ନ ଚାପଶ୍ଯଂସ୍ତତୋଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ତମସାଽଽଵୃତଚକ୍ଷୁଷଃ। ଆକୃଷ୍ଯମାଣା ଵାତେନ ସାଶ୍ମଚୂର୍ଣେନ ଭାରତ
ଅନ୍ଧାରରେ ଚକ୍ଷୁ ଢାକି ଯିବାରୁ ସେମାନେ ଏକାଏକାଁକୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଭାରତ, ବାତାସ ଓ ପଥର ଧୂଳିରେ ତଳେ ଟାଣି ନେଉଥିଲେ।
ଦ୍ରୁମାଣାଂ ଵାତରୁଗ୍ଣଆନାଂ ପତତାଂ ଭୂତଲେଽନିଶମ୍। ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚ ମହୀଜାନାଂ ଶବ୍ଦଃ ସମଭଵନ୍ମହାନ୍
ପବନରେ ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିବା ଗଛ ଏବଂ ଭୂମିରେ ପଡୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାରୀ ଜିନିଷରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଦ୍ଯୌଃ ସ୍ଵିତ୍ପତତି କିଂ ଭୂମିର୍ଦୀର୍ଯତେ ପର୍ଵତୋନୁ କିମ୍। ଇତି ତେ ମେନିରେ ସର୍ଵେପଵନେନ ଵିମୋହିତାଃ
ପବନର ଭୟରେ ସମସ୍ତେ ଭାବିଲେ—'ଆକାଶ ଭାସିଯାଉଛି କି? ପୃଥିବୀ ଫାଟିଯାଉଛି କି? କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଗଡ଼ିଯାଉଛି କି?'
ତେ ପଥାଽନନ୍ତରାଂନ୍ଵୃକ୍ଷାନ୍ଵଲ୍ମୀକାନ୍ଵିଷମାଣି ଚ। ପାଣିଭିଃ ପରିମାର୍ଗନ୍ତୋ ଭୀତା ଵାଯୋର୍ନିଲିଲ୍ଯିରେ
ପବନର ଭୟରେ ସମସ୍ତେ ହାତରେ ମାର୍ଗ ଚୁଇଁ, ଗଛ, ପିଲା, ଏବଂ ଅସମ ଭୂମି ମାନେ ଚୁଇଁ, ଲୁଚିଗଲେ।
ତତଃ କାର୍ମୁକମାଦାଯ ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ। କୃଷ୍ଣାମାଦାଯ ସଂଗମ୍ଯ ତସ୍ଥାଵାଶ୍ରିତ୍ଯ ପାଦପମ୍
ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ ଧନୁ ନେଇ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗ କରି, ଗଛ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଧର୍ମରାଜଶ୍ଚ ଧୌମ୍ଯଶ୍ ନିଲିଲ୍ଯାତେ ମହାଵନେ। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରାଣ୍ଯୁପାଦାଯ ସହଦେଵସ୍ତୁ ପର୍ଵତେ
ଧର୍ମରାଜ ଓ ଧୌମ୍ୟ ମହାବନରେ ଲୁଚିଗଲେ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ନେଇ; ସହଦେବ ପାହାଡ଼ରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ନକୁଲୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଲୋମଶଶ୍ଚ ମହାତପାଃ। ଵୃକ୍ଷାନାସାଦ୍ଯ ସଂତ୍ରସ୍ତାସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ନିଲିଲ୍ଯିରେ
ନକୁଳ, ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ମହାତପସ୍ବୀ ଲୋମଶ, ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଏଠି ଉଠି ଗଛମାନଙ୍କ ତଳେ ଲୁଚିଗଲେ।
ମନ୍ଦୀଭୂତେ ତୁ ପଵନେ ତସ୍ମିନ୍ରଜସି ଶାମ୍ଯତି। ମହଦ୍ଭିର୍ଜଲଧାରୌର୍ଘର୍ଵର୍ଷମଭ୍ଯାଜଗାମ ହ
ପବନ ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ ଧୂଳି ଶମିଗଲା, ତାପରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମେଘର ଗର୍ଜନ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଭୃଶଂ ଚଟଚଟାଶବ୍ଦୋ ଵଜ୍ରାଣାଂ କ୍ଷିପ୍ଯତାମିଵ। ତତସ୍ତାଶ୍ଚଞ୍ଚଲାଭାସଶ୍ଚେରୁରଭ୍ରେଷୁ ଵିଦ୍ଯୁତଃ
ବଜ୍ରପାତ ହେଉଥିବା ପରି ଭୟଙ୍କର ଚଟା ଚଟା ଶବ୍ଦ ହେଲା, ତାପରେ ମେଘମାନେ ଭିତରେ ଚମକୁଥିବା ଆଗ୍ରା ଆଗ୍ରା ବିଦ୍ୟୁତ ଦେଖାଗଲା।
ତତୋଽଶ୍ମସହିତା ଧାରାଃ ସଂଵୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯଃ ସମନ୍ତତଃ। ପ୍ରପେତୁରନିଶଂ ତତ୍ର ଶୀଘ୍ରଵାତସମୀରିତାଃ
ତାପରେ ପ୍ରବଳ ବାତାସରେ ଉଡ଼ି ଆସୁଥିବା ପାଥର ମିଶିଥିବା ବର୍ଷା ଚାରିପାଖରେ ଅବିରତ ଭାବେ ପଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଜାଗା ଢାକି ଦେଲା।
ତତ୍ର ସାଗରଗା ହ୍ଯାପଃ କୀର୍ଯମାଣାଃ ସମନ୍ତତଃ। ପ୍ରାଦୁରାସନ୍ସକଲୁଷାଃ ଫେନଵତ୍ଯୋ ଵିଶାଂପତେ
ସେଠାରେ, ସମୁଦ୍ରର ପାଣି ଭଳି, ଫେନା ଓ ଅପବିତ୍ର ପାଣି ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା, ରାଜା।
ଵହନ୍ତ୍ଯୋ ଵାରି ବହୁଲଂ ଫେନୋଡୁପପରିପ୍ଲୁତମ୍। ପରିସମସ୍ରୁର୍ମହାଶବ୍ଦାଃ ପ୍ରକର୍ଷନ୍ତ୍ଯୋ ମହୀରୁହାନ୍
ଏହି ପାଣି ଅଧିକ ଫେନା ଓ ତିରିବା ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଢକି ଥିଲା, ଗଜଗଜ ଶବ୍ଦ କରି ଗଛଗୁଡିକୁ ଉପଡ଼ି ନେଇ ଦୂରକୁ ବହିଯାଉଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ନୁପରତେ ଶବ୍ଦେବାତେ ଚ ସମତାଂ ଗତେ। ଗତେ ହ୍ଯମ୍ଭସି ନିମ୍ନାନି ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତେ ଦିଵାକରେ
ଯେତେବେଳେ ଶବ୍ଦ ଶାନ୍ତ ହେଲା ଓ ପବନ ନିର୍ବିକାର ହେଲା, ପାଣି ହ୍ରାସ ପାଇଲା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଦେଲା, ତେବେ ନିମ୍ନଭୂମି ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ନିର୍ଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ଶନୈଃ ସର୍ଵେ ସମାଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ଭାରତ। ପ୍ରତସ୍ଥିରେ ପୁନର୍ଵୀରାଃ ପର୍ଵତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
ତାପରେ, ଭାରତ, ସମସ୍ତେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବାହାରିଲେ, ଏକଠା ହେଲେ ଓ ବୀରମାନେ ପୁନି ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼କୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଯାତମାତ୍ରେଷୁ ପାଣ୍ଡଵେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ। ପଦ୍ଭ୍ଯାମନୁଚିତା ଗନ୍ତୁଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ସମୁପାଵିଶତ୍
ତାପରେ, ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ସହିତ, ଦ୍ରୌପଦୀ ପାଉଁ ଦେଇ ଆଗକୁ ଚାଲିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ବସିପଡ଼ିଲେ।
ଶ୍ରାନ୍ତା ଦୁଃଖପରୀତା ଚ ଵାତଵର୍ଷେଣ ତେନ ଚ। ସୌକୁମାର୍ଯାଚ୍ଚ ପାଞ୍ଚାଲୀ ସଂମୁମୋହ ତପସ୍ଵିନୀ
କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାଭୋଗ କରୁଥିବା, ବାତ୍ୟା ଓ ବର୍ଷାରେ ଅତିକ୍ରମିତ, ସେ ତପସ୍ୱିନୀ ପାଞ୍ଚାଳୀ ତାଙ୍କର ସୁକୁମାରତାରୁ ଅଚେତନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ସା କମ୍ପମାନା ମୋହେନ ବାହୁଭ୍ଯାମସିତେକ୍ଷଣା। ରଵୃତ୍ତାଭ୍ଯାମନୁରୂପାଭ୍ଯାମୂରୂ ସମଵଲମ୍ବତ
ମୂର୍ଛାରେ କମ୍ପିଥିବା, ତାଙ୍କର କଳା ଆଖି ଅସ୍ଥିର, ସେ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି ଧନୁର ଭାଙ୍ଗି ଭଳି ତାଙ୍କର ଉରୁ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ।
ଆଲମ୍ବମାନା ସହିତାଵୂରୂ ଗଜକରୋପମୌ। ରପପାତ ସହସା ଭୂମୌ ଵେପନ୍ତୀ କଦଲୀ ଯଥା
ଏଭଳି ଉରୁ ଉପରେ ଧରି, ଯେଉଁ ଉରୁ ଏକାଠି ହେଲେ ହାତୀର ସୁଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ସେ ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ଲୁହାଇପଡ଼ିଲେ, କଦଳୀ ଗଛ ଭଳି କମ୍ପି କମ୍ପି।
ତାଂ ପତନ୍ତୀଂ ଵରାରୋହାଂ ଭଜ୍ଯମାନାଂ ଲତାମିଵ। ନକୁଲଃ ସମଭିଦ୍ରୁତ୍ଯ ପରିଜଗ୍ରାହ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେ ଅପସରା ସଦୃଶ ଅଭିଜାତା ଜଣେ ଲତା ଭଳି ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, ବୀର ନକୁଳ ଦୌଡ଼ି ଆସି ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ।
ରାଜନ୍ପାଞ୍ଚାଲରାଜସ୍ଯ ସୁତେଯମସିତକ୍ଷଣା। ଶ୍ରାନ୍ତା ନିପତିତା ଭୂମୌ ତାମଵେକ୍ଷସ୍ଵ ଭାରତ
ହେ ରାଜା, ଏହି କଳା ଆଖି ଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି; ଏହାକୁ ଦେଖ, ହେ ଭାରତ।
ଅଦୁଃଖାର୍ହା ପରଂ ଦୁଃଖଂ ପ୍ରାପ୍ତେଯଂ ମୃଦୁଗାମିନୀ। ଆଶ୍ଵାସଯ ମହାରାଜ ତାମିମାଂ ଶ୍ରମକର୍ଶିତାମ୍
ଯିଏ କେବେ ଦୁଃଖ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେ ଏତେ ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ମୃଦୁ ଚାଳି; ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦିଅ, ହେ ମହାରାଜ, କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଦୁଃଖିତ ଏହି ମହିଳାକୁ।
ରାଜା ତୁ ଵଚନାତ୍ତସ୍ଯ ଭୃଶଂ ଦୁଃଖସମନ୍ଵିତଃ। ଭୀମଶ୍ଚ ସହଦେଵଶ୍ଚ ସହସା ସମୁପାଦ୍ରଵନ୍
ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଭାରି ଭାବିଗଲେ, ଭୀମ ଓ ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ।
ତାମଵେକ୍ଷ୍ଯତୁ କୌନ୍ତେଯୋ ଵିଵର୍ଣଵଦନାଂ କୃଶାମ୍। ଅଙ୍କମାନୀଯ ଧର୍ମାତ୍ମା ପର୍ଯଦେଵଯଦାତୁରଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଫିକା ମୁହଁ ଦେଖି, ଆପଣଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ରଖିଲେ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଃଖରେ କ୍ରନ୍ଦନ କଲେ।
କଥଂ ଵେଶ୍ମସୁ ଗୁପ୍ତେଷୁ ସ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଣଶଯନୋଚିତା। ଭୂମୌ ନିଷତିତା ଶେତେ ସୁଖାର୍ହା ଵରଵର୍ଣିନୀ
ଯିଏ ସୁରକ୍ଷିତ ଗୃହରେ ମୃଦୁ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇବାକୁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ସେ ଏବେ କିପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଯିଏ ସୁଖ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରୂପବତୀ?
ସୁକୁମାରୌ କଥଂ ପାଦୌ ମୁଖଂ ଚ କମଲପ୍ରଭମ୍। ମତ୍କୃତେଽଦ୍ଯ ଵରାର୍ହାଯାଃ ଶ୍ଯାମତାଂ ସମୁପାଗତମ୍
ତାଙ୍କର ସୁକୁମାର ପାଉଁ ଓ ପଦ୍ମ ସଦୃଶ ମୁହଁ, ଯେଉଁଠାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବା ଉଚିତ, ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା କିପରି କଳା ହୋଇଯାଇଛି?
କିମିଦଂ ଦ୍ଯୂତକାମେନ ମଯା କୃତମବୁଦ୍ଧିନା। ଆଦାଯ କୃଷ୍ଣାଂ ଚରତା ଵନେ ମୃଗଗଣାକୁଲେ
ଏହି କଣ ମୋର ଅବିବେକ ଓ ଜୁଆ ଆସକ୍ତିରେ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ବନରେ ବନ୍ୟପଶୁ ମଧ୍ୟରେ ନେଇଯାଉଛି?
ସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି କଲ୍ଯାଣି ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈ ପତୀନ୍। ଇତିଦ୍ରୁଵଦରାଜେନ ପିତ୍ରା ଦତ୍ତାଽଯତେକ୍ଷଣା
ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପତି ହେବା ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୁଖ ପାଇବେ, ହେ ଶୁଭେ, ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ରାଜା ତୁମ ପିତା ତୁମକୁ ଦେଇଥିଲେ।
ତତ୍ସର୍ଵମାନଵାପ୍ଯେଯଂ ଶ୍ରମଶୋକାଦ୍ଵିକର୍ଶିତା। ଶେତେ ନିପତିତା ଭୂମୌ ପାପସ୍ଯ ମମ କର୍ମଭିଃ
ତଥାପି, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏହି ମହିଳା କ୍ଲାନ୍ତି ଓ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୋର ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
ତଥା ଲାଲପ୍ଯମାନେ ତୁ ଧର୍ମରାଜେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ। ଧୌମ୍ଯପ୍ରଭୃତଯଃ ସର୍ଵେ ତତ୍ରାଜଗ୍ମୁର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଭଳି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦୁଃଖରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିବାବେଳେ, ଧୌମ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତେ ସମାଶ୍ଵାସଯାମାସୁରାଶୀର୍ଭିଶ୍ଚାପ୍ଯପୂଜଯନ୍। ରାକ୍ଷୋଘ୍ନାଂଶ୍ଚ ତଥା ମନ୍ତ୍ରାଞ୍ଜେପୁଶ୍ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ତେ କ୍ରିଯାଃ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ରାକ୍ଷସ ନାଶକ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ଓ ଆବଶ୍ୟକ କ୍ରିୟା କଲେ।