ଦିଦୃକ୍ଷୁରସ୍ମି ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ବନ୍ଦିନଂ ରାଜସଂସଦି। ନିଵେଦଯସ୍ଵ ମାଂ ଦ୍ଵାଃସ୍ଥ ରାଜ୍ଞେ ପୁଷ୍କରମାଲିନେ
ମୁଁ ରାଜସଭାରେ ବନ୍ଦିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି। ଦ୍ୱାରପାଳ, ମୋତେ ନୀଳ ପଦ୍ମମାଳାଧାରୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଦିଅ।
ଦ୍ରଷ୍ଟାସ୍ଯଦ୍ଯ ଵଦତୋଽସ୍ମାନ୍ଦ୍ଵାରପାଲ ମନୀଷିଭିଃ। ସହ ଵାଦେ ଵିଵୃଦ୍ଧେ ତୁ ଵନ୍ଦିନଂ ଚାପି ନିର୍ଜିତମ୍
ଦ୍ୱାରପାଳ, ଆଜି ତୁମେ ଦେଖିବା, ଆମେ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ସହ ବିବାଦ କରୁଛୁ, ଏବଂ ବିବାଦରେ ବନ୍ଦି ପରାଜିତ ହେବେ।
ପଶ୍ଯନ୍ତୁ ଵିପ୍ରାଃ ପରିପୂର୍ଣଵିଦ୍ଯାଃ ସହୈଵ ରାଜ୍ଞା ସପୁରୋଧମୁଖ୍ଯାଃ। ଉତାହୋ ଵାଽପ୍ଯୁଚ୍ଚତାଂ ନୀଚତାଂ ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂଭୂତେଷ୍ଵେଵ ସର୍ଵେଷ୍ଵଥାଦ୍ଯ
ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରାଜା ଓ ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତମାନେ ସମେତ ଆଜି ଦେଖନ୍ତୁ, ଏହି ସଭାରେ ମୁଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବି କି ଅପମାନିତ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତେ ନିରବ ରହିବେ।
କଥଂ ଯଜ୍ଞଂ ଦଶଵର୍ଷୋ ଵିଶେସ୍ତ୍ଵଂ ଵିନୀତାନାଂ ଵିଦୁଷାଂ ସଂପ୍ରଵେଶମ୍। ଉପାଯତଃ ପ୍ରଯତିଷ୍ଯେ ତଵାହଂ ପ୍ରଵେଶନେ କୁରୁ ଯତ୍ନଂ ଯଥାଵତ୍
ତୁମେ କେମିତି, ଦଶ ବର୍ଷର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିଷ୍ଟ ଓ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ? ମୁଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଉପାୟରେ ତୁମ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥିକ ଚେଷ୍ଟା କର।
ଏଷ ରାଜା ସଂଶ୍ରଵଣେ ସ୍ଥିତସ୍ତେ ସ୍ତୁହ୍ଯେନଂ ତ୍ଵଂ ଵଚସା ସଂସ୍କୃତେନ। ସ ଚାନୁଜ୍ଞାଂ ଦାସ୍ଯତି ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଵେଶନେ ଯଚ୍ଚ କିଂଚିତ୍ତଵେଷ୍ଟମ୍
ରାଜା ଏଠାରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଦଣ୍ଡାଇଛନ୍ତି। ସୁସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର। ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ତୁମକୁ ପ୍ରବେଶ ଅନୁମତି ଦେବେ ଏବଂ ଯାହା ଆଉ ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଦେବେ।
ଭୋଭୋ ରାଜଞ୍ଜନକାନାଂ ଵରିଷ୍ଠ ତ୍ଵଂ ଵୈ ସମ୍ରାଟ୍ ତ୍ଵଯି ସର୍ଵଂ ସମୃଦ୍ଧମ୍। ତ୍ଵଂ ଵା କର୍ତା କର୍ମଣାଂ ଯଜ୍ଞିଯାନାଂ ଯଯାତିରେକୋ ନୃପତିର୍ଵା ପୁରସ୍ତାତ୍
ହେ ରାଜା, ସମସ୍ତ ଜନକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେଉଁଠି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ତୁମେ ସମ୍ରାଟ୍, ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ତୁମେ ନିଜରେ ଅଛି। ତୁମେ ବଡ଼ ்ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ପୂର୍ବର ଯୟାତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଵିଦ୍ଵାନ୍ଵନ୍ଦୀ ଵାଦଵିଦୋ ନିଗୃହ୍ଯ ଵାଦେ ଭଗ୍ନାନପ୍ରତିଶଙ୍କମାନଃ। ତ୍ଵଯାଽଭିସୃଷ୍ଟୈଃ ପୁରୁଷୈରାପ୍ତକୃଦ୍ଭି- ର୍ଜଲେ ସର୍ଵାନ୍ମଜ୍ଜଯତୀତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ପଣ୍ଡିତ ବନ୍ଦି ବିବାଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଦମନ କରନ୍ତି। ଶୁଣିଛୁ, ତୁମେ ପଠାଇଥିବା ଦକ୍ଷ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟମାନେଠାରୁ ପାଣିରେ ପଥର ପଡ଼ିବା ପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡୁବାଇଦିଅନ୍ତି।
ସୋଽହଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ସକାଶେ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯ ଵୈ କଥଯିତୁମାଗତୋସ୍ମି। କ୍ଵାସୌ ଵନଦୀ ଯାଵଦେନଂ ସମେତ୍ଯ ନକ୍ଷତ୍ରାଣୀଵ ସଵିତା ନାଶଯାମି
ଏହି କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଣି, ମୁଁ ଆଜି ଏଠାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଆସିଛି। ସେଇ ବନ୍ଦି କେଉଁଠି? ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମିଶି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ତାରାମାନେଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରେ, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ହରାଇଦେବି।
ଆଶଂସସେ ଵନ୍ଦିନଂ ଵୈ ଵିଜେତୁ- ମଵିଜ୍ଞାଯ ତ୍ଵଂ ଵାକ୍ଯବଲଂ ପରସ୍ଯ। ଵିଜ୍ଞାତଵୀର୍ଯୈଃ ଶକ୍ଯମେଵଂ ପ୍ରଵକ୍ତୁଂ ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚାସୌ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଵାଦଶୀଲୈଃ
ତୁମେ ବନ୍ଦିଙ୍କୁ ହରାଇବା ଆଶା କରୁଛ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କଥାର ଶକ୍ତି ଜାଣିନାହ। ଯିଏ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଜାଣେ, ସେମାନେ ଏମିତି କହିପାରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିବାଦକୁଶଳ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।
ଆଶଂସମାନା ଵନ୍ଦିନଂ ଵୈ ବିଜେତୁ- ମଵିଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ବଲଂ ଵନ୍ଦିନୋଽସ୍ଯ। ସମାଗତା ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତେନ ପୂର୍ଵଂ ନ ଶୋଭନ୍ତେ ଭାସ୍କରେଣେଵ ତାରାଃ
ଯେମାନେ ବନ୍ଦିଙ୍କୁ ହରାଇବା ଆଶା କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ନ ଜାଣି, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ମିଶି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ମୁଖରେ ତାରାମାନେ ଯେପରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ହେଲେ।
ଆଶାନୁବନ୍ଧୋ ହି ତଵାତ୍ର ଯତ୍ନଃ ସ ଵନ୍ଦିମାସାଦ୍ଯତଥା ଵିନଶ୍ଯତି। ଵିଜ୍ଞାନଵନ୍ତୋ ନିକୃତାସ୍ତୁ ତାତ କଥଂ ସଦସ୍ତର୍ତୁମିଦଂ ସମର୍ଥଃ
ତୁମର ଏହି ଚେଷ୍ଟା ଆଶା ଉପରେ ଭିତି କରିଛି, କିନ୍ତୁ ବନ୍ଦିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ତେବେ ତୁମେ କିପରି ଏହି ସଭାରେ ସଫଳ ହେବୁ?
ଵିଵାଦିତୋଽସୌ ନ ହି ମାଦୃଶୈର୍ହି ସିଂହୀକୃତସ୍ତେନ ଵଦନ୍ଯଭୀତଃ। ସମେତ୍ଯ ମାଂ ନିହତଃ ଶେଷ୍ଯତେଽଦ୍ଯ ମାର୍ଗେ ଭଗ୍ନଂ ଶକଟମିଵାବଲାକ୍ଷମ୍
ସେ କେବେ ମୋ ପରି କାହାରି ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି, ନାହିଁ ଅନ୍ୟ କଥକଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆଜି ମୋ ସହିତ ମିଶି, ସେ ହାରିଯିବେ, ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ବଢ଼ିଆ ଗାଢ଼ିକୁ ରାସ୍ତାରେ ଭାଙ୍ଗି ରହିଯାଏ।
ଷଣ୍ନାଭେର୍ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷସ୍ଯ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିପର୍ଵଣଃ। ଯସ୍ତ୍ରିଷଷ୍ଟିଶତାରସ୍ଯ ଵେଦାର୍ଥଂ ସ ପରଃ କଵିଃ
ଯେଉଁଜଣେ ଷଟ୍ ତଳ, ଦ୍ୱାଦଶ ଚକ୍ର, ଚବିଶଟି ଖଣ୍ଡ ଥିବା ବେଦର ଅର୍ଥକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନୀ।
ଚତୁର୍ଵିଂଶତିପର୍ଵ ତ୍ଵାଂ ଷଣଅନାଭି ଦ୍ଵାଦଶପ୍ରଧି। ତତ୍ରିଷଷ୍ଟିଶତାରଂ ଵୈ ଚକ୍ରଂ ପାତୁ ସଦାଗତି
ଚବିଶଟି ଖଣ୍ଡ, ଷଟ୍ ତଳ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଚକ୍ର ଥିବା ଚକ୍ରଟି ସଦା ତୁମର ପଥକୁ ରକ୍ଷା କରୁ।
ବଡବେ ଇଵ ସଂଯୁକ୍ତେ ଶ୍ଯେନପାତେ ଦିଵୌକସାମ୍। କସ୍ତଯୋର୍ଗର୍ଭମାଧତ୍ତେ ଗର୍ଭଂ ସୁଷୁଵତୁଶ୍ଚ କମ୍
ଦୁଇଟି ଘୋଡା ଏକସাথে ଯୋଡାଯାଇଥିବା, କିମ୍ବା ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୟେନ ପକ୍ଷୀର ଉଡା—ଏହି ଦୁଇଠାରେ କେଉଁଠି ଗର୍ଭ ରଖାଯାଏ, ଏବଂ କେଉଁଠି ଗର୍ଭ ଜନ୍ମ ନେଇଛି?
ମା ସ୍ମ ଭୂଃ ସ୍ଵଗୃହେ ରାଜଞ୍ଶାତ୍ରଵାଣାମପି ଧ୍ରୁଵମ୍। ଵାତସାରଥିରାଧତ୍ତେ ଗର୍ଭଂ ସୁଷୁଵତୁଶ୍ଚ ତମ୍
ରାଜା, ତୁମେ ନିଜ ଘରେ ରୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବାୟୁ ଚାଳିତ ରଥୀ ଗର୍ଭ ରଖେ ଏବଂ ଗର୍ଭ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ।
କିଂସ୍ଵିତ୍ସ୍ତୁପ୍ତଂ ନ ନିମିଷତି କିଂସ୍ଵିଜ୍ଜାତଂ ନ ଚୋପତି। କସ୍ଯଖିଦ୍ଧୃଦଯଂ ନାସ୍ତି କିଂସ୍ଵିଦ୍ଵେଗେନ ଵର୍ଧତେ
କଣ ଏମିତି ଯାହା ଶୁଇଲେ ମଧ୍ୟ ଚକୁ ବନ୍ଦ କରେନାହିଁ? କଣ ଜନ୍ମ ନେଇଛି କିନ୍ତୁ ଉଠେନାହିଁ? କାହାର ହୃଦୟ ଦୁଃଖରହିତ? କଣ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ?
ମତ୍ସ୍ଯଃ ସୁପ୍ତୋ ନ ନିମିଷତ୍ଯଣ୍ଡଂ ଜାତଂ ନ ଚୋପତି। ଅଶ୍ମନୋ ହୃଦଯଂ ନାସ୍ତି ନଦୀ ଵେଗେନ ଵର୍ଧତେ
ମାଛ ଶୁଇଲେ ମଧ୍ୟ ଚକୁ ବନ୍ଦ କରେନାହିଁ; ଡିଉଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି କିନ୍ତୁ ଉଠେନାହିଁ; ପଥରର ହୃଦୟ ନାହିଁ; ନଦୀ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ନ ତ୍ଵାଂ ମନ୍ଯେ ମାନୁଷଂ ଦେଵସତ୍ଵ ନ ତ୍ଵଂ ବାଲଃ ସ୍ଥଵିରଃ ସଂମତୋ ମେ। ନ ତେ ତୁଲ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଵାକ୍ପ୍ରଲାପେ ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵାରଂ ଵିତରାମ୍ଯେଷ ଵିଦ୍ଵନ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ମାନବ ଭାବେ ଭାବିନାହିଁ, ତୁମେ ଦେବତ୍ବ ଧାରଣ କରିଛ; ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ନା କିଶୋର, ନା ବୃଦ୍ଧ; ତୁମର କଥା କହିବାରେ କେହି ସମାନ ନାହିଁ; ଏହି କାରଣରୁ, ଜ୍ଞାନୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରବେଶ ଦେଉଛି।
ଅତ୍ରୋଗ୍ରସେନସମିତେଷୁ ରାଜନ୍ ସମାଗତେଷ୍ଵପ୍ରତିମେଷୁ ରାଜସୁ। ନ ମେ ଵିଵିତ୍ସାନ୍ତରମସ୍ତି ଵାଦିନାଂ ମହାଜନେ ହଂସଵିଵାଦିନାମିଵ
ରାଜା, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ଏଠାରେ ଏକସাথে ଆସିଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏଠାରେ ବିବାଦ କରିବାକୁ ଚାହେନାହିଁ, ଯେପରି ହଂସମାନେ ଗୋଟିଏ ଦଳରେ ବିବାଦ କରିନାହିଁ।
ନ ମୋକ୍ଷ୍ଯସେ ଵୈ ଵଦମାନୋ ନିମଜ୍ଜନ୍ ଜଲଂ ପ୍ରପନ୍ନଃ ସରିତାମିଵାଧନଃ। ହୁତାଶନସ୍ଯେଵ ସମିଦ୍ଧତେଜସଃ ସ୍ଥିରୋ ଭଵସ୍ଵେହ ମମାଦ୍ଯ ଵନ୍ଦିନ୍
ତୁମେ ବିବାଦ କରି ମୁକ୍ତି ମିଳିବେନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳରେ ପଡିଥିବା ଦରିଦ୍ର ଡୁବିଯାଏ; ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱାଳା ଦେଇ ଦେଖାଯାଏ, ତେଣୁ ଆଜି ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ଼ ରୁହ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଶଯାନଂ ପ୍ରତି ମା ପ୍ରବୋଧ ଆଶୀଵିଷଂ ସୃକ୍ଵିଣୀ ସଂଲିହାନମ୍। ପଦା ହତସ୍ଯେହ ଶିରୋଭିହତ୍ଯ ନାଦଷ୍ଟୋ ଵୈ ମୋକ୍ଷ୍ଯସେ ତନ୍ନିବୋଧ
ଶୁଇଥିବା ବାଘକୁ ଜାଗାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଝାଳ ଦେଇଥିବା ସାପକୁ ଛୁଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପା ଦେଇ କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ଘାତ କରିଲେ, ଦଂଶ ଠାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବେନାହିଁ—ଏହା ଜାଣ।
ଯୋ ଵୈ ଦର୍ପାତ୍ସଂହନନୋପପନ୍ନଃ ସୁଦୁର୍ବଲଃ ପର୍ଵତମାଵିହନ୍ତି। ତସ୍ଯୈଵ ପାଣିଃ ସନଖୋ ଵିଦୀର୍ଯତେ ନ ଚୈଵ ଶୈଲସ୍ଯ ହି ଦୃଶ୍ଯତେ ଵ୍ରଣଃ
ଯେଉଁଜଣେ ଅହଂକାରରେ ଦୁର୍ବଳ ଶକ୍ତି ନେଇ ପାହାଡ଼କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ସେ ନିଜ ହାତ ଓ ନଖକୁ ଘାୟଲ କରେ, କିନ୍ତୁ ପାହାଡ଼ରେ କୌଣସି ଘାଉ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ।
ସର୍ଵେ ରାଜ୍ଞୋ ମୈଥିଲସ୍ଯ ମୈନାକସ୍ଯେଵ ପର୍ଵତାଃ। ନିକୃଷ୍ଟଭୂତା ରାଜାନୋ ଵତ୍ସା ହ୍ଯନଡୁହୋ ଯଥା
ମୈଥିଲ ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ମେନାକ ପାହାଡ଼ ପରି ଅପରିପକ୍ୱ; ଗାଁର ଛୋଟ ଛୋଟ ଛୋଟା ପରି।
ଯଥା ମହେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରଵରଃ ସୁରାଣାଂ ନଦୀଷୁ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରଵରା ଯଥୈଵ। ତଥା ନୃପାଣାଂ ପ୍ରଵରସ୍ତ୍ଵମେକୋ ଵନ୍ଦିଂ ସମଭ୍ଯାନଯ ମତ୍ସକାଶମ୍
ଯେପରି ମହେନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ବାଣୀକୁ ମୋ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣ।
ଏଵମଷ୍ଟାଵକ୍ରଃ ସମିତୌ ହି ଗର୍ଜ- ଞ୍ଜାତକ୍ରୋଧୋ ଵନ୍ଦିନମାହ ରାଜନ୍। ଉକ୍ତେ ଵାକ୍ଯେ ଚୋତ୍ତରଂ ମେ ବ୍ରଵୀହି ଵାକ୍ଯସ୍ଯ ଚାପ୍ଯୁତ୍ତରଂ ତେ ବ୍ରଵୀମି
ଏପରି ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ସଭାରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କଲେ, ବାଣୀକୁ କହିଲେ: 'ମୋ କଥାର ଉତ୍ତର ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମର କଥାର ଉତ୍ତର ଦେଇବି।'
ଏକ ଏଵାଗ୍ନିର୍ବହୁଧା ସମିଧ୍ଯତେ ଏକଃ ସୂର୍ଯଃ ସର୍ଵମିଦଂ ଵିଭାତି। ଏକୋଽଵୀରୋ ଦେଵରାଜୋଽରିହନ୍ତା ଯମଃ ପିତୃଣାମୀଶ୍ଵରଶ୍ଚୈକ ଏଵ
ଏକ ଅଗ୍ନି ଅନେକ ଭାବରେ ଜ୍ୱାଳିଥାଏ; ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତକୁ ଆଲୋକିତ କରେ; ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରେ; ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଯମ ପିତୃମାନଙ୍କ ଅଧିପତି।
ଦ୍ଵାଵିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଚରତୋ ଵୈ ସଖାଯୌ ଦ୍ଵୌ ଦେଵର୍ଷୀ ନାରଦପର୍ଵତୌ ଚ। ଦ୍ଵାଵଶ୍ଵିନୌ ଦ୍ଵେ ରଥସ୍ଯାପି ଚକ୍ରେ ଭାର୍ଯାପତୀ ଦ୍ଵୌ ଵିହିତୌ ଵିଧାତ୍ରା
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ଦୁଇଜଣ ମିଶି ସଙ୍ଗୀ ଭାବରେ ଚଳନ୍ତି; ଦୁଇ ଦେବଋଷି—ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ; ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ; ଦୁଇ ରଥର ଚକ୍ର; ଦୁଇ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ପତି ଓ ପତ୍ନୀ।
ତ୍ରିଃ ସୂଯତେ କର୍ମଣା ଵୈ ପ୍ରଜେଯଂ ତ୍ରଯୋ ଯୁକ୍ତା ଵାଜପେଯଂ ଵହନ୍ତି। ଅଧ୍ଵର୍ଯଵସ୍ତ୍ରିସଵନାନି ତନ୍ଵତେ ତ୍ରଯୋ ଲୋକାସ୍ତ୍ରୀଣି ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ଚାହୁଃ
କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତିନିପ୍ରକାର ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ତିନି ଯୋଡା ଘୋଡା ବାଜାପେୟ ଉଠାନ୍ତି; ତିନି ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ତିନି ସୋମ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି; ତିନି ଲୋକ ଓ ତିନି ଆଲୋକ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଚତୁଷ୍ଟଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ନିକେତଂ ଚତ୍ଵାରୋ ଵର୍ଣା ଯଜ୍ଞମିମଂ ଵହନ୍ତି। ଦିଶଶ୍ଚତସ୍ରୋ ଵର୍ଣଚତୁଷ୍ଟଯଂ ଚ ଚତୁଷ୍ପଦା ଗୌରପି ଶଶ୍ଵଦୁକ୍ତା
ଚାରିଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିବାସ; ଚାରିଟି ବର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ବହନ କରନ୍ତି; ଚାରିଟି ଦିଶା ଓ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; ଗାଁ ସଦା ଚାରିଟି ପା ଥାଏ।