ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ୍ମଯନ୍ନିନ୍ଦ୍ରମଭିଵୀକ୍ଷ୍ଯସ ଭାର୍ଗଵଃ। ଜଗ୍ରାହ ଵିଧିଵତ୍ସୋମମଶ୍ଵିଭ୍ଯାମୁତ୍ତମଂ ଗ୍ରହମ୍
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଭାର୍ଗବ ହସି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ବିଧିମତେ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୋମ ଅଂଶ ଦେଲେ।
ତତୋଽସ୍ମୈ ପ୍ରାହରଦ୍ଵଜ୍ରଂ ଘୋରରୂପଂ ଶଚୀପତିଃ। ତସ୍ଯ ପ୍ରହରତୋ ବାହୁଂ ସ୍ତମ୍ଭଯାମାସ ଭାର୍ଗଵଃ
ତାପରେ ଶଚୀଙ୍କ ପତି ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; କିନ୍ତୁ ଭାର୍ଗବ ତାଙ୍କ ହାତକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲେ।
ତଂ ସ୍ତମ୍ଭଯିତ୍ଵା ଚ୍ଯଵନୋ ଜୁହୁଵେ ମନ୍ତ୍ରତୋଽନଲମ୍। କୃତ୍ଯାର୍ଥୀ ସୁମହାତେଜା ଦେଵଂ ହିଂସିତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କରି, ଚ୍ୟବନ ନିଜ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଅଗ୍ନିକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ, ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।
ତତଃ କୃତ୍ଯାଽଥ ସଂଜଜ୍ଞେ ମୁନେସ୍ତସ୍ଯ ତପୋବଲାତ୍। ମଦୋ ନାମ ମହାଵୀର୍ଯୋ ବୃହତ୍କାଯୋ ମହାସୁରଃ
ତାପରେ ମୁନିଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ, କୃତ୍ୟା ନାମକ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ମଦ ନାମର, ବହୁତ ପ୍ରଭଳ ଓ ବଡ଼ ଦେହ ଥିବା ଏକ ମହା ଅସୁର।
ଶରୀରଂ ଯସ୍ ନିର୍ଦେଷ୍ଟୁମଶକ୍ଯଂ ତୁ ସୁରାସୁରୈଃ। ତସ୍ଯାସ୍ଯମଭଵଦ୍ଧୋରଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରଦଶନଂ ମହତ୍
ତାଙ୍କର ଦେହଟିଏ ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ଯାହାକୁ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେଠିରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ବଡ଼ ଭୟଜନକ ଥିଲା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଥିଲା।
ହନୁରେକା ସ୍ଥିତା ତ୍ଵସ୍ଯ ଭୂମାଵେକା ଦିଵଂ ଗତା। ଚତସ୍ରଶ୍ଚାଯତା ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଯୋଜନାନାଂ ଶତଂଶତମ୍
ତାଙ୍କର ଏକ ଜଡ଼ା ଭୂମିରେ ରହିଥିଲା, ଅନ୍ୟଟି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିଲା। ଚାରିଟି ଲମ୍ବା ଦାନ୍ତ ଏକ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ବିସ୍ତାରିତ ଥିଲା।
ଇତରେ ତସ୍ଯ ଦଶନା ବଭୂଵୁର୍ଦଶଯୋଜନାଃ। ପ୍ରାସାଦଶିଖରାକାରାଃ ଶୂଲାଗ୍ରସମଦର୍ଶନାଃ
ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଦଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଥିଲା, ପ୍ରାସାଦର ଚୂଡ଼ା ଭଳି ଆକୃତି ଥିଲା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ମୁଣ୍ଡର ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ବାହୂ ପରିଘସଂକାଶାଵାଯତାଵଯୁତଂ ସମୌ। ନେତ୍ରେ ରଵିଶଶିପ୍ରଖ୍ଯେ ଵକ୍ରଂ କାଲାଗ୍ନିସଂନିଭମ୍
ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ବାହୁ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଭଳି ଭାରି ଓ ଲମ୍ବା ଥିଲା। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଆଖି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବାଙ୍କା ଓ କାଳାଗ୍ନି ସମାନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଲେଲିହଞ୍ଜିହ୍ଵଯା ଵକ୍ରଂ ଵିଦ୍ଯୁଚ୍ଚପଲଲୋଲଯା। ଵ୍ଯାତ୍ତାନନୋ ଘୋରଦୃଷ୍ଟିର୍ଗ୍ରସନ୍ନିଵ ଜଗଦ୍ବଲାତ୍
ତାଙ୍କର ଜିଭ ହେଉଛି ବାଙ୍କା ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଚଞ୍ଚଳ, ମୁହଁ ବଡ଼ ଖୋଲା, ଦୃଷ୍ଟି ଭୟଙ୍କର। ସେ ଶକ୍ତିବଳରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଗିଲିଯିବା ପ୍ରତିତି ହେଉଥିଲେ।
ସ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ ଶତକ୍ରତୁମୁପାଦ୍ରଵତ୍। ମହତା ଘୋରରୂପେଣ ଲୋକାଞ୍ଶବ୍ଦେନ ନାଦଯତ୍
ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଓ ବଡ଼ ଗର୍ଜନରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉପ୍ରେ ଧ୍ୱନି ହେଲା।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଘୋରଵଦନଂ ମଦଂ ଦେଵଃ ଶତକ୍ରତୁଃ। ଆଯାନ୍ତଂ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ତଂ ଵ୍ଯାତ୍ତାନନମିଵାନ୍ତକମ୍
ସେଇ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁକୁ ଦେଖି, ଦେବତା ଶତକ୍ରତୁ ମଦରେ ମତ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଆସୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଖୋଲା ଥିଲା।
ଭଯାତ୍ସଂସ୍ତମ୍ଭିତଭୁଜଃ ସୃକ୍ଵିଣୀ ଲେଲିହନ୍ମୁହୁଃ। ତତୋଽଵ୍ରଵୀଦ୍ଦେଵରାଜଶ୍ଚ୍ଯଵନଂ ଭଯପୀଡିତଃ
ଭୟରେ ତାଙ୍କର ବାହୁ ଜଡ଼ିଗଲା, ତାଙ୍କର ଠୋଠ ଦେଖିବାକୁ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଚୁଷୁଥିଲେ। ଏହିପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଭୟରେ ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସୋମାର୍ହାଵଶ୍ଵିନାଵେତାଵଦ୍ଯ ପ୍ରଭୃତି ଭାର୍ଗଵ। ଭଵିଷ୍ଯତଃ ସତ୍ଯମେତଦ୍ଵଚୋ ଵିପ୍ର ପ୍ରସୀଦ ମେ
ଏହିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଭାର୍ଗବ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ସୋମ ପାନର ଅଧିକାରୀ ହେବେ। ଏହା ସତ୍ୟ କଥା, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରସାଦ ଚାହେଁ।
ନ ତେ ମିଥ୍ଯା ସମାରମ୍ଭୋ ଭଵତ୍ଵେଷ ପରୋ ଵିଧିଃ। ଜାନାମି ଚାହଂ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ନ ମିଥ୍ଯା ତ୍ଵଂ କରିଷ୍ଯସି
ତୁମର ଉଦ୍ୟମ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉନାହିଁ; ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିର୍ଣ୍ଣୟ। ମୁଁ ଜାଣେ, ମହାମୁନି, ତୁମେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କାମ କରିବେ ନାହିଁ।
ସୋମପାଵଶ୍ଵିନାଵେତୌ ଯଥା ଵାଦ୍ଯ କୃତୌ ତ୍ଵଯା। `ତଥୈଵ ମାମପି ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଶ୍ରେଯସା ଯୋକ୍ତୁମର୍ହସି
ଯେପରି ତୁମେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ସୋମ ପାନର ଅଧିକାର ଦେଲ, ଏହିପରି ମୋତେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ।
ଭୂଯ ଏଵ ତୁ ତେ ଵୀର୍ଯଂ ପ୍ରକାଶେଦିତି ଭାର୍ଗଵ। ସୁକନ୍ଯାଯାଃ ପିତୁଶ୍ଚାସ୍ଯ ଲୋକେ କୀର୍ତିଃ ପ୍ରଥେଦିତି
ଏହିପରି, ଭାର୍ଗବ, ତୁମର ପ୍ରଭାବ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସୁକନ୍ୟାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଚାଲିଯାଉ।
ଅତୋ ମଯୈତଦ୍ଵିହିତଂ ତଵ ଵୀର୍ଯପ୍ରକାଶନମ୍। ତସ୍ମାନ୍ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ମେ ଭଵତ୍ଵେଵଂ ଯଥେଚ୍ଛସି
ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ତୁମର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ତେଣୁ ମୋତେ ପ୍ରସାଦ କର, ଯେପରି ତୁମ ଇଚ୍ଛା।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ଯ ଶକ୍ରେଣ ଚ୍ଯଵନସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ସ ମନ୍ଯୁର୍ଵ୍ଯଗମଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ସୁମୋଚ ଚ ପୁରଂଦରମ୍
ଏପରି ଶକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ମହାତ୍ମା ଚ୍ୟବନ ତୁରନ୍ତ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ିଲେ ଏବଂ ପୁରନ୍ଦରକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
ମଦଂ ଚ ଵ୍ଯଭଜଦ୍ରାଜନ୍ପାନେ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଅକ୍ଷେଷୁ ମୃଗଯାଯାଂ ଚ ପୂର୍ଵସୃଷ୍ଟଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୁନି ଏହି ମଦକୁ ପୁନିପୁନି ପାନ, ନାରୀ, ଦାୟାଁ ଓ ଶିକାର ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ, ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିଲା।
ତଦା ମଦଂ ଵିନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଶକ୍ରଂ ସଂତର୍ପ୍ଯ ଚେନ୍ଦୁନା। ଅଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ ସହିତାନ୍ଦେଵାନ୍ଯାଜଯିତ୍ଵା ଚ ତଂ ନୃପମ୍
ତାପରେ, ସେ ମଦକୁ ଦୂର କରି, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ସୋମ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଓ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ଵିଖ୍ଯାପ୍ଯ ଵୀର୍ଯଂ ଲୋକେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଵଦତାଂଵରଃ। ସୁକନ୍ଯଯା ସହାରଣ୍ଯେ ଵିଜହାରାନୁକୂଲଯା
ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଭାବେ, ସେ ସୁକନ୍ୟାଙ୍କ ସହ ଅରଣ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଲେ।
ତସ୍ଯୈତଦ୍ଦ୍ଵିଜସଂଘୁଷ୍ଟଂ ସରୋ ରାଜନ୍ପ୍ରକାଶତେ। ଅତ୍ରତ୍ଵଂ ସହ ସୋଦର୍ଯୈଃ ପିତୃଡନ୍ଦେଵାଂଶ୍ଚ ତର୍ପଯ
ସେଇ ସରୋବରଟି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉଚ୍ଚାରିତ କଥାରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଠିଛି, ରାଜା, ଏଠି ତୁମେ ତୁମ ସହୋଦରମାନେ ସହିତ ପିତୃପିତାମହ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କର।
ଏତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହୀପାଲ ସିକତାକ୍ଷଂ ଚ ଭାରତ। ସୈନ୍ଧଵାରଣ୍ଯମାସାଦ୍ଯ କୁଲ୍ଯାନାଂ କୁରୁ ଦର୍ଶନମ୍
ହେ ଭୂମିର ଶାସକ, ଏହି ବାଲୁକା ଭୂମିକୁ ଦେଖି, ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଏଠାରେ ଥିବା ନାଳା ଓ ଜଳପଥଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ, ହେ କୁରୁବଂଶୀ।
ପୁଷ୍କରେଷୁ ମହାରାଜ ସର୍ଵେଷୁ ଚ ଜଲଂ ସ୍ପୃଶ। ସ୍ଥାଣୋର୍ମନ୍ତ୍ରାଣି ଚ ଜପନ୍ସିଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ଭାରତ
ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀରେ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ଷ୍ଠାଣୁଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିପାରିବେ, ହେ ଭାରତ।
ସଂଧିର୍ଦ୍ଵଯୋର୍ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରେତାଯା ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ଚ। ଅଯଂ ହି ଦୃଶ୍ଯତେ ପାର୍ଥ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନଃ। ଅତ୍ରୋପସ୍ପୃଶ ଚୈଵ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନେ
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠି ହେଉଛି ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ସଂଧିସ୍ଥଳୀ; ଏହି ସ୍ଥାନଟି ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ, ହେ ପାର୍ଥ। ଏଠି ତୁମେ ଅବସ୍ୟ ଅଚ୍ଛାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ସ୍ନାନ କର।
ଆର୍ଚୀକପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ନିଵାସୌ ଵୈ ମନୀଷିଣାମ୍। ସଦାଫଲଃ ସଦାସ୍ରୋତୋ ମରୁତାଂ ସ୍ତାନମୁତ୍ତମମ୍
ଏଠି ଅଛି ଆର୍ଚୀକ ପର୍ବତ, ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବାସ କରନ୍ତି; ଏହା ସଦା ଫଳଦାୟକ ଓ ସଦା ପ୍ରବାହମୟ, ଏହା ମରୁତମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ।
ଚୈତ୍ଯାଶ୍ଚୈତେ ବହୁଵିଧାସ୍ତ୍ରିଦଶାନାଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଏତଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସସ୍ତୀର୍ଥମୃଷଯଃ ପର୍ଯୁପାସତେ। ଵୈଖାନସପ୍ରଭୃତଯୋ ଵାଲଖିଲ୍ଯାସ୍ତଥୈଵ ଚ
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏଠି ଦେବତାମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପୂଜାସ୍ଥଳୀ ଅଛି; ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଯାହାକୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନେ, ଭଳିଭଳି ବୈଖାନସ ଓ ବାଲଖିଲ୍ୟ ଆଦି ଉପାସନା କରନ୍ତି।
ଶୃଙ୍ଗାଣି ତ୍ରୀଣି ପୁଣ୍ଯାନି ତ୍ରୀଣି ପ୍ରସର୍ଵଣାନି ଚ। ସର୍ଵାଣ୍ଯନୁପରିକ୍ରମ୍ଯ ଯଥାକାମମୁପସ୍ପୃଶ
ଏଠି ତିନିଟି ପବିତ୍ର ଶୃଙ୍ଗ ଓ ତିନିଟି ପବିତ୍ର ଝରଣା ଅଛି; ସମସ୍ତକୁ ଦେଖି ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ସ୍ନାନ କର।
ଶାନ୍ତନୁଶ୍ଚାତ୍ର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶୁନକଶ୍ଚ ନରାଧିପଃ। ନରନାରାଯଣୌ ଚୋଭୌ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ଚିରଂ ନୃପ। ସ୍ଥାନଂ ସନାତନଂ ପ୍ରାପ୍ତାଵୀଶ୍ଵରଧ୍ଯାନତତ୍ପରୌ
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏଠି ଶାନ୍ତନୁ ଓ ଶୁନକ ନାମକ ରାଜା, ଏବଂ ନର ଓ ନାରାୟଣ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ପଦ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଇହ ନିତ୍ଯାଶ୍ରଯା ଦେଵାଃ ପିତରଶ୍ଚ ମହର୍ଷିଭିଃ। ଆର୍ଚୀକପର୍ଵତେ ତେପୁସ୍ତାନ୍ଯଜସ୍ଵ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଏଠି ଦେବତାମାନେ, ପିତୃମାନେ ଓ ମହାଋଷିମାନେ ଆର୍ଚୀକ ପର୍ବତରେ ନିତ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ; ଏଠି ତୁମେ ବଳି ଦିଅ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।