ନେଦଂ ଚିତ୍ରଂ ମାଧଵ ଯଦ୍ବ୍ରଵୀଷି ସତ୍ଯଂ ତୁ ମେ ରକ୍ଷ୍ଯତମଂ ନ ରାଜ୍ଯମ୍। କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ମାଂ ଵେଦ ଯଥାଵଦେକଃ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ଵେଦାହମଥୋ ଯଥାଵତ୍
ମାଧବ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୋ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଠାରୁ ସତ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। କୃଷ୍ଣ ମୋତେ ଯେପରି ଜାଣନ୍ତି, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣେ।
ଯଦୈଵ କାଲଂ ପୁରୁଷପ୍ରଵୀରୋ ଵେତ୍ସ୍ଯତ୍ଯଯଂ ମାଧଵ ଵିକ୍ରମସ୍ଯ। ତଦା ରଣେ ତ୍ଵଂ ଚ ଶିନିପ୍ରଵୀର ସୁଯୋଧନଂ ଜେଷ୍ଯସି କେଶଵଶ୍ଚ
ମାଧବ, ଯେତେବେଳେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ଏହି ଶୌର୍ୟର ସମୟ ଆସିଛି ବୋଲି ବୁଝିବେ, ସେତେବେଳେ ଶିନିବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୁମେ ଓ କେଶବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଜିତିବ।
ପ୍ରତିପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ଦଶାର୍ହଵୀରା ଦୃଷ୍ଟୋସ୍ମି ନାଥୈର୍ନରଲୋକନାଥୈଃ। ଧର୍ମେଽପ୍ରମାଦଂ କୁରୁତାପ୍ରମେଯା ଦ୍ରଷ୍ଟାଽସ୍ମି ଭୂଯଃ ସୁଖିନଃ ସମେତାନ୍
ଏବେ ଦଶାର୍ହ ବୀରମାନେ ଯିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ମୁଁ ନରମଣ୍ଡଳର ନାୟକମାନେ ବିନା ଅନୁଭବ କରୁଛି। ହେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ, ଧର୍ମରେ ସଦା ସଚେତନ ରୁହନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆଶା କରେ ଆଉଥରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖୁସିରେ ଏକଠି ଦେଖିବି।
ତେଽନ୍ଯୋନ୍ଯମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତଥାଽଭିଵାଦ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଶିଶୂଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍। ଯଦୁପ୍ରଵୀରାଃ ସ୍ଵଗୃହାଣି ଜଗ୍ମୁ- ସ୍ତେ ଚାପି ତୀର୍ଥାନ୍ଯମୁସଂଵିଚେରୁଃ
ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସମସ୍ତ ଶିଶୁମାନେଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଯଦୁବଂଶୀ ବୀରମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ କଲେ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଵୃଷ୍ଣୀନନୁ ଧର୍ମରାଜୌ ଵିଦର୍ଭରାଜୋପଚିତାଂ ସୁତୀର୍ଥାମ୍। ଜଗାମ ପୁଣ୍ଯାଂ ସରିତଂ ପଯୋଷ୍ଣୀଂ ସଭ୍ରାତୃଭୃତ୍ଯଃ ସହ ଲୋମଶେନ
ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଧର୍ମରାଜ ଓ ବିଦର୍ଭ ରାଜା, ଭାଇ, ଦାସ ଓ ଲୋମଶ ସହିତ ପବିତ୍ର ପୟୋଷ୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ।
ସୁତେନ ସୋମେନ ଵିମିଶ୍ରତୋଯାଂ ପଯଃ ପଯୋଷ୍ଣୀଂ ପ୍ରତି ସୋଧ୍ଯୁଵାସ। ଦ୍ଵିଜାତିମୁଖ୍ଯୈର୍ମୁଦିତୈର୍ମହାତ୍ମା ସଂସ୍ତୂଯମାନଃ ସ୍ତୁତିଭିର୍ଵରାଭିଃ
ସୋମ ନାମକ ପୁଅ ସହିତ, ପୟୋଷ୍ଣୀ ନଦୀର ଦୁଧ ମିଶା ପାଣି ପାଖରେ ସେ ରହିଲେ। ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଗଯେନ ଯଜମାନେନ ସୋମେନେହ ପୁରଂଦରଃ। ତର୍ପିତ ଶ୍ରୂଯତେ ରାଜନ୍ସ ତୃପ୍ତୋ ମୁଦମଭ୍ଯଗାତ୍
ହେ ରାଜା, ଏଠାରେ କୁହାଯାଏ ଯେ, ଗୟ ନାମକ ଯଜ୍ଞକାରୀ ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ତୃପ୍ତ ହୋଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ।
ଇହ ଦେଵୈଃ ସହେନ୍ଦ୍ରୈଶ୍ଚ ପ୍ରଜାପତିଭିରେଵ ଚ। ଇଷ୍ଟଂ ବହୁଵିଧୈର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ମହଦ୍ଭିର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ
ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ସହିତ, ବହୁ ପ୍ରକାର ମହା ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁତ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଆଧୂର୍ତରଜସଶ୍ଚେହ ରାଜା ଵଜ୍ରଧରଂ ପ୍ରଭୁଃ। ତର୍ପଯାମାସ ସୋମେନ ହଯମେଧେଷୁ ସପ୍ତସୁ
ଏଠାରେ ଧୂଳି ଶାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ରାଜା, ସପ୍ତଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସୋମ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ସପ୍ତସୁ ଯଜ୍ଞେଷୁ ସର୍ଵମାସୀଦ୍ଧିରଣ୍ଯଯମ୍। ଵାନପ୍ରସ୍ଥଂ ଚ ଭୌମଂ ଚ ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ନିଯତଂ ମଖେ
ସେ ସପ୍ତଟି ଯଜ୍ଞରେ, ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସୁନାର ଥିଲା—ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିଲା, ବନବାସୀ ଓ ପୃଥିବୀର ଯେଉଁ ସମ୍ପତ୍ତି ଥିଲା।
ଚଷାଲଯୂପଚମସାଃ ସ୍ଥାଲ୍ଯଃ ପାତ୍ର୍ଯଃ ସ୍ରୁଚଃ ସ୍ରୁଵାଃ। ତେଷ୍ଵେଵ ଚାସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେଷୁ ପ୍ରଯୋଗାଃ ସପ୍ତ ଵିଶ୍ରୁତାଃ
ଯଜ୍ଞଶାଳା, ଯୂପ, ଚମସ, ହାଣ୍ଡି, ପାତ୍ର, ହୋମ କଉଡ଼ି, ଚମଚ—ଏସବୁ ଏବଂ ସେଠାରେ ସପ୍ତ ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା।
ସପ୍ତୈକୈକସ୍ଯଯୂପସ୍ଯ ଚଷାଲାଶ୍ଚୋପରିଶ୍ଥିତାଃ। ତସ୍ଯ ସ୍ମ ଯୂପାନ୍ଯଜ୍ଞେଷୁ ଭ୍ରାଜମାନାନ୍ହିରଣ୍ମଯାନ୍। ସ୍ଵଯମୁତ୍ଥାପଯାମାସୁର୍ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସପ୍ତଟି ଯୂପ ଉପରେ ଯଜ୍ଞଶାଳା ଥିଲା। ସେଠାରେ ତାଲିମାରା ସୁନାର ଯୂପଗୁଡ଼ିକୁ ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ଉଠାଇଥିଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ତେଷୁ ତସ୍ଯ ମଖାଗ୍ର୍ଯେଷୁ ଗଯସ୍ଯ ପୃଥିଵୀପତେଃ। ଅମାଦ୍ଯଦିନ୍ଦ୍ରଃ ସୋମେନ ଦକ୍ଷିଣାଭିର୍ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ପୃଥିବୀର ରାଜା ଗୟଙ୍କ ସେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମ ପିଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ପ୍ରସଙ୍ଖ୍ଯାନାନସଙ୍ଖ୍ଯେଯାନ୍ପ୍ରତ୍ଯଗୃହ୍ଣନ୍ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ଓ ଗଣନୀୟ ଦୁହିଁ ପ୍ରକାର ଦାନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସିକତା ଵା ଯଥା ଲୋକେ ଯଥାଵା ଦିଵି ତାରକାଃ। ଯଥା ଵା ଵର୍ଷତୋ ଧାରା ଅସଙ୍ଖ୍ଯେଯାଃ ସ୍ମ କେନଚିତ୍
ପୃଥିବୀରେ ରେତି କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ତାରା, କିମ୍ବା ବର୍ଷାରେ ପଡୁଥିବା ପାଣିର ଫୁଟା — ଏହି ସବୁକୁ କେହି ଗଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏମିତି ଅସଂଖ୍ୟ।
ତଥୈଵ ତଦସଙ୍ଖ୍ଯେଯଂ ଧନଂ ଯତ୍ପ୍ରଦଦୌ ଗଯଃ। ସଦସ୍ଯେଭ୍ଯୋ ମହାରାଜ ତେଷୁ ଯଜ୍ଞେଷୁ ସପ୍ତସୁ
ଏହିପରି ଅସଂଖ୍ୟ ଧନ ଗୟା ତାଙ୍କ ସପ୍ତଟି ଯଜ୍ଞରେ ସଦସ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ, ମହାରାଜ।
ଭଵେତ୍ସଙ୍ଖ୍ଯେଯମେତଦ୍ଧି ଯଦେତତ୍ପରିକୀର୍ତିତମ୍। ନ ତସ୍ଯ ଶକ୍ଯାଃ ସଙ୍ଖ୍ଯାତୁଂ ଦକ୍ଷିଣାଦକ୍ଷିଣାଵତଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଦାନର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି, ତାହା ଗଣନା କରିପାରିବ; କିନ୍ତୁ ଦାନୀ ଗୟାଙ୍କର ଦାନର ଅସଂଖ୍ୟତା କେହି ଗଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ହିରଣ୍ମଯୀଭିର୍ଗୋଭିଶ୍ଚ କୃତାଭିର୍ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା। ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତର୍ପଯାମାସ ନାନାଦିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସମାଗତାନ୍
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସୁନାର ଗାଁ ଦେଇ, ଗୟା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ଅଲ୍ପାଵଶେଷା ପୃଥିଵୀ ଚୈତ୍ଯୈରାସୀତ୍ସମାଚିତା। ଗଯସ୍ଯ ଯଜମାନସ୍ଯ ତତ୍ରତତ୍ର ଵିଶାଂପତେ
ଗୟା ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ସମୟରେ, ପୃଥିବୀରେ କେବଳ କିଛି ଖାଲି ସ୍ଥାନ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥିଲା; ସେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀନ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଥିଲେ, ମହାରାଜ।
ସ ଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ତଵୈନୈନ୍ଦ୍ରାନ୍କର୍ମଣା ତେନ ଭରତ। ସଲୋକତାଂ ତସ୍ଯ ଗଚ୍ଛେତ୍ପଯୋଷ୍ଣ୍ଯାଂ ଯ ଉପସ୍ପୃଶେତ୍
ଏହି କର୍ମର ଫଳରେ, ଭାରତ, ଗୟା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁ କେହି ପୟୋଷ୍ଣୀରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ତରସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମତ୍ର ରାଜେନଦ୍ର ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋଚ୍ଯୁତ। ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ମହୀପାଲ ଧୂତପାପ୍ମା ଭଵିଷ୍ଯସି
ସେହିପରି, ରାଜା, ତୁମେ ଏଠାରେ ତୁମ ଭାଇମାନେ ସହିତ ସ୍ନାନ କର; ତୁମର ପାପ ସମସ୍ତ ଦୂର ହେବ।
ସ ପଯୋଷ୍ଣ୍ଯାଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵୈ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ଵୈଦୂର୍ଯପର୍ଵତଂ ଚୈଵ ନର୍ମଦାଂ ଚ ମହାନଦୀମ୍
ପୟୋଷ୍ଣୀରେ ଭାଇମାନେ ସହିତ ସ୍ନାନ କରି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ବୈଦୂର୍ୟ ପାହାଡ଼ ଓ ମହାନଦୀ ନର୍ମଦାକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଉଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସ ପ୍ରତସ୍ଥେ ମହୀପତିଃ'। ସମାଗମତ ତେଜସ୍ଵୀ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋ ନଘ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ମହୀପତି ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଭାବରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।
ତତ୍ରାସ୍ଯ ସର୍ଵାଣ୍ଯାଚଖ୍ଯୌ ଲୋମଶୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ। ତୀର୍ଥାନି ରମଣୀଯାନି ପୁଣ୍ଯାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ଏଠାରେ, ପୂଜ୍ୟ ଋଷି ଲୋମଶ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ରମଣୀୟ ତୀର୍ଥ ଓ ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ ଦେଇଥିଲେ।
ଯଥାଯୋଗଂ ଯଥାପ୍ରୀତି ପ୍ରଯଯୌ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ତତ୍ରତତ୍ରାଦଦଦ୍ଵିତ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଓ ଯଥାଇଚ୍ଛା, ସେ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ହଜାର ହଜାର ଧନ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ଦେଵାନାମେତି କୌନ୍ତେଯ ତଥା ରାଜ୍ଞାଂ ସଲୋକତାମ୍। ଵେଦୂର୍ଯପର୍ଵତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନର୍ମଦାମଵତୀର୍ଯ ଚ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ବୈଦୂର୍ୟ ପାହାଡ଼ ଦେଖି ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀକୁ ଉତରିଲେ, ଦେବତା ଓ ରାଜାମାନେଙ୍କ ସହିତ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ସନ୍ଧିରେଷ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତ୍ରେତାଯା ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ଚ। ଏନମାସାଦ୍ଯ କୌନ୍ତେଯ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ତ୍ରେତା ଓ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ସଂଧି; କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଏଷ ଶର୍ଯାତିଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଦେଶସ୍ତାତ ପ୍ରକାଶତେ। ସାକ୍ଷାଦ୍ଯତ୍ରାପିବତ୍ସୋମମଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ ସହ ଵାସଵଃ
ପ୍ରିୟ, ଏଠି ହେଉଛି ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ସ୍ଥାନ; ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ସହିତ ସୋମ ପାନ କରିଥିଲେ।
ଚୁକୋପ ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚାପି ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ ମହାତପାଃ। ସଂସ୍ତମ୍ଭଯାମାସ ଚ ତଂ ଵାସଵଂ ଚ୍ଯଵନଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଏଠି, ମହାତପସ୍ୱୀ ଭାର୍ଗବ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚ୍ୟବନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ଦେଲେ।
ସୁକନ୍ଯାଂ ଚାପି ଭାର୍ଯାଂ ସ ରାଜପୁତ୍ରୀମଵାପ୍ତଵାନ୍। `ନାସତ୍ଯୌ ଚ ମହାଭାଗ କୃତଵାନ୍ସୋମପୀଥିଵୌ
ସେ ରାଜକନ୍ୟା ସୁକନ୍ୟାକୁ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀ ଭାବରେ ପାଇଥିଲେ; ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ସୋମର ଅଂଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା।