ତତଃ କୃଷ୍ଣାଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରହସନ୍ତୀ ମନୋରମା। ଗମିଷ୍ଯାମି ନ ସଂତାପ କାର୍ଯୋ ମାଂ ପ୍ରତି ଭାରତ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣା ହସିହସି ମନୋହର କଥା କହିଲେ: 'ମୁଁ ଯିବି; ମୋ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରନାହଁ, ଭାରତବଂଶୀ।'
ତପସା ଶକ୍ଯତେ ଗନ୍ତୁଂ ପର୍ଵତୋ ଗନ୍ଧମାଦନଃ। ତପସା ଚୈଵ କୌନ୍ତେଯ ସର୍ଵେ ଯୋକ୍ଷ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍
ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ପହଁଚିହେବାଯାଏ; ଏବଂ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଆମେ ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ପହଁଚିବୁ।
ନକୁଲଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ଭୀମସେନଶ୍ ପାର୍ଥିଵ। ଅହଂ ଚ ତ୍ଵଂ ଚ କୌନ୍ତେଯ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମଃ ଶ୍ଵେତଵାହନମ୍
ନକୁଳ, ସହଦେବ, ଭୀମସେନ, ମୁଁ, ତୁମେ—କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର—ଆମେ ସମସ୍ତେ ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବୁ।
ଏଵଂ ସଂଭାଷମାଣାସ୍ତେ ସୁବାହୁଵିଷଯଂ ମହତ୍। ଦଦୃଶୁର୍ମୁଦିତା ରାଜନ୍ପ୍ରଭୂତଗଜଵାଜିମତ୍
ଏଭଳି କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ସୁବାହୁଙ୍କ ଏହି ବଡ଼ ଦେଶକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଥିଲା।
କିରାତତଙ୍ଗଣାକୀର୍ଣଂ ପୁଲିନ୍ଦଶତସଂକୁଲମ୍। ହିମଵତ୍ଯମରୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ବହ୍ଵାଶ୍ଚର୍ଯସମାକୁଲମ୍। ସୁବାହୁଶ୍ଚାପି ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୂଜଯାପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣତ
କିରାତ ଓ ତଙ୍ଗଣ ଲୋକମାନେ, ଶତଶଃ ପୁଲିନ୍ଦ ଲୋକ, ହିମାଳୟରେ ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ବହୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭରିଛି—ସୁବାହୁ ସେମାନେକୁ ଦେଖି ସମ୍ମାନରେ ଅତିଥି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଵିଷଯାନ୍ତେ କୁଲିନ୍ଦାନାମୀଶ୍ଵରଃ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵକମ୍। ତତ୍ର ତେ ପୂଜିତାସ୍ତେନ ସର୍ଵ ଏଵ ସୁଖୋପିତାଃ
କୁଲିନ୍ଦ ଦେଶର ସୀମାରେ ସେମାନଙ୍କ ରାଜା ସ୍ନେହରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ସୁବିଧା ଦେଲେ।
ପ୍ରତସ୍ଥୁର୍ଵିମଲେ ସୂର୍ଯେ ହିମଵନ୍ତଂ ଗିରିଂ ପ୍ରତି। ଇନ୍ଦ୍ରସେନମୁଖାଂଶ୍ଚାପି ଭୃତ୍ଯାନ୍ପୌରୋଗଵାଂସ୍ତଥା
ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ସହିତ ସେମାନେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ପାଇଁ ଚାଲିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ଓ ଅନ୍ୟ ସେବକ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ।
ସୂଦାଂଶ୍ଚ ପାରିବର୍ହାଂଶ୍ଚ ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାଃ ସର୍ଵଶୋ ନୃପ। ରାଜ୍ଞଃ କୁଲିନ୍ଦାଧିପତେଃ ପରିଦାଯ ମହାରଥାଃ
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ରନ୍ଧନକାର ଓ ଜିନିଷପତ୍ର କୁଲିନ୍ଦ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇ, ସେ ମହାବୀରମାନେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ପଦ୍ଭିରେଵ ମହାଵୀର୍ଯା ଯଯୁଃ କୌରଵନନ୍ଦନାଃ। ତେ ଶନୈଃ ପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ସର୍ଵେ କୃଷ୍ଣଯା ସହ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ତସ୍ମାଦ୍ଦେଶାତ୍ସୁସଂହୃଷ୍ଟା ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମା ଧନଂଜଯମ୍
ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ କୌରବସନ୍ତାନମାନେ ପଦେପଦେ ଚାଲିଲେ; କୃଷ୍ଣା ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ଦେଶରୁ ଦୀରେ ଦୀରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ।
ଭୀମସେନଯମୌ ଚୋଭୌ ପାଞ୍ଚାଲି ଚ ନିବୋଧତ। ନାସ୍ତି ଭୂତସ୍ଯ ନାଶୋ ଵୈ ପଶ୍ଯତାସ୍ମାନ୍ଵନେଚରାନ୍
ଭୀମସେନ, ଦୁଇ ଭାଇ ଓ ପାଞ୍ଚାଳୀ, ଶୁଣ; ଯାହା ଅଛି ତାହାର କେବେ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ—ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଛୁ, ଦେଖ।
ଦୁର୍ବଲାଃ କ୍ଲେଶିତାଃ ସ୍ମେତି ଯଦ୍ବ୍ରୁଵାମେତରେତରମ୍। ଅଶକ୍ଯେଽପି ଵ୍ରଜାମୋ ଯଦ୍ନଂଜଯଦିଦୃକ୍ଷଯା
ଆମେ ଏକାପରକୁ କହୁଛୁ—'ଆମେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦୁଃଖିତ'—ତଥାପି ଅସମ୍ଭବ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁଛୁ।
ତନ୍ମେ ଦହତି ଗାତ୍ରାଣି ତୂଲରାଶିମିଵାନଲଃ। ଯଚ୍ଚ ଵୀରଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଧନଂଜଯମୁପାନ୍ତିକେ
ଏହି ଆଶା ମୋ ଦେହକୁ ଅଗ୍ନି ତୁଳା ଗଛିବା ପରି ପୋଡ଼ୁଛି—କାରଣ ମୁଁ ଧନଞ୍ଜୟ ଭୀରକୁ ନିକଟରେ ଦେଖୁନାହିଁ।
ତସ୍ଯାଦର୍ଶନତପ୍ତଂ ମାଂ ସାନୁଜଂ ଵନମାସ୍ଥିତମ୍। ଯାଜ୍ଞସେନ୍ଯାଃ ପରାମର୍ଶଃ ସ ଚ ଵୀର ଦହତ୍ଯୁତ
ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନ ମିଳିବାରେ ମୁଁ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଛି; ଯାଜ୍ଞସେନୀଙ୍କ ଦୁଃଖର ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ, ବୀର, ମୋତେ ପୋଡ଼ୁଛି।
ନକୁଲାତ୍ପୂର୍ଵଜଂ ପାର୍ଥଂ ନ ପଶ୍ଯାମ୍ଯମିତୌଜସମ୍। ଅଜେଯମୁଗ୍ରଧନ୍ଵାନଂ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ନକୁଳଠାରୁ ବଡ଼ ପାର୍ଥ, ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଜୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ; ଏହିଥିରେ, ବୃକୋଦର, ମୋତେ ଦୁଃଖ ହେଉଛି।
ତୀର୍ଥାନି ଚୈଵ ରମ୍ଯାଣି ଵନାନି ଚ ସରାଂସି ଚ। ଚରାମି ସହ ଯୁଷ୍ମାଭିସ୍ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନକାଙ୍କ୍ଷଯା
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଗଲ, ସରୋବର—ମୁଁ ତୁମମାନେ ସହିତ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଘୁଞ୍ଚୁଛି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ।
ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଣ୍ଯହଂ ଵୀରଂ ସତ୍ଯସନ୍ଧଂ ଧନଂଜଯମ୍। ଯନ୍ନ ପଶ୍ଯାମି ବୀଭତ୍ସୁଂ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ହେଲା ମୁଁ ସତ୍ୟବାନ୍ ଧନଞ୍ଜୟ, ଭୟଙ୍କର ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ; ଏହିଥିରେ, ବୃକୋଦର, ମୋତେ ଦୁଃଖ ହେଉଛି।
ତଂ ଵୈ ଶ୍ଯାମଂ ଗୁଡାକେଶଂ ସିଂହଵିକ୍ରାନ୍ତଗାମିନମ୍। ନ ପଶ୍ଯାମି ମହାବାହୁଂ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ମୁଁ ସେଇ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମନୟନ, ସିଂହ ପଦଚାଳି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖୁନି; ଏହିଥିରେ, ଭୀମ, ମୋ ମନ ଦୁଃଖରେ ପିଡ଼ିତ ହେଉଛି।
କୃତାସ୍ତ୍ରଂ ନିପୁଣଂ ଯୁଦ୍ଦେଽଵ୍ରତିମାନଂ ଧନୁଷ୍ମତାମ୍। ନ ପଶ୍ଯାମି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ଯେ ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଅପରିମିତ, ସେଇ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନି; ଏହିଥିରେ, ଭୀମ, ମୋ ମନ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଛି।
ଚରନ୍ତମରିସଙ୍ଘେଷୁ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ କାଲମିଵାନଘ। ପ୍ରଭିନ୍ନମିଵ ମାତଙ୍ଗଂ ସିଂହସ୍କନ୍ଧଂ ଧନଂଜଯମ୍
ଯେ ଧନଞ୍ଜୟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଛନ୍ତି, କ୍ରୋଧରେ କାଳ ପରି, ସିଂହ ପରି ମଜବୁତ କନ୍ଧ, ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁନି।
ଯଃ ସ ଶକ୍ରାଦନଵରୋ ଵୀର୍ଯେଣ ଚ ବଲେନ ଚ। ଯମଯୋଃ ପୂର୍ଵଜଃ ପାର୍ଥଃ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵୋଽମିତଵିକ୍ରମଃ
ଯେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ବଳ ଓ ପ୍ରତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ, ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଚଳାଉଛନ୍ତି, ଅପାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ—
ନାରାଯଣସମୋ ଯୁଦ୍ଧେ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ। ତଂ ମମାପଶ୍ଯତୋ ଭୀମ ନ ଶାନ୍ତିର୍ହୃଦଯସ୍ଯ ଵୈ
ଯୁଦ୍ଧରେ ନାରାୟଣ ସମ, ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ନିଶ୍ଚୟରେ ଦୃଢ଼—ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁନି, ଭୀମ, ଏହିଥିରେ ମୋ ହୃଦୟ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହିଁ।
ଦୁଃଖେନ ମହତାଽଽଵିଷ୍ଟଶ୍ଚିନ୍ତଯାମି ଦିଵାନିଶମ୍। ଅଜେଯମୁଗ୍ରଧନ୍ଵାନଂ ତେନ ତପ୍ଯେ ଵୃକୋଦର
ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଦିନ ରାତି ଭାବୁଛି, ଯେ ଅଜୟ, ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ବାନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏହିଥିରେ, ଭୀମ, ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଛି।
ସତତଂ ଯଃ କ୍ଷମାଶୀଲଃ କ୍ଷିପ୍ଯମାଣୋଽପ୍ଯଣୀଯସା। ଋଜୁମାର୍ଗପ୍ରପନ୍ନସ୍ଯ ଶର୍ମଦାତା ଭଯସ୍ଯ ଚ
ଯେ ସଦା କ୍ଷମାଶୀଳ, ସାନା ଅପମାନ ମଧ୍ୟ ହେଲେ ମାନିନେଇ, ସରଳ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଓ ନିରାପତ୍ତା ଦେଇଥାନ୍ତି—
ସ ତୁ ଜିହ୍ମପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ଯ ମାଯଯାଽଭିଜିଘାଂସତଃ। ଅପି ଵଜ୍ରଧରସ୍ଯାପି ଭଵେତ୍କାଲଵିଷୋପମଃ
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି କୌଟିଳ୍ୟ ଓ ଚତୁରତା ସହିତ କିଏ ଦୁଷ୍ଟତା କରେ, ସେଠି ସେ କାଳର ବିଷ ପରି ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
ଶତ୍ରୋରପି ପ୍ରପନ୍ନସ୍ଯ ସୋଽନୃଶଂସଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଦାତାଽଭଯସ୍ ବୀଭତ୍ସୁରମିତାତ୍ମା ମହାହଲଃ
ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ଶରଣ ନେଲେ, ସେ ଦୟାଳୁ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ବୀଭତ୍ସୁ, ଅପାର ଆତ୍ମା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧାରୀ, ସେ ନିରାପତ୍ତା ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵେଷାମାଶ୍ରଯୋଽସ୍ମାକଂ ରଣେଽରୀଣାଂ ପ୍ରମର୍ଦିତା। ଆହର୍ତା ସର୍ଵରତ୍ନାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ନଃ ସୁଖାଵହଃ
ସେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଆଣନ୍ତି, ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ରତ୍ନାନି ଯସ୍ଯ ଵୀର୍ଯେଣ ଦିଵ୍ଯାନ୍ଯାସତ୍ପୁରା ମମ। ବହୂନି ବହୁଜାତୀନି ଯାନି ପ୍ରାପ୍ତଃ ସୁଯୋଧନଃ
ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପରେ, ସୁୟୋଧନ ପୂର୍ବେ ମୋ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ଦଳିଥିଲେ।
ଯସ୍ଯ ବାହୁବଲାଦ୍ଵୀର ସଭା ଚାସୀତ୍ପୁରା ମମ। ସର୍ଵରତ୍ନମଯୀ ଖ୍ଯାତା ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ପାଣ୍ଡଵ
ତାଙ୍କର ବାହୁବଳରେ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ପୂର୍ବେ ମୋର ସଭା ତିନି ଲୋକରେ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା।
ଵାସୁଦେଵସମଂ ଵୀର୍ଯେ କାର୍ତଵୀର୍ଯସମଂ ଯୁଧି। ଅଜେଯମମିତଂ ଯୁଦ୍ଧେ ତଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଫଲ୍ଗୁନମ୍
ବଳରେ ବାସୁଦେବ ସମ, ଯୁଦ୍ଧରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ସମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଓ ଅପାର—ମୁଁ ସେଉଁଠି ଫଳ୍ଗୁନଙ୍କୁ ଦେଖୁନି।
ସଂକର୍ଷଣଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ତ୍ଵାଂ ଚ ଭୀମାପରାଜିତମ୍। ଅନୁଯାତଃ ସ୍ଵଵୀର୍ଯେଣ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ଶତ୍ରୁହା
ମହାବଳୀ ସଂକର୍ଷଣ, ତୁମେ ଭୀମ ଅଜୟ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ବାସୁଦେବ—ସମସ୍ତେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସାଥି ହୋଇଛନ୍ତି।