ଦୁର୍ବଲାଃ କ୍ଲେଶିତାଃ ସ୍ମେତି ଯଦ୍ବ୍ରୁଵାମେତରେତରମ୍। ଅଶକ୍ଯେଽପି ଵ୍ରଜାମୋ ଯଦ୍ନଂଜଯଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଆମେ ଏକାପରକୁ କହୁଛୁ—'ଆମେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦୁଃଖିତ'—ତଥାପି ଅସମ୍ଭବ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁଛୁ।
ତନ୍ମେ ଦହତି ଗାତ୍ରାଣି ତୂଲରାଶିମିଵାନଲଃ। ଯଚ୍ଚ ଵୀରଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଧନଂଜଯମୁପାନ୍ତିକେ
ଏହି ଆଶା ମୋ ଦେହକୁ ଅଗ୍ନି ତୁଳା ଗଛିବା ପରି ପୋଡ଼ୁଛି—କାରଣ ମୁଁ ଧନଞ୍ଜୟ ଭୀରକୁ ନିକଟରେ ଦେଖୁନାହିଁ।
ତସ୍ଯାଦର୍ଶନତପ୍ତଂ ମାଂ ସାନୁଜଂ ଵନମାସ୍ଥିତମ୍। ଯାଜ୍ଞସେନ୍ଯାଃ ପରାମର୍ଶଃ ସ ଚ ଵୀର ଦହତ୍ଯୁତ
ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନ ମିଳିବାରେ ମୁଁ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଛି; ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କ ଦୁଃଖର ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ, ବୀର, ମୋତେ ପୋଡ଼ୁଛି।
ନକୁଲାତ୍ପୂର୍ଵଜଂ ପାର୍ଥଂ ନ ପଶ୍ଯାମ୍ଯମିତୌଜସମ୍। ଅଜେଯମୁଗ୍ରଧନ୍ଵାନଂ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ନକୁଳଠାରୁ ବଡ଼ ପାର୍ଥ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଜୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ; ଏହିଥିରେ, ବୃକୋଦର, ମୋତେ ଦୁଃଖ ହେଉଛି।
ତୀର୍ଥାନି ଚୈଵ ରମ୍ଯାଣି ଵନାନି ଚ ସରାଂସି ଚ। ଚରାମି ସହ ଯୁଷ୍ମାଭିସ୍ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷଯା
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲ, ସରୋବର—ମୁଁ ତୁମମାନେ ସହିତ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଘୁଞ୍ଚୁଛି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ।
ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଣ୍ଯହଂ ଵୀରଂ ସତ୍ଯସନ୍ଧଂ ଧନଂଜଯମ୍। ଯନ୍ନ ପଶ୍ଯାମି ବୀଭତ୍ସୁଂ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ହେଲା ମୁଁ ସତ୍ୟବାନ୍ ଧନଞ୍ଜୟ, ଭୟଙ୍କର ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ; ଏହିଥିରେ, ବୃକୋଦର, ମୋତେ ଦୁଃଖ ହେଉଛି।
ତଂ ଵୈ ଶ୍ଯାମଂ ଗୁଡାକେଶଂ ସିଂହଵିକ୍ରାନ୍ତଗାମିନମ୍। ନ ପଶ୍ଯାମି ମହାବାହୁଂ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ମୁଁ ସେଇ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମନୟନ, ସିଂହ ପଦଚାଳି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖୁନି; ଏହିଥିରେ, ଭୀମ, ମୋ ମନ ଦୁଃଖରେ ପିଡ଼ିତ ହେଉଛି।
କୃତାସ୍ତ୍ରଂ ନିପୁଣଂ ଯୁଦ୍ଦେଽଵ୍ରତିମାନଂ ଧନୁଷ୍ମତାମ୍। ନ ପଶ୍ଯାମି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ଯେ ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଅପରିମିତ, ସେଇ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନି; ଏହିଥିରେ, ଭୀମ, ମୋ ମନ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଛି।
ଚରନ୍ତମରିସଙ୍ଘେଷୁ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ କାଲମିଵାନଘ। ପ୍ରଭିନ୍ନମିଵ ମାତଙ୍ଗଂ ସିଂହସ୍କନ୍ଧଂ ଧନଂଜଯମ୍
ଯେ ଧନଞ୍ଜୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଛନ୍ତି, କ୍ରୋଧରେ କାଳ ପରି, ସିଂହ ପରି ମଜବୁତ କନ୍ଧ, ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁନି।
ଯଃ ସ ଶକ୍ରାଦନଵରୋ ଵୀର୍ଯେଣ ଚ ବଲେନ ଚ। ଯମଯୋଃ ପୂର୍ଵଜଃ ପାର୍ଥଃ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵୋଽମିତଵିକ୍ରମଃ
ଯେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ବଳ ଓ ପ୍ରତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ, ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଚଳାଉଛନ୍ତି, ଅପାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ—
ନାରାଯଣସମୋ ଯୁଦ୍ଧେ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ। ତଂ ମମାପଶ୍ଯତୋ ଭୀମ ନ ଶାନ୍ତିର୍ହୃଦଯସ୍ଯ ଵୈ
ଯୁଦ୍ଧରେ ନାରାୟଣ ସମ, ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ନିଶ୍ଚୟରେ ଦୃଢ଼—ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁନି, ଭୀମ, ଏହିଥିରେ ମୋ ହୃଦୟ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହିଁ।
ଦୁଃଖେନ ମହତାଽଽଵିଷ୍ଟଶ୍ଚିନ୍ତଯାମି ଦିଵାନିଶମ୍। ଅଜେଯମୁଗ୍ରଧନ୍ଵାନଂ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଦିନ ରାତି ଭାବୁଛି, ଯେ ଅଜୟ, ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ବାନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏହିଥିରେ, ଭୀମ, ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଛି।
ସତତଂ ଯଃ କ୍ଷମାଶୀଲଃ କ୍ଷିପ୍ଯମାଣୋଽପ୍ଯଣୀଯସା। ଋଜୁମାର୍ଗପ୍ରପନ୍ନସ୍ଯ ଶର୍ମଦାତା ଭଯସ୍ଯ ଚ
ଯେ ସଦା କ୍ଷମାଶୀଳ, ସାନା ଅପମାନ ମଧ୍ୟ ହେଲେ ମାନିନେଇ, ସରଳ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଓ ନିରାପତ୍ତା ଦେଇଥାନ୍ତି—
ସ ତୁ ଜିହ୍ମପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ଯ ମାଯଯାଽଭିଜିଘାଂସତଃ। ଅପି ଵଜ୍ରଧରସ୍ଯାପି ଭଵେତ୍କାଲଵିଷୋପମଃ
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି କୌଟିଳ୍ୟ ଓ ଚତୁରତା ସହିତ କିଏ ଦୁଷ୍ଟତା କରେ, ସେଠି ସେ କାଳର ବିଷ ପରି ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଶତ୍ରୋରପି ପ୍ରପନ୍ନସ୍ଯ ସୋଽନୃଶଂସଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଦାତାଽଭଯସ୍ ବୀଭତ୍ସୁରମିତାତ୍ମା ମହାହଲଃ
ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଶରଣ ନେଲେ, ସେ ଦୟାଳୁ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ବୀଭତ୍ସୁ, ଅପାର ଆତ୍ମା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀ, ସେ ନିରାପତ୍ତା ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵେଷାମାଶ୍ରଯୋଽସ୍ମାକଂ ରଣେଽରୀଣାଂ ପ୍ରମର୍ଦିତା। ଆହର୍ତା ସର୍ଵରତ୍ନାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ସୁଖାଵହଃ
ସେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଆଣନ୍ତି, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ରତ୍ନାନି ଯସ୍ଯ ଵୀର୍ଯେଣ ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯାସତ୍ପୁରା ମମ। ବହୂନି ବହୁଜାତୀନି ଯାନି ପ୍ରାପ୍ତଃ ସୁଯୋଧନଃ
ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପରେ, ସୁୟୋଧନ ପୂର୍ବେ ମୋ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ଦଳିଥିଲେ।
ଯସ୍ଯ ବାହୁବଲାଦ୍ଵୀର ସଭା ଚାସୀତ୍ପୁରା ମମ। ସର୍ଵରତ୍ନମଯୀ ଖ୍ଯାତା ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ପାଣ୍ଡଵ
ତାଙ୍କର ବାହୁବଳରେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ପୂର୍ବେ ମୋର ସଭା ତିନି ଲୋକରେ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା।
ଵାସୁଦେଵସମଂ ଵୀର୍ଯେ କାର୍ତଵୀର୍ଯସମଂ ଯୁଧି। ଅଜେଯମମିତଂ ଯୁଦ୍ଧେ ତଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଫଲ୍ଗୁନମ୍
ବଳରେ ବାସୁଦେବ ସମ, ଯୁଦ୍ଧରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ସମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଓ ଅପାର—ମୁଁ ସେଉଁଠି ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କୁ ଦେଖୁନି।
ସଂକର୍ଷଣଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ତ୍ଵାଂ ଚ ଭୀମାପରାଜିତମ୍। ଅନୁଯାତଃ ସ୍ଵଵୀର୍ଯେଣ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ଶତ୍ରୁହା
ମହାବଳୀ ସଂକର୍ଷଣ, ତୁମେ ଭୀମ ଅଜୟ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ବାସୁଦେବ—ସମସ୍ତେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସାଥି ହୋଇଛନ୍ତି।
ଯସ୍ ବାହୁବଲେ ତୁଲ୍ଯଃ ପ୍ରଭାଵେ ଚ ପୁରଂଦରଃ। ଜଵେ ଵାଯୁର୍ମୁଖେ ସୋମଃ କ୍ରୋଧେ ମୃତ୍ଯୁଃ ସନାତନଃ
ଯାହାର ବାହୁବଳ ଇନ୍ଦ୍ର ସମ, ପ୍ରଭା ଦେବତା ପରି, ତ୍ୱରିତ ହବା ପରି, କଥାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି, କ୍ରୋଧରେ ସନାତନ ମୃତ୍ୟୁ ପରି—
ତେ ଵଯଂ ତଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ସର୍ଵେଵୀର ଦିଦୃକ୍ଷଵଃ। ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମୋ ମହାବାହୋ ପର୍ଵତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
ଏମିତି ମହାବାହୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ସେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା।
ଵିଶାଲା ବଦରୀ ଯତ୍ରନରନାରାଯଣାଶ୍ରମଃ। ତଂ ସଦାଽଧ୍ଯୁଷିତଂ ଯକ୍ଷୈର୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମୋ ଗିରିସୁତ୍ତମମ୍
ଯେଉଁଠି ବିଶାଳ ବଦରୀ ଅଛି, ନର ଓ ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ସେଠି ସଦା ଯକ୍ଷମାନେ ବସନ୍ତି, ଆମେ ସେ ପର୍ବତର ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ୱ ଦେଖିବା।
କୁବେରନଲିନୀଂ ରମ୍ଯାଂ ରାକ୍ଷସୈରଭିସେଵିତାମ୍। ପଦ୍ଭିରେଵ ଗମିଷ୍ଯାମସ୍ତପ୍ଯଭାନା ମହତ୍ତପଃ
କୁବେରଙ୍କ ରମ୍ୟ ନଳିନୀ, ଯେଉଁଠି ରାକ୍ଷସମାନେ ରହନ୍ତି, ଆମେ ପଦେ ପଦେ ଚାଲି, ତାପସମାନେ ଯେଉଁଠି ତପସ୍ୟାରେ ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଠି ପହଞ୍ଚିବା।
ନାତପ୍ତତପସା ଶକ୍ଯୋ ଗନ୍ତୁଂ ଦେଶୋ ଵୃକୋଦର। ନ ନୃଶଂସେନ ଲୁବ୍ଧେନ ନାପ୍ରଶାନ୍ତେନ ଭାରତ
ହେ ଭାରତ, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ତପସ୍ୟା ନକରିଥିବା, କ୍ରୁର, ଲୋଭୀ କିମ୍ବା ଅଶାନ୍ତ ମନିଷ୍ୟ ପହଁଚି ପାରିବେ ନାହିଁ, ଭୀମ।
ତତ୍ର ସର୍ଵେଗମିଷ୍ଯାମୋ ଭୀମାର୍ଜୁପଦୈଷିଣଃ। ସାଯୁଧା ବଦ୍ଧନିସ୍ତ୍ରିଂଶାଃ ସାର୍ଧଂ ଵିପ୍ରୈର୍ମହାଵ୍ରତୈଃ
ସେଠାକୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ, ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲୁଥିବା, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ତଳୱାର ପିନ୍ଧି, ବଡ଼ ନିୟମରେ ରହୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଯିବା।
ମକ୍ଷିକାଦଂଶମଶକାନ୍ସିଂହାନ୍ଵ୍ଯାଘ୍ରାନ୍ସରୀସୃପାନ୍। ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯନିଯତଃ ପାର୍ଥ ନିଯତସ୍ତାନ୍ନ ପଶ୍ଯତି
ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁଠାରେ ନିୟମ ନଥିବା ଲୋକ ମକ୍ଷି, ମାଛି, ସିଂହ, ବାଘ ଓ ସାପ ଭୋଗୁଛି; ଯିଏ ନିୟମିତ, ସେ ଏମାନେକୁ ଦେଖେ ନାହିଁ।
ତେ ଵଯଂ ନିଯତାତ୍ମାନଃ ପର୍ଵତଂ ଗନ୍ଧମାଦନମ୍। ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମୋ ମିତାହାରା ଧନଂଜଯଦିଦୃକ୍ଷଵଃ
ଆମେ ସମସ୍ତେ ନିୟମିତ ମନ ଓ ମଧ୍ୟମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା।
ଦ୍ରଷ୍ଟାରଃ ପର୍ଵତାଃ ସର୍ଵେ ନଦ୍ଯଃ ସପୁରକାନନାଃ। ତୀର୍ଥାନି ଚୈଵ ଶ୍ରୀମନ୍ତି ସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଚ ସଲିଲଂ କରୈଃ
ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ସହର ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ, ଶ୍ରୀମୟ ତୀର୍ଥ ବିନ୍ଦୁ, ଆମେ ଦେଖିବା ଏବଂ ନଦୀର ଜଳକୁ ହାତରେ ଛୁଇଁବା।
ପର୍ଵତଂ ମନ୍ଦରଂ ଦିଵ୍ଯମେଷ ପନ୍ଥାଃ ପ୍ରଯାସ୍ଯତି। ସମାହୀତା ନିରୁଦ୍ଵିଗ୍ନାଃ ସର୍ଵେ ଭଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଏହି ପଥ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼କୁ ନେଇଯିବ; ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଶାନ୍ତ ଓ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ।