ତାଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵମାତ୍ମନା ପୁତ୍ରମୀଦୃଶଂ ଜନଯିଷ୍ଯସି। ଵିଧାସ୍ଯାମୋ ଵଯଂ ତତ୍ର ତଵେଷ୍ଟିଂ ପରମାଦ୍ଭୁତାମ୍
ସେହି ପାଣିରୁ ଆପଣ ନିଜେ ଏପରି ଏକ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ; ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଯଜ୍ଞ କରିବା।
ଯଥା ଶକ୍ରସମଂ ପୁତ୍ରଂ ଜନଯିଷ୍ଯସି ଵୀର୍ଯଵାନ୍। `ନ ଚ ପ୍ରାଣୈର୍ମହାରାଜ ଵିଯୋଗସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେପରି ଆପଣ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ; ଏବଂ ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବେ ନାହିଁ।
ମା ଖିଦସ୍ତ୍ଵଂ ହି ରାଜେନଦ୍ର ଦୈଵଂ ହି ବଲଵତ୍ତରମ୍'। ଗର୍ଭଧାରଣଜଂ ଵାଽପି ନ ଖେଦଂ ସମଵାପ୍ସ୍ଯସି
ହେ ରାଜା, ଆପଣ ଦୁଃଖିତ ହେବେ ନାହିଁ, କାରଣ ଭାଗ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଗର୍ଭଧାରଣ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାବେ ଆପଣ କେବେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ।
ତତୋ ଵର୍ଷଶତେ ପୂର୍ଣେ ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ମହାତ୍ମନଃ। ଵାମଂ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ସୁତଃ ସୂର୍ଯ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ଶତବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ସେଇ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ବାମ ପାଶରୁ ଏକ ପୁଅ ଉଦୟ ହେଲେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ।
ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ମହାତେଜା ନ ଚ ତଂ ମୃତ୍ଯୁରାଵିଶତ୍। ଯୁଵନାଶ୍ଵଂ ନରପତିଂ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ସେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ ବାହାରିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଯୁବନାଶ୍ୱ ରାଜା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ହେଲା।
ତତଃ ଶକ୍ରୋ ମହାତେଜାସ୍ତଂ ଦିଦୃକ୍ଷୁରୁପାଗମତ୍। ତତୋ ଦେଵା ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ତମପୃଚ୍ଛନ୍ଧାସ୍ଯତୀତି କିମ୍
ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ; ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ଶିଶୁ କିପରି ପୋଷିତ ହେବେ?'
ପ୍ରଦେଶିନୀଂ ତତୋଽସ୍ଯାସ୍ଯେ ଶକ୍ରଃ ସମଭିସଂଦଧେ। ମାମଯଂ ଧାସ୍ଯତୀତ୍ଯେଵଂ ଭାଷିତେ ଚୈଵ ଵଜ୍ରିଣା। ମାଂଧାତେତି ଚ ନାମାସ୍ଯ ଚକ୍ରୁଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ଦିଵୌକସଃ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ତର୍ଜନୀ ଶିଶୁର ମୁହଁରେ ଦେଲେ, କହିଲେ, 'ଏହିଏ ମୋତେ ଧାରଣ କରିବେ'; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥାରେ, ଦେବତାମାନେ ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ 'ମାନ୍ଧାତା' ନାମ ଦେଲେ।
ପ୍ରଦେଶିନୀଂ ଶକ୍ରଦତ୍ତାମାଖାଦ୍ଯ ସ ଶିଶୁସ୍ତଦା। ଅଵର୍ଧତ ମହାତେଜାଃ କିଷ୍କୂନ୍ରାଜଂସ୍ତ୍ର୍ଯୋଦଶ
ସେଇ ଶିଶୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ତର୍ଜନୀ ଚୁଷିଲେ, ଏବଂ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅତି ଦ୍ରୁତ ତିନିଟି କିଷ୍କିନ୍ଧା ରାଜ୍ୟର ରାଜା ହେଲେ।
ଵେଦାସ୍ତଂ ସଧନୁର୍ଵେଦା ଦିଵ୍ଯାନ୍ସ୍ତ୍ରାଣି ଚେଶ୍ଵରମ୍। ଉପତସ୍ଥୁର୍ମହାରାଜଂ ଧ୍ଯାତମାତ୍ରାଣି ସର୍ଵଶଃ
ବେଦ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ, ସେଇ ରାଜାକୁ ମାତ୍ର ଧ୍ୟାନ କରିଲେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଥିଲେ।
ଧନୁରାଜଗଵଂ ନାମ ଶରାଃ ଶୃଙ୍ଗୋଦ୍ଭଵାଶ୍ଚ ଯେ। ଅଭେଦ୍ଯଂ କଵଚଂ ଚୈଵ ସଦ୍ଯସ୍ତମୁପଶିଶ୍ରିଯୁଃ
ଆଜଗବ ନାମକ ଧନୁଷ, ଶିଙ୍ଗରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବାଣ ଏବଂ ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ତୁରନ୍ତ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ସୋଽଭିଷିକ୍ତୋ ଭଗଵତା ସ୍ଵଯଂ ଶକ୍ରେଣ ଭାରତ। ଧର୍ମେଣ ଵ୍ଯଜଯଲ୍ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ଵିଷ୍ଣୁରିଵ ଵିକ୍ରମୈଃ
ସେ ନିଜେ ଭଗବାନ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ; ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ପରି ତିନି ଲୋକକୁ ବିଜୟ କଲେ।
ତସ୍ଯାପ୍ରତିହତଂ ଚକ୍ରଂ ପ୍ରାଵର୍ତତ ମହାତ୍ମନଃ। ରତ୍ନାନି ଚୈଵ ରାଜର୍ଷିଂ ସ୍ଵଯମେଵୋପତସ୍ଥିରେ
ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅପରାଜିତ ଚକ୍ର ଘୂରିବା ଆରମ୍ଭ କଲା; ରତ୍ନମାନେ ନିଜେ ଏହି ରାଜା ଋଷିଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତସ୍ଯେଯଂ ଵସୁସଂପୂର୍ଣା ଵସୁଧା ଵସୁଧାଧିପ। ତେନେଷ୍ଟଂ ଵିଵିଧୈର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ବହୁଭିଃ ସ୍ଵାପ୍ତଦକ୍ଷିଣୈଃ
ଏହି ଧରଣୀ, ଯାହା ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଇ ଭୂପତିଙ୍କ ଅଧିନରେ ଥିଲା; ସେ ଅନେକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଚିତଚୈତ୍ଯୋ ମହାତେଜା ଧର୍ମାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଚ ପୁଷ୍କଲାନ୍। ଶକ୍ରସ୍ଯାର୍ଧାସନଂ ରାଜଁଲ୍ଲବ୍ଧଵାନମିତଦ୍ଯୁତିଃ
ସେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନେକ ଚୈତ୍ୟ ତିଆରି କଲେ ଏବଂ ବହୁତ ଧର୍ମ ଲାଭ କରି, ହେ ରାଜା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଆଧା ଆସନ ପାଇଲେ, ଅପାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।
ଏକାହ୍ନା ପୃଥିଵୀ ତେନ ଧର୍ମନିତ୍ଯେନ ଧୀମତା। ଵିଜିତା ଶାସନାଦେଵ ସରତ୍ନାକରପତ୍ତନା
ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଏକ ଦିନରେ ନିଜ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ରତ୍ନମୟ ପୁରୀ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଚୈତ୍ଯୈର୍ମହାରାଜ କ୍ରତୂନାଂ ଦକ୍ଷିଣାଵତାମ୍। ଚତୁରନ୍ତା ମହୀ ଵ୍ଯାପ୍ତା ନାସୀତ୍କିଂଚିଦନାଵୃତମ୍
ତାଙ୍କ ଚୈତ୍ୟ ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ଦାନଦ୍ୱାରା, ହେ ମହାରାଜ, ସମଗ୍ର ଚାରି ଦିଗରେ ଧରଣୀ ବ୍ୟାପିଗଲା; କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ଅଢାକା ରହିଲା ନାହିଁ।
ତେନ ପଦ୍ମସହସ୍ରାଣି ଗଵାଂ ଦଶ ମହାତ୍ମନା। ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ମହାରାଜ ଦତ୍ତାନୀତି ପ୍ରଚକ୍ଷତେ
ସେ ମହାତ୍ମା ରାଜା ଏକ ହଜାର ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଓ ଦଶଟି ଗାଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଏହିପରି କଥା କହାଯାଏ।
ତେନ ଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକ୍ଯାମନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯାଂ ମହାତ୍ମନା। ଵୃଷ୍ଟଂ ସସ୍ଯଵିଵୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ମିଷତୋ ଵଜ୍ରପାଣିନଃ
ବାରୋ ବର୍ଷ ଧରି ଅବିରଳ ଅଵୃଷ୍ଟି ହେବା ସମୟରେ, ସେ ମହାତ୍ମା ଫସଲ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବର୍ଷା ହେବାକୁ କରାଇଥିଲେ, ଏହା ଦେଖି ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତା ମନେ ରହିଥିଲେ।
ତେନ ସୋମକୁଲୋତ୍ପନ୍ନୋ ଗାନ୍ଧାରାଧିପତିର୍ମହାନ୍। ଶର୍ଜନ୍ନିଵ ମହାମେଘଃ ପ୍ରମଥ୍ଯ ନିହତଃ ଶରୈଃ
ସେଠାରୁ ସୋମ ବଂଶର ଗାନ୍ଧାର ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଯିଏ ଏକ ବଡ଼ ମେଘ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଶକ୍ତିରେ ହରି ହୋଇ ତୀରରେ ପଡ଼ି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ।
ପ୍ରଜାଶ୍ଚତୁର୍ଵିଧାସ୍ତେନ ତ୍ରାତା ରାଜନ୍କୃତାତ୍ମନା। ତେନାତ୍ମତପସା ଲୋକାସ୍ତାପିତାଶ୍ଚାତିତେଜସା
ସେ ନିଜ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ଚାରି ପ୍ରକାରର ଜନସମୂହକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ନିଜ ଅତିଶୟ ତେଜରେ ଅବଳମ୍ବନ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯୈତଦ୍ଦେଵଯଜନଂ ସ୍ଥାନମାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସଃ। ଯସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯତମେ ଦେଶେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେସ୍ଯ ମଧ୍ଯତଃ
ଏହି ହେଉଛି ଆଦିତ୍ୟ ଭଳି ତେଜସ୍ୱୀ ତାଙ୍କର ଦେବ-ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳ, ଯାହା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ତଥା ତ୍ଵମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମାନ୍ଧାତେଵ ମହୀପତିଃ। ଧର୍ମଂ କୃତ୍ଵା ମହୀଂ ରକ୍ଷ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯସି
ଏହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ରାଜାଧିରାଜ, ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ପରି ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରି ଭୂମିକୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ମାନ୍ଧାତୁଶ୍ଚରିତଂ ମହତ୍। ଜନ୍ମ ଚାଗ୍ର୍ଯଂ ମହୀପାଲ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ଏଭଳି ମାନ୍ଧାତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲା, ରାଜା, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ କୌନ୍ତେଯୋ ଲୋମଶେନ ମହର୍ଷିଣା। ପପ୍ରଚ୍ଛାନନ୍ତରଂ ଭୂଯଃ ସୋମକଂ ପ୍ରତି ଭାରତ
ଏଭଳି ଲୋମଶ ମହାର୍ଷିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପୁନି ସୋମକ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଭାରତ।
କଥଂଵୀର୍ଯଃ ସ ରାଜାଽଭୂତ୍ସୋମକୋ ଦଦତାଂଵରଃ। କର୍ମାଣ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵଂ ଚ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ସୋମକ ରାଜାଙ୍କର କେମିତି ପ୍ରଭାବ ଓ ସାହସ ଥିଲା? ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ମୁଁ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରାସୀନ୍ନୃପତିଃ ସୋମକୋ ନାମ ଧାର୍ମିକଃ। ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଶତଂ ରାଜନ୍ସଦୃଶୀନାମଭୂତ୍ତଦା
ସୋମକ ନାମକ ଏକ ଧାର୍ମିକ ରାଜା ଥିଲେ, ରାଜା; ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଏକ ଶତ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ସମାନ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର।
ସ ଵୈ ଯତ୍ନେନ ମହତା ତାସୁ ପୁତ୍ରଂ ମହୀପତିଃ। କଂଚିନ୍ନାସାଦଯାମାସ କାଲେନ ମହତା ହ୍ଯପି
ସେ ରାଜା ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅତିତ ହେଲା ମଧ୍ୟ ଏକ ଭି ସନ୍ତାନ ପାଇବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
କଦାଚିତ୍ତସ୍ ଵୃଦ୍ଧସ୍ଯ ଯତମାନସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ଜନ୍ତୁର୍ନାମ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯାଂ ସମଜାଯତ
କେବେ ଏକ ସମୟରେ, ବୟସ୍କ ହେବା ପରେ ଓ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା ପରେ, ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଭାର୍ଯ୍ୟାରୁ ଜନ୍ତୁ ନାମକ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ତଂ ଜାତଂ ମାତରଃ ସର୍ଵାଃ ପରିଵାର୍ଯ ସମାସତେ। ସତତଂ ପୃଷ୍ଠତଃ କୃତ୍ଵା କାମଭୋଗାନ୍ଵିଶାଂପତେ
ସେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା ପରେ, ସମସ୍ତ ମାଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପଛରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ଲାଡ଼ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ।
ତତଃ ପିପୀଲିକା ଜନ୍ତୁଂ କଦାଚିଦଦଶତ୍ସ୍ଫିଚି। ସ ଦଷ୍ଟୋ ହ୍ଯରୁଦଦ୍ରାଜଂସ୍ତେନ ଦୁଃଖେନ ବାଲକଃ
ଏକ ଦିନ, ଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ଏକ ପିପିଳିକା ତାଙ୍କର ନିତମ୍ଭରେ କାମି ଦେଲା; ଏହି କାମିରେ, ସେ ଶିଶୁ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦି ଉଠିଲେ।