ସୋମସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରଜାପତେର୍ଯଜ୍ଞ ଆସୀତ୍ପ୍ରଯାଗେ। ତଥା ଯଜ୍ଞୋଽଯଂ ତଵ ଭାରତାଗ୍ର୍ଯ ପାରିକ୍ଷିତ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋଽସ୍ତୁ ପ୍ରିଯେଭ୍ଯଃ
ପ୍ରୟାଗରେ ସୋମଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ବରୁଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା; ଏଭଳି ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପାରୀକ୍ଷିତ, ଆମେ ଏବଂ ଆମ ପ୍ରିୟମାନେ ସୁଖୀ ରହୁ।
ଶକ୍ରସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଃ ଶତସଙ୍ଖ୍ଯ ଉକ୍ତ- ସ୍ତଥାପରଂ ତୁଲ୍ଯସଙ୍ଖ୍ଯଂ ଶତଂ ଵୈ। ତଥା ଯଜ୍ଞୋଽଯଂ ତଵ ଭାରତାଗ୍ର୍ଯ ପାରିକ୍ଷିତ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋଽସ୍ତୁ ପ୍ରିଯେଭ୍ଯଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତଶଂଖ୍ୟ ଯଜ୍ଞର କଥା ଅଛି, ଏବଂ ତାହା ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶତ ଯଜ୍ଞ; ଏଭଳି ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପାରୀକ୍ଷିତ, ଆମେ ଏବଂ ଆମ ପ୍ରିୟମାନେ ସୁଖୀ ରହୁ।
ଯମସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୋ ହରିମେଧସଶ୍ଚ ଯଥା ଯଜ୍ଞୋ ରନ୍ତିଦେଵସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ। ତଥା ଯଜ୍ଞୋଽଯଂ ତଵ ଭାରତାଗ୍ର୍ଯ ପାରିକ୍ଷିତ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋଽସ୍ତୁ ପ୍ରିଯେଭ୍ଯଃ
ଯମଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ହରିମେଧସଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ରାଜା ରନ୍ତିଦେବଙ୍କ ଯଜ୍ଞ; ଏଭଳି ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପାରୀକ୍ଷିତ, ଆମେ ଏବଂ ଆମ ପ୍ରିୟମାନେ ସୁଖୀ ରହୁ।
ଗଯସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଃ ଶଶବିନ୍ଦୋଶ୍ଚ ରାଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞସଲ୍ତଥା ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ। ତଥା ଯଜ୍ଞୋଽଯଂ ତଵ ଭାରତାଗ୍ର୍ଯ ପାରିକ୍ଷିତ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋଽସ୍ତୁ ପ୍ରିଯେଭ୍ଯଃ
ଗୟାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ଶଶବିନ୍ଦୁ ନାମକ ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ବୈଶ୍ରବଣ ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ; ଏଭଳି ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପାରୀକ୍ଷିତ, ଆମେ ଏବଂ ଆମ ପ୍ରିୟମାନେ ସୁଖୀ ରହୁ।
ନୃଗସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵଜମୀଢସ୍ଯ ଚାସୀ- ଦ୍ଯଥା ଯଜ୍ଞୋ ଦାଶରଥେଶ୍ଚ ରାଜ୍ଞଃ। ତଥା ଯଜ୍ଞୋଽଯଂ ତଵ ଭାରତାଗ୍ର୍ଯ ପାରିକ୍ଷିତ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋଽସ୍ତୁ ପ୍ରିଯେଭ୍ଯଃ
ନୃଗଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ଅଜମୀଢ଼ଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ; ଏଭଳି ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପାରୀକ୍ଷିତ, ଆମେ ଏବଂ ଆମ ପ୍ରିୟମାନେ ସୁଖୀ ରହୁ।
ଯଜ୍ଞଃ ଶ୍ରୁତୋ ଦିଵି ଦେଵସ୍ଯ ସୂନୋ- ର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯାଜମୀଢସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ। ତଥା ଯଜ୍ଞୋଽଯଂ ତଵ ଭାରତାଗ୍ର୍ଯ ପାରିକ୍ଷିତ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋଽସ୍ତୁ ପ୍ରିଯେଭ୍ଯଃ
ଦେବପୁତ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଅଜମୀଢ଼ ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା; ଏଭଳି ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପାରୀକ୍ଷିତ, ଆମେ ଏବଂ ଆମ ପ୍ରିୟମାନେ ସୁଖୀ ରହୁ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯଵତ୍ଯାଃ ସୁତସ୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ଚ କର୍ମ ପ୍ରଚକାର ଯତ୍ର। ତଥା ଯଜ୍ଞୋଽଯଂ ତଵ ଭାରତାଗ୍ର୍ଯ ପାରିକ୍ଷିତ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋଽସ୍ତୁ ପ୍ରିଯେଭ୍ଯଃ
ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ; ଏଭଳି ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ଭାରତବଂଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପାରୀକ୍ଷିତ, ଆମେ ଏବଂ ଆମ ପ୍ରିୟମାନେ ସୁଖୀ ରହୁ।
ଇମେ ଚ ତେ ସୂର୍ଯସମାନଵର୍ଚସଃ ସମାସତେ ଵୃତ୍ରହଣଃ କ୍ରତୁଂ ଯଥା। ନୈଷାଂ ଜ୍ଞାତୁଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଜ୍ଞାନମଦ୍ଯ ଦତ୍ତଂ ଯେଭ୍ଯୋ ନ ପ୍ରଣଶ୍ଯେତ୍କଦାଚିତ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଆଜି ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କେବେ ନଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ।
ଋତ୍ଵିକ୍ସମୋ ନାସ୍ତି ଲୋକେଷୁ ଚୈଵ ଦ୍ଵୈପାଯନେନେତି ଵିନିଶ୍ଚିତଂ ମେ। ଏତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯା ହି କ୍ଷିତିଂ ସଂଚରନ୍ତି ସର୍ଵର୍ତ୍ଵିଜଃ କର୍ମସୁ ସ୍ଵେଷୁ ଦକ୍ଷାଃ
ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ସମାନ କୌଣସି ପୁରୋହିତ ଏହି ସଂସାରରେ ନାହିଁ; ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ। ସେଠି ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପୁରୋହିତ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଵିଭାଵସୁଶ୍ଚିତ୍ରଭାନୁର୍ମହାତ୍ମା ହିରଣ୍ଯରେତା ହୁତଭୁକ୍କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମା। ପ୍ରଦକ୍ଷିମାଵର୍ତଶିଖଃ ପ୍ରଦୀପ୍ତୋ ହଵ୍ଯଂ ତଵେଦଂ ହୁତଭୁଗ୍ଵଷ୍ଟି ଦେଵଃ
ବିଭାବସୁ, ଅଦ୍ଭୁତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ଅଧିକାରୀ, ମହାନ ଆତ୍ମା, ସୁନାର ଦାନା ପରି ଜନ୍ମ, ହବି ଭୋଗ କରୁଥିବା, କଳା ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା, ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଜ୍ୱାଳାରେ ଦେଦୀପ୍ୟମାନ—ଏହି ଅଗ୍ନି, ହେ ଦେବତା, ତୁମର ହବି ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
ନୈହ ତ୍ଵଦନ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଜୀଵଲୋକେ ସମୋ ନୃପଃ ପାଲଯିତା ପ୍ରଜାନାମ୍। ଧୃତ୍ଯା ଚ ତେ ପ୍ରତୀମନାଃ ସଦାହଂ ତ୍ଵଂ ଵା ଵରୁଣୋ ଧର୍ମରାଜୋ ଯମୋ ଵା
ଏହି ଜୀବମାନଙ୍କର ଜଗତରେ, ରାଜା, ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଏତେ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମର ଧୃଢତା ଦେଖି ମୁଁ ସଦା ନିର୍ଭୟ ଅନୁଭବ କରେ। ତୁମେ ବରୁଣ, ଧର୍ମରାଜ କିମ୍ବା ଯମଙ୍କ ପରି ଅଟୁଟ ଓ ନ୍ୟାୟବାନ୍।
ଶକ୍ରଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵଜ୍ରପାଣିର୍ଯଥେହ ତ୍ରାତା ଲୋକେଽସ୍ମିଂସ୍ତ୍ଵଂ ତଥେହ ପ୍ରଜାନାମ୍। ମତସ୍ତ୍ଵଂ ନଃ ପୁରୁଷେନ୍ଦ୍ରେହ ଲୋକେ ନ ଚ ତ୍ଵଦନ୍ଯୋ ଭୂପତିରସ୍ତି ଜଜ୍ଞେ
ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ବଜ୍ରଧାରୀ ହାତରେ ଏହି ଲୋକର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ। ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ଜଗତରେ ତୁମେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମ ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗନାଭଗଦିଲୀପକଲ୍ପ ଯଯାତିମାନ୍ଧାତୃସମପ୍ରଭାଵ। ଆଦିତ୍ଯତେଜଃପ୍ରତିମାନତେଜା ଭୀଷ୍ମୋ ଯଥା ରାଜସି ସୁଵ୍ରତସ୍ତ୍ଵମ୍
ତୁମେ ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ, ନଭାଗ, ଦିଲୀପ, ଯୟାତି ଓ ମନ୍ଧାତାଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତୁମର ତେଜ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ରୋଶନି ପରି ଚମକେ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପରି ଉଚ୍ଚ ବ୍ରତ ଧରି ରାଜ୍ୟ କରୁଛ।
ଵାଲ୍ମୀକିଵତ୍ତେ ନିଭୃତଂ ସ୍ଵଵୀର୍ଯଂ ଵସିଷ୍ଠଵତ୍ତେ ନିଯତଶ୍ଚ କୋପଃ। ପ୍ରଭୁତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରତ୍ଵସମଂ ମତଂ ମେ ଦ୍ଯୁତିଶ୍ଚ ନାରାଯଣଵଦ୍ଵିଭାତି
ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ପରି ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖ, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପରି ତୁମ ରୋଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହେ। ମୋ ମନେ ହୁଏ, ତୁମର ଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ଅଟୁଟ, ଏବଂ ତୁମର ତେଜ ନାରାୟଣଙ୍କ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଯମୋ ଯଥା ଧର୍ମଵିନିଶ୍ଚଯଜ୍ଞଃ କୃଷ୍ଣୋ ଯଥା ସର୍ଵଗୁଣୋପପନ୍ନଃ। ଶ୍ରିଯାଂ ନିଵାସୋଽସି ଯଥା ଵସୂନାଂ ନିଧାନଭୂତୋଽସି ତଥା କ୍ରତୂନାମ୍
ଯେପରି ଯମ ଧର୍ମ ବିଚାରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ସେପରି ତୁମେ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧିର ଆଶ୍ରୟ ଓ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଧନ ଭଣ୍ଡାର।
ଦମ୍ଭୋଦ୍ଭଵେନାସି ସମୋ ବଲେନ ରାମୋ ଯଥା ଶସ୍ତ୍ରଵିଦସ୍ତ୍ରଵିଚ୍ଚ। ଔର୍ଵତ୍ରିତାଭ୍ଯାମସି ତୁଲ୍ଯତେଜା ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷଣୀଯୋଽସି ଭଗୀରଥେନ
ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ଡମ୍ଭୋଦ୍ଭବଙ୍କ ସମାନ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ତୁମେ ରାମଙ୍କ ପରି। ତୁମର ତେଜ ଔର୍ବ ଓ ତ୍ରିତାଙ୍କ ସମାନ, ଏବଂ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ୟ।
ଏଵଂ ସ୍ତୁତାଃ ସର୍ଵ ଏଵ ପ୍ରସନ୍ନା ରାଜା ସଦସ୍ଯା ଋତ୍ଵିଜୋ ହଵ୍ଯଵାହଃ। ତେଷାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭାଵିତାନୀଙ୍ଗିତାନି ପ୍ରୋଵାଚ ରାଜା ଜନମେଜଯୋଽଥ
ଏପରି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହେଲେ—ରାଜା, ସଭ୍ୟମାନେ, ପୂରୋହିତମାନେ ଓ ହବ୍ୟବାହକ ଅଗ୍ନି। ସେମାନଙ୍କ ଶୁଭ ଇଙ୍ଗିତ ଦେଖି, ରାଜା ଜନମେଜୟ ପରେ କହିଲେ।
ବାଲୋଽପ୍ଯଯଂ ସ୍ଥଵିର ଇଵାଵଭାଷତେ ନାଯଂ ବାଲଃ ସ୍ଥଵିରୋଽଯଂ ମତୋ ମେ। ଇଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଵରମସ୍ମୈ ପ୍ରଦାତୁଂ ତନ୍ମେ ଵିପ୍ରାଃ ସଂଵିଦଧ୍ଵଂ ଯଥାଵତ୍
ଏହି ଶିଶୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପରି କଥା କହୁଛନ୍ତି। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶିଶୁ ଭାବି ନୁହେଁ, ବରଂ ବୃଦ୍ଧ ଭାବିଛି। ମୁଁ ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେବାକୁ ଚାହେଁ—ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହା ଠିକ୍ ଭାବେ ହେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ।
ଯଥା ଚ ନସ୍ତକ୍ଷକ ଏତି ଶୀଘ୍ରମ୍
ଏବଂ ଯେପରି ତକ୍ଷକ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଛି—
ଵ୍ଯାହର୍ତୁକାମେ ଵରଦେ ନୃପେ ଦ୍ଵିଜଂ ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵେତି ତତୋଽବ୍ଯୁଵାଚ। ହୋତା ଵାକ୍ଯଂ ନାତିହୃଷ୍ଟାନ୍ତରାତ୍ମା କର୍ମଣ୍ଯସ୍ମିଂସ୍ତକ୍ଷକୋ ନୈତି ତାଵତ୍
ବର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ରାଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ତୁମ ବର ଚୟନ କର।' ତେବେ ହୋତା, ମନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୁସି ନ ହୋଇ, କହିଲେ: 'ଏହି କ୍ରିୟା ଚାଲିଥିବାବେଳେ ତକ୍ଷକ ଆସୁନାହିଁ।'
ଯଥା ଚେଦଂ କର୍ମ ସମାପ୍ଯତେ ମେ ଯଥା ଚ ଵୈ ତକ୍ଷକ ଏତି ଶୀଘ୍ରମ୍। ତଥା ଭଵନ୍ତଃ ପ୍ରଯତନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ପରଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ସ ହି ମେ ଵିଦ୍ଵିଷାଣଃ
ଯେପରି ଏହି କ୍ରିୟା ମୋ ପାଇଁ ସମାପ୍ତ ହେଉଛି, ଏବଂ ଯେପରି ତକ୍ଷକ ଶୀଘ୍ର ଆସେ, ସେପରି ସମସ୍ତେ ତୁମେ ସର୍ବଶକ୍ତି ଦେଇ ଚେଷ୍ଟା କର। କାରଣ ସେ ମୋର ଶତ୍ରୁ।
ଯଥା ଶସ୍ତ୍ରାଣି ନଃ ପ୍ରାହୁର୍ଯଥା ଶଂସତି ପାଵକଃ। ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଭଵନେ ରାଜଂସ୍ତକ୍ଷକୋ ଭଯପୀଡିତଃ
ଯେପରି ଆମ ପୁସ୍ତକ ଓ ଅଗ୍ନି ଦେଖାଉଛନ୍ତି, ରାଜା, ତକ୍ଷକ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହରେ ଅଛି।
ଯଥା ସୂତୋ ଲୋହିତାକ୍ଷୋ ମହାତ୍ମା ପୌରାଣିକୋ ଵେଦିତଵାନ୍ପୁରସ୍ତାତ୍। ସ ରାଜାନଂ ପ୍ରାହ ପୃଷ୍ଟସ୍ତଦାନୀଂ ଯଥାହୁର୍ଵିପ୍ରାସ୍ତଦ୍ଵଦେତନ୍ନୃଦେଵ
ଯେପରି ଲାଲ ଆଖି ଥିବା ମହାତ୍ମା ସୂତ, ଯିଏ ପୁରାତନ କଥା ଜାଣନ୍ତି, ପୂର୍ବରୁ ଏହା ବୁଝିଥିଲେ, ସେ ତାବେ ରାଜାଙ୍କୁ ପଚାରାଯିବାବେଳେ କହିଥିଲେ, 'ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହା କହନ୍ତି, ରାଜା, ତାହା ଏଠି କହାଯାଉ।'
ପୁରାଣମାଗମ୍ଯ ତତୋ ବ୍ରଵୀମ୍ଯହଂ ଦତ୍ତଂ ତସ୍ମୈ ଵରମିନ୍ଦ୍ରେଣ ରାଜନ୍। ଵସେହ ତ୍ଵଂ ମତ୍ସକାଶେ ସୁଗୁପ୍ତୋ ନ ପାଵକସ୍ତ୍ଵାଂ ପ୍ରଦହିଷ୍ଯତୀତି
ପୁରାତନ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ କହୁଛି: ଇନ୍ଦ୍ର ତକ୍ଷକଙ୍କୁ ବର ଦେଇଥିଲେ, 'ତୁମେ ଏଠି ମୋ ସହିତ ରୁହ, ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷିତ ହେବ, ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ ଜଳାଇପାରିବ ନାହିଁ।'
ତଦା ଜଗାମାହିଦତ୍ତାଭଯଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସେତେବେଳେ ସର୍ପମାନେ ଭୟ ଦୂର କରିଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ପ୍ରଭୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଭଵିଷ୍ଯତୀତ୍ଯେଵ ଵିଚିନ୍ତଯାନଃ
‘ଏହା ଘଟିବ’ ବୋଲି ଭାବି, ସେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯୋତ୍ତରୀଯେ ନିହିତଃ ସ ନାଗୋ ଭଯୋଦ୍ଵିଗ୍ନଃ ଶର୍ମ ନୈଵାଭ୍ଯଗଚ୍ଛତ୍। ତତୋ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରଵିଦୋଽବ୍ରଵୀତ୍ପୁନଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵାକ୍ଯଂ ତକ୍ଷକସ୍ଯାନ୍ତମିଚ୍ଛନ୍
ତକ୍ଷକ ଭୟରେ ଉତ୍ତରୀୟରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଶାନ୍ତି ମିଳିଲା ନାହିଁ। ତେବେ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତକ୍ଷକଙ୍କ ସମାପ୍ତି ଚାହିଁ, ପୁଣି କହିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଭଵନେ ଵିପ୍ରା ଯଦି ନାଗଃ ସ ତକ୍ଷକଃ। ତମିନ୍ଦ୍ରେଣୈଵ ସହିତଂ ପାତଯଧ୍ଯଂ ଵିଭାଵସୌ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯଦି ସେ ତକ୍ଷକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୃହରେ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏକାଠି ତଳେ ପକାଇଦିଅ।
ଜନମେଜଯେନ ରାଜ୍ଞା ତୁ ନୋଦିତସ୍ତକ୍ଷକଂ ପ୍ରତି। ହୋତା ଜୁହାଵ ତତ୍ରସ୍ଥଂ ତକ୍ଷକଂ ପନ୍ନଗଂ ତଥା
କିନ୍ତୁ ରାଜା ଜନମେଜୟ ଟକ୍ଷକଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଡାକିନଥିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେଠାରେ ଥିବା ହୋତା ପୁରୋହିତ ଟକ୍ଷକ ନାଗକୁ ଡାକିବା ପାଇଁ ହବନ କଲେ।
ହୂଯମାନେ ତଥା ଚୈଵ ତକ୍ଷକଃ ସପୁରନ୍ଦରଃ। ଆକାଶେ ଦଦୃଶେ ତତ୍ର କ୍ଷଣେନ ଵ୍ଯଥିତସ୍ତଦା
ଏଭଳି ହବନ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଟକ୍ଷକ ପୁରନ୍ଦର ସହିତ ଆକାଶରେ ଦେଖାଦେଲେ, ସେ ସମୟରେ ଅତି ଭୟଭୀତ ଥିଲେ।