ସୈଷା ଵସୁମତୀ କୃତ୍ସ୍ନା ଯୋଜନାନାଂ ଶତଂ ଗତା। କିମେତତ୍କିଂପ୍ରଭାଵେଣ ଯେନେଦଂ ରଵ୍ଯାକୁଲଂ ଜଗତ୍। ଆଖ୍ଯାତୁ ନୋ ଭଵାଞ୍ଶୀଘ୍ରଂ ଵିସଂଜ୍ଞାଃ ସ୍ମେହ ସର୍ଵଶଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଶତ ଯୋଜନ ତଳକୁ ଡୁବିଯାଇଛି। ଏହା କାହିଁକି, କ'ଣ ଏହାର କାରଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏଭଳି ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି? ଦୟାକରି ଆମକୁ ଶୀଘ୍ର କହନ୍ତୁ, କାରଣ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଅସ୍ମର୍ଷ ହୋଇଯାଇଛୁ।
ଅସୁରେଭ୍ଯୋ ଭଯଂ ନାସ୍ତି ଯୁଷ୍ମାକଂ କୁତ୍ରଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍। ଶ୍ରୂଯତାଂ ଯତ୍କୃତେ ତ୍ଵେଷ ସଂକ୍ଷୋଭୋ ଜାଯତେଽମରାଃ
ତୁମମାନେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଅସୁରମାନେ ପାଖରୁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ହେ ଦେବଗଣ, ଏହି ବିଘ୍ନ କାହିଁକି ହେଉଛି, ସେଥିର କାରଣ ଶୁଣ।
ଯୋସୌ ସର୍ଵତ୍ରଗଃ ଶ୍ରୀମାନକ୍ଷରାତ୍ମା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ। ତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵାତ୍ସଂକ୍ଷୋଭସ୍ତ୍ରିଦିଵସ୍ଯ ପ୍ରକାଶତେ
ଯିଏ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଅକ୍ଷୟ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍, ସେଇ ଆତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଯାଉଛି।
ଯୈଷା ଵସୁମତୀ କୃତ୍ସ୍ନା ଯୋଜନାନାଂ ଶତଂ ଗତା। ସମୁଦ୍ଧୃତା ପୁନସ୍ତେନ ଵିଷ୍ଣୁନା ପରମାତ୍ମନା
ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ତଳକୁ ଡୁବିଯାଇଥିଲା, ସେଇ ପରମାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଉଠାଯାଇଛି।
ତସ୍ଯାମୁଦ୍ଧାର୍ଯମାଣାଯାଂ ସଂକ୍ଷୋଭଃ ସମଜାଯତ। ଏଵଂ ଭଵନ୍ତୋ ଜାନନ୍ତୁ ଚ୍ଛିଦ୍ଯତାଂ ସଂଶଯଶ୍ଚ ଵଃ
ସେଉଁଠାରେ ପୃଥିବୀ ଉଠାଯାଉଥିବା ବେଳେ ବିଘ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କଥା ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣ, ଏବଂ ତୁମର ସନ୍ଦେହ ଦୂର ହେଉ।
କ୍ଵ ତଦ୍ଭୂତଂ ଵସୁମତୀଂ ସମୁଦ୍ଧରତି ହୃଷ୍ଟଵତ୍। ତଂ ଦେଶଂ ଭଗଵନ୍ବ୍ରୂହି ତତ୍ର ଯାସ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍
କେଉଁଠି ସେଠାରେ ପୃଥିବୀ ଆନନ୍ଦରେ ଉଠାଯାଉଛି? ହେ ଭାଗ୍ୟବାନ, ସେଠି କେଉଁ ଦେଶ ତାହା ଆମକୁ କହ, ଯାହାକୁ ଆମେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ହନ୍ତ ଗଚ୍ଛତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ନନ୍ଦନେ ପଶଯ୍ତ ସ୍ଥିତମ୍। ଏଷୋତ୍ର ଭଗଵାଞ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ମୁପର୍ଣଃ ସଂପ୍ରକାଶତେ
ଆସ, ଭଲରେ ଯାଅ, ନନ୍ଦନବନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଉପବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଵାରାଦେଣୈଵ ରୂପେଣ ଭଗଵାଁଲ୍ଲୋକଭାଵନଃ। କାଲାନଲ ଇଵାଭାତି ପୃଥିଵୀତଲମୁଦ୍ଧରନ୍
ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ ବରାହ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ, ସଂହାର ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ, ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଉଛନ୍ତି।
ଏତସ୍ଯୋରସି ସୁଵ୍ଯକ୍ତଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସମଭିରାଜତେ। ପଶ୍ଯଧ୍ଵଂ ଵିବୁଧାଃ ସର୍ଵେ ଭୂତମେତଦନାମଯମ୍
ତାଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଚମକୁଛି। ହେ ଦେବଗଣ, ସମସ୍ତେ ଏହି ଦୁଃଖରହିତ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖ।
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାତ୍ମାନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଚାମରାଃ। ପିତାମହଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵା ଯଥାଗତମ୍
ତାପରେ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତାଂ କଥାଂ ସର୍ଵେ ପାଣ୍ଡଵା ଜନମେଜଯ। ଲୋମଶାଦେଶିତେନାଶୁ ଯଥା ଜଗ୍ମୁଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵତ୍
ଲୋମଶଙ୍କ ମୁଖରୁ ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ହେ ଜନମେଜୟ, ଖୁସି ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତେ ଶୂରା ସଜ୍ଜଧନ୍ଵାନସ୍ତୂଣଵନ୍ତଃ ସମାର୍ଗଣାଃ। ବଦ୍ଧଗୋଧାଙ୍ଗୁଲିତ୍ରାଣାଃ ଖଙ୍ଗଵନ୍ତୋଽମିତୌଜସଃ
ସେହି ବୀରମାନେ, ତିରିଧନୁଷ, ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁଣୀର, ତଳୱାର ଓ ଗୋଡ଼ରେ ରକ୍ଷାପତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅପାର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ପରିଗୃହ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵଧନୁଷ୍ମତାମ୍। ପଞ୍ଚାଲୀସହିତା ରାଜନ୍ପ୍ରଯଯୁର୍ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
ସେମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ଓ ପଞ୍ଚାଳୀଙ୍କୁ ସହିତ ନେଇ, ହେ ରାଜା, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସରାଂସି ସରିତଶ୍ଚୈଵ ପର୍ଵତାଂଶ୍ଚ ଵନାନି ଚ। ଵୃକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ବହୁଲଚ୍ଛାଯାନ୍ଦଦୃଶୁର୍ଗିରିମୂର୍ଧନି
ସେମାନେ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଅନେକ ହ୍ରଦ, ନଦୀ, ପର୍ବତ, ଅରଣ୍ୟ ଓ ଘନ ଛାୟା ଦେଇଥିବା ଗଛମାନେ ଦେଖିଲେ।
ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲାନ୍ଦେଶାନ୍ଦେଵର୍ଷିଗଣସେଵିତାନ୍। ଆତ୍ମନ୍ଯାତ୍ମାନମାଧାଯ ଵୀରା ମୂଲଫଲାଶିନଃ
ଯେଉଁ ଦେଶମାନେ ସଦା ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦେବୃଷିମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେହି ବୀରମାନେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ଆତ୍ମାକୁ ଆତ୍ମାରେ ଲଗାଇ ରହିଲେ।
ଚେରୁରୁଚ୍ଚାଵଚାକାରାନ୍ଦେଶାନ୍ଵିଷମସଂକଟାନ୍। ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ମୃଗଜାତାନି ବହୂନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ଓ କଠିନ ଦେଶ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ପଶୁମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଋଷିସିଦ୍ଧାମରଯୁତଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ପ୍ରିଯମ୍। ଵିଵିଶୁସ୍ତେ ମହାତ୍ମାନଃ କିନ୍ନରାଚରିତଂ ଗିରିମ୍
ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଦେବତା ଏବଂ କିନ୍ନରମାନେ ଯେଉଁ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ରହନ୍ତି, ସେହି ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ମହାତ୍ମାମାନେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ପ୍ରଵିଶତ୍ସ୍ଵଥ ଵୀରେଷୁ ପର୍ଵତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍। ଚଣଅଡଵାତଂ ମହଦ୍ଵର୍ଷଂ ପ୍ରାଦୁରାସୀଦ୍ଵିଶାଂପତେ
ବୀରମାନେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ମହାନ ତୁଫାନ ଉଠିଲା, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ।
ତତୋ ରେଣୁଃ ସମୁଦ୍ଭୂତଃ ସପତ୍ରବହୁଲୋ ମହାନ୍। ପୃଥିଵୀଂ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଚ ଦ୍ଯାଂ ଚୈଵ ସହସାଽଵୃଣୋତ୍
ତାପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଧୂଳି ମେଘ ଉଠିଲା, ଯାହା ଗଛପତ୍ରରେ ଭରିଥିଲା। ସେ ଧୂଳି ଏକାଏକି ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଢାକି ଦେଲା।
ନ ସ୍ମ ପ୍ରଜ୍ଞାଯତେ କିଂଚିଦାଵୃତେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ରେଣୁନା। ନ ଚାପି ଶେକୁସ୍ତତ୍କର୍ତୁମନ୍ଯୋନ୍ଯସ୍ଯାଭିଭାଷଣମ୍
ଧୂଳିରେ ଆକାଶ ଢାକି ଯିବାରୁ କିଛି ଦେଖିବା ଯାଉନଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ଏକାଏକାଁକୁ କଥା କହିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ।
ନ ଚାପଶ୍ଯଂସ୍ତତୋଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ତମସାଽଽଵୃତଚକ୍ଷୁଷଃ। ଆକୃଷ୍ଯମାଣା ଵାତେନ ସାଶ୍ମଚୂର୍ଣେନ ଭାରତ
ଅନ୍ଧାରରେ ଚକ୍ଷୁ ଢାକି ଯିବାରୁ ସେମାନେ ଏକାଏକାଁକୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଭାରତ, ବାତାସ ଓ ପଥର ଧୂଳିରେ ତଳେ ଟାଣି ନେଉଥିଲେ।
ଦ୍ରୁମାଣାଂ ଵାତରୁଗ୍ଣଆନାଂ ପତତାଂ ଭୂତଲେଽନିଶମ୍। ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚ ମହୀଜାନାଂ ଶବ୍ଦଃ ସମଭଵନ୍ମହାନ୍
ପବନରେ ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିବା ଗଛ ଏବଂ ଭୂମିରେ ପଡୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାରୀ ଜିନିଷରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଦ୍ଯୌଃ ସ୍ଵିତ୍ପତତି କିଂ ଭୂମିର୍ଦୀର୍ଯତେ ପର୍ଵତୋନୁ କିମ୍। ଇତି ତେ ମେନିରେ ସର୍ଵେପଵନେନ ଵିମୋହିତାଃ
ପବନର ଭୟରେ ସମସ୍ତେ ଭାବିଲେ—'ଆକାଶ ଭାସିଯାଉଛି କି? ପୃଥିବୀ ଫାଟିଯାଉଛି କି? କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଗଡ଼ିଯାଉଛି କି?'
ତେ ପଥାଽନନ୍ତରାଂନ୍ଵୃକ୍ଷାନ୍ଵଲ୍ମୀକାନ୍ଵିଷମାଣି ଚ। ପାଣିଭିଃ ପରିମାର୍ଗନ୍ତୋ ଭୀତା ଵାଯୋର୍ନିଲିଲ୍ଯିରେ
ପବନର ଭୟରେ ସମସ୍ତେ ହାତରେ ମାର୍ଗ ଚୁଇଁ, ଗଛ, ପିଲା, ଏବଂ ଅସମ ଭୂମି ମାନେ ଚୁଇଁ, ଲୁଚିଗଲେ।
ତତଃ କାର୍ମୁକମାଦାଯ ଭୀମସେନୋ ମହାବଲଃ। କୃଷ୍ଣାମାଦାଯ ସଂଗମ୍ଯ ତସ୍ଥାଵାଶ୍ରିତ୍ଯ ପାଦପମ୍
ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ ଧନୁ ନେଇ, କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗ କରି, ଗଛ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଧର୍ମରାଜଶ୍ଚ ଧୌମ୍ଯଶ୍ ନିଲିଲ୍ଯାତେ ମହାଵନେ। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରାଣ୍ଯୁପାଦାଯ ସହଦେଵସ୍ତୁ ପର୍ଵତେ
ଧର୍ମରାଜ ଓ ଧୌମ୍ୟ ମହାବନରେ ଲୁଚିଗଲେ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ନେଇ; ସହଦେବ ପାହାଡ଼ରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
ନକୁଲୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଲୋମଶଶ୍ଚ ମହାତପାଃ। ଵୃକ୍ଷାନାସାଦ୍ଯ ସଂତ୍ରସ୍ତାସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ନିଲିଲ୍ଯିରେ
ନକୁଳ, ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ମହାତପସ୍ବୀ ଲୋମଶ, ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଏଠି ଉଠି ଗଛମାନଙ୍କ ତଳେ ଲୁଚିଗଲେ।
ମନ୍ଦୀଭୂତେ ତୁ ପଵନେ ତସ୍ମିନ୍ରଜସି ଶାମ୍ଯତି। ମହଦ୍ଭିର୍ଜଲଧାରୌର୍ଘର୍ଵର୍ଷମଭ୍ଯାଜଗାମ ହ
ପବନ ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ ଧୂଳି ଶମିଗଲା, ତାପରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମେଘର ଗର୍ଜନ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଭୃଶଂ ଚଟଚଟାଶବ୍ଦୋ ଵଜ୍ରାଣାଂ କ୍ଷିପ୍ଯତାମିଵ। ତତସ୍ତାଶ୍ଚଞ୍ଚଲାଭାସଶ୍ଚେରୁରଭ୍ରେଷୁ ଵିଦ୍ଯୁତଃ
ବଜ୍ରପାତ ହେଉଥିବା ପରି ଭୟଙ୍କର ଚଟା ଚଟା ଶବ୍ଦ ହେଲା, ତାପରେ ମେଘମାନେ ଭିତରେ ଚମକୁଥିବା ଆଗ୍ରା ଆଗ୍ରା ବିଦ୍ୟୁତ ଦେଖାଗଲା।
ତତୋଽଶ୍ମସହିତା ଧାରାଃ ସଂଵୃଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯଃ ସମନ୍ତତଃ। ପ୍ରପେତୁରନିଶଂ ତତ୍ର ଶୀଘ୍ରଵାତସମୀରିତାଃ
ତାପରେ ପ୍ରବଳ ବାତାସରେ ଉଡ଼ି ଆସୁଥିବା ପାଥର ମିଶିଥିବା ବର୍ଷା ଚାରିପାଖରେ ଅବିରତ ଭାବେ ପଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଜାଗା ଢାକି ଦେଲା।