ତତ୍ର ସାଗରଗା ହ୍ଯାପଃ କୀର୍ଯମାଣାଃ ସମନ୍ତତଃ। ପ୍ରାଦୁରାସନ୍ସକଲୁଷାଃ ଫେନଵତ୍ଯୋ ଵିଶାଂପତେ
ସେଠାରେ, ସମୁଦ୍ରର ପାଣି ଭଳି, ଫେନା ଓ ଅପବିତ୍ର ପାଣି ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା, ରାଜା।
ଵହନ୍ତ୍ଯୋ ଵାରି ବହୁଲଂ ଫେନୋଡୁପପରିପ୍ଲୁତମ୍। ପରିସମସ୍ରୁର୍ମହାଶବ୍ଦାଃ ପ୍ରକର୍ଷନ୍ତ୍ଯୋ ମହୀରୁହାନ୍
ଏହି ପାଣି ଅଧିକ ଫେନା ଓ ତିରିବା ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଢକି ଥିଲା, ଗଜଗଜ ଶବ୍ଦ କରି ଗଛଗୁଡିକୁ ଉପଡ଼ି ନେଇ ଦୂରକୁ ବହିଯାଉଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ନୁପରତେ ଶବ୍ଦେବାତେ ଚ ସମତାଂ ଗତେ। ଗତେ ହ୍ଯମ୍ଭସି ନିମ୍ନାନି ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତେ ଦିଵାକରେ
ଯେତେବେଳେ ଶବ୍ଦ ଶାନ୍ତ ହେଲା ଓ ପବନ ନିର୍ବିକାର ହେଲା, ପାଣି ହ୍ରାସ ପାଇଲା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଦେଲା, ତେବେ ନିମ୍ନଭୂମି ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ନିର୍ଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ଶନୈଃ ସର୍ଵେ ସମାଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ଭାରତ। ପ୍ରତସ୍ଥିରେ ପୁନର୍ଵୀରାଃ ପର୍ଵତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
ତାପରେ, ଭାରତ, ସମସ୍ତେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବାହାରିଲେ, ଏକଠା ହେଲେ ଓ ବୀରମାନେ ପୁନି ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼କୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଯାତମାତ୍ରେଷୁ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ। ପଦ୍ଭ୍ଯାମନୁଚିତା ଗନ୍ତୁଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ସମୁପାଵିଶତ୍
ତାପରେ, ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ସହିତ, ଦ୍ରୌପଦୀ ପାଉଁ ଦେଇ ଆଗକୁ ଚାଲିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ବସିପଡ଼ିଲେ।
ଶ୍ରାନ୍ତା ଦୁଃଖପରୀତା ଚ ଵାତଵର୍ଷେଣ ତେନ ଚ। ସୌକୁମାର୍ଯାଚ୍ଚ ପାଞ୍ଚାଲୀ ସଂମୁମୋହ ତପସ୍ଵିନୀ
କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାଭୋଗ କରୁଥିବା, ବାତ୍ୟା ଓ ବର୍ଷାରେ ଅତିକ୍ରମିତ, ସେ ତପସ୍ୱିନୀ ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କର ସୁକୁମାରତାରୁ ଅଚେତନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ସା କମ୍ପମାନା ମୋହେନ ବାହୁଭ୍ଯାମସିତେକ୍ଷଣା। ରଵୃତ୍ତାଭ୍ଯାମନୁରୂପାଭ୍ଯାମୂରୂ ସମଵଲମ୍ବତ
ମୂର୍ଛାରେ କମ୍ପିଥିବା, ତାଙ୍କର କଳା ଆଖି ଅସ୍ଥିର, ସେ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି ଧନୁର ଭାଙ୍ଗି ଭଳି ତାଙ୍କର ଉରୁ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ।
ଆଲମ୍ବମାନା ସହିତାଵୂରୂ ଗଜକରୋପମୌ। ରପପାତ ସହସା ଭୂମୌ ଵେପନ୍ତୀ କଦଲୀ ଯଥା
ଏଭଳି ଉରୁ ଉପରେ ଧରି, ଯେଉଁ ଉରୁ ଏକାଠି ହେଲେ ହାତୀର ସୁଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ସେ ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ଲୁହାଇପଡ଼ିଲେ, କଦଳୀ ଗଛ ଭଳି କମ୍ପି କମ୍ପି।
ତାଂ ପତନ୍ତୀଂ ଵରାରୋହାଂ ଭଜ୍ଯମାନାଂ ଲତାମିଵ। ନକୁଲଃ ସମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ପରିଜଗ୍ରାହ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେ ଅପସରା ସଦୃଶ ଅଭିଜାତା ଜଣେ ଲତା ଭଳି ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, ବୀର ନକୁଳ ଦୌଡ଼ି ଆସି ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ।
ରାଜନ୍ପାଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ଯ ସୁତେଯମସିତକ୍ଷଣା। ଶ୍ରାନ୍ତା ନିପତିତା ଭୂମୌ ତାମଵେକ୍ଷସ୍ଵ ଭାରତ
ହେ ରାଜା, ଏହି କଳା ଆଖି ଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି; ଏହାକୁ ଦେଖ, ହେ ଭାରତ।
ଅଦୁଃଖାର୍ହା ପରଂ ଦୁଃଖଂ ପ୍ରାପ୍ତେଯଂ ମୃଦୁଗାମିନୀ। ଆଶ୍ଵାସଯ ମହାରାଜ ତାମିମାଂ ଶ୍ରମକର୍ଶିତାମ୍
ଯିଏ କେବେ ଦୁଃଖ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେ ଏତେ ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ମୃଦୁ ଚାଳି; ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦିଅ, ହେ ମହାରାଜ, କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଦୁଃଖିତ ଏହି ମହିଳାକୁ।
ରାଜା ତୁ ଵଚନାତ୍ତସ୍ଯ ଭୃଶଂ ଦୁଃଖସମନ୍ଵିତଃ। ଭୀମଶ୍ଚ ସହଦେଵଶ୍ଚ ସହସା ସମୁପାଦ୍ରଵନ୍
ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଭାରି ଭାବିଗଲେ, ଭୀମ ଓ ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ।
ତାମଵେକ୍ଷ୍ଯତୁ କୌନ୍ତେଯୋ ଵିଵର୍ଣଵଦନାଂ କୃଶାମ୍। ଅଙ୍କମାନୀଯ ଧର୍ମାତ୍ମା ପର୍ଯଦେଵଯଦାତୁରଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଫିକା ମୁହଁ ଦେଖି, ଆପଣଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ରଖିଲେ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଃଖରେ କ୍ରନ୍ଦନ କଲେ।
କଥଂ ଵେଶ୍ମସୁ ଗୁପ୍ତେଷୁ ସ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଣଶଯନୋଚିତା। ଭୂମୌ ନିଷତିତା ଶେତେ ସୁଖାର୍ହା ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଯିଏ ସୁରକ୍ଷିତ ଗୃହରେ ମୃଦୁ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇବାକୁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ସେ ଏବେ କିପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଯିଏ ସୁଖ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରୂପବତୀ?
ସୁକୁମାରୌ କଥଂ ପାଦୌ ମୁଖଂ ଚ କମଲପ୍ରଭମ୍। ମତ୍କୃତେଽଦ୍ଯ ଵରାର୍ହାଯାଃ ଶ୍ଯାମତାଂ ସମୁପାଗତମ୍
ତାଙ୍କର ସୁକୁମାର ପାଉଁ ଓ ପଦ୍ମ ସଦୃଶ ମୁହଁ, ଯେଉଁଠାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବା ଉଚିତ, ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା କିପରି କଳା ହୋଇଯାଇଛି?
କିମିଦଂ ଦ୍ଯୂତକାମେନ ମଯା କୃତମବୁଦ୍ଧିନା। ଆଦାଯ କୃଷ୍ଣାଂ ଚରତା ଵନେ ମୃଗଗଣାକୁଲେ
ଏହି କଣ ମୋର ଅବିବେକ ଓ ଜୁଆ ଆସକ୍ତିରେ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ବନରେ ବନ୍ୟପଶୁ ମଧ୍ୟରେ ନେଇଯାଉଛି?
ସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି କଲ୍ଯାଣି ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈ ପତୀନ୍। ଇତିଦ୍ରୁଵଦରାଜେନ ପିତ୍ରା ଦତ୍ତାଽଯତେକ୍ଷଣା
ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପତି ହେବା ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୁଖ ପାଇବେ, ହେ ଶୁଭେ, ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ରାଜା ତୁମ ପିତା ତୁମକୁ ଦେଇଥିଲେ।
ତତ୍ସର୍ଵମାନଵାପ୍ଯେଯଂ ଶ୍ରମଶୋକାଦ୍ଵିକର୍ଶିତା। ଶେତେ ନିପତିତା ଭୂମୌ ପାପସ୍ଯ ମମ କର୍ମଭିଃ
ତଥାପି, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏହି ମହିଳା କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୋର ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
ତଥା ଲାଲପ୍ଯମାନେ ତୁ ଧର୍ମରାଜେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ। ଧୌମ୍ଯପ୍ରଭୃତଯଃ ସର୍ଵେ ତତ୍ରାଜଗ୍ମୁର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଭଳି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୁଃଖରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଧୌମ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତେ ସମାଶ୍ଵାସଯାମାସୁରାଶୀର୍ଭିଶ୍ଚାପ୍ଯପୂଜଯନ୍। ରାକ୍ଷୋଘ୍ନାଂଶ୍ଚ ତଥା ମନ୍ତ୍ରାଞ୍ଜେପୁଶ୍ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ତେ କ୍ରିଯାଃ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ରାକ୍ଷସ ନାଶକ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ଓ ଆବଶ୍ୟକ କ୍ରିୟା କଲେ।
ପଠ୍ଯମାନେଷୁ ମନ୍ତ୍ରେଷୁ ଶାନ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ପରମର୍ଷିଭିଃ। ସ୍ପୃଶ୍ଯମାନା କରୈଃ ଶୀତୈଃ ପାଣ୍ଡଵୈଶ୍ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଯେତେବେଳେ ମହାର୍ଷିମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ୁଥିଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଢଣ୍ଡା ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିଲେ।
ସେଵ୍ଯମାନା ଚ ଶୀତେନ ଜଲମିଶ୍ରେଣ ଵାଯୁନା। ପାଞ୍ଚାଲୀ ସୁଖମାସାଦ୍ଯ ଲେଭେ ଚେତଃ ଶନୈଃ ଶନୈଃ
ଢଣ୍ଡା ପାଣି ମିଶିତ ବାତାସରେ ସେବା ମିଳିବା ସହିତ, ପାଞ୍ଚାଳୀ ଦୀରେ ଦୀରେ ସୁଖ ଓ ଚେତନା ପୁନଃ ପାଇଲେ।
ପରିଗୃହ୍ଯଚ ତାଂ ଦୀନାଂ କୃଷ୍ଣାମଜିନସଂସ୍ତରେ। ପାର୍ଥା ଵିଶ୍ରାମଯାମାସୁର୍ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞାଂ ତପସ୍ଵିନମ୍
ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ମୃଗଚର୍ମ ଉପରେ ବସାଇ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ସେ ତପସ୍ୱିନୀ ଜଣେ ମହିଳା, ଯିଏ ପୁନି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫେରାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ କରାଇଲେ।
ତସ୍ଯା ଯମୌ ରକ୍ତତଲୌ ପାଦୌ ପୂଜିତଲକ୍ଷଣୌ। କରାଭ୍ଯାଂ କିଣଜାତାଭ୍ଯାଂ ଶନକୈଃ ସଂଵଵାହତୁଃ
ଯମଜୁଗଳ, ଯାଁହାଙ୍କର ହାତ ଲାଲ ଏବଂ ପାଦରେ ପୂଜାର ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ସେମାନେ ଦେଖିଦେଖି ତାଙ୍କର କଠିନ ହାତରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ତାଙ୍କର ପାଦ ମାଲିସ କରିଦେଲେ।
ପର୍ଯାଶ୍ଵାସଯଦପ୍ଯେନାଂ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଉଵାଚ ଚ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭୀମସେନମିଦଂ ଵଚଃ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ, ଏବଂ କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ବହଵଃ ପର୍ଵତା ମୀମ ଵିଷମା ହିମଦୁର୍ଗମାଃ। ତେଷୁ କୃଷ୍ଣା ମହାବାହୋ କଥଂ ନୁ ଵିଚରିଷ୍ଯତି
ଏଠାରେ ବହୁତ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ମହାବାହୁ, ଯେଉଁଠାରେ ରାସ୍ତା ଅସମତଳ ଏବଂ ବରଫରେ ଢାକିଥାଏ; ଏମିତି ସ୍ଥାନରେ କୃଷ୍ଣା କିପରି ଚାଲିପାରିବେ?
ତ୍ଵାଂ ରାଜନ୍ରାଜପୁତ୍ରୀଂ ଚ ଯମୌ ଚ ପୁରୁଷର୍ଷଭ। ସ୍ଵଯଂ ନେଷ୍ଯାମି ରାଜେନଦ୍ର ମା ଵିଷାଦେ ମନୁଃ କୃଥାଃ
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ନିଜେ ତୁମେ, ରାଜକୁମାରୀ ଏବଂ ଯମଜୁଗଳଙ୍କୁ ବୋକାଇ ନେଇଯିବି; ତୁମେ ମନରେ ଦୁଃଖ ନେଉନାହାନ୍ତୁ।
ଅଥଵା ଯୋ ମଯା ଜାତୋ ଵିହଗୋ ମଦ୍ବଲୋପମଃ। ଵହେଦନଘ ସର୍ଵାନ୍ନୋ ଵଚନାତ୍ତେ ଘଟୋତ୍କଚଃ
କିମ୍ବା, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ପକ୍ଷୀ ସଦୃଶ ଏବଂ ମୋ ଶକ୍ତି ସମାନ ଯିଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୋକାଇ ନେଇପାରିବେ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷି, ତୁମେ ଆଦେଶ ଦିଅ — ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଘଟୋତ୍କଚ।
ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ବଲଵାଞ୍ଶୂରଃ ସଦ୍ଯୋ ରାକ୍ଷସପୁଙ୍ଗଵଃ। ଭକ୍ତୋଽସ୍ମାନୌରସଃ ପୁତ୍ରୋ ନେତୁମର୍ହତି ମାତରମ୍
ସେ ଧର୍ମ ଜଣାନ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସୂରବୀର, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଆମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ମୋ ଜନ୍ମର ପୁତ୍ର, ସେ ତାଙ୍କର ମାଆଁକୁ ବୋକାଇ ନେଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ତଵ ଭୀମ ସୁତେନାହଂ ନୀତୋ ଭୀମପରାକ୍ରମ। ଅକ୍ଷତଃ ସହ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯା ଗଚ୍ଛେଯଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
ଭୀମ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଯିଏ ତୁମ ପରାକ୍ରମ ଧାରଣ କରିଛି, ତାଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଅକ୍ଷତ ଅବସ୍ଥାରେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ପହଁଚିପାରିବୁ।