ଚଷାଲଯୂପଚମସାଃ ସ୍ଥାଲ୍ଯଃ ପାତ୍ର୍ଯଃ ସ୍ରୁଚଃ ସ୍ରୁଵାଃ। ତେଷ୍ଵେଵ ଚାସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେଷୁ ପ୍ରଯୋଗାଃ ସପ୍ତ ଵିଶ୍ରୁତାଃ
ଯଜ୍ଞଶାଳା, ଯୂପ, ଚମସ, ହାଣ୍ଡି, ପାତ୍ର, ହୋମ କଉଡ଼ି, ଚମଚ—ଏସବୁ ଏବଂ ସେଠାରେ ସପ୍ତ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା।
ସପ୍ତୈକୈକସ୍ଯଯୂପସ୍ଯ ଚଷାଲାଶ୍ଚୋପରିଶ୍ଥିତାଃ। ତସ୍ଯ ସ୍ମ ଯୂପାନ୍ଯଜ୍ଞେଷୁ ଭ୍ରାଜମାନାନ୍ହିରଣ୍ମଯାନ୍। ସ୍ଵଯମୁତ୍ଥାପଯାମାସୁର୍ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସପ୍ତଟି ଯୂପ ଉପରେ ଯଜ୍ଞଶାଳା ଥିଲା। ସେଠାରେ ତାଲିମାରା ସୁନାର ଯୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ଉଠାଇଥିଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ତେଷୁ ତସ୍ଯ ମଖାଗ୍ର୍ଯେଷୁ ଗଯସ୍ଯ ପୃଥିଵୀପତେଃ। ଅମାଦ୍ଯଦିନ୍ଦ୍ରଃ ସୋମେନ ଦକ୍ଷିଣାଭିର୍ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ପୃଥିବୀର ରାଜା ଗୟଙ୍କ ସେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମ ପିଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ପ୍ରସଙ୍ଖ୍ଯାନାନସଙ୍ଖ୍ଯେଯାନ୍ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣନ୍ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ଓ ଗଣନୀୟ ଦୁହିଁ ପ୍ରକାର ଦାନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସିକତା ଵା ଯଥା ଲୋକେ ଯଥାଵା ଦିଵି ତାରକାଃ। ଯଥା ଵା ଵର୍ଷତୋ ଧାରା ଅସଙ୍ଖ୍ଯେଯାଃ ସ୍ମ କେନଚିତ୍
ପୃଥିବୀରେ ରେତି କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ତାରା, କିମ୍ବା ବର୍ଷାରେ ପଡୁଥିବା ପାଣିର ଫୁଟା — ଏହି ସବୁକୁ କେହି ଗଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏମିତି ଅସଂଖ୍ୟ।
ତଥୈଵ ତଦସଙ୍ଖ୍ଯେଯଂ ଧନଂ ଯତ୍ପ୍ରଦଦୌ ଗଯଃ। ସଦସ୍ଯେଭ୍ଯୋ ମହାରାଜ ତେଷୁ ଯଜ୍ଞେଷୁ ସପ୍ତସୁ
ଏହିପରି ଅସଂଖ୍ୟ ଧନ ଗୟା ତାଙ୍କ ସପ୍ତଟି ଯଜ୍ଞରେ ସଦସ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ, ମହାରାଜ।
ଭଵେତ୍ସଙ୍ଖ୍ଯେଯମେତଦ୍ଧି ଯଦେତତ୍ପରିକୀର୍ତିତମ୍। ନ ତସ୍ଯ ଶକ୍ଯାଃ ସଙ୍ଖ୍ଯାତୁଂ ଦକ୍ଷିଣାଦକ୍ଷିଣାଵତଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଦାନର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହା ଗଣନା କରିପାରିବ; କିନ୍ତୁ ଦାନୀ ଗୟାଙ୍କର ଦାନର ଅସଂଖ୍ୟତା କେହି ଗଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ହିରଣ୍ମଯୀଭିର୍ଗୋଭିଶ୍ଚ କୃତାଭିର୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତର୍ପଯାମାସ ନାନାଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସମାଗତାନ୍
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସୁନାର ଗାଁ ଦେଇ, ଗୟା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ଅଲ୍ପାଵଶେଷା ପୃଥିଵୀ ଚୈତ୍ଯୈରାସୀତ୍ସମାଚିତା। ଗଯସ୍ଯ ଯଜମାନସ୍ଯ ତତ୍ରତତ୍ର ଵିଶାଂପତେ
ଗୟା ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ସମୟରେ, ପୃଥିବୀରେ କେବଳ କିଛି ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥିଲା; ସେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀନ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଥିଲେ, ମହାରାଜ।
ସ ଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ତଵୈନୈନ୍ଦ୍ରାନ୍କର୍ମଣା ତେନ ଭରତ। ସଲୋକତାଂ ତସ୍ଯ ଗଚ୍ଛେତ୍ପଯୋଷ୍ଣ୍ଯାଂ ଯ ଉପସ୍ପୃଶେତ୍
ଏହି କର୍ମର ଫଳରେ, ଭାରତ, ଗୟା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁ କେହି ପୟୋଷ୍ଣୀରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ତରସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମତ୍ର ରାଜେନଦ୍ର ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋଚ୍ଯୁତ। ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ମହୀପାଲ ଧୂତପାପ୍ମା ଭଵିଷ୍ଯସି
ସେହିପରି, ରାଜା, ତୁମେ ଏଠାରେ ତୁମ ଭାଇମାନେ ସହିତ ସ୍ନାନ କର; ତୁମର ପାପ ସମସ୍ତ ଦୂର ହେବ।
ସ ପଯୋଷ୍ଣ୍ଯାଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵୈ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ଵୈଦୂର୍ଯପର୍ଵତଂ ଚୈଵ ନର୍ମଦାଂ ଚ ମହାନଦୀମ୍
ପୟୋଷ୍ଣୀରେ ଭାଇମାନେ ସହିତ ସ୍ନାନ କରି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ବୈଦୂର୍ୟ ପାହାଡ଼ ଓ ମହାନଦୀ ନର୍ମଦାକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସ ପ୍ରତସ୍ଥେ ମହୀପତିଃ'। ସମାଗମତ ତେଜସ୍ଵୀ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋ ନଘ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ମହୀପତି ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।
ତତ୍ରାସ୍ଯ ସର୍ଵାଣ୍ଯାଚଖ୍ଯୌ ଲୋମଶୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ। ତୀର୍ଥାନି ରମଣୀଯାନି ପୁଣ୍ଯାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ଏଠାରେ, ପୂଜ୍ୟ ଋଷି ଲୋମଶ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ରମଣୀୟ ତୀର୍ଥ ଓ ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ ଦେଇଥିଲେ।
ଯଥାଯୋଗଂ ଯଥାପ୍ରୀତି ପ୍ରଯଯୌ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ତତ୍ରତତ୍ରାଦଦଦ୍ଵିତ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଓ ଯଥାଇଚ୍ଛା, ସେ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ହଜାର ହଜାର ଧନ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ଦେଵାନାମେତି କୌନ୍ତେଯ ତଥା ରାଜ୍ଞାଂ ସଲୋକତାମ୍। ଵେଦୂର୍ଯପର୍ଵତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନର୍ମଦାମଵତୀର୍ଯ ଚ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ବୈଦୂର୍ୟ ପାହାଡ଼ ଦେଖି ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ଉତରିଲେ, ଦେବତା ଓ ରାଜାମାନେଙ୍କ ସହିତ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ସନ୍ଧିରେଷ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରେତାଯା ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ଚ। ଏନମାସାଦ୍ଯ କୌନ୍ତେଯ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ସଂଧି; କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଏଷ ଶର୍ଯାତିଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଦେଶସ୍ତାତ ପ୍ରକାଶତେ। ସାକ୍ଷାଦ୍ଯତ୍ରାପିବତ୍ସୋମମଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ ସହ ଵାସଵଃ
ପ୍ରିୟ, ଏଠି ହେଉଛି ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ସ୍ଥାନ; ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ସହିତ ସୋମ ପାନ କରିଥିଲେ।
ଚୁକୋପ ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚାପି ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ ମହାତପାଃ। ସଂସ୍ତମ୍ଭଯାମାସ ଚ ତଂ ଵାସଵଂ ଚ୍ଯଵନଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଏଠି, ମହାତପସ୍ୱୀ ଭାର୍ଗବ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚ୍ୟବନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ଦେଲେ।
ସୁକନ୍ଯାଂ ଚାପି ଭାର୍ଯାଂ ସ ରାଜପୁତ୍ରୀମଵାପ୍ତଵାନ୍। `ନାସତ୍ଯୌ ଚ ମହାଭାଗ କୃତଵାନ୍ସୋମପୀଥିଵୌ
ସେ ରାଜକନ୍ୟା ସୁକନ୍ୟାକୁ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀ ଭାବରେ ପାଇଥିଲେ; ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ସୋମର ଅଂଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
କଥଂ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭିତସ୍ତେନ ଭଗଵାନ୍ପାକଶାସନଃ। କିମର୍ଥଂ ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚାପି କୋପଂ ଚକ୍ରେ ମହାତପାଃ
କିପରି ଭାଗବାନ୍ ପାକଶାସନଙ୍କୁ ଚ୍ୟବନ ଅଟକାଇଥିଲେ? ଏବଂ କିପାଇଁ ମହାତପସ୍ୱୀ ଭାର୍ଗବ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ?
ନାସତ୍ଯୌ ଚ କଥଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍କୃତଵାନ୍ସୋମପୀଥିନୌ। ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଥାଵୃତ୍ତମାଖ୍ଯାତୁ ଭଗଵାନ୍ମମ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ କିପରି ସୋମର ଅଂଶ ପାଇଥିଲେ? ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଯଥାଘଟିଥିଲା, ପୂଜ୍ୟ, ମୋତେ କହ।
ଭୃଗୋର୍ମହର୍ଷେଃ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଚ୍ଚଯଵନୋ ନାମ ଭାରତ। ସମୀପେ ସରସସ୍ତସ୍ଯ ତପସ୍ତେପେ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ଭାରତ, ବୃଗୁ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ପୁଅ ଚୟବନ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ, ସେ ଏକ ଝିଅ ଉପକୂଳରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ।
ସ୍ଥାଣୁଭୂତୋ ମହାତେଜା ଵୀରସ୍ଥାନେନ ପାଣ୍ଡଵ। ଅତିଷ୍ଠତ ଚିରଂ କାଲମେକଦେଶେ ଵିଶାଂପତେ
ପାଣ୍ଡବ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତପସ୍ବୀ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବୀର ଭଙ୍ଗୀରେ ଅଚଳ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଥିଲେ।
ସଵଲ୍ମୀକୋଽଭଵଦୃଷିର୍ଲତାଭିରିଵ ସଂଵୃତଃ। କାଲେନ ମହତା ରାଜନ୍ସମାକୀର୍ଣଃ ପିପୀଲିକୈଃ
ରାଜା, ସେ ଋଷି ଲତା ଦ୍ୱାରା ଢାକା ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ପିପିଳିକାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ।
ତଥା ସ ସଂଵୃତୋ ଧୀମାନ୍ମୃତ୍ପିଣ୍ଡ ଇଵ ସର୍ଵଶଃ। ତପ୍ଯତେ ସ୍ମ ତପୋ ଘୋରଂ ଵଲ୍ମୀକେନ ସମାଵୃତଃ
ସେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମଣିଷ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମାଟିର ଗାଠି ପରି ଢାକା ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ।
ଅଥ ଦୀର୍ଘସ୍ଯ କାଲସ୍ଯ ଶର୍ଯାତିର୍ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ। ଆଜଗାମ ସରୋ ରମ୍ଯଂ ଵିହର୍ତୁମିଦମୁତ୍ତମମ୍
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଶର୍ୟାତି ନାମକ ଏକ ରାଜା ଏହି ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଆସିଲେ।
ତସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସହସ୍ରାଣି ଚତ୍ଵାର୍ଯାସନ୍ପରିଗ୍ରହଃ। ଏକୈଵ ଚ ସୁତା ସୁଭ୍ରୂଃ ସୁକନ୍ଯା ନାମ ଭାରତ
ଭାରତ, ତାଙ୍କର ଚାରି ହଜାର ଜଣେ ରାଣୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଝିଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଭୂରୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ନାମ ସୁକନ୍ୟା।
ସା ସଖୀଭିଃ ପରିଵୃତା ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତା। ଚଙ୍କ୍ରମ୍ଯମାଣା ଵଲ୍ମୀକଂ ଭାର୍ଗଵସ୍ଯ ସମାସଦତ୍
ସୁକନ୍ୟା ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଚାଲିବା କାଳରେ ବୃଗୁ ବଂଶର ଏହି ଭୂମିକୁ ଆସିଲେ।
ସା ଵୈ ଵସୁମତୀଂ ତତ୍ର ପଶ୍ଯନ୍ତୀ ସୁମନୋରମାମ୍। ଵନସ୍ପତୀନ୍ପ୍ରଚିନ୍ଵନ୍ତୀ ଵିଜହାର ସଖୀଵୃତା
ସେଠାରେ, ସୁନ୍ଦର ଭୂମିକୁ ଦେଖି, ଜଙ୍ଗଲ ଫୁଲ ଚୟନ କରି, ସଖୀମାନେ ସହିତ ଘୁଞ୍ଚି ଦେଖିଲେ।