ଉକ୍ତସ୍ତ୍ଵେଵଂ ତଯା ରାଜା ଯମାଵିଦମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଗଚ୍ଛାମ ସହିତାସ୍ତୂର୍ଣଂ ଯେନ ଯାତୋ ଵୃକୋଦରଃ
ତାଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଯମଯୁଗଳଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆସ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଁ, ଯେଉଁଠାରେ ବୃକୋଦର ଗଲେ।'
ଵହନ୍ତୁ ରାକ୍ଷସା ଵିପ୍ରାନ୍ଯଥାଶ୍ରାନ୍ତାନ୍ଯଥାକୃଶାନ୍। ତ୍ଵମପ୍ଯମରସଂକାଶ ଵହ କୃଷ୍ଣାଂ ଘଟୋତ୍କଚ
'ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ଅଥବା ଦୁର୍ବଳ, ରାକ୍ଷସମାନେ ସେମାନେଙ୍କୁ ବୋହନ୍ତୁ; ଏବଂ ଅମରଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘଟୋତ୍କଚ, ତୁମେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବୋହ।'
ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦୂରମିତୋ ଭୀମଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ ଇତିମେ ମତିଃ। ଚିରଂ ଚତସ୍ଯ କାଲୋଽଯଂ ସ ଚ ଵାଯୁସମୋ ଜଵେ
ମୋତେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଲାଗୁଛି ଯେ, ଭୀମ ଏଠାରୁ ବହୁତ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି; ବହୁତ ସମୟ ବିତିଗଲା, ସେ ବାୟୁ ପରି ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ।
ତରସ୍ଵୀ ଵୈନତେଯସ୍ଯ ସଦୃଶୋ ଭୁଵି ଲଙ୍ଘନେ। ଉତ୍ପତେଦପିଚାକାଶଂ ନିପତେଚ୍ଚଯଥେଚ୍ଛକମ୍
ଭୂମିରେ ଲମ୍ପଟିବାରେ ସେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଚାହିଲେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିପାରିବେ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସେଠି ଅବତରିପାରିବେ।
ତମନ୍ଵିଯାମ ଭଵତାଂ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ରଜନୀଚରାଃ। ପୁରା ସ ନାପରାଧ୍ନୋତି ସିଦ୍ଧାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍
ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା; ହେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ମାନେ, ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ସିଦ୍ଧ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେହୈଡିମ୍ବପ୍ରମୁଖାସ୍ତଦା। ଉଦ୍ଦେଶଜ୍ଞାଃ କୁବେରସ୍ଯ ନଲିନ୍ଯା ଭରତର୍ଷଭ
ତାହା ପରେ, ହିଡିମ୍ବାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କୁବେରଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣା ଥିବା ସମସ୍ତେ, 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଆଦାଯ ପାଣ୍ଡଵାଂଶ୍ଚୈଵ ତାଂଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାନନେକଶଃ। ଲୋମଶେନୈଵ ସହିତାଃ ପ୍ରଯଯୁଃ ପ୍ରୀତମାନସାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ବହୁତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଲୋମଶଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ଚାଲିପଡ଼ିଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ତ୍ଵରିତା ଗତ୍ଵା ଦଦୃଶୁସ୍ତତ୍ର କାନନେ। ପଦ୍ମସୌଗନ୍ଧିକଵତୀଂନଲିନୀଂ ସୁମନୋରମାମ୍
ସମସ୍ତେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଗଲେ ଏବଂ ସେଇ ଅରଣ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦ୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଳିନୀ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଚ ଭୀମଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍। ଦଦୃଶୁର୍ନିହତାଂଶ୍ଚୈଵ ଯକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ଵିପୁଲେକ୍ଷଣାନ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ଭୀମକୁ ଝିଲିମିଲି ନଳିନୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା ମୃତ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଭିନ୍ନକାଯାକ୍ଷିବାହୂରୁନ୍ସଂଚୂର୍ଣିତଶିରୋଧରାନ୍। ତଂ ଚ ଭୀମଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଯେଉଁଠି ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ଦେହ, ଆଖି, ବାହୁ ଓ ଉରୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଭୀମ ସେଇ ନଳିନୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସକ୍ରୋଧଂ ସ୍ତଵ୍ଧନଯନଂ ସଂଦଷ୍ଟଦଶନଚ୍ଛଦମ୍। ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ଚ ଗଦାଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ନଦୀତୀରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ଅଚଳ, ଦାନ୍ତ ଭିତରେ ଦବାଇ, ଦୁଇ ହାତରେ ଗଦା ଧରି, ନଦୀ କୂଳରେ ଭୀମ ଦଢ଼ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ପ୍ରଜାସଂକ୍ଷେପସମଯେ ଦଣ୍ଡହସ୍ତମିଵାନ୍ତକମ୍। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧର୍ମରାଜସ୍ତୁ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯାଥ ଭାରତ
ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ନାଶ ସମୟରେ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଯମରାଜ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା କୌନ୍ତେଯ କିମିଦଂ କୃତମ୍। ସାହସଂ ଵତ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦେଵାନାମପି ଚାପ୍ରିଯମ୍। ପୁନରେଵଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍
ସେ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ: 'ହେ କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ଏହି କଣ କରିଛ? ଏହା ଏକ ଅତିସାହସିକ କାମ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେବେ ନାହିଁ। ଆଉ କେବେ ଏପରି କରିବ ନାହିଁ, ଯଦି ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।'
ଅନୁଶିଷ୍ଯ ତୁ କୌନ୍ତେଯଂ ପଦ୍ମାନି ପରିଗୃହ୍ଯ ଚ। ତସ୍ଯାମେଵ ନଲିନ୍ଯାଂ ତୁ ଵିଜହ୍ରରମରୋପମାଃ
ଭୀମଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ପଦ୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ସେଇ ନଳିନୀରେ ଖେଳିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନୈଵ କାଲେ ତୁ ପ୍ରଗୃହୀତଶିଲାଯୁଧାଃ। ପ୍ରାଦୁରାସନ୍ମହାକାଯାସ୍ତସ୍ଯୋଦ୍ଯାନସ୍ଯ ରକ୍ଷିଣଃ
ଏହି ସମୟରେ, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ପାଥର ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ସେଇ ଉଦ୍ୟାନର ରକ୍ଷକମାନେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଧର୍ମରାଜାନଂ ମହର୍ଷିଂ ଚାପି ଲୋମଶମ୍। ନକୁଲଂ ସହଦେଵଂ ଚ ତଥାଽନ୍ଯାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣର୍ଷଭାନ୍
ସେମାନେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମହାର୍ଷି ଲୋମଶ, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଵିନଯେନ ନତାଃ ସର୍ଵେପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ଭାରତ। ସାନ୍ତ୍ଵିତା ଧର୍ମରାଜେନ ପ୍ରସେଦୁଃ କ୍ଷଣଦାଚରାଃ
ସମସ୍ତେ ଭଦ୍ରତା ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ ଓ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ହେ ଭାରତ; ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ବନାରେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଵିଦିତାଶ୍ଚକୁବେରସ୍ଯ ତତ୍ରତେ କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାଃ। ଊଷୁର୍ନାତିଚିରଂ କାଲଂ ରମମାଣାଃ କୁରୂଦ୍ଵହାଃ। ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣଆ ବୀଭତ୍ସୁଂ ଗନ୍ଧମାଦନସାନୁଷୁ
ସେଠାରେ କୁବେରଙ୍କ ପରିଚାରକମାନେ କୁରୁମାନେଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ; ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା କୁରୁମାନେ ଅଧିକ ସମୟ ରହିଲେ ନାହିଁ, ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିଵସମାନୋଽଥ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ସହିତାନ୍ଭ୍ରାତୃନିତ୍ଯୁଵାଚ ସହଦ୍ଵିଜାନ୍
ସେଠାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟାନି ତୀର୍ଥାନ୍ଯସ୍ମାଭିଃ ପୁଣ୍ଯାନି ଚ ଶିଵାନି ଚ। ମନସୋ ହ୍ଲାଦନୀଯାନି ଵନାନି ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଆମେ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ତୀର୍ଥମାନେ ଦେଖିଛୁ, ଏବଂ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛୁ।
ଦେଵୈଃ ପୂର୍ଵଂ ଵିଚୀର୍ଣାନି ମୁନିଭିଶ୍ଚ ମହାତ୍ମଭିଃ। ଯଥାକ୍ରମମଶେଷେଣ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସଂପୂଜିତାନି ଚ
ଏହି ଗଳ୍ପଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାମାନେ ଓ ମହାନ ଋଷିମାନେ ଭଲଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ । ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯଥାଯଥିକ କ୍ରମରେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ଋଷୀଣାଂ ପୂର୍ଵଚରିତଂ ତପୋଧର୍ମଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍। ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ଚ ଚରିତଂ କଥାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାଃ ଶୁଭାଃ
ଋଷିମାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ଆଚରଣ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ, ରାଜା ଋଷିମାନଙ୍କ ଗଳ୍ପ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ ଗଳ୍ପଗୁଡିକ ଏଠାରେ ଅଛି ।
ଶୃଣ୍ଵାନାସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ସ୍ମ ଆଶ୍ରମେଷୁ ଶିଵେଷୁ ଚ। ଅଭିଷେକଂ ଦ୍ଵିଜୈଃ ସାର୍ଧଂ କୃତଵନ୍ତୋ ଵିଶେଷତଃ
ଏଠି ଓ ସେଠି ଶିବ ଆଶ୍ରମଗୁଡିକରେ ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ ।
ଅର୍ଚିତାଃ ସତତଂ ଦେଵାଃ ପୁଷ୍ପୈରଦ୍ଭିଃ ସଦା ଚ ଵଃ। ଯଥାଲବ୍ଧୈର୍ମୂଲଫଲୈଃ ପିତରଶ୍ଚାପି ତର୍ପିତାଃ
ଦେବତାମାନେ ସଦା ପୁଷ୍ପ ଓ ପାଣିରେ ପୂଜିତ ହେଲେ । ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ମୂଳ ଓ ଫଳ ମିଳିଲା, ସେଥିରେ ପୂଜିତ ହେଲେ । ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ।
ପର୍ଵତେଷୁ ଚ ରମ୍ଯେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚ ସରସ୍ସୁ ଚ। ଉଦଧୌ ଚ ମହାପୁଣ୍ଯେ ସୂପସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ମହାତ୍ମଭିଃ
ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଓ ସମସ୍ତ ସରୋବର, ଏବଂ ପବିତ୍ର ସାଗରରେ ମହାତ୍ମାମାନେ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ ।
ଇଲା ସରସ୍ଵତୀ ସିନ୍ଧୁର୍ଯମୁନା ନର୍ମଦା ତଥା। ନାନାତୀର୍ଥେଷୁ ରମ୍ଯେଷୁ ସୂପସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ସହ ଦ୍ଵିଜୈଃ
ଇଲା, ସରସ୍ବତୀ, ସିନ୍ଧୁ, ଯମୁନା, ନର୍ମଦା ଓ ବିଭିନ୍ନ ରମ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ ।
ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରମତିକ୍ରମ୍ଯ ବହଵଃ ପର୍ଵତାଃ ଶୁଭାଃ। ହିମଵାନ୍ପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ନାନାଦ୍ଵିଜଗଣାଯୁତଃ
ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାର ପାର କରି, ଅନେକ ଶୁଭ ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ । ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦଳ ରହିଥିଲେ ।
ଵିଶାଲା ବଦରୀ ଦୃଷ୍ଟା ନରନାରାଯଣାଶ୍ରମଃ। ଦିଵ୍ଯପୁଷ୍କରିଣୀ ଦୃଷ୍ଟା ସିଦ୍ଧଦେଵର୍ଷିପୂଜିତା
ବିଶାଳା ଓ ବଦରୀ ଦେଖିଲେ, ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ । ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଦେଖିଲେ, ଯାହାକୁ ସିଦ୍ଧ ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି ।
ଯଥାକ୍ରମଵିଶେଷେଣ ସର୍ଵାଣ୍ଯାଯତନାନି ଚ। ଦର୍ଶିତାନି ଦ୍ଵିଜେନଦ୍ରେଣ ଲୋମଶେନ ମହାତ୍ମନା
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ମହାତ୍ମା ଲୋମଶ ଦ୍ୱିଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଯଥାକ୍ରମରେ ଦେଖାଇଲେ ।
ଇମଂ ଵୈଶ୍ରଵଣାଵାସଂ ଦୁର୍ଗମଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍। କଥଂ ଭୀମ ଗମିଷ୍ଯାମୋ ମତିରତ୍ର ଵିଧୀଯତାମ୍
ଏହା ହେଉଛି ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ନିବାସ, ଦୁର୍ଗମ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ । ଭୀମ, କିପରି ଆଗେ ବଢ଼ିବା ? ଏଠାରେ ଏକ ଯୋଜନା କର ।