ଦେଵୈଃ ପୂର୍ଵଂ ଵିଚୀର୍ଣାନି ମୁନିଭିଶ୍ଚ ମହାତ୍ମଭିଃ। ଯଥାକ୍ରମମଶେଷେଣ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସଂପୂଜିତାନି ଚ
ଏହି ଗଳ୍ପଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାମାନେ ଓ ମହାନ ଋଷିମାନେ ଭଲଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ । ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯଥାଯଥିକ କ୍ରମରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଋଷୀଣାଂ ପୂର୍ଵଚରିତଂ ତପୋଧର୍ମଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍। ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ଚ ଚରିତଂ କଥାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାଃ ଶୁଭାଃ
ଋଷିମାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ଆଚରଣ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ, ରାଜା ଋଷିମାନଙ୍କ ଗଳ୍ପ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ ଗଳ୍ପଗୁଡିକ ଏଠାରେ ଅଛି ।
ଶୃଣ୍ଵାନାସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ସ୍ମ ଆଶ୍ରମେଷୁ ଶିଵେଷୁ ଚ। ଅଭିଷେକଂ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସାର୍ଧଂ କୃତଵନ୍ତୋ ଵିଶେଷତଃ
ଏଠି ଓ ସେଠି ଶିବ ଆଶ୍ରମଗୁଡିକରେ ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ ।
ଅର୍ଚିତାଃ ସତତଂ ଦେଵାଃ ପୁଷ୍ପୈରଦ୍ଭିଃ ସଦା ଚ ଵଃ। ଯଥାଲବ୍ଧୈର୍ମୂଲଫଲୈଃ ପିତରଶ୍ଚାପି ତର୍ପିତାଃ
ଦେବତାମାନେ ସଦା ପୁଷ୍ପ ଓ ପାଣିରେ ପୂଜିତ ହେଲେ । ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ମୂଳ ଓ ଫଳ ମିଳିଲା, ସେଥିରେ ପୂଜିତ ହେଲେ । ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ।
ପର୍ଵତେଷୁ ଚ ରମ୍ଯେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚ ସରସ୍ସୁ ଚ। ଉଦଧୌ ଚ ମହାପୁଣ୍ଯେ ସୂପସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ମହାତ୍ମଭିଃ
ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଓ ସମସ୍ତ ସରୋବର, ଏବଂ ପବିତ୍ର ସାଗରରେ ମହାତ୍ମାମାନେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ ।
ଇଲା ସରସ୍ଵତୀ ସିନ୍ଧୁର୍ଯମୁନା ନର୍ମଦା ତଥା। ନାନାତୀର୍ଥେଷୁ ରମ୍ଯେଷୁ ସୂପସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ସହ ଦ୍ଵିଜୈଃ
ଇଲା, ସରସ୍ବତୀ, ସିନ୍ଧୁ, ଯମୁନା, ନର୍ମଦା ଓ ବିଭିନ୍ନ ରମ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ ।
ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରମତିକ୍ରମ୍ଯ ବହଵଃ ପର୍ଵତାଃ ଶୁଭାଃ। ହିମଵାନ୍ପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ନାନାଦ୍ଵିଜଗଣାଯୁତଃ
ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାର ପାର କରି, ଅନେକ ଶୁଭ ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ । ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦଳ ରହିଥିଲେ ।
ଵିଶାଲା ବଦରୀ ଦୃଷ୍ଟା ନରନାରାଯଣାଶ୍ରମଃ। ଦିଵ୍ଯପୁଷ୍କରିଣୀ ଦୃଷ୍ଟା ସିଦ୍ଧଦେଵର୍ଷିପୂଜିତା
ବିଶାଳା ଓ ବଦରୀ ଦେଖିଲେ, ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ । ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଦେଖିଲେ, ଯାହାକୁ ସିଦ୍ଧ ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି ।
ଯଥାକ୍ରମଵିଶେଷେଣ ସର୍ଵାଣ୍ଯାଯତନାନି ଚ। ଦର୍ଶିତାନି ଦ୍ଵିଜେନଦ୍ରେଣ ଲୋମଶେନ ମହାତ୍ମନା
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ମହାତ୍ମା ଲୋମଶ ଦ୍ୱିଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଯଥାକ୍ରମରେ ଦେଖାଇଲେ ।
ଇମଂ ଵୈଶ୍ରଵଣାଵାସଂ ଦୁର୍ଗମଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍। କଥଂ ଭୀମ ଗମିଷ୍ଯାମୋ ମତିରତ୍ର ଵିଧୀଯତାମ୍
ଏହା ହେଉଛି ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ନିବାସ, ଦୁର୍ଗମ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ । ଭୀମ, କିପରି ଆଗେ ବଢ଼ିବା ? ଏଠାରେ ଏକ ଯୋଜନା କର ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ରାଜେନ୍ଦ୍ରେ ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ। ନ ଶକ୍ଯୋ ଦୁର୍ଗମୋ ଗନ୍ତୁଂ ପର୍ଵତୋ ଗନ୍ଧମାଦନଃ
ରାଜା କହିବା ସମୟରେ ଏକ ଶରୀରହୀନ କଣ୍ଠ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲା: 'ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗମ, ଏଠିକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।'
ଅନନୈଵ ପଥା ରାଜନ୍ପ୍ରତିଗଚ୍ଛ ଯଥାଗତମ୍। ନରନାରାଯଣସ୍ଥାନଂ ବଦରୀତ୍ଯଭିଵିଶ୍ରୁତମ୍
ରାଜା, ଯେପଥରେ ଆସିଥିଲେ, ସେହିପଥରେ ପୁନି ଫେରିଯାଅ । ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ସ୍ଥାନ, ବଦରୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ତସ୍ମାଦ୍ଯାସ୍ଯସି କୌନ୍ତେଯ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତମ୍। ବହୁପୁଷ୍ପଫଲଂ ରମ୍ଯମାଶ୍ରମଂ ଵୃଷପର୍ଵଣଃ
ତୁମେ ଏଠାରୁ ବହୁ ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା, ସିଦ୍ଧ ଚାରଣ ମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିଥିବା, ରମ୍ୟ ବୃଷପର୍ବଣ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବ ।
ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ଚ ତଂ ପାର୍ଥ ତ୍ଵାର୍ଷ୍ଟିଷେଣାଶ୍ରମେ ଵସେଃ। ତତୋ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି କୌନ୍ତେଯ ନିଵେଶଂ ଧନଦସ୍ଯ ଚ
ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ ଆଶ୍ରମରେ ରହିବା । ତାପରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଧନଦାଙ୍କ ନିବାସ ଦେଖିବା ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଵାଯୁର୍ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧଵହଃ ଶୁଭଃ। ଭନଃପ୍ରହ୍ଲାଦନଃ ଶୀତଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଂ ଵଵର୍ଷ ଵୈ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଭରିଥିବା, ଶୁଭ, ଶୀତଳ ଓ ମନକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିବା ବାୟୁ ବହିଲା, ଫୁଲର ବର୍ଷା ହେଲା ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଦିଵ୍ଯମାକାଶାଦ୍ଵିସ୍ମଯଃ ସମପଦ୍ଯତ। ଋଷୀଣାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ପାର୍ଥିଵାନାଂ ଵିଶେଷତଃ
ଏହା ଶୁଣି, ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜାମାନେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଗଲେ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତନ୍ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜୋ ଧୌମ୍ଯସ୍ତ୍ଵଭାଷତ। ନ ଶକ୍ଯମୁତ୍ତରଂ ଗନ୍ତୁଂ ପ୍ରତିଗଚ୍ଛାମ ପାଣ୍ଡଵ
ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧୌମ୍ୟ କହିଲେ: 'ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଚଳ, ପାଣ୍ଡବ, ଫେରିଯିବା ।'
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ। [ପ୍ରତ୍ଯାଗମ୍ଯ ପୁନସ୍ତଂ ତୁ ନରନାରାଯଣାଶ୍ରମମ୍ ।।]
ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଫୁଲିଥିବା ଚକ୍ଷୁ ନେଇ, [ପୁନି ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ ।]
ଭୀମସେନାଦିଭିଃ ସର୍ଵୈର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପରିଵାରିତଃ। ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚୈଵ ନ୍ଯଵସତ୍ସୁସୁଖଂ ତଦା
ଭୀମସେନ ଓ ଅନ୍ୟ ଭାଇମାନେ, ପଞ୍ଚାଳୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ, ସେଠାରେ ବହୁତ ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ।
ତତସ୍ତାନ୍ପରିଵିଶ୍ଵସ୍ତାନ୍ଵସତସ୍ତତ୍ର ପାଣ୍ଡଵାନ୍। [ପର୍ଵତେନ୍ଦ୍ରେ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସାର୍ଧଂ ପାର୍ତାଗମନକାଙ୍କ୍ଷଯା ।।]
ପାଣ୍ଡବମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ପାର୍ବତରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ଗତେଷୁ ତେଷୁ ରକ୍ଷଃସୁ ଭୀମସେନାତ୍ମଜେଽପି ଚ। ରହିତାନ୍ମୀମସେନେନ କଦାଚିତ୍ତାନ୍ଯଦୃଚ୍ଛଯା। ଜହାର ଧର୍ମରାଜଂ ଵୈ ଯମୌ କୃଷ୍ଣାଂ ଚ ରାକ୍ଷସଃ
ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାଲିଗଲାପରେ, ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ, ଭୀମସେନ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିବା ସମୟରେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ଧର୍ମରାଜ, ଯମଉ, ଓ କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) କୁ ଧରି ନେଲା।
ବ୍ରହ୍ମନ୍କଥଂ ଧର୍ମରାଜଂ ଯମୌ କୃଷ୍ଣାଂ ଚ ରାକ୍ଷସଃ। ଜହାର ଚିତ୍ରଂ ଭୀମଶ୍ଚ ଗତୋ ରାକ୍ଷସକଣ୍ଟକଃ। ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଵିପ୍ରାଗ୍ର୍ଯ ଵ୍ଯକ୍ତମେତନ୍ମମାଽନଘ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୀମସେନ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଏହି ରାକ୍ଷସ କିପରି ଧର୍ମରାଜ, ଯମଉ ଓ କୃଷ୍ଣାକୁ ଧରି ନେଲା? ଆପଣ, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମନ୍ତ୍ରକୁଶଲଃ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରେଷ୍ଵସ୍ତ୍ରଵିତ୍ତମଃ। ଇତି ବ୍ରୁଵନ୍ପାଣ୍ଡଵେଯାନ୍ପର୍ଯୁପାସ୍ତେ ସ୍ମ ନିତ୍ଯଦା । ପରୀପ୍ସମାନଃ ପାର୍ଥାନାଂ କଲାପାଂଶ୍ଚ ଧନୂଂଷି ଚ
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ନିତ୍ୟ ରହୁଥିଲେ, ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ କୁଇଭର ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଅନ୍ତରଂ ସଂପରିପ୍ରେପ୍ସୁର୍ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ହରଣଂ ପ୍ରତି। ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ପାପବୁଦ୍ଧିଃ ସ ନାମ୍ନା ଖ୍ଯାତୋ ଜଟାସୁରଃ
ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଚୋରିବା ପାଇଁ ଅବସର ଖୋଜୁଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମନେ ଖରାପ, ଜଟାସୁର ନାମରେ ପରିଚିତ ଏହି ରାକ୍ଷସ ଅବସର ଚାହୁଁଥିଲେ।
[ପୋଷଣଂ ତସ୍ ରାଜେନଦ୍ର ଚକ୍ରେ ପାଣ୍ଡଵନନ୍ଦନଃ। ବୁବୁଧେ ନ ଚ ତଂ ପାପଂ ଭସ୍ମଚ୍ଛନ୍ନମିଵାନଲମ୍
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଭସ୍ମ ଭିତରେ ଅଗ୍ନି ଲୁଚି ରହିଥାଏ।
ସ ଭୀମସେନେ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତେ ମୃଗଯାର୍ଥମରିଂଦମେ। [ଘଟୋତ୍କଚଂ ସାନୁଚରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିପ୍ରଦ୍ରୁତଂ ଦିଶଃ
ଭୀମସେନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ଶିକାରକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଘଟୋତ୍କଚ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିଯିଁ ଚାଲିଗଲାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୟରେ ସମସ୍ତ ଦିଶାକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ଲୋମଶପ୍ରଭୃତୀଂସ୍ତାଂସ୍ତୁ ମହର୍ଷୀଶ୍ଚ ସମାହିତାନ୍। ସ୍ନାତୁଂ ଵିନିର୍ଗତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଷ୍ପାର୍ଥଂ ଚ ତପୋଧନାନ୍]
ଲୋମଶ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ମନେ ସ୍ନାନ କରିବା ଓ ଫୁଲ ତୁଳିବାକୁ ବାହାରିଥିଲେ, ଏହା ଦେଖି ତପସ୍ବୀମାନେ ଚାଲିଗଲେ।
ରୂପମନ୍ଯତ୍ସମାସ୍ଥାଯ ଵିକୃତଂ ଭୈରଵଂ ମହତ୍। ଗୃହୀତ୍ଵା ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାଣି ଦ୍ରୌପଦୀଂ ପରିଗୃହ୍ଯ ଚ। ପ୍ରାତିଷ୍ଠତ ସୁଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ତ୍ରୀନ୍ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଦ୍ରୌପଦୀକୁ ଧରି, ତିନି ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଧରି, ଦୁଷ୍ଟ ମନେ ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲା।
[ଵିକ୍ରମ୍ଯ କୌଶିକଂ ଖଙ୍ଗଂ ମୋକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଗ୍ରହଂ ରିପୋଃ।] ଆକ୍ରନ୍ଦଦ୍ଭୀମସେନ ଵୈ ଯେନ ଯାତୋ ମହାବଲଃ
ଭୀମସେନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କୌଶିକ ଖଡ଼କୁ ଶତ୍ରୁର ହାତରୁ ମୁକ୍ତ କରି, ଚିତ୍କାର ଶୁଣି ବେଗରେ ଯାଇଥିଲେ।
ତମବ୍ରଵୀଦ୍ଧର୍ମରାଜୋ ହ୍ରିଯମାଣୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଧର୍ମସ୍ତେ ହୀଯତେ ମୂଢ ନ ଚୈନଂ ସମଵେକ୍ଷସେ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧରି ନେଇଯାଉଥିବା ବେଳେ କହିଲେ: 'ମୂଢ, ତୁମେ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ୁଛ ଓ ଦେଖୁନାହିଁ।'