[ଯଦର୍ଥମୈଚ୍ଛନ୍ମନୁଜାଃ ସୁପୁତ୍ରଂ ଶିଷ୍ଯଂ ଗୁରୁଂ ଚାପ୍ରତିକୂଲଵାଦମ୍। ଯଦର୍ଥମଭ୍ଯୁଦ୍ଯତମୁତ୍ତମଂ ତ- ତ୍କରୋତି କର୍ମାଗ୍ର୍ଯମପାରଣୀଯମ୍ ।।]
ଯାହା ପାଇଁ ଲୋକେ ଭଲ ପୁଅ, ଶିଷ୍ୟ ଓ ଗୁରୁ ଚାହାନ୍ତି, ଯିଏ କୌଣସି ବିରୋଧ ନଥିବା ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରେ, ଏବଂ ସେଠି ଅପାର କାର୍ଯ୍ୟ କରେ—
ତସ୍ଯାସ୍ତ୍ରଵର୍ଷାଣ୍ଯହମୁତ୍ତମାସ୍ତ୍ରୈ- ର୍ଵିହତ୍ଯ ସର୍ଵାଣଇ ରଣେଽଭିଭୂଯ। କାଯାଚ୍ଛିରଃ ସର୍ପଵିଷାଗ୍ନିକଲ୍ପୈଃ ଶରୋତ୍ତମୈରୁନ୍ମଥିତାଽସ୍ମି ରାମ
ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବୃଷ୍ଟିକୁ ରୋକିଛି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; ମୋ ଦେହ ଅଗ୍ନି ଓ ସର୍ପବିଷ ସମାନ ତୀବ୍ର ବାଣରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି, ହେ ରାମ।
ଖଙ୍ଗେନ ଚାହଂ ନିଶିତେନ ସଙ୍ଖ୍ଯେ କାଯାଚ୍ଛିରସ୍ତସ୍ଯ ବଲାତ୍ପ୍ରମତ୍ଯ। ତତୋଽସ୍ ସର୍ଵାନନୁଗାନ୍ହନିଷ୍ଯେ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଚାପି କୁରୂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଶିର କାଟିଦେବି; ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସହଯୋଗୀ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେକୁ ମୁଁ ବଧ କରିଦେବି।
ଆତ୍ତାଯୁଧଂ ମାମିହ ରୌହିଣଏଯ ପଶ୍ଯନ୍ତୁ ଭୈମା ଯୁଧି ଜାତହର୍ଷାଃ। ନିଘ୍ନନ୍ତମେକଂ କୁରୁଯୋଧମୁଖ୍ଯା- ନଗ୍ନିଂ ମହାକକ୍ଷମିଵାନ୍ତକାଲେ
ହେ ରୌହିଣୀନନ୍ଦନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦିତ ଭୀମପୁତ୍ରମାନେ ମୋତେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଏକାକି କୁରୁବୀରମାନେକୁ ବଧ କରୁଛି, ଯେପରି ଶେଷକାଳରେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ସବୁକିଛି ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନମୁକ୍ତାନ୍ନିଶିତାନ୍ନ ଶକ୍ତାଃ। ସୋଢୁଂ କୃପଦ୍ରୋଣଵିକର୍ଣକର୍ଣାଃ। ଜାନାସି ପୀର୍ଯଂ ଚ ତଵାତ୍ମଜସ୍ଯ କାର୍ଷ୍ଣିର୍ଭଵତ୍ଯେଵ ଯଥା ରଣସ୍ଥଃ
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଛାଡ଼ିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ କୃପ, ଦ୍ରୋଣ, ବିକର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା କର୍ଣ୍ଣ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମେ ତୁମ ପୁଅଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଣିଛ, ଯେପରି କୃଷ୍ଣପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସାମ୍ବଃ ସସୂତଂ ସରଥଂ ଭୁଜାଭ୍ଯାଂ ଦୁଃଶାସନଂ ଶାସ୍ତୁ ବଲାତ୍ପ୍ରମଥ୍ଯ। ନ ଵିଦ୍ଯତେଜାମ୍ବଵତୀସୁତସ୍ଯ ରଣେଽଵିଷହ୍ଯଂ ହି ରଣୋତ୍କଟସ୍ଯ
ସାମ୍ବ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ହାତରେ ଦୁଃଶାସନ, ତାଙ୍କ ରଥ ଓ ସାରଥିକୁ ଜୋରଦାର ଭାବେ ବଶ କରିବେ; ଯମ୍ବବତୀପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେପରି ଭୟଙ୍କର, ତାଙ୍କୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏତେନ ବାଲେନ ହି ଶମ୍ବରସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ସୈନ୍ଯଂ ସହସା ପ୍ରଣୁନ୍ନମ୍। `ହତଃ ସ ପାପୋ ଯୁଧି କେଵଲେନ ଯୁଦ୍ଧେଽଦ୍ଵିତୀଯୋ ହରିତୁଲ୍ଯଵୀର୍ଯଃ
ଏହି ଯୁବକ ଦ୍ୱାରା ଶମ୍ବର ଦାନବର ସେନାକୁ ହଠାତ୍ ଭାଙ୍ଗିଦିଆଯାଇଥିଲା; ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଏକାକି ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହୋଇଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି ଓ ହରି ସମାନ ପ୍ରତାପ ଥିଲା।
ଵୃତ୍ତୋରୁରତ୍ଯାଯତପୀନବାହୁ- ରେତେନ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ନିହତୋଽଶ୍ଵଚକ୍ରଃ। କୋ ନାମ ସାମ୍ବସ୍ଯ ମହାରଥସ୍ଯ ରଣେ ସମକ୍ଷଂ ରଥମଭ୍ଯୁଦୀଯାତ୍
ବଡ଼, ଲମ୍ବା ଓ ମଜବୁତ ହାତରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥକୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ସାମ୍ବ ନାମକ ମହାରଥୀଙ୍କ ରଥ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଆସିପାରିବ?
ଯଥା ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ତରମନ୍ତକସ୍ଯ କାଲେ ମନୁଷ୍ଯୋ ନ ଵିନିଷ୍କ୍ରମେତ। ତଥା ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ତରମସ୍ଯ ସଙ୍ଖ୍ଯେ କୋ ନାମ ଜୀଵନ୍ପୁନରାଵ୍ରଜେଚ୍ଚ
ଯେପରି ମଣିଷ ଯଦି ଯମର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସମୟ ଆସିଲେ ସେ ଫେରିଆସିପାରେ ନାହିଁ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଯିଏ ଯିବ, ସେ କିଏ ବଞ୍ଚି ଫେରିପାରିବ?
ଦ୍ରୋଣଂ କଚ ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ମହାରଥୌ ତୌ ସୁତୈର୍ଵୃତଂ ଚାପ୍ଯଥ ସୋମଦତ୍ତମ୍। ସର୍ଵାଣଇ ସୈନ୍ଯାନି ଚ ଵାସୁଦେଵଃ ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ଯତେ ସାଯକଵହ୍ନିଜାଲୈଃ
ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମ, ସେଇ ମହାରଥୀମାନେ, ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ସୋମଦତ୍ତ ସହିତ, ସମସ୍ତ ସେନାମାନେ—ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ବାଣର ଅଗ୍ନିଧାରାରେ ଦହିଦେବେ।
କିଂନାମ ଲୋକେଷୁ ଵିଷହ୍ମମସ୍ତି- କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ସର୍ଵେଷୁ ସଦେଵକେଷୁ। ଆତ୍ତାଯୁଧସ୍ଯୋତ୍ତମବାଣପାଣେ- ଶ୍ଚକ୍ରାଯୁଧସ୍ଯାପ୍ରତିମସ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧେ
ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ, ଦେବ ଓ ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ଓ ଚକ୍ରଧାରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରିମିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କିଏ ରୋକିପାରିବ?
ତତୋ ନିରୁଦ୍ଧୋଽପ୍ଯସିଚର୍ମପାଣି- ର୍ମହୀମିମାଂ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈର୍ଵିସଂଜ୍ଞୈଃ। ହୃତୋତ୍ତମାଙ୍ଗୈର୍ନିହତୈଃ କରୋତୁ କୀର୍ଣାଙ୍କୁଶୈର୍ଵେଦିମିଵାଧ୍ଵରେଷୁ
ତା'ପରେ ମୁଁ ତଳୱାର ଓ ଢାଳ ନେଇ ଯଦି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଧାଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହରାଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କର ଶବରେ ଭରିଯାଉ, ଯେପରି ଯଜ୍ଞରେ ବେଦି ଅନେକ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଢାକିଯାଏ।
ଗଦୋଲ୍ମୁକୌ ବାହୁକଭାନୁନୀଥାଃ ଶୂରଶ୍ର ସଙ୍ଖ୍ଯେ ନିଶଠଃ କୁମାରଃ। ରଣୋତ୍କଟୌ ସାରଣଚାରୁଦେଷ୍ଣୌ କୁଲୋଚିତଂ ଵିପ୍ରଥଯନ୍ତୁ କର୍ମ
ଗଦ, ଉଲ୍ମୁକ, ବାହୁକ, ଭାନୁ, ନୀଥ, ଶୂରଶ୍ର, ନିଶଠ, କୁମାର, ରଣୋତ୍କଟ, ସାରଣ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ—ଏହି ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ବଂଶର ଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ।
ସଵୃଷ୍ଣିଭୋଜାନ୍ଧକଯୋଧମୁଖ୍ଯା ସମାଗତା ସାତ୍ଵତଶୂରସେନା। ହତ୍ଵା ରଣେ ତାନ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରା- ନ୍ଲୋକେ ଯଶଃ ସ୍ଫୀତମୁପାକରୋତୁ
ବୃଷ୍ଣି, ଭୋଜ, ଅନ୍ଧକ ଓ ସାତ୍ୱତ ଶୂରମାନେ, ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହୋଇ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରି, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବଡ଼ ଯଶ ଆଣନ୍ତୁ।
ତତୋଽଭିମନ୍ଯୁଃ ପୃଥିଵୀଂ ପ୍ରଶାସ୍ତୁ ଯାଵଦ୍ଵ୍ରତଂ ଧର୍ମଭୃତାଂଵରିଷ୍ଠଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ପାରଯତେ ମହାତ୍ମା ଦ୍ଯୂତେ ଯଥୋକ୍ତଂ କୁରୁସତ୍ତମେନ
ତା'ପରେ ଅଭିମନ୍ୟୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀର ଶାସନ କରନ୍ତୁ, ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ; ମହାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୁରୁମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଦ୍ୟୂତରେ ଯାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା, ତାହା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ।
ଅସ୍ମତ୍ପ୍ରମୁକ୍ତୈର୍ଵିଶିଖୈର୍ଜିତାରି- ସ୍ତତୋ ମହୀଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯତି ଧର୍ମରାଜଃ। ନିର୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଂ ହତସୂତପୁତ୍ରା- ମେତଦ୍ଧି ନଃ କୃତ୍ଯତମଂ ଯଶସ୍ଯମ୍
ଆମେ ଛାଡ଼ିଥିବା ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତି, ଧର୍ମରାଜ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଉପଭୋଗ କରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଓ ସୂତପୁତ୍ରମାନେ ବଧ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହା ଆମର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଯଶସ୍ବୀ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ଅସଂଶଯଂ ମାଧଵ ସତ୍ଯମେତ- ଦ୍ଗୃହ୍ଣୀମ ତେ ଵାକ୍ଯମଦୀନସତ୍ଵ। ସ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଭୁଜାଭ୍ଯାମଜିତାଂ ତୁ ଭୂମିଂ ନେଚ୍ଛେତ୍କୁରୂଣାମୃଷଭଃ କଥଂଚିତ୍
ମାଧବ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେଠାରେ ସତ୍ୟ ଅଛି—ମୁଁ ତୁମର କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି, କାରଣ ତୁମର ମନ ଅଦମ୍ୟ। କିନ୍ତୁ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅଜୟ ଭୂମିକୁ ଦଳନ କରିବାକୁ କେବେ ଚାହିବେ ନାହିଁ।
ନ ହ୍ଯେଷ କାମାନ୍ନ ଭଯାନ୍ନ ଲୋଭା- ଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଜାତୁ ଜହ୍ଯାତ୍ସ୍ଵଧର୍ମମ୍। ଭୀମାର୍ଜୁନୌ ଚାତିରଥୌ ଯମୌ ଚ ତଥୈଵ କୃଷ୍ଣା ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜେଯମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର କେବେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ—ନ କାମ ପାଇଁ, ନ ଭୟ ପାଇଁ, ନ ଲୋଭ ପାଇଁ। ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇଁଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଓ କୃଷ୍ଣା, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟା, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି।
ଉଭୌ ହି ଯୁଦ୍ଧେଽପ୍ରତିମୌ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଵୃକୋଦରଶ୍ଚୈଵ ଧନଂଜଯଶ୍ଚ। କସ୍ମାନ୍ନ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ପୃଥିଵୀଂ ପ୍ରଶାସେ- ନ୍ମାଦ୍ରୀସୁତାଭ୍ଯାଂ ଚ ପୁରସ୍କୃତୋଽଯମ୍
ଭୂମିରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଦୁହେଁ ଅପରିମିତ ଶୌର୍ୟ ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଏହି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେନି କି?
ଯଦା ତୁ ପାଞ୍ଚାଲପତିର୍ମହାତ୍ମା ସକେକଯଶ୍ଚେଦିପତିର୍ଵଯଂ ଚ। ଯୁଧ୍ଯେମ ଵିକ୍ରମ୍ଯ ରଣେ ସମେତା- ସ୍ତଦୈଵ ସର୍ଵେ ରିପଵୋ ହି ନ ସ୍ଯୁଃ
ଯେତେବେଳେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା, କେକୟ ରାଜା ଓ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ଶୌର୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯିବୁ, ସେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁମାନେ କେହି ରହିବେ ନାହିଁ।
ନେଦଂ ଚିତ୍ରଂ ମାଧଵ ଯଦ୍ବ୍ରଵୀଷି ସତ୍ଯଂ ତୁ ମେ ରକ୍ଷ୍ଯତମଂ ନ ରାଜ୍ଯମ୍। କୃଷ୍ଣସ୍ତୁ ମାଂ ଵେଦ ଯଥାଵଦେକଃ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ଵେଦାହମଥୋ ଯଥାଵତ୍
ମାଧବ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୋ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଠାରୁ ସତ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। କୃଷ୍ଣ ମୋତେ ଯେପରି ଜାଣନ୍ତି, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣେ।
ଯଦୈଵ କାଲଂ ପୁରୁଷପ୍ରଵୀରୋ ଵେତ୍ସ୍ଯତ୍ଯଯଂ ମାଧଵ ଵିକ୍ରମସ୍ଯ। ତଦା ରଣେ ତ୍ଵଂ ଚ ଶିନିପ୍ରଵୀର ସୁଯୋଧନଂ ଜେଷ୍ଯସି କେଶଵଶ୍ଚ
ମାଧବ, ଯେତେବେଳେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ଏହି ଶୌର୍ୟର ସମୟ ଆସିଛି ବୋଲି ବୁଝିବେ, ସେତେବେଳେ ଶିନିବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୁମେ ଓ କେଶବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ଜିତିବ।
ପ୍ରତିପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ଦଶାର୍ହଵୀରା ଦୃଷ୍ଟୋସ୍ମି ନାଥୈର୍ନରଲୋକନାଥୈଃ। ଧର୍ମେଽପ୍ରମାଦଂ କୁରୁତାପ୍ରମେଯା ଦ୍ରଷ୍ଟାଽସ୍ମି ଭୂଯଃ ସୁଖିନଃ ସମେତାନ୍
ଏବେ ଦଶାର୍ହ ବୀରମାନେ ଯିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ମୁଁ ନରମଣ୍ଡଳର ନାୟକମାନେ ବିନା ଅନୁଭବ କରୁଛି। ହେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ, ଧର୍ମରେ ସଦା ସଚେତନ ରୁହନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆଶା କରେ ଆଉଥରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖୁସିରେ ଏକଠି ଦେଖିବି।
ତେଽନ୍ଯୋନ୍ଯମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତଥାଽଭିଵାଦ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଶିଶୂଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍। ଯଦୁପ୍ରଵୀରାଃ ସ୍ଵଗୃହାଣି ଜଗ୍ମୁ- ସ୍ତେ ଚାପି ତୀର୍ଥାନ୍ଯମୁସଂଵିଚେରୁଃ
ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସମସ୍ତ ଶିଶୁମାନେଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଯଦୁବଂଶୀ ବୀରମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ କଲେ।
ଵିସୃଜ୍ଯ ଵୃଷ୍ଣୀନନୁ ଧର୍ମରାଜୌ ଵିଦର୍ଭରାଜୋପଚିତାଂ ସୁତୀର୍ଥାମ୍। ଜଗାମ ପୁଣ୍ଯାଂ ସରିତଂ ପଯୋଷ୍ଣୀଂ ସଭ୍ରାତୃଭୃତ୍ଯଃ ସହ ଲୋମଶେନ
ବୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ଧର୍ମରାଜ ଓ ବିଦର୍ଭ ରାଜା, ଭାଇ, ଦାସ ଓ ଲୋମଶ ସହିତ ପବିତ୍ର ପୟୋଷ୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ।
ସୁତେନ ସୋମେନ ଵିମିଶ୍ରତୋଯାଂ ପଯଃ ପଯୋଷ୍ଣୀଂ ପ୍ରତି ସୋଧ୍ଯୁଵାସ। ଦ୍ଵିଜାତିମୁଖ୍ଯୈର୍ମୁଦିତୈର୍ମହାତ୍ମା ସଂସ୍ତୂଯମାନଃ ସ୍ତୁତିଭିର୍ଵରାଭିଃ
ସୋମ ନାମକ ପୁଅ ସହିତ, ପୟୋଷ୍ଣୀ ନଦୀର ଦୁଧ ମିଶା ପାଣି ପାଖରେ ସେ ରହିଲେ। ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଗଯେନ ଯଜମାନେନ ସୋମେନେହ ପୁରଂଦରଃ। ତର୍ପିତ ଶ୍ରୂଯତେ ରାଜନ୍ସ ତୃପ୍ତୋ ମୁଦମଭ୍ଯଗାତ୍
ହେ ରାଜା, ଏଠାରେ କୁହାଯାଏ ଯେ, ଗୟ ନାମକ ଯଜ୍ଞକାରୀ ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ତୃପ୍ତ ହୋଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ।
ଇହ ଦେଵୈଃ ସହେନ୍ଦ୍ରୈଶ୍ଚ ପ୍ରଜାପତିଭିରେଵ ଚ। ଇଷ୍ଟଂ ବହୁଵିଧୈର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ମହଦ୍ଭିର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ
ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ସହିତ, ବହୁ ପ୍ରକାର ମହା ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁତ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଆଧୂର୍ତରଜସଶ୍ଚେହ ରାଜା ଵଜ୍ରଧରଂ ପ୍ରଭୁଃ। ତର୍ପଯାମାସ ସୋମେନ ହଯମେଧେଷୁ ସପ୍ତସୁ
ଏଠାରେ ଧୂଳି ଶାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ରାଜା, ସପ୍ତଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସୋମ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ସପ୍ତସୁ ଯଜ୍ଞେଷୁ ସର୍ଵମାସୀଦ୍ଧିରଣ୍ଯଯମ୍। ଵାନପ୍ରସ୍ଥଂ ଚ ଭୌମଂ ଚ ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ନିଯତଂ ମଖେ
ସେ ସପ୍ତଟି ଯଜ୍ଞରେ, ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସୁନାର ଥିଲା—ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିଲା, ବନବାସୀ ଓ ପୃଥିବୀର ଯେଉଁ ସମ୍ପତ୍ତି ଥିଲା।