[ଅନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଭୀମା ଉତ୍ପାତାସ୍ତତ୍ର ଜଜ୍ଞିରେ ।।] ତଦଦ୍ଭୁତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଉଵାଚ ଵଦତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୋଽସ୍ମାନଭିଭଵିଷ୍ଯତି
[ଏହାଛଡ଼ା ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଲା।] ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: 'କିଏ ଆମକୁ ଜୟ କରିପାରିବ?'
ସଜ୍ଜୀଭଵତ ଭଦ୍ରଂ ଵଃ ପାଣ୍ଡଵା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ। ଯଥା ରୂପାଣି ପଶ୍ଯାମି ସୁଵ୍ଯକ୍ତୋ ନଃ ପରାକ୍ରମଃ
'ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ହୁଅ, ତୁମମାନଙ୍କୁ ଶୁଭ ହେଉ! ଯେପରି ଚିହ୍ନ ଦେଖୁଛି, ଆମର ପ୍ରତାପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯିବା ଦରକାର।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାଜା ଵୀକ୍ଷାଂଚକ୍ରେ ସମନ୍ତତଃ। ଅପଶ୍ଯମାନୋ ଭୀମଂ ତୁ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଏପରି କହି, ରାଜା ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣାଂ ଯମୌ ଚାପି ସମୀପସ୍ଥାନରିଂଦମଃ। ପପ୍ରଚ୍ଛ ଭ୍ରାତରଂ ଭୀମଂ ଭୀମକର୍ମାଣମାହଵେ
ତାପରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନିକଟରେ ଥିବା କୃଷ୍ଣା ଓ ଯମଯୁଗଳଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭୀମ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?'
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଭୀମଃ ପାଞ୍ଚାଲି କିଂଚ କୃତ୍ଯଂ ଚିକୀର୍ଷତି। କୃତଵାନପି ଵା ଵୀର ସାହସଂ ସାହସପ୍ରିଯଃ
'ଭୀମ କି ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି? ସେ କଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? ନାହିଁଲେ, ସେହି ସାହସିକ ବୀର କିଛି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କାମ କରିଛନ୍ତି କି?'
ଇମେ ହ୍ଯକସ୍ମାଦୁତ୍ପାତା ମହାସମରଶଂସିନଃ। ଦର୍ଶଯନ୍ତୋ ଭଯଂ ତୀଵ୍ରଂ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତାଃ ସମନ୍ତତଃ
'ଏହି ଅଚାନକ ଅପଶକୁନ ସବୁ, ଚାରିପାଖରେ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧର ସୂଚନା ଦେଉଛି, ଭୟ ଚାଲିଆସିଛି।'
ତଂ ତଥାଵାଦିନଂ କୃଷ୍ଣା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମନସ୍ଵିନୀ। ପ୍ରିଯା ପ୍ରିଯଂ ଚିକୀର୍ଷନ୍ତୀ ମହିଷୀ ଚାରୁହାସିନୀ
ଏପରି କହୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ, ମନୋହର ମୁହଁ ଓ ଶାନ୍ତ ମନ ଥିବା କୃଷ୍ଣା, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ:
ଯତ୍ତତ୍ସୌଗନ୍ଧିକଂ ରାଜନ୍ନାହୃତଂ ମାତରିଶ୍ଵନା। ତନ୍ମଯା ଭୀମସେନସ୍ଯ ପ୍ରୀତଯାଽଦ୍ଯୋପପାଦିତମ୍
'ହେ ରାଜା, ଯେ ସେଇ ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦ୍ମ ପବନଦେବ ଆଣିଥିଲେ, ଏହି ଦିନ ମୋ ପାଇଁ ଭୀମସେନଙ୍କର ସ୍ନେହ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ମିଳିଛି।'
ଅପି ଚୋକ୍ତୋ ମଯା ଵୀରୋ ଯଦିପଶ୍ଯେର୍ବହୂନ୍ଯପି। ତାନି ସର୍ଵାଣଅଯୁପାଦାଯ ଶୀଘ୍ରମାଗମ୍ଯତାମିତି
'ମୁଁ ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲି: ଯଦି ଅଧିକ ପଦ୍ମ ଦେଖ, ସବୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଦିଅ।'
ସ ତୁ ନୂନଂ ମହାବାହୁଃ ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ମମ ପାଣ୍ଡଵଃ। ପ୍ରାଗୁଦୀଚୀଂ ଦିଶଂ ରାଜଂସ୍ତାନ୍ଯାହର୍ତୁମିତୋ ଗତଃ
'ନିଶ୍ଚୟ, ସେଇ ବଳଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବ ମୋ ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଣିବାକୁ ଏଠାରୁ ପୂର୍ବ-ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ରାଜା।'
ଉକ୍ତସ୍ତ୍ଵେଵଂ ତଯା ରାଜା ଯମାଵିଦମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଗଚ୍ଛାମ ସହିତାସ୍ତୂର୍ଣଂ ଯେନ ଯାତୋ ଵୃକୋଦରଃ
ତାଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଯମଯୁଗଳଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆସ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଁ, ଯେଉଁଠାରେ ବୃକୋଦର ଗଲେ।'
ଵହନ୍ତୁ ରାକ୍ଷସା ଵିପ୍ରାନ୍ଯଥାଶ୍ରାନ୍ତାନ୍ଯଥାକୃଶାନ୍। ତ୍ଵମପ୍ଯମରସଂକାଶ ଵହ କୃଷ୍ଣାଂ ଘଟୋତ୍କଚ
'ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ଅଥବା ଦୁର୍ବଳ, ରାକ୍ଷସମାନେ ସେମାନେଙ୍କୁ ବୋହନ୍ତୁ; ଏବଂ ଅମରଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘଟୋତ୍କଚ, ତୁମେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବୋହ।'
ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦୂରମିତୋ ଭୀମଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ ଇତିମେ ମତିଃ। ଚିରଂ ଚତସ୍ଯ କାଲୋଽଯଂ ସ ଚ ଵାଯୁସମୋ ଜଵେ
ମୋତେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଲାଗୁଛି ଯେ, ଭୀମ ଏଠାରୁ ବହୁତ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି; ବହୁତ ସମୟ ବିତିଗଲା, ସେ ବାୟୁ ପରି ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ।
ତରସ୍ଵୀ ଵୈନତେଯସ୍ଯ ସଦୃଶୋ ଭୁଵି ଲଙ୍ଘନେ। ଉତ୍ପତେଦପିଚାକାଶଂ ନିପତେଚ୍ଚଯଥେଚ୍ଛକମ୍
ଭୂମିରେ ଲମ୍ପଟିବାରେ ସେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଚାହିଲେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିପାରିବେ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସେଠି ଅବତରିପାରିବେ।
ତମନ୍ଵିଯାମ ଭଵତାଂ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ରଜନୀଚରାଃ। ପୁରା ସ ନାପରାଧ୍ନୋତି ସିଦ୍ଧାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍
ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା; ହେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ମାନେ, ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ସିଦ୍ଧ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେହୈଡିମ୍ବପ୍ରମୁଖାସ୍ତଦା। ଉଦ୍ଦେଶଜ୍ଞାଃ କୁବେରସ୍ଯ ନଲିନ୍ଯା ଭରତର୍ଷଭ
ତାହା ପରେ, ହିଡିମ୍ବାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କୁବେରଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣା ଥିବା ସମସ୍ତେ, 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଆଦାଯ ପାଣ୍ଡଵାଂଶ୍ଚୈଵ ତାଂଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାନନେକଶଃ। ଲୋମଶେନୈଵ ସହିତାଃ ପ୍ରଯଯୁଃ ପ୍ରୀତମାନସାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ବହୁତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଲୋମଶଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ଚାଲିପଡ଼ିଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ତ୍ଵରିତା ଗତ୍ଵା ଦଦୃଶୁସ୍ତତ୍ର କାନନେ। ପଦ୍ମସୌଗନ୍ଧିକଵତୀଂନଲିନୀଂ ସୁମନୋରମାମ୍
ସମସ୍ତେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଗଲେ ଏବଂ ସେଇ ଅରଣ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦ୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଳିନୀ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଚ ଭୀମଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍। ଦଦୃଶୁର୍ନିହତାଂଶ୍ଚୈଵ ଯକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ଵିପୁଲେକ୍ଷଣାନ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ଭୀମକୁ ଝିଲିମିଲି ନଳିନୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା ମୃତ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଭିନ୍ନକାଯାକ୍ଷିବାହୂରୁନ୍ସଂଚୂର୍ଣିତଶିରୋଧରାନ୍। ତଂ ଚ ଭୀମଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଯେଉଁଠି ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ଦେହ, ଆଖି, ବାହୁ ଓ ଉରୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଭୀମ ସେଇ ନଳିନୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ସକ୍ରୋଧଂ ସ୍ତଵ୍ଧନଯନଂ ସଂଦଷ୍ଟଦଶନଚ୍ଛଦମ୍। ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ଚ ଗଦାଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ନଦୀତୀରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ଅଚଳ, ଦାନ୍ତ ଭିତରେ ଦବାଇ, ଦୁଇ ହାତରେ ଗଦା ଧରି, ନଦୀ କୂଳରେ ଭୀମ ଦଢ଼ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ପ୍ରଜାସଂକ୍ଷେପସମଯେ ଦଣ୍ଡହସ୍ତମିଵାନ୍ତକମ୍। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧର୍ମରାଜସ୍ତୁ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯାଥ ଭାରତ
ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ନାଶ ସମୟରେ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଯମରାଜ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା କୌନ୍ତେଯ କିମିଦଂ କୃତମ୍। ସାହସଂ ଵତ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦେଵାନାମପି ଚାପ୍ରିଯମ୍। ପୁନରେଵଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍
ସେ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ: 'ହେ କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ, ଏହି କଣ କରିଛ? ଏହା ଏକ ଅତିସାହସିକ କାମ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେବେ ନାହିଁ। ଆଉ କେବେ ଏପରି କରିବ ନାହିଁ, ଯଦି ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।'
ଅନୁଶିଷ୍ଯ ତୁ କୌନ୍ତେଯଂ ପଦ୍ମାନି ପରିଗୃହ୍ଯ ଚ। ତସ୍ଯାମେଵ ନଲିନ୍ଯାଂ ତୁ ଵିଜହ୍ରରମରୋପମାଃ
ଭୀମଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ପଦ୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ସେଇ ନଳିନୀରେ ଖେଳିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନୈଵ କାଲେ ତୁ ପ୍ରଗୃହୀତଶିଲାଯୁଧାଃ। ପ୍ରାଦୁରାସନ୍ମହାକାଯାସ୍ତସ୍ଯୋଦ୍ଯାନସ୍ଯ ରକ୍ଷିଣଃ
ଏହି ସମୟରେ, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ପାଥର ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ସେଇ ଉଦ୍ୟାନର ରକ୍ଷକମାନେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଧର୍ମରାଜାନଂ ମହର୍ଷିଂ ଚାପି ଲୋମଶମ୍। ନକୁଲଂ ସହଦେଵଂ ଚ ତଥାଽନ୍ଯାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣର୍ଷଭାନ୍
ସେମାନେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମହାର୍ଷି ଲୋମଶ, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେଖିଲେ।
ଵିନଯେନ ନତାଃ ସର୍ଵେପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ଭାରତ। ସାନ୍ତ୍ଵିତା ଧର୍ମରାଜେନ ପ୍ରସେଦୁଃ କ୍ଷଣଦାଚରାଃ
ସମସ୍ତେ ଭଦ୍ରତା ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ ଓ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ହେ ଭାରତ; ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ବନାରେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଵିଦିତାଶ୍ଚକୁବେରସ୍ଯ ତତ୍ରତେ କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାଃ। ଊଷୁର୍ନାତିଚିରଂ କାଲଂ ରମମାଣାଃ କୁରୂଦ୍ଵହାଃ। ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣଆ ବୀଭତ୍ସୁଂ ଗନ୍ଧମାଦନସାନୁଷୁ
ସେଠାରେ କୁବେରଙ୍କ ପରିଚାରକମାନେ କୁରୁମାନେଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲେ; ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା କୁରୁମାନେ ଅଧିକ ସମୟ ରହିଲେ ନାହିଁ, ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନିଵସମାନୋଽଥ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ସହିତାନ୍ଭ୍ରାତୃନିତ୍ଯୁଵାଚ ସହଦ୍ଵିଜାନ୍
ସେଠାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟାନି ତୀର୍ଥାନ୍ଯସ୍ମାଭିଃ ପୁଣ୍ଯାନି ଚ ଶିଵାନି ଚ। ମନସୋ ହ୍ଲାଦନୀଯାନି ଵନାନି ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଆମେ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ତୀର୍ଥମାନେ ଦେଖିଛୁ, ଏବଂ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛୁ।