ଯତ୍ନଵାନପି ତୁ ଶ୍ରୀମାଁଲ୍ଲାଙ୍ଗୂଲୋଦ୍ଧରଣେ ତତଃ। କପେଃ ପାର୍ଶ୍ଵଗତୋ ଭୀମସ୍ତସ୍ଥୌ ଵ୍ରୀଡଡାନତାନନଃ
ଭୀମ, ବାନରଙ୍କ ପାଖରେ ଦଉଡ଼ି ଲାଙ୍ଗୁଳ ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ତଥାପି ଶର୍ମରେ ମୁହଁ ନମାଇ ଉଭେଇ ରହିଲେ।
ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ କୌନ୍ତେଯଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। ପ୍ରସୀଦ କପିଶାର୍ଦୂଲ ଦୁରୁକ୍ତଂ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ମମ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀମ ଶିର ନମାଇ, ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ: 'ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟା କର; ମୋର କଠୋର କଥାକୁ କ୍ଷମା କର।'
ସିଦ୍ଧୋ ଵା ଯଦି ଵା ଦେଵୋ ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ଵାଽଥ ଗୁହ୍ଯକଃ। ପୃଷ୍ଟଃ ସନ୍କୋ ମଯା ବ୍ରୂହି କସ୍ତ୍ଵଂ ଵାନରରୂପଧୃତ୍
ତୁମେ କି ସିଦ୍ଧ, କି ଦେବତା, କି ଗନ୍ଧର୍ବ, କି ଗୁହ୍ୟକ? ମୁଁ ପଚାରୁଛି, ଦୟାକରି ମୋତେ କହ, ଏହି ବାନର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମେ କିଏ?
ନ ଚେଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ ମହାବାହୋ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଚେଦ୍ଭଵେନ୍ମମ। ଶିଷ୍ଯଵତ୍ତ୍ଵାଂ ତୁ ପୃଚ୍ଛାମି ଉପପନ୍ନୋଽସ୍ମି ତେଽନଘ
ଯଦି ଏହା କୌଣସି ଗୁପ୍ତ କଥା ନୁହେଁ, ଏବଂ ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ଶିଷ୍ୟ ପରି ତୁମ ପାଖରେ ପଚାରୁଛି; ମୁଁ ତୁମର ଭରସା ଯୋଗ୍ୟ।
ଯତ୍ତେ ମମ ପରିଜ୍ଞାନେ କୌତୂହଲମରିଂଦମ। ତତ୍ସର୍ଵମଖିଲେନ ତ୍ଵଂ ଶୃଣୁ ପାଣ୍ଡଵନନ୍ଦନ
ମୋ ମନରେ ତୁମକୁ ନେଇ ଯେଉଁ ଜିଜ୍ଞାସା ଜନ୍ମିଛି, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି, ଶୁଣ।
ଅହଂ କେସରିଣଃ କ୍ଷେତ୍ରେ ଵାଯୁନା ଜଗଦାଯୁଷା। ଜାତଃ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷ ହନୂମାନ୍ନାମ ଵାନରଃ
ମୋର ନାମ ହନୁମାନ, ମୁଁ ବାନର। କେସରୀଙ୍କ ଭୂମିରେ, ବାୟୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଜନ୍ମ ହୋଇଛି, ହେ କମଳନୟନ।
ସୂର୍ଯପୁତ୍ରଂ ଚ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଶକ୍ରପୁତ୍ରଂ ଚ ଵାଲିନମ୍। ସର୍ଵଵାନରରାଜାନୌ ସର୍ଵଵାନରଯୂଥପାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବାଲି, ଦୁଇଜଣେ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କ ରାଜା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବାନର ନାୟକମାନେ—
ଉପତସ୍ଥୁର୍ମହାଵୀର୍ଯା ମମ ଚାମିତ୍ରକର୍ଶନ। ସୁଗ୍ରୀଵେଣାଭଵତ୍ପ୍ରୀତିରନିଲସ୍ଯାଗ୍ନିନା ଯଥା
ଏହି ସମସ୍ତ ଶୂରବୀରମାନେ ମୋ ସେବା କରିଥିଲେ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ। ସୁଗ୍ରୀବ ମୋ ପ୍ରତି ଏମିତି ପ୍ରେମ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ପ୍ରତି ଅଗ୍ନିର ପ୍ରେମ।
ନିକୃତଃ ସ ତତୋ ଭ୍ରାତ୍ରା କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍କାରଣାନ୍ତରେ। ଋଶ୍ଯମୂକେ ମଯା ସାର୍ଧଂ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ନ୍ଯଵସଚ୍ଚିରମ୍
ପରେ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଅନ୍ୟ କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କଲେ, ତେଣୁ ସୁଗ୍ରୀବ ମୋ ସହିତ ରୁଷ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲେ।
ଅଥ ଦାଶରଥିର୍ଵୀରୋ ରାମୋ ନାମ ମହାବଲଃ। ଵିଷ୍ଣୁର୍ମାନୁଷରୂପେଣ ଚଚାର ଵସୁଧାତଲମ୍
ତାପରେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବିର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ମାନବ ରୂପରେ ବିଷ୍ଣୁ, ପୃଥିବୀରେ ଚାଲିବାକୁ ଆସିଲେ।
ସ ପିତୁଃ ପ୍ରିଯମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ସହଭାର୍ଯଃ ସହାନୁଜଃ। ସଧନୁର୍ଧନ୍ଵିନାଂଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ଯମାଶ୍ରିତଃ
ସେ, ପିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଜନସ୍ଥାନାଚ୍ଛଲେନାପହୃତା ବଲାତ୍। ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରେଣ ବଲିନା ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା
ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଜନସ୍ଥାନରୁ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଓ ଜୋରକରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ଚୋରି କଲା।
ସୁଵର୍ଣରତ୍ନଚିତ୍ରେଣ ମୃଗରୂପେଣ ରକ୍ଷସା। ଵଞ୍ଚଯିତ୍ଵା ନରଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ମାରୀଚେନ ତଦାଽନଘ
ସୁନା ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ମୃଗ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ରାକ୍ଷସ ମାରୀଚ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମ ରାମଙ୍କୁ ଠକାଇଦେଲା, ହେ ପାପହୀନ।
ହୃତଦାରଃ ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ପତ୍ନୀଂ ମାର୍ଗନ୍ସ ରାଘଵଃ। ଦୃଷ୍ଟଵାଞ୍ଶୈଲଶିଖରେ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଵାନରର୍ଷଭମ୍
ସ୍ତ୍ରୀକୁ ହରାଇ, ଭାଇ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିବା ରାଘବ, ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ବାନରମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତେନ ତସ୍ଯାଭଵତ୍ସଖ୍ଯଂ ରାଘଵସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ସ ହତ୍ଵା ଵାଲିନଂ ରାଜ୍ଯେ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ପ୍ରତ୍ଯପାଦଯତ୍
ତାଙ୍କ ସହିତ ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ମିତ୍ରତା ହେଲା; ସେ ବାଲିଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇଦେଲେ।
ସ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ସୀତାଯାଃ ପରିମାର୍ଗଣେ। ଵାନରାନ୍ପ୍ରେଷଯାମାସ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ରାଜ୍ୟ ମିଳିବା ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଶତଶଃ ଏବଂ ହଜାରହଜାର ବାନରମାନେକୁ ପଠାଇଲେ।
ତତୋ ଵାନରକୋଟୀଭିଃ ସହିତୋଽହଂ ନରର୍ଷଭ। ସୀତାଂ ମାର୍ଗନ୍ମହାବାହୋ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମ୍
ତାପରେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମହାବଳୀ, କୋଟିକୋଟି ବାନରମାନେ ସହିତ, ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲି।
ତତଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତିଃ ସୀତାଯା ଗୃଧ୍ରେଣ ସୁମହାତ୍ମନା। ସଂପାତିନା ସମାଖ୍ଯାତା ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ
ତାପରେ, ମହାତ୍ମା ଗୃଧ୍ର ସମ୍ପାତି ଆମକୁ ସୂଚନା ଦେଲେ ଯେ, ସୀତା ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଅଛନ୍ତି।
ତତୋଽହଂ କାର୍ଯସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ରାମସ୍ଯାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣଃ। ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତାରମର୍ଣଵଂ ସହସା ପ୍ଲୁତଃ
ତାପରେ, ରାମଙ୍କ କାମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ଅସୁବିଧା ହୁଏନାହିଁ, ମୁଁ ଏକାଏକି ଶତ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ସମୁଦ୍ର ଲାଘିଦେଲି।
ଅହଂ ସ୍ଵଵୀର୍ଯାଦୁତ୍ତୀର୍ଯ ସାଗରଂ ମକରାଲଯମ୍। ସୁତାଂ ଜନକରାଜସ୍ଯ ସୀତାଂ ସୁରରସୁତୋପମାମ୍
ମୋର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ମକରମାନେ ଥିବା ସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଜନକ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି।
ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ। ସମେତ୍ଯ ତାମହଂ ଦେଵୀଂ ଵୈଦେହୀଂ ରାଘଵପ୍ରିଯାମ୍
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ରାବଣଙ୍କର ରାଜମହଳରେ ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଦେବୀ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି ଏବଂ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିଲି।
ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଲଙ୍କାମଶେଷେଣ ସାଦୃପ୍ରାକାରତୋରଣାମ୍। ପ୍ରତ୍ଯାଗତଶ୍ଚାସ୍ଯ ପୁନର୍ନାମ ତତ୍ରପ୍ରକାଶ୍ଯ ଵୈ
ମୁଁ ଲଙ୍କାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ତାହାର ପ୍ରାଚୀର ଓ ଦ୍ୱାରସହିତ ଜଳାଇଦେଲି, ତାପରେ ପୁଣି ଫେରି ଆସି ଏଠାରେ ମୋର ନାମ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି କହିଦେଲି।
ମଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଚାଵଧାର୍ଯାଶୁ ରାମୋ ରାଜୀଵଲୋଚନଃ। ଅବଦ୍ଧପୂର୍ଵମନ୍ଯୈଶ୍ଚ ବଦ୍ଧ୍ଵା ସେତୁଂ ମହୋଦଧୌ। ଵୃତୋ ଵାନରକୋଟୀଭିଃ ସମୁତ୍ତୀର୍ଣୋ ମହାର୍ଣଵମ୍
ପଦ୍ମନୟନ ରାମ ମୋର କଥାକୁ ଶୀଘ୍ର ବୁଝିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେହି କେବେ କରିନଥିବା ଭାବରେ ବଡ଼ ସାଗର ଉପରେ ସେତୁ ବନେଇ, କୋଟି କୋଟି ବାନରଙ୍କ ସହିତ ସାଗର ଅଟିଗଲେ।
ତତୋ ରରାମେଣ ଵୀର୍ଯେଣ ହତ୍ଵା ତାନ୍ସର୍ଵରାକ୍ଷସାନ୍। ରଣେ ତୁ ରାକ୍ଷସଗଣଂ ରାଵଣଂ ଲୋକରାଵଣମ୍
ତାପରେ ରାମଙ୍କ ଶୌର୍ୟରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଏହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା ରାବଣ ମଧ୍ୟ ହତ ହେଲେ।
ନିଶାଚରେନଦ୍ରଂ ହତ୍ଵା ତୁ ସଭ୍ରାତୃସୁତବାନ୍ଧଵମ୍। ରାଜ୍ଯେଽଭିଷିଚ୍ଯ ଲଙ୍କାଯାଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଂ ଵିଭୀଷଣମ୍
ନିଶାଚରମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ, ପୁଅ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ମାରିଦେଇ, ରାମ ଲଙ୍କାରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାବେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରାଇଲେ।
ଧାର୍ମିକଂ ଭକ୍ତିମନ୍ତଂ ଚ ଭକ୍ତାନୁଗତଵତ୍ସଲଃ। ପ୍ରତ୍ଯାହୃତ୍ଯ ତତଃ ସୀତାଂ ନଷ୍ଟାଂ ଵେଦଶ୍ରୁତିଂ ଯଥା
ଧର୍ମିକ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଯେଉଁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭଲପାଆନ୍ତି, ସେହି ରାମ ପରେ ହରାଇଯାଇଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଫେରାଇଲେ, ଯେପରି ହରାଇଯାଇଥିବା ବେଦ ଶ୍ରୁତିକୁ ମିଳିଥାଏ।
ତଯୈଵ ସହିତଃ ସାଧ୍ଵ୍ଯା ପତ୍ନ୍ଯା ରାମୋ ମହାଯଶାଃ। ଗତ୍ଵା ତତୋଽତିତ୍ଵରିତଃ ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ରଘୁନନ୍ଦନଃ। ଅଧ୍ଯାଵସତ୍ତତୋଽଯୋଧ୍ଯାମଯୋଧ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଷତାଂ ପ୍ରଭୁଃ
ସେହି ସତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ମହାୟଶସ୍ବୀ ରାମ, ରଘୁବଂଶର ଗର୍ବ, ତୁରନ୍ତ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରି ଆସି, ପରେ ଅପରାଜିତ ଭାବରେ ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ରାଜ୍ୟ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତୋ ରାଜ୍ଯେ ରାମୋ ନୃପତିସତ୍ତମଃ। ଵରଂ ମଯା ଯାଚିତୋଽସୌ ରାମୋ ରାଜୀଵଲୋଚନଃ
ତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ରାମ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ। ମୁଁ ପଦ୍ମନୟନ ରାମଙ୍କୁ ଏକ ଦାନ ଚାହିଲି।
ଯାଵଦ୍ରାମକଥେଯଂ ତେ ଭଵେଲ୍ଲୋକେଷୁ ଶତ୍ରୁହନ୍। ତାଵଜ୍ଜୀଵେଯମିତ୍ଯେଵଂ ତଥାଽସ୍ତ୍ଵିତି ଚ ସୋବ୍ରଵୀତ୍
ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ରାମଙ୍କ କଥା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଥାଉ — ଏହିପରି ମୁଁ ଅନୁରୋଧ କଲି, ଏବଂ ସେ ଏହିପରି ଅନୁମତି ଦେଲେ।
ସୀତାପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ସଦା ମାମିହସ୍ଥମରିଂଦମ। ଉପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଦିଵ୍ଯା ହି ଭୋଗା ଭୀମ ଯଥେପ୍ସିତାଃ
ସୀତାଙ୍କର କୃପାରେ, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ଏଠାରେ ମୋତେ ଚାହିଦାଅନୁଯାୟୀ ଦିବ୍ୟ ସୁଖସମ୍ପଦ ସବୁ ସଦା ମିଳୁଛି।