ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ବୃହଦ୍ଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ମହୀପତିଃ। ସତ୍ରଂ ତେନେ ମହାଭାଗୋ ରୈଭ୍ଯଯାଜ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ଏହି ସମୟରେ, ବୃହଦ୍ଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା, ରୈଭ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଭାବରେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ତେନ ରୈଭ୍ଯସ୍ଯ ଵୈ ପୁତ୍ରାଵର୍ଵାଵସୁପରାସୂ। ଵୃତୌ ସହାଯୌ ସତ୍ରାର୍ଥଂ ବୃହଦ୍ଦ୍ଯୁମ୍ନେନ ଧୀମତା
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ, ରୈଭ୍ୟଙ୍କର ପୁଅ ଅର୍ବାବସୁ ଓ ପରାବସୁ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ କ୍ଷମାଶୀଳ, ବୃହଦ୍ଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର ତୌ ସମନୁଜ୍ଞାତୌ ପିତ୍ରା କୌନ୍ତେଯ ଜଗ୍ମତୁଃ। ଆଶ୍ରମେ ତ୍ଵଭଵଦ୍ରୈଭ୍ଯୋ ଭାର୍ଯା ଚୈଵ ପରାଵସୋଃ
ସେଠାରେ, ପିତାଙ୍କର ଅନୁମତିରେ, ଦୁଇ ପୁଅ ଯଜ୍ଞକୁ ଗଲେ, ହେ କୁନ୍ତୀନନ୍ଦନ; ଏହି ସମୟରେ, ରୈଭ୍ୟଙ୍କ ଜନା ଓ ପରାବସୁଙ୍କ ଜନା ଆଶ୍ରମରେ ରହିଲେ।
ଅଥାଵଲୋକକୋଽଗଚ୍ଛଦ୍ଗୃହାନକଃ ପରାଵସୁଃ। କୃଷ୍ଣାଜିନେନ ସଂଵୀତଂ ଦଦର୍ଶ ପିତରଂ ଵନେ
ତାପରେ, ପରାବସୁ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଇ, ଜଙ୍ଗଲରେ କଳା କୃଷ୍ଣା ଚମରା ପିନ୍ଧିଥିବା ନିଜ ପିତାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଜଘନ୍ଯରାତ୍ରେ ନିଦ୍ରାନ୍ଧଃ ସାଵଶେଷେ ତମସ୍ଯାପି। ଚରନ୍ତଂ ଗହନେଽରଣ୍ଯେ ମେନେ ସ ପିତରଂ ମୃଗମ୍
ରାତିର ସବୁଠୁ ଅନ୍ଧାର ଭାଗରେ, ଘୁମ ଓ ଅନ୍ଧାରରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରେ ଚାଲିଥିବା ନିଜ ପିତାକୁ ଏକ ମୃଗ ଭାବି ଦେଖିଲେ।
ମୃଗଂ ତୁ ମନ୍ଯମାନେନ ପିତା ଵୈ ତେନ ହିଂସିତଃ। ଅକାମଯାନେନ ତଦା ଶରୀରତ୍ରାଣମିଚ୍ଛତା
ମୃଗ ଭାବି, ପରାବସୁ ନିଜ ପିତାକୁ ଅନିଚ୍ଛାରେ ଆଘାତ କଲେ, ନିଜ ଶରୀରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ।
ତସ୍ଯ ସ ପ୍ରେତକାର୍ଯାଣି କୃତ୍ଵା ସର୍ଵାଣି ଭାରତ। ପୁନରାଗମ୍ଯ ତତ୍ସତ୍ରମବ୍ରଵୀଦ୍ଧାତରଂ ଵଚଃ
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାମ କରି, ହେ ଭାରତ, ପରାବସୁ ପୁନି ଯଜ୍ଞକୁ ଫେରି, ପିତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଇଦଂ କର୍ମ ନ ଶକ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ଵୋଢୁମେକଃ କଥଂଚନ। ମଯା ଚ ହିଂସିତସ୍ତାତୋ ମନ୍ଯମାନେନ ଵୈ ମୃଗମ୍
ଏହି କାମ ତୁମେ ଏକା ଭାବରେ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ପିତା, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୃଗ ଭାବି ଅନିଚ୍ଛାରେ ଆଘାତ କରିଛି।
ସୋଽସ୍ମଦର୍ଥେ ଵ୍ରତଂ ତାତ ଚର ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଘାତିନାମ୍। ସମର୍ଥୋ ହ୍ଯହମେକାକୀ କର୍ମ କର୍ତୁମିଦଂ ମୁନେ
ତେଣୁ, ଆମ ପାଇଁ, ପିତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ପାଇଁ ଉପବାସ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର; ଏହି କାମ ମୁଁ ଏକା ଭାବରେ କରିପାରିବି, ମୁନି।
କରୋତୁ ଵୈ ଭଵାନ୍ସତ୍ରଂ ବୃହଦ୍ଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଚରିଷ୍ଯେଽହଂ ତ୍ଵଦର୍ଥଂ ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ତୁମେ ବୃହଦ୍ଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ଯଜ୍ଞ କର; ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ନିୟମ ରେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବି।
ସ ତସ୍ଯବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଯାଃ ପାରଂ ଗତ୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଅର୍ଵାଵସୁସ୍ତଦା ସତ୍ରମାଜଗାମ ପୁନର୍ମୁନିଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରି, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଅର୍ବାବସୁ ପୁନି ମୁନି ଭାବରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଫେରିଲେ।
ତତଃ ପରାଵସୁର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭ୍ରାତରଂ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍। ବୃହଦ୍ଦ୍ଯୁମ୍ନମୁଵାଚେଦଂ ଵଚନଂ ହର୍ଷଗଦ୍ଗଦମ୍
ତାପରେ, ନିଜ ଭାଇକୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ପରାବସୁ ଖୁସିରେ ଭରି ଥିବା ଭାବରେ ବୃହଦ୍ଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଏଷ ତେ ବ୍ରହ୍ମହା ଯଜ୍ଞଂ ମା ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପ୍ରଵିଶେଦିତି। ବ୍ରହ୍ମହା ପ୍ରେକ୍ଷିତେନାପି ପୀଡଯେତ୍ତ୍ଵାମସଂଶଯମ୍
ଏହି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ; ତାକୁ ତୁମ ଯଜ୍ଞ ଦେଖିବାକୁ ଦିଅନି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇପାରିବ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ତଦା ରାଜା ପ୍ରେଷ୍ଯାନାହ ସ ଵିଟ୍ପତେ। ପ୍ରେଷ୍ଯୈରୁତ୍ସାର୍ଯମାଣସ୍ତୁ ରାଜନ୍ନର୍ଵାଵସୁସ୍ତଦା। ନ ମଯା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯେଯଂ କୃତେତ୍ଯାହ ପୁନଃପୁନଃ
ଏହା ଶୁଣି, ରାଜା ସତ୍ରେ ନିଜ ଦାସମାନେକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ; ଦାସମାନେ ଅର୍ବାବସୁକୁ ହଟାଇବାବେଳେ, ସେ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ, 'ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିନାହିଁ।'
ଉଚ୍ଯମାନୋଽସକୃତ୍ପ୍ରେଷ୍ଯୈର୍ବ୍ରହ୍ମହା ଇତି ଭାରତ। ନୈଵସ୍ମ ପ୍ରତିଜାନାମି ବ୍ର୍ହମହତ୍ଯାଂ ସ୍ଵଯଂକୃତାମ୍। ମମ ଭ୍ରାତ୍ରା କୃତମିଦଂ ମଯା ସ ପରିମୋକ୍ଷିତଃ
ଏହି ପରି, ମୋତେ ବାରମ୍ବାର ଦାସମାନେ 'ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ' ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ, ହେ ଭାରତ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ନିଜେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଛି ବୋଲି କେବେ ମାନିନାହିଁ। ଏହା ମୋ ଭାଇ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁକୁ ମୁଁ ଏବେ ମୁକ୍ତ କରିଦେଇଛି।
ସ ତଥା ପ୍ରଵଦନ୍କ୍ରୋଧାତ୍ତୈଶ୍ଚ ପ୍ରେଷ୍ଯୈଃ ପ୍ରଭାଷିତଃ। ତୂଷ୍ଣୀଂ ଜଗାମ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିର୍ଵନମେଵ ମହାତପାଃ
ଏଭଳି କ୍ରୋଧରେ ଦାସମାନେ କହିବା ପରେ, ମହାତପା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଚୁପ୍ଚାପ ହେଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଉଗ୍ରଂ ତପଃ ସମାସ୍ଥାଯ ଦିଵାକରମଥାଶ୍ରିତଃ। ରହସ୍ଯଵେଦଂ କୃତଵାନ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ତିନି ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ ବିଦ୍ୟା ଅଧିଗମ କଲେ।
ମୂର୍ତିମାଂସ୍ତଂ ଦଦର୍ଶାଥ ସ୍ଵଯମଗ୍ରଭୁଗଵ୍ଯଯଃ
ତାପରେ, ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ହୋମ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଦେବତା ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଦେଲେ।
ପ୍ରୀତାସ୍ତସ୍ଯାଭଵନ୍ଦେଵାଃ କର୍ମଣାଽର୍ଵାଵସୋର୍ନୃପ। ତଂ ତେ ପ୍ରଵରଯାମାସୁର୍ନିରାସୁଶ୍ଚ ପରାଵସୁମ୍
ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ରାଜା, ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଏବଂ ପରାବସୁଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ଦେଲେ।
ତତୋ ଦେଵା ଵରଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୁରଗ୍ନିପୁରୋଗମାଃ
ତାପରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
ସ ଚାପି ଵରଯାମାସ ପିତୁରୁତ୍ଥାନମାତ୍ମନଃ। ଅନାଗସ୍ତ୍ଵଂ ତତୋ ଭ୍ରାତୁଃ ପିତୁଶ୍ଚାସ୍ମରଣଂ ଵଧେ
ସେ ତାଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ନିଜର ପୁନର୍ଜୀବନ, ଭାଇ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟାର ଫଳରୁ ମୁକ୍ତି, ଏବଂ ହତ୍ୟାର ସ୍ମୃତି ମିଟିଯିବା ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ।
ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ଚୋତ୍ଥାନଂ ଯଵକ୍ରୀତସ୍ଯ ଚୋଭଯୋଃ। ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଚାପି ଵେଦସ୍ଯ ସୌରସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ସେ ଭରଦ୍ୱାଜ ଏବଂ ଯବକ୍ରୀତଙ୍କ ପୁନର୍ଜୀବନ, ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟବେଦର ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ଦେଵାଃ ପ୍ରୋଚୁଶ୍ଚାପି ଵରାନ୍ଦଦୁଃ। ତତଃ ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵୁସ୍ତେ ସର୍ଵ ଏଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଦେବତାମାନେ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ସେଠି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ଯଵକ୍ରୀତୋ ଦେଵାନଗ୍ନିପୁରୋଗମାନ୍। ସମଧୀତଂ ମଯା ବ୍ରହ୍ମ ଵ୍ରତାନି ଚରିତାନି ଚ
ତାପରେ ଯବକ୍ରୀତ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତି କହିଲେ: 'ମୁଁ ବେଦ ପଢିଛି ଏବଂ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଛି।'
କଥଂ ଚ ରୈଭ୍ଯଃ ଶକ୍ତୋ ମାମଦୀଯାନଂ ତପସ୍ଵିନମ୍। ତଥାଯୁକ୍ତେନ ଵିଧିନା ନିହନ୍ତୁମମରୋତ୍ତମାଃ
'ରୈଭ୍ୟ କିପରି ମୋତେ, ଏକ ତପସ୍ବୀକୁ, ଏପରି ଅନୁଚିତ ଉପାୟରେ ହତ୍ୟା କରିପାରିଲେ, ହେ ଅମରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ?'
ମୈଵଂ କୃଥା ଯଵକ୍ରୀତ ଯଥା ଵଦସି ଵୈ ମୁନେ। ଋତେ ଗୁରୁମଧୀତା ହି ସ୍ଵଯଂ ଵେଦାସ୍ତ୍ଵଯା ପୁରା
'ଯବକ୍ରୀତ, ତୁମେ ଯେପରି କହୁଛ, ଏପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମୁନି। ତୁମେ ଗୁରୁ ବିନା ବେଦ ପଢିଥିଲେ।'
ଅନନ ତୁ ଗୁରୂନଦୁଃଖାତ୍ତୋଷଯିତ୍ଵାଽଽତ୍ମକ୍ରମଣା। କାଲେନ ମହତା କ୍ଲେଶାଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଧିଗତମୁତ୍ତମମ୍
'ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରିନାହିଁ, ସେମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିନାହିଁ, ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଏବଂ ବହୁ ଦୁଃଖରେ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଦ୍ୟା ଅଧିଗମ କରିଥିଲେ।'
ଯଵକ୍ରୀତମଥୋକ୍ତ୍ଵୈଵଂ ଦେଵାଃ ସାଗ୍ନିପୁରୋଗମାଃ। ସଂଜୀଵଯିତ୍ଵା ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପୁନର୍ଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ଏପରି କଥା କହି, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ଦେଲେ ଏବଂ ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତୋ ଵୈ ସ ଯଵକ୍ରୀତୋ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଚଚାର ହ। ଅଷ୍ଟାଦଶ ଚ ଵର୍ଷାଣି ତ୍ରିଂଶତଂ ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ତାପରେ ଯବକ୍ରୀତ ଅଠାର ଏବଂ ତିରିଶ ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ଆସ୍ରମସ୍ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯୋଽଯଂ ସଦାପୁଷ୍ପଫଲଦ୍ରୁମଃ। ଅତ୍ରୋଷ୍ଯ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରଭୋକ୍ଷ୍ଯସେ
ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପବିତ୍ର ଥିଲା, ସଦା ଫୁଲ ଏବଂ ଫଳ ଲଗା ଗଛ ରହିଥିଲା; ଏଠାରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ, ତୁମେ ରହିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା।