ସ ଶକ୍ରଵଦ୍ଦାନଵଦୈତ୍ଯସଙ୍ଘାନ୍ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ଜିତ୍ଵା ଚ ରଣେଽରିସଙ୍ଘାନ୍। ଵିଗାହ୍ଯତାଂ ପୁଷ୍କରୀଣୀଂ ଜିତାରିଃ କାମଂ ସ ଜଗ୍ରାହ ତତୋଽମ୍ବୁଜାନି
ଏଇପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତନ୍ତି, ସେପରି ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ହରାଇ, ଭୀମ ବିଜୟୀ ହୋଇ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଇଚ୍ଛାମତେ ପଦ୍ମ ତୁଳିଲେ।
ତତଃ ସ ପୀତ୍ଵାଽମୃତକଲ୍ପମମ୍ଭୋ ଭୂଯୋ ବଭୂଵୋତ୍ତମଵୀର୍ଯତେଜାଃ। ଉତ୍ପାଟ୍ଯ ଜଗ୍ରାହ ତତୋଽମ୍ବୁଜାନି ସୌଗନ୍ଧିକାନ୍ଯୁତ୍ତମଗନ୍ଧଵନ୍ତି
ତାପରେ, ଅମୃତ ସମାନ ଜଳ ପିଇ, ସେଉଁଠି ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ହେଲେ; ତାପରେ ସେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଉତ୍ତମ ସୌଗନ୍ଧିକ ପଦ୍ମ ଉପଡ଼ି ନେଲେ।
ତତସ୍ତୁ ତେ କ୍ରୋଧଵଶାଃ ସମେତ୍ଯ ଧନେଶ୍ଵରଂ ଭୀମବଲପ୍ରଣୁନ୍ନାଃ। ଭୀମସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଂ ଚ ବଲଂ ଚ ସଂଖ୍ଯେ ଯଥାଵଦାଚଖ୍ଯୁରତୀଵ ଦୀନାଃ
ତାପରେ, ଭୀମଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପୀଡ଼ିତ ଏହି କ୍ରୋଧିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ଧନର ଦେବତାଙ୍କଠାରେ ଗଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଓ ଶକ୍ତି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ, ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ।
ତେଷାଂ ଵଚସ୍ତତ୍ତୁ ନିଶାମ୍ଯ ଦେଵଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ରକ୍ଷାଂସି ତତୋଽଭ୍ଯୁଵାଚ। ଗୃହ୍ଣାତୁ ଭୀମୋ ଜଲଜାନି କାମଂ କୃଷ୍ଣାନିମିତ୍ତଂ ଵିଦିତଂ ମମୈତତ୍
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବତା ହସିଲେ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭୀମ ଇଚ୍ଛାମତେ ପଦ୍ମ ନେଉ; ଏହା କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ପାଇଁ ହେଉଛି ବୋଲି ମୋତେ ଜଣା।'
ତତୋଽଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାଯ ଧନେଶ୍ଵରଂ ତେ ଜଗ୍ମୁଃ କୁରୂଣାଂ ପ୍ରଵରଂ ଵିରୋଷାଃ। ଭୀମଂ ଚ ତସ୍ଯାଂ ଦଦୃଶୁର୍ନଲିନ୍ଯାଂ ଯଥୋପଜୋଷଂ ଵିହରନ୍ତମେକମ୍
ତାପରେ ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସେହି କୁରୁବଂଶର ସ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ, ପଦ୍ମପୁଷ୍ପର ଝିଲିକା ଭିତରେ, ସେମାନେ ଭୀମଙ୍କୁ ଏକାକି ଇଚ୍ଛାମତେ ଖେଳୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ତତସ୍ତାନି ମହାର୍ହାଣି ଦିଵ୍ଯାନି ଭରତର୍ଷଭ। ବହୂନି ବହୁରୂପାଣି ଵିରଜାଂସି ସମାଦଦେ
ତାପରେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ, ସେ ଅନେକ ଦାମି, ଦିବ୍ୟ ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ନିର୍ମଳ ପଦ୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଚିନ୍ହି ନେଲେ।
ତତୋ ଵାଯୁର୍ମହାଞ୍ଶୀଘ୍ରୋ ନୀଚୈଃ ଶର୍କରକର୍ଷଣଃ। ପ୍ରାଦୁରାସୀଦ୍ଵରସ୍ପର୍ଶଃ ସଂଗ୍ରାମମଭିଚୋଦଯନ୍
ତାପରେ ଏକ ବଡ଼ ଓ ତୀବ୍ର ବାତାସ ଚାଲିଲା, ତଳରେ ମାଟି ଓ ପାଥର ଟାଣି ନେଉଥିଲା, ଯାହାର ସ୍ପର୍ଶ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା, ଏହି ସବୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲା।
ପପାତ ମହତୀ ଚୋଲ୍କା ସନିର୍ଘାତା ମହାଭଯା। ନିଷ୍ପ୍ରଭଶ୍ଚାଭଵତ୍ସୂର୍ଯଂଶ୍ଛନ୍ନରଶ୍ମିସ୍ତମୋଵୃତଃ
ଏକ ବଡ଼ ଓ ଭୟଙ୍କର ଉଲ୍କା, ଗର୍ଜନ ସହିତ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ଭୟ ଛାଇଗଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ମଲିନ ହେଲା, ତାହାର କିରଣ ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଗଲା।
ନିର୍ଘାତଶ୍ଚାଭଵଦ୍ଭୀମୋ ଭୀମେ ଵିକ୍ରମମାସ୍ଥିତେ। ଚଚାଲ ପୃଥିଵୀ ଚାପି ପାଂସୁଵର୍ଷଂ ପପାତ ଚ
ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣାଗଲା, ଯେତେବେଳେ ଭୀମ ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପରେ ଦୃଢ଼ ହେଇ ଦାଉଁଥିଲେ; ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା ଓ ଧୂଳିର ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା।
ସଲୋହିତା ଦିଶଶ୍ଚାସନ୍ଖରଵାଚୋ ମୃଗଦ୍ଵିଜାଃ। ତମୋଵୃତମଭୂତ୍ସର୍ଵଂ ନ ପ୍ରାଜ୍ଞାଯତ କିଂଚନ
ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟଭୀତ ଶବ୍ଦ କରିଲେ; ସବୁଠାରେ ଅନ୍ଧାର ଛାଇଗଲା, କିଛି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
[ଅନ୍ଯେ ଚ ବହଵୋ ଭୀମା ଉତ୍ପାତାସ୍ତତ୍ର ଜଜ୍ଞିରେ ।।] ତଦଦ୍ଭୁତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଉଵାଚ ଵଦତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୋଽସ୍ମାନଭିଭଵିଷ୍ଯତି
[ଏହାଛଡ଼ା ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଲା।] ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ: 'କିଏ ଆମକୁ ଜୟ କରିପାରିବ?'
ସଜ୍ଜୀଭଵତ ଭଦ୍ରଂ ଵଃ ପାଣ୍ଡଵା ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦାଃ। ଯଥା ରୂପାଣି ପଶ୍ଯାମି ସୁଵ୍ଯକ୍ତୋ ନଃ ପରାକ୍ରମଃ
'ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ହୁଅ, ତୁମମାନଙ୍କୁ ଶୁଭ ହେଉ! ଯେପରି ଚିହ୍ନ ଦେଖୁଛି, ଆମର ପ୍ରତାପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯିବା ଦରକାର।'
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାଜା ଵୀକ୍ଷାଂଚକ୍ରେ ସମନ୍ତତଃ। ଅପଶ୍ଯମାନୋ ଭୀମଂ ତୁ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଏପରି କହି, ରାଜା ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ; କିନ୍ତୁ ଧର୍ମର ପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ତତଃ କୃଷ୍ଣାଂ ଯମୌ ଚାପି ସମୀପସ୍ଥାନରିଂଦମଃ। ପପ୍ରଚ୍ଛ ଭ୍ରାତରଂ ଭୀମଂ ଭୀମକର୍ମାଣମାହଵେ
ତାପରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନିକଟରେ ଥିବା କୃଷ୍ଣା ଓ ଯମଯୁଗଳଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: 'ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭୀମ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?'
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଭୀମଃ ପାଞ୍ଚାଲି କିଂଚ କୃତ୍ଯଂ ଚିକୀର୍ଷତି। କୃତଵାନପି ଵା ଵୀର ସାହସଂ ସାହସପ୍ରିଯଃ
'ଭୀମ କି ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି? ସେ କଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? ନାହିଁଲେ, ସେହି ସାହସିକ ବୀର କିଛି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କାମ କରିଛନ୍ତି କି?'
ଇମେ ହ୍ଯକସ୍ମାଦୁତ୍ପାତା ମହାସମରଶଂସିନଃ। ଦର୍ଶଯନ୍ତୋ ଭଯଂ ତୀଵ୍ରଂ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତାଃ ସମନ୍ତତଃ
'ଏହି ଅଚାନକ ଅପଶକୁନ ସବୁ, ଚାରିପାଖରେ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧର ସୂଚନା ଦେଉଛି, ଭୟ ଚାଲିଆସିଛି।'
ତଂ ତଥାଵାଦିନଂ କୃଷ୍ଣା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମନସ୍ଵିନୀ। ପ୍ରିଯା ପ୍ରିଯଂ ଚିକୀର୍ଷନ୍ତୀ ମହିଷୀ ଚାରୁହାସିନୀ
ଏପରି କହୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ, ମନୋହର ମୁହଁ ଓ ଶାନ୍ତ ମନ ଥିବା କୃଷ୍ଣା, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ:
ଯତ୍ତତ୍ସୌଗନ୍ଧିକଂ ରାଜନ୍ନାହୃତଂ ମାତରିଶ୍ଵନା। ତନ୍ମଯା ଭୀମସେନସ୍ଯ ପ୍ରୀତଯାଽଦ୍ଯୋପପାଦିତମ୍
'ହେ ରାଜା, ଯେ ସେଇ ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦ୍ମ ପବନଦେବ ଆଣିଥିଲେ, ଏହି ଦିନ ମୋ ପାଇଁ ଭୀମସେନଙ୍କର ସ୍ନେହ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ମିଳିଛି।'
ଅପି ଚୋକ୍ତୋ ମଯା ଵୀରୋ ଯଦିପଶ୍ଯେର୍ବହୂନ୍ଯପି। ତାନି ସର୍ଵାଣଅଯୁପାଦାଯ ଶୀଘ୍ରମାଗମ୍ଯତାମିତି
'ମୁଁ ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲି: ଯଦି ଅଧିକ ପଦ୍ମ ଦେଖ, ସବୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଦିଅ।'
ସ ତୁ ନୂନଂ ମହାବାହୁଃ ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ମମ ପାଣ୍ଡଵଃ। ପ୍ରାଗୁଦୀଚୀଂ ଦିଶଂ ରାଜଂସ୍ତାନ୍ଯାହର୍ତୁମିତୋ ଗତଃ
'ନିଶ୍ଚୟ, ସେଇ ବଳଶାଳୀ ପାଣ୍ଡବ ମୋ ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଣିବାକୁ ଏଠାରୁ ପୂର୍ବ-ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ରାଜା।'
ଉକ୍ତସ୍ତ୍ଵେଵଂ ତଯା ରାଜା ଯମାଵିଦମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଗଚ୍ଛାମ ସହିତାସ୍ତୂର୍ଣଂ ଯେନ ଯାତୋ ଵୃକୋଦରଃ
ତାଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଯମଯୁଗଳଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆସ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଁ, ଯେଉଁଠାରେ ବୃକୋଦର ଗଲେ।'
ଵହନ୍ତୁ ରାକ୍ଷସା ଵିପ୍ରାନ୍ଯଥାଶ୍ରାନ୍ତାନ୍ଯଥାକୃଶାନ୍। ତ୍ଵମପ୍ଯମରସଂକାଶ ଵହ କୃଷ୍ଣାଂ ଘଟୋତ୍କଚ
'ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ଅଥବା ଦୁର୍ବଳ, ରାକ୍ଷସମାନେ ସେମାନେଙ୍କୁ ବୋହନ୍ତୁ; ଏବଂ ଅମରଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘଟୋତ୍କଚ, ତୁମେ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବୋହ।'
ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦୂରମିତୋ ଭୀମଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ ଇତିମେ ମତିଃ। ଚିରଂ ଚତସ୍ଯ କାଲୋଽଯଂ ସ ଚ ଵାଯୁସମୋ ଜଵେ
ମୋତେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଲାଗୁଛି ଯେ, ଭୀମ ଏଠାରୁ ବହୁତ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି; ବହୁତ ସମୟ ବିତିଗଲା, ସେ ବାୟୁ ପରି ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ।
ତରସ୍ଵୀ ଵୈନତେଯସ୍ଯ ସଦୃଶୋ ଭୁଵି ଲଙ୍ଘନେ। ଉତ୍ପତେଦପିଚାକାଶଂ ନିପତେଚ୍ଚଯଥେଚ୍ଛକମ୍
ଭୂମିରେ ଲମ୍ପଟିବାରେ ସେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଚାହିଲେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିପାରିବେ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ସେଠି ଅବତରିପାରିବେ।
ତମନ୍ଵିଯାମ ଭଵତାଂ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ରଜନୀଚରାଃ। ପୁରା ସ ନାପରାଧ୍ନୋତି ସିଦ୍ଧାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍
ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା; ହେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ମାନେ, ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ସିଦ୍ଧ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେହୈଡିମ୍ବପ୍ରମୁଖାସ୍ତଦା। ଉଦ୍ଦେଶଜ୍ଞାଃ କୁବେରସ୍ଯ ନଲିନ୍ଯା ଭରତର୍ଷଭ
ତାହା ପରେ, ହିଡିମ୍ବାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କୁବେରଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣା ଥିବା ସମସ୍ତେ, 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଆଦାଯ ପାଣ୍ଡଵାଂଶ୍ଚୈଵ ତାଂଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାନନେକଶଃ। ଲୋମଶେନୈଵ ସହିତାଃ ପ୍ରଯଯୁଃ ପ୍ରୀତମାନସାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ବହୁତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଲୋମଶଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ଚାଲିପଡ଼ିଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ତ୍ଵରିତା ଗତ୍ଵା ଦଦୃଶୁସ୍ତତ୍ର କାନନେ। ପଦ୍ମସୌଗନ୍ଧିକଵତୀଂନଲିନୀଂ ସୁମନୋରମାମ୍
ସମସ୍ତେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଗଲେ ଏବଂ ସେଇ ଅରଣ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦ୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଳିନୀ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଚ ଭୀମଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍। ଦଦୃଶୁର୍ନିହତାଂଶ୍ଚୈଵ ଯକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ଵିପୁଲେକ୍ଷଣାନ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ଭୀମକୁ ଝିଲିମିଲି ନଳିନୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା ମୃତ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
ଭିନ୍ନକାଯାକ୍ଷିବାହୂରୁନ୍ସଂଚୂର୍ଣିତଶିରୋଧରାନ୍। ତଂ ଚ ଭୀମଂ ମହାତ୍ମାନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଯେଉଁଠି ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ଦେହ, ଆଖି, ବାହୁ ଓ ଉରୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା; ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଭୀମ ସେଇ ନଳିନୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।