱେତ ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ଫୁଲିଥିବା ଗଛମାନେ, ମଦ ହୋଇଥିବା କୋକିଲ ଓ ମଧୁମକୁ ଦେଇ ଶୋଭିତ।
ମଯୂରୈଶ୍ଚାତକୈଶ୍ଚାପି ନିତ୍ଯୋତ୍ସଵଵିଭୂଷିତମ୍। ଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ଵରହୈର୍ମହିଷୈର୍ଗଵଯୈର୍ହରିଣୈସ୍ତଥା
ମୟୂର ଓ ଚାଟକ ପକ୍ଷୀମାନେ ସେଠି ସବୁଦିନ ଉତ୍ସବ ରେ ଶୋଭା ପାଇଥିଲେ; ବାଘ, ବନ୍ଦର, ମହିଷ, ଗବୟ, ହରିଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ।
ଶ୍ଵାପଦୈର୍ଵ୍ଯାଲରୂପୈଶ୍ଚ ରୁରୁଭିଶ୍ଚ ନିଷେଵିତମ୍। ଫୁଲ୍ଲୈଃ ସହସ୍ରପତ୍ରୈଶ୍ଚ ଶତପତ୍ରୈସ୍ତଥୋତ୍ପଲୈଃ
ସେଠି ଶ୍ୱାପଦ, ସର୍ପ ଆକୃତିର ପଶୁ ଓ ରୁରୁ ହରିଣ ରହିଥିଲେ; ଫୁଲିଥିବା ହଜାର ପତ୍ର ଓ ଶତପତ୍ର ଲଟସ ଏବଂ ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲ ଦେଇ ଶୋଭିତ।
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲୈଃ କମଲୈଶ୍ଚୈଵ ତଥା ନୀଲୋତ୍ପଲୈରପି। ମହାପୁଣଅଯଂ ପଵିତ୍ରଂ ଚ ସୁରାସୁରନିଷେଵିତମ୍।] ତତ୍ରାପି ଚ କୃତୋଦ୍ଦେଶଃ ସମାଗମଦିଦୃକ୍ଷୁଭିଃ
ଫୁଲିଥିବା କମଳ ଓ ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଦେଇ ଶୋଭିତ, ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ସେଠି ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ସମସ୍ତେ ଦେଖିବାକୁ ଏକଠା ହେଲେ।
କୃତଶ୍ଚ ସମଯସ୍ତେନ ପାର୍ଥେନାମିତତେଜସା। ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଣି ଵତ୍ସ୍ଯାଭି ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀତି ପୁରା ମଯି
ପାର୍ଥ, ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ, ଏକ ସମ୍ମତି କରିଥିଲେ: 'ମୁଁ ଏଠାରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ରହିବି ଶିଖିବା ପାଇଁ,' ସେ ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ କହିଥିଲେ।
ଅତ୍ରଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵାନମଵାପ୍ତାସ୍ତ୍ରମରିଂଦମମ୍। ଦେଵଲୋକାଦିମଂ ଲୋକଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମଃ ପୁନରାଗତମ୍
ଏଠାରେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଦେବାସ୍ତ୍ର ପାଇଥିଲେ; ଦେବଲୋକରୁ ଫେରିଲେ, ଆମେ ଏହି ଲୋକକୁ ପୁନି ଦେଖିବା।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ସର୍ଵାନାମନ୍ତ୍ରଯତ ପାଣ୍ଡଵଃ। କାରଣଂ ଚୈଵ ତତ୍ତେଵାମାଚଚକ୍ଷେ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଏପରି କହି, ପାଣ୍ଡବ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ; ଏହି କାରଣ ତପସ୍ବୀମାନେ ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ଖୋଲାସା କଲେ।
ତମୁଗ୍ରତପସଃ ପ୍ରୀତାଃ କୁତ୍ଵାପାର୍ଥଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତେଽନ୍ଵମୋଦନ୍ତ ଶିଵେନ କୁଶଲେନ ଚ
ତାଙ୍କ ଦ୍ରଢ଼ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଶିବଙ୍କ କୃପା ଓ କୁଶଳ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ସୁଖୋଦର୍କମିମଂ କ୍ଲେଶମଚିରାଦ୍ଭରତର୍ଷଭ। କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମେଣ ଧର୍ମଜ୍ଞ ତୀର୍ତ୍ଵା ଗାଂ ପାଲଯିଷ୍ଯସି
ଭାରତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୀଘ୍ର ଏହି କଷ୍ଟ ଓ ତାହାର ପରିଣାମକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହି ଅତିକ୍ରମ କରି, ଧରାକୁ ଶାସନ କରିବ।
ତତ୍ତୁ ରାଜା ଵଚସ୍ତେଷାଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତପସ୍ଵିନାମ୍। ପ୍ରତସ୍ଥେ ସହ ଵିପ୍ରୈସ୍ତୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିଶ୍ଚ ପରଂତପଃ
ରାଜା ସେଇ ତପସ୍ବୀମାନେ ଙ୍କ କଥା ଗ୍ରହଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାରେ ପ୍ରବଳ।
ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ସହିତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ହୈଡିମ୍ବେଯାଦିଭିସ୍ତଦା'। ରାକ୍ଷସୈରନୁଯାତୋ ଵୈ ଲୋମଶେନାଭିରକ୍ଷିତଃ
ଦ୍ରୌପଦୀ ସହିତ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜା ହଇଡିମ୍ବ ପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ; ଲୋମଶ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
କ୍ଵଚିତ୍ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ତତୋଽଗଚ୍ଛଦ୍ରାକ୍ଷସୈରୁଦହ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍। ତତ୍ରତତ୍ର ମହାତେଜା ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ସୁଵ୍ରତଃ
କେବେ ପଦେ ପଦେ ଚାଲି, କେବେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉଠାଇ ନେଇଯାଉଥିଲେ; ଏଠିଏଠି, ମହାତ୍ମା, ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଭାଇମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ବହୁନ୍କ୍ଲେଶାନ୍ଵିଚିନ୍ତଯନ୍। ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରଗଜାକୀର୍ଣାମୁଦୀଚୀଂ ପ୍ରଯଯୌ ଦିଶମ୍
ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅନେକ କଷ୍ଟ ବିଚାର କରି, ସିଂହ, ବାଘ ଓ ହାତୀ ରେ ଭରିଥିବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଵେମାଣ କୈଲାସଂ ମୈନାକଂ ଚୈଵ ପର୍ଵତମ୍। ଗନ୍ଧମାଦନପାଦାଂଶ୍ଚ ମେରୁଂ ଚାପି ଶିଲୋଚ୍ଚଯମ୍
ସେ କୈଳାସ, ମୈନାକ ପର୍ବତ, ଗନ୍ଧମାଦନର ପାହାଡ଼ ଓ ମେରୁ ପର୍ବତର ପଥର ଶିଖର ଦେଖିଲେ।
ଉପର୍ଯୁପରି ଶୈଲସ୍ଯ ବହୀଶ୍ଚ ସରିତଃ ଶିଵାଃ। ପୃଷ୍ଠଂ ହିମଵତଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଯଯୌ ସପ୍ତଦଶେଽହନି
ପାହାଡ଼ର ଉପରେ ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ପବିତ୍ର ନଦୀଗୁଡିକ ବହୁଥିଲା; ସପ୍ତଦଶ ଦିନରେ ସେମାନେ ହିମାଳୟର ପୁନ୍ୟ ପୃଷ୍ଠକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦଦୃଶୁଃ ପାଣ୍ଡଵା ରାଜନ୍ଗନ୍ଧମାଦନମନ୍ତିକମ୍। ପୃଷ୍ଠେ ହିମଵତଃ ପୁଣ୍ଯେ ନାନାଦ୍ରୁମଲତାଵୃତେ
ରାଜା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ହିମାଳୟର ପବିତ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼କୁ ନିକଟରେ ଦେଖିଲେ।