ତାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ କୌନ୍ତେଯୋ ଭୀମସେନୋ ମହାହଲଃ। ବଭୂଵ ପରମପ୍ରୀତୋ ଦିଵ୍ଯଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସରୋ ମହତ୍
ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଓ ବିଶାଳ ସରୋବରକୁ ଦେଖି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀମସେନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ।
ତଚ୍ଚ କ୍ରୋଵଶା ନାମ ରାକ୍ଷସା ରାଜଶାସନାତ୍। ରକ୍ଷନ୍ତି ଶତସାହସ୍ରାଶ୍ଚିତ୍ରାଯୁଧପରିଚ୍ଛଦାଃ
ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, କ୍ରୋବଶା ନାମକ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଲକ୍ଷ ହଜାର, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ତେ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ କୌନ୍ତେଯମଜିନୈଃ ପରିଵାରିତମ୍। ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦଧରଂ ଵୀରଂ ଭୀମଂ ଭୀମପରାକ୍ରମମ୍
ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିଥିବା, ସୁନା ମୁଦ୍ରିକା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶୂର ଓ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭୀମକୁ ଦେଖିଲେ।
ସାଯୁଧଂ ବଦ୍ଧନିସ୍ତ୍ରିଂଶମଶଙ୍କିତମରିଂଦମମ୍। ପୁଷ୍କରପ୍ସୁମୁପାଯାନ୍ତମନ୍ଯୋନ୍ଯମଭିଚୁକ୍ରୁଶୁଃ
ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ତଳୱାର ବାନ୍ଧିଥିବା, ଭୟହୀନ ଓ ଶତ୍ରୁଦମନ କରିପାରୁଥିବା ଭୀମ, ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ସରୋବର ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚିତ୍କାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ଅଯଂ ପୁରୁଷଶାର୍ଦୂଲଃ ସାଯୁଧୋଽଜିନସଂଵୃତଃ। ଯଚ୍ଚିକୀର୍ଷୁରିହ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତତ୍ସଂପ୍ରଷ୍ଟୁମିହାର୍ହଥ
ଏଠାରେ ଏକ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଅଛନ୍ତି; ସେ କ'ଣ କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଏହିଠାରେ ପଚାରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସର୍ଵେ ମହାବାହୁଂ ସମାସାଦ୍ଯଵୃକୋଦରମ୍। ତେଜୋଯୁକ୍ତମପୃଚ୍ଛନ୍ତ କସ୍ତ୍ଵମାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ବଳଶାଳୀ ଭୀମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ତେଜରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ଏବଂ ପଚାରିଲେ— 'ତୁମେ କିଏ? ଆମକୁ କହ।'
ମୁନିଵେଷଧରଶ୍ଚୈଵ ସାଯୁଧଶ୍ଚୈଵ ଲକ୍ଷ୍ଯସେ। ଯଦର୍ଥମାଭିସଂପ୍ରାପ୍ତସ୍ତଦାଚକ୍ଷ୍ଯମହାମତେ
ତୁମେ ମୁନିଙ୍କ ପରି ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଛ, ତଥାପି ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଅଛ; ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, କେଉଁ କାମରେ ଏଠିକୁ ଆସିଛ, ଏହି କଥା ଆମକୁ କହ।
ପାଣ୍ଡଵୋ ଭୀମସେନୋଽହଂ ଧର୍ମରାଜାଦନନ୍ତରଃ। ଵିଶାଲାଂ ବଦରୀଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ରାକ୍ଷସାଃ
ମୁଁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଭୀମସେନ, ଧର୍ମରାଜ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ; ମୋ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଏହି ବିଶାଳ ବଦରୀକୁ ଆସିଛି, ହେ ରାକ୍ଷସମାନେ।
ଅପଶ୍ଯତ୍ତତ୍ରପାଞ୍ଚାଲୀ ସୌଗନ୍ଧିକମନୁତ୍ତମମ୍। ଅନିଲୋଢମିତୋ ନୂନଂ ସା ବହୂନି ପରୀପ୍ସତି
ଏଠି, ପାଞ୍ଚାଳୀ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୌଗନ୍ଧିକ ପୁଷ୍ପ ଦେଖିଥିଲେ; ନିଶ୍ଚୟ, ପବନ ଦ୍ୱାରା ଆଣାଯାଇଥିବା ସେଠିଏଠି ଅନେକ ଫୁଲ ଚାହାଁନ୍ତି।
ତସ୍ଯା ମାମନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗ୍ଯା ଧର୍ମପତ୍ନ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯେ ସ୍ଥିତମ୍। ପୁଷ୍ପାହାରମିହ ପ୍ରାପ୍ତଂ ନିବୋଧତ ନିଶାଚରାଃ
ମୋର ନିର୍ମଳ ଓ ପ୍ରିୟ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ପାଇଁ, ମୁଁ ଏଠିକୁ ପୁଷ୍ପ ଆଣିବାକୁ ଆସିଛି; ଏହି କଥା ଜାଣ, ହେ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବାମାନେ।
ଆକ୍ରୀଡୋଽଯଂ କୁବେରସ୍ଯ ଦଯିତଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ନେହ ଶକ୍ଯଂ ମନୁଷ୍ଯେଣ ଵିହର୍ତୁଂ ମର୍ତ୍ଯଧର୍ମଣା
ଏହା କୁବେରଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଆନନ୍ଦ ଉଦ୍ୟାନ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏଠି ମାନବ ନିୟମରେ ବଂଧା ମଣିଷ ଖେଳିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଦେଵର୍ଷଯସ୍ତଥା ଯକ୍ଷା ଦେଵାଶ୍ଚାତ୍ର ଵୃକୋଦର। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଯକ୍ଷପ୍ରଵରଂ ପିବନ୍ତି ଚ ହରନ୍ତି ଚ
ଏଠି, ହେ ଭୀମ, ଦେବଋଷି, ଯକ୍ଷ ଓ ଦେବତାମାନେ, ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ଇଚ୍ଛାମତେ ପାନ କରନ୍ତି ଓ ନେଇଯାନ୍ତି।
ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସଶ୍ଚୈଵ ଵିହରନ୍ତ୍ଯତ୍ର ପାଣ୍ଡଵ। `ଯକ୍ଷାଧିପସ୍ଯାନୁମତେ କୁବେରସ୍ ମହାତ୍ମନଃ
ଏଠି, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ମହାତ୍ମା କୁବେରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ବିହାର କରନ୍ତି।
ଅନ୍ଯାଯେନେହ ଯଃ କଶ୍ଚିଦଵମନ୍ଯ ଧନେଶ୍ଵରମ୍। ଵିହର୍ତୁମିଚ୍ଛେଦ୍ଦୁର୍ଵୃତ୍ତଃ ସ ଵିନଶ୍ଯେନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ଯଦି କେହି ଏଠି ଅନ୍ୟାୟରେ କୁବେରଙ୍କୁ ଅବମାନ କରି, ଖେଳିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହେବ— ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତମନାଦୃତ୍ଯ ପଦ୍ମାନି ଜିହୀର୍ଷସି ବଲାଦିହ। ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଚାତ୍ମାନଂ ବ୍ରଵୀଷି ଭ୍ରାତରଂ କଥମ୍
ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରହ କରି, ତୁମେ ବଳବାନ୍ତି ଏଠିରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛ; ଏପରି କରି, କିପରି ତୁମେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଭାଇ ବୋଲି କହିପାରିବ?
[ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଯକ୍ଷରାଜଂ ଵୈ ତତଃ ପିଵ ହରସ୍ଵ ଚ। ନାତୋଽନ୍ଯଥା ତ୍ଵଯା ଶକ୍ଯଂ କିଂଚିତ୍ପୁଷ୍କରମୀକ୍ଷିତୁଂ
ପ୍ରଥମେ ଯକ୍ଷରାଜଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କର, ତାପରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ପାନ କର ଓ ନେଇଯା; ନାହିଁଲେ, ଏଠି ତୁମେ ଏକଟି ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।
ରାକ୍ଷସାସ୍ତଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଧନେଶ୍ଵରମିହାନ୍ତିକେ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽପିଚ ମହାରାଜଂ ନାହଂ ଯାଚିତୁମୁତ୍ସହେ
ଏଠାରେ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନର ଦେବତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନି; ଯଦି ମୁଁ ସେଇ ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଥାନ୍ତି ମଧ୍ୟ, ମୁଁ କିଛି ମାଗିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବିନି।
ନ ହି ଯାଚନ୍ତି ରାଜାନ ଏଷ ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ। ନ ଚାହଂ ହାତୁମିଚ୍ଛାମି କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମଂ କଥଂଚନ
ରାଜାଙ୍କଠାରୁ କିଛି ମାଗିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ—ଏହା ପୁରୁଣା ଧର୍ମ; ଏବଂ ମୁଁ କେବେ ବି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମକୁ ଛାଡିବାକୁ ଚାହେଁନି।
ଇଯଂ ଚ ନଲିନୀ ରମ୍ଯା ଜାତା ପର୍ଵତନିର୍ଝରେ। ନେଯଂ ଭଵନମାସାଦ୍ଯକୁବେରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏହି ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ପାହାଡ଼ ଝରଣାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏହା ମହାତ୍ମା କୁବେରଙ୍କ ଗୃହ ନୁହେଁ।
ତୁଲ୍ଯା ହି ସର୍ଵଭୂତାନାମିଯଂ ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ଯ ଚ। ଏଵଂ ଗତେଷୁ ଦ୍ରଵ୍ଯେଷୁ କଃ କଂ ଯାଚିତୁମର୍ହତି
ଏହି ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ; ଏପରି ଧନ ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କର, ଏଠାରେ କିଏ କାହାଠାରୁ କଣ ମାଗିବେ?
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ରାକ୍ଷସାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଭୀମସେନୋ ଵ୍ଯଗାହତ। ତାଂ ତୁ ପୁଷ୍କରିଣୀଂ ଵୀରଃ ପ୍ରଭିନ୍ନ ଇଵ କୁଞ୍ଜରଃ
ଏପରି କହି, ଭୀମସେନ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ବଡ଼ ହାତୀ ପରି ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ।
ତତଃ ସ ରାକ୍ଷସୈର୍ଵାଚା ପ୍ରତିଷିଦ୍ଧଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ମା ମୈଵମିତି ସକ୍ରୋଧୈର୍ଭର୍ତ୍ସଯଦ୍ଭିଃ ସମନ୍ତତଃ
ତାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମକୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାରିପାଖରୁ କ୍ରୋଧରେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, 'ଏହା କରନି, ଏଭଳି କରନି!'
କଦର୍ଥୀକୃତ୍ଯତୁ ସ ତାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ଭୀମଵିକ୍ରମଃ। ଵ୍ଯଗାହତ ମହାତେଜାସ୍ତେ ତଂ ସର୍ଵେ ନ୍ଯଵାରଯନ୍
ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭୀମ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି, ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଗୃହ୍ଣୀତ ବଧ୍ନୀତ ଵିକର୍ତତେମଂ ପଚାମ ଖାଦାମ ଚ ଭୀମସେନମ୍। କ୍ରୁଦ୍ଧା ବ୍ରୁଵନ୍ତୋଽଭିଯଯୁର୍ଦ୍ରତଂ ତେ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଚୋଦ୍ଯମ୍ଯ ଵିଵୃତ୍ତନେତ୍ରାଃ
‘ଏହାକୁ ଧର, ବାନ୍ଧ, ଚିରିଦେ, ଭୀମସେନକୁ ରନ୍ଧି ଖାଉ’—ଏଭଳି କ୍ରୋଧରେ ଚିତ୍କାର କରି, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯତାନଭ୍ଯପତତ୍ତରସ୍ଵୀ ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ତିଷ୍ଠତ ତିଷ୍ଠତେତି ।। ତେ ତଂ ତଦା ତୋମରପଟ୍ଟସାଦ୍ଯୈ- ର୍ଵ୍ଯାଵିଦ୍ଧଶସ୍ତ୍ରୈଃ ସହସା ନିପେତୁଃ
ଏଠାରେ ଜଣେ ଗଦା ଧରି ଦୃତ ଭାବେ ଭୀମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, 'ଥମ୍ବ, ଥମ୍ବ' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତେ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କୁ ତୀର, ତଳୱାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଜିଘାଂସଵଃ କ୍ରୋଧଵଶାଃ ସୁଭୀମା ଭୀମଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵଵ୍ରୁରୁଗ୍ରାଃ। ଜିଘାଂସଵଃ କ୍ରୋଧଵଶାଃ ସୁଭୀମା ଭୀମଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵବ୍ରୁରୁଗ୍ରାଃ
ଭୟଙ୍କର ଓ କ୍ରୋଧିତ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଭୀମକୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଚାରିପାଖରୁ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।
ଵାତେନ କୁନ୍ତ୍ଯାଂ ବଲଵାନ୍ସୁଜାତଃ ଶୂରସ୍ତରସ୍ଵୀ ଦ୍ଵିଷତାଂ ନିହନ୍ତା। ସତ୍ଯେ ଚ ଧର୍ମେ ଚ ରତଃ ସଦୈଵ ପରାକ୍ରମେ ଶତ୍ରୁଭିରପ୍ରଧୃଷ୍ଯଃ
କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ବାୟୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରବଳ, ଦ୍ରୁତ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସମର୍ଥ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ସଦା ଲିନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଯାହାକୁ ଜିତିପାରନ୍ତିନି।
ତେଷାଂ ସ ମାର୍ଗାନ୍ଵିଵିଧାନ୍ମହାତ୍ମା ନିହତ୍ଯ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ଶାସ୍ତ୍ରଵାଣାମ୍। ଯଥା ପ୍ରଵୀରାନ୍ନିଜଘାନ ଭୀମଃ ପରଶ୍ଶତାନ୍ପୁଷ୍କରିଣୀସମୀପେ
ସେଇ ମହାତ୍ମା ଭୀମ ସେମାନଙ୍କ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକ୍ରମଣ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକିଦେଲେ; ଯେପରି ଏକ ବୀର ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ପାଖରେ ଶତାଧିକ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ମାରେ, ସେପରି ଭୀମ କଲେ।
ତେ ତସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଂ ଚ ବଲଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଦ୍ଯାବଲଂବାହୁବଲଂ ତଥୈଵ। ଅଶକ୍ନୁଵନ୍ତଃ ସହିତଂ ସମନ୍ତା- ଦ୍ଦ୍ରୁତଂ ପ୍ରଵୀରା ସହସା ନିଵୃତ୍ତାଃ
ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ, ଅସ୍ତ୍ରଚଳନ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଖି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରିପାରିଲେନି; ହଠାତ୍ ସମସ୍ତେ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ଵିଦୀର୍ଯମାଣାସ୍ତତ ଏଵ ତୂର୍ଣ- ମାକାଶମାସ୍ଥାଯ ଵିମୂଢସଂଜ୍ଞାଃ। କୈଲାସଶୃଙ୍ଗାଣ୍ଯଭିଦୁଦ୍ରୁଵୁସ୍ତେ ଭୀମାର୍ଦିତାଃ କ୍ରୋଧଵଶାଃ ପ୍ରଭଗ୍ନାଃ
ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ଓ ମନ୍ଦ ହୋଇ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ; ଭୀମଙ୍କ ଆଘାତରେ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେମାନେ କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ପଳାଇଗଲେ।