କିଂନାମ ଵକ୍ଷ୍ଯତ୍ଯଵନିପ୍ରଧାନଃ ପିତୃଡନ୍ସମାଗମ୍ଯ ପରତ୍ର ପାପଃ। ପୁତ୍ରେଷୁ ସମ୍ଯକ୍ଵରିତଂ ମଯେତି ପୁତ୍ରାନପାପାନ୍ଵ୍ଯପରୋପ୍ଯ ରାଜ୍ଯାତ୍
ପୃଥିବୀର ମୁଖ୍ୟ ରାଜା, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ପରଲୋକରେ ମିଳି, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପୁଅମାନେଠାରୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ରାଜ୍ୟ ଛିନି ନେଇଥିବା ପାପୀ ହୋଇ, 'ମୁଁ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଠିକ୍ କାମ କରିଛି' ବୋଲି କଣ କହିବେ?
ନାସୌ ଧିଯା ସଂପ୍ରତି ପଶ୍ଯତି ସ୍ମ କିଂନାମ କୃତ୍ଵାଽହମଚକ୍ଷୁରେଵମ୍। ଜାତଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମିତି ପାର୍ଥିଵେଷୁ ପ୍ରଵ୍ରାଜ୍ଯକୌନ୍ତେଯମିତି ସ୍ମ ରାଜ୍ଯାତ୍
ସେ ଏବେ ମନେ ଭାବି ନାହାନ୍ତି, 'ମୁଁ କଣ କରିଦେଲି, ଯେଉଁଠାରେ ଏଭଳି କଥା ହେଉଛି? ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରୁ ତାଡ଼ିଦେଲି।'
ନୂନଂ ସମୃଦ୍ଧାନ୍ପିତୃଲୋକଭୂମୌ ଚାମୀକରାଭାନ୍କ୍ଷିତିଜାନ୍ପ୍ରଫୁଲ୍ଲାନ୍। ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ଯ ସୁତଃ ସପୁତ୍ରଃ କୃତ୍ଵା ନୃଶଂସଂ ଵତ ପଶ୍ଯତି ସ୍ମ
ନିଶ୍ଚୟ, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ସହ ପୁଅମାନେ ପିତୃଲୋକରେ ରହି, ସୁଫଳ, ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏହି ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେଠାରେ ନିଜ ନିଷ୍ଠୁର କାମ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯୂଢୋତ୍ତରାଂସାନ୍ପୃଥୁଲୋହିତାକ୍ଷା- ନିମାମ୍ସ୍ମ ପୃଚ୍ଛନ୍ସ ଶୃଣୋତି ନୂନମ୍। ପ୍ରାସ୍ଥାପଯଦ୍ଯତ୍ସ ଵନଂ ସଶଙ୍କୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ସାନୁଜମାତ୍ତଶସ୍ତ୍ରମ୍
ସେ ନିଶ୍ଚୟ, ଚଉଡ଼ା କାନ୍ଧ, ବଡ଼ ଲାଲ ଆଖି ଥିବା ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଚାରି, ଶୁଣୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେ ଭୟରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଅଟିଆ ହାତରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ଯୋଽଯଂ ପରଷାଂ ପୃତନାଂ ସମୃଦ୍ଧାଂ ନିରାଯୁଧୋ ଦୀର୍ଘଭୁଜୋ ନିହନ୍ଯାତ୍। ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଶବ୍ଦଂ ହି ଵୃକୋଦରସ୍ଯ ମୁଞ୍ଚନ୍ତି ସୈନ୍ଯାନି ଶକୃତ୍ସମୂତ୍ରମ୍
ଏହି ଲମ୍ବା ହାତ ଥିବା ବୀର, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସେନାକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଛଡ଼ା ମାରିପାରିବେ। ବୃକୋଦରଙ୍କ ଗର୍ଜନ ଶୁଣିଲେ ସେନାମାନେ ଭୟରେ ଦେହ ହାରାଇ ପଳାଇଯାନ୍ତି।
ସ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାଧ୍ଵକୃଶସ୍ତରସ୍ଵୀ ସମେତ୍ଯ ନାନାଯୁଧବାଣପାଣିଃ। ଵନେ ସ୍ମରନ୍ଵାସମିମଂ ସୁଘୋରଂ ଶେଷଂ ନ କୁର୍ଯାଦିତି ନିଶ୍ଚିତଂ ମେ
ଯେଉଁଠି ସେ ଭୋକ, ତିରିଷ୍ଣା ଓ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତଥାପି ତୀବ୍ର ଓ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟବାସକୁ ମନେ ପକାଇ, କିଛି ଅବଶେଷ ରଖିବେ ନାହିଁ—ଏହି ମୋ ନିଶ୍ଚୟ।
ନ ହ୍ଯସ୍ ଵୀର୍ଯେଣ ବଲେନ କଶ୍ଚି- ତ୍ସମଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମପି ଵିଦ୍ଯତେଽନ୍ଯଃ। ସ ଶୀତଵାତାତପକର୍ଶିତାଙ୍ଗୋ ନ ଶେଷମାଜାଵସୁହୃତ୍ସୁ କୁର୍ଯାତ୍
ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ବଳ ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିବା କେହି ନାହିଁ। ତଥାପି, ଶୀତ, ବାତାସ ଓ ରୂଦ୍ର ରୂପରେ ଶରୀର କ୍ଷୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜ ସହଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଅବଶେଷ ରଖିବେ ନାହିଁ।
ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ନୃପାନେକରଥେନ ଜିତ୍ଵା ଵୃକୋଦରଃ ସାନୁଚରାନ୍ରଣେଷୁ। ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯାଗମଦ୍ଯୋଽତିରଥସ୍ତରସ୍ଵୀ ସୋଯଂ ଵନେ କ୍ଲିଶ୍ଯତି ଚୀରଵାସାଃ
ଏହି ବୃକୋଦର, ଏକ ରଥ ନେଇ ପୂର୍ବ ଦିଗର ରାଜାମାନେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ସେ ଅତିବଳୀ ରଥୀ ଏବେ ନିରାପଦ ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏଠି ଅରଣ୍ୟରେ ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି।
ଯଃ ସିନ୍ଧୁକୂଲେ ଵ୍ଯଜଯନ୍ନୃଦେଵା- ନ୍ସମାଗତାନ୍ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯାନ୍ମହୀପାନ୍। ତଂ ପଶ୍ଯତେମଂ ସହଦେଵମଦ୍ଯ ତରସ୍ଵିନଂ ତାପସଵେଷରୂପମ୍
ଯିଏ ସିନ୍ଧୁ ତୀରେ ଏକଠି ହୋଇଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ରାଜାମାନେଠାରେ ବିଜୟ ପାଇଥିଲେ, ସେ ତୀବ୍ର ସହଦେବଙ୍କୁ ଆଜି ତପସ୍ବୀ ବେଶରେ ଅରଣ୍ୟରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିବା ଦେଖ।
ଯଃ ପାର୍ଥିଵାନେକରଥେନ ଵୀରୋ ଦିଶଂ ପ୍ରତୀଚୀଂ ପ୍ରତ୍ନିଯୁଦ୍ଧଶୌଣ୍ଡଃ। ଜିଗ୍ଯେ ରଣେ ତଂ ନକୁଲଂ ଵନେଽସ୍ମି- ନ୍ସଂପଶ୍ଯତୈନଂ ମଲଦିଗ୍ଧଗାତ୍ରମ୍
ଏହି ବୀର ଯିଏ ଏକ ରଥ ନେଇ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ରାଜାମାନେଠାରେ ପୁନିପୁନି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ କରିଥିଲେ, ସେ ନକୁଳଙ୍କୁ ଏଠି ଅରଣ୍ୟରେ ମାଟି ଲଗାଇଥିବା ଦେହ ସହିତ ଦେଖ।
ସତ୍ରେ ସମୃଦ୍ଧେଽତିରଥସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଵେଦୀତଲାଦୁତ୍ପତିତା ସୁତା ଯା। ସେଯଂ ଵନେ ଵାସମିମଂ ସୁଦୁଃଖଂ କଥଂ ସହତ୍ଯଦ୍ଯ ସତୀ ସୁଖାର୍ହା
ଯିଏ ସମୃଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞରେ ବଡ଼ ରଥୀ ରାଜାଙ୍କ ବେଦୀରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେଇ ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁଖ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ ଏବେ କିପରି ଏହି ଦୁଃଖମୟ ଅରଣ୍ୟବାସ ସହିପାରୁଛନ୍ତି?
ତ୍ରିଵର୍ଗମୁଖ୍ଯସ୍ ସମୀରଣସ୍ଯ ଦେଵେଶ୍ଵରସ୍ଯାପ୍ଯଥଵାଽଶ୍ଵିନୋଶ୍ଚ। ଏଷାଂ ସୁରାଣାଂ ତନଯାଃ କଥଂନୁ ଵନେ ଚରନ୍ତ୍ଯସ୍ତସୁଖାଃ ସୁଖାର୍ହାଃ
ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତାଙ୍କ ଝିଅମାନେ, ଏମିତି ସୁଖ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଏବେ କିପରି ଅରଣ୍ୟରେ ଦୁଃଖରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଛନ୍ତି?
ଜିତେ ହି ଧର୍ମସ୍ଯ ସୁତେ ସଭାର୍ଯେ ସଭ୍ରାତୃକେ ସାନୁଚରେ ନିରସ୍ତେ। ଦୁର୍ଯୋଧନେ ଚାପି ଵିଵର୍ଧମାନେ କଥଂ ନ ସୀଦତ୍ଯଵନିଃ ସଶୈଲା
ଧର୍ମର ପୁଅ, ତାଙ୍କ ଜଣା, ଭାଇମାନେ ଓ ସହଯାତୀମାନେ ସହିତ ହାରି ଦେଇ ତାଡ଼ିଦିଆଯିବା ସମୟରେ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ବଢ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ପୃଥିବୀ ପାହାଡ଼ ସହିତ କିପରି ଡୁବିଯାଉନାହିଁ?
ନ ରାମ କାଲଃ ପରିଦେଵନାଯ ଯଦୁତ୍ତରଂ ତ୍ଵତ୍ର ତଦେଵ ସର୍ଵେ। ସମାଚରାମୋ ହ୍ଯନତୀତକାଲଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଯଦ୍ଯପି ନାହ କିଂଚିତ୍
ହେ ରାମ, ଏହି ସମୟ କନ୍ଦିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଏଠି ଯାହା ଉଚିତ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ସେହି କାମ କରିବା ଉଚିତ। ସମୟ ଏଉଁଠି ଶେଷ ହୋଇଯାଇନାହିଁ, ଯଦିଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କିଛି କହୁନାହାନ୍ତି।
ଯେ ନାଥଵନ୍ତୋଽଦ୍ଯ ଭଵନ୍ତି ଲୋକେ ତେ ନାତ୍ମନା କର୍ମ ସମାରନ୍ତେ। ତେଷାଂ ତୁ କାର୍ଯେଷୁ ଭଵନ୍ତି ନାଥାଃ ଶୈବ୍ଯାଦଯୋ ରାମ ଯଥା ଯଯାତେଃ
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ଆଜି ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ କାମରେ ଯେମିତି ଯୟାତିଙ୍କୁ ଶୈବ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ, ସେପରି ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଆସନ୍ତି।
ଯେଷାଂ ତଥା ରାମ ସମାରଭନ୍ତେ କାର୍ଯାଣି ନାଥାଃ ସ୍ଵମତେନ ଲୋକେ। ରତେ ନାଥଵନ୍ତଃ ପୁରୁଷପ୍ରଵୀରା ନାନାଥଵତ୍କୃଚ୍ଛ୍ରମଵାପ୍ନୁଵନ୍ତି
ହେ ରାମ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତାମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜେ ଯେପରି ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ନାହାନ୍ତି ସେପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି।
କସ୍ମାଦିମୌ ରାମଜନାର୍ଦନୌ ଚ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସାମ୍ବୌ ଚ ମଯା ସମେତୌ। ଵସନ୍ତ୍ଯରଣ୍ଯେ ସହ ସୋଦରୀଯୈ- ସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯନାଥାନଭିଗମ୍ଯ ପାର୍ଥାଃ
ହେ ରାମ, ଏହି ଦୁଇଜଣ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ ଏବଂ ମୁଁ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ଭାଇମାନେ ସହିତ କିଏ ଅରଣ୍ୟରେ ରହୁଛୁ? ଯେଉଁପରି ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ତିନି ଲୋକର ଆଧିପତ୍ୟ ହରାଇ ଅପହୃତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ନିର୍ଯାତୁ ସାଧ୍ଯଦ୍ଯ ଦଶାର୍ହସେନା ପ୍ରଭୂତନାନାଯୁଧଚିତ୍ରଵର୍ମା। ଯମକ୍ଷଯଂ ଗଚ୍ଛତୁ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସବାନ୍ଧଵୋ ଵୃଷ୍ଣିବଲାଭିଭୂତଃ
ଦଶାର୍ହମାନଙ୍କ ସେନା, ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଚମକୁଥିବା କବଚ ପିନ୍ଧି, ଆଜି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବେରହେଉ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାର ସହ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ହାରି ନଶ୍ଟ ହେଉ।
ତ୍ଵଂ ହ୍ଯେଵ କୋପାତ୍ପୃଥିଵୀମପୀମାଂ ସଂଵେଷ୍ଟଯେସ୍ତିଷ୍ଠତୁ ଶାର୍ହ୍ଗଧନ୍ଵା। ସ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଜହି ସାନୁବନ୍ଧଂ ଵୃତ୍ରଂ ଯଥା ଦେଵପତିର୍ମହେନ୍ଦ୍ରଃ
ଯଦି ତୁମେ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଆବୃତ କରିଦେବ, ତେବେ ଶାରଙ୍ଗଧନ୍ୱୀ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରୁହନ୍ତୁ; ସେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଭଳି ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ସେ ବଧ କରନ୍ତୁ।
ଭ୍ରାତା ଚ ମେ ଯଃ ସ ସଖା ଗୁରୁଶ୍ଚ ଜନାର୍ଦନସ୍ଯାତ୍ମସମଶ୍ଚ ପାର୍ଥଃ। ତଦର୍ଥମେକୋ ହି ଯ ଉଦ୍ଯମନ୍ଵୈ କରୋତି କର୍ଣୋଽସ୍ତ୍ରମଵାରଣୀଯମ୍
ଯିଏ ମୋର ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ ଓ ଗୁରୁ, ଯିଏ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରାଣ ସମାନ, ଏବଂ ଯାହା ପାଇଁ କର୍ଣ୍ଣ ଏକାକି ଅପରାଜିତ ଅସ୍ତ୍ର ଚଳାଏ—
[ଯଦର୍ଥମୈଚ୍ଛନ୍ମନୁଜାଃ ସୁପୁତ୍ରଂ ଶିଷ୍ଯଂ ଗୁରୁଂ ଚାପ୍ରତିକୂଲଵାଦମ୍। ଯଦର୍ଥମଭ୍ଯୁଦ୍ଯତମୁତ୍ତମଂ ତ- ତ୍କରୋତି କର୍ମାଗ୍ର୍ଯମପାରଣୀଯମ୍ ।।]
ଯାହା ପାଇଁ ଲୋକେ ଭଲ ପୁଅ, ଶିଷ୍ୟ ଓ ଗୁରୁ ଚାହାନ୍ତି, ଯିଏ କୌଣସି ବିରୋଧ ନଥିବା ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରେ, ଏବଂ ସେଠି ଅପାର କାର୍ଯ୍ୟ କରେ—
ତସ୍ଯାସ୍ତ୍ରଵର୍ଷାଣ୍ଯହମୁତ୍ତମାସ୍ତ୍ରୈ- ର୍ଵିହତ୍ଯ ସର୍ଵାଣଇ ରଣେଽଭିଭୂଯ। କାଯାଚ୍ଛିରଃ ସର୍ପଵିଷାଗ୍ନିକଲ୍ପୈଃ ଶରୋତ୍ତମୈରୁନ୍ମଥିତାଽସ୍ମି ରାମ
ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବୃଷ୍ଟିକୁ ରୋକିଛି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; ମୋ ଦେହ ଅଗ୍ନି ଓ ସର୍ପବିଷ ସମାନ ତୀବ୍ର ବାଣରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି, ହେ ରାମ।
ଖଙ୍ଗେନ ଚାହଂ ନିଶିତେନ ସଙ୍ଖ୍ଯେ କାଯାଚ୍ଛିରସ୍ତସ୍ଯ ବଲାତ୍ପ୍ରମତ୍ଯ। ତତୋଽସ୍ ସର୍ଵାନନୁଗାନ୍ହନିଷ୍ଯେ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଚାପି କୁରୂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଶିର କାଟିଦେବି; ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସହଯୋଗୀ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେକୁ ମୁଁ ବଧ କରିଦେବି।
ଆତ୍ତାଯୁଧଂ ମାମିହ ରୌହିଣଏଯ ପଶ୍ଯନ୍ତୁ ଭୈମା ଯୁଧି ଜାତହର୍ଷାଃ। ନିଘ୍ନନ୍ତମେକଂ କୁରୁଯୋଧମୁଖ୍ଯା- ନଗ୍ନିଂ ମହାକକ୍ଷମିଵାନ୍ତକାଲେ
ହେ ରୌହିଣୀନନ୍ଦନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦିତ ଭୀମପୁତ୍ରମାନେ ମୋତେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଏକାକି କୁରୁବୀରମାନେକୁ ବଧ କରୁଛି, ଯେପରି ଶେଷକାଳରେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ସବୁକିଛି ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥାଏ।
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନମୁକ୍ତାନ୍ନିଶିତାନ୍ନ ଶକ୍ତାଃ। ସୋଢୁଂ କୃପଦ୍ରୋଣଵିକର୍ଣକର୍ଣାଃ। ଜାନାସି ପୀର୍ଯଂ ଚ ତଵାତ୍ମଜସ୍ଯ କାର୍ଷ୍ଣିର୍ଭଵତ୍ଯେଵ ଯଥା ରଣସ୍ଥଃ
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଛାଡ଼ିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ କୃପ, ଦ୍ରୋଣ, ବିକର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା କର୍ଣ୍ଣ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମେ ତୁମ ପୁଅଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଣିଛ, ଯେପରି କୃଷ୍ଣପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସାମ୍ବଃ ସସୂତଂ ସରଥଂ ଭୁଜାଭ୍ଯାଂ ଦୁଃଶାସନଂ ଶାସ୍ତୁ ବଲାତ୍ପ୍ରମଥ୍ଯ। ନ ଵିଦ୍ଯତେଜାମ୍ବଵତୀସୁତସ୍ଯ ରଣେଽଵିଷହ୍ଯଂ ହି ରଣୋତ୍କଟସ୍ଯ
ସାମ୍ବ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ହାତରେ ଦୁଃଶାସନ, ତାଙ୍କ ରଥ ଓ ସାରଥିକୁ ଜୋରଦାର ଭାବେ ବଶ କରିବେ; ଯମ୍ବବତୀପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେପରି ଭୟଙ୍କର, ତାଙ୍କୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଏତେନ ବାଲେନ ହି ଶମ୍ବରସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ସୈନ୍ଯଂ ସହସା ପ୍ରଣୁନ୍ନମ୍। `ହତଃ ସ ପାପୋ ଯୁଧି କେଵଲେନ ଯୁଦ୍ଧେଽଦ୍ଵିତୀଯୋ ହରିତୁଲ୍ଯଵୀର୍ଯଃ
ଏହି ଯୁବକ ଦ୍ୱାରା ଶମ୍ବର ଦାନବର ସେନାକୁ ହଠାତ୍ ଭାଙ୍ଗିଦିଆଯାଇଥିଲା; ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଏକାକି ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହୋଇଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରିମିତ ଶକ୍ତି ଓ ହରି ସମାନ ପ୍ରତାପ ଥିଲା।
ଵୃତ୍ତୋରୁରତ୍ଯାଯତପୀନବାହୁ- ରେତେନ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ନିହତୋଽଶ୍ଵଚକ୍ରଃ। କୋ ନାମ ସାମ୍ବସ୍ଯ ମହାରଥସ୍ଯ ରଣେ ସମକ୍ଷଂ ରଥମଭ୍ଯୁଦୀଯାତ୍
ବଡ଼, ଲମ୍ବା ଓ ମଜବୁତ ହାତରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥକୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ସାମ୍ବ ନାମକ ମହାରଥୀଙ୍କ ରଥ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଯୁଦ୍ଧରେ କିଏ ଆସିପାରିବ?
ଯଥା ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ତରମନ୍ତକସ୍ଯ କାଲେ ମନୁଷ୍ଯୋ ନ ଵିନିଷ୍କ୍ରମେତ। ତଥା ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ତରମସ୍ଯ ସଙ୍ଖ୍ଯେ କୋ ନାମ ଜୀଵନ୍ପୁନରାଵ୍ରଜେଚ୍ଚ
ଯେପରି ମଣିଷ ଯଦି ଯମର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସମୟ ଆସିଲେ ସେ ଫେରିଆସିପାରେ ନାହିଁ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଯିଏ ଯିବ, ସେ କିଏ ବଞ୍ଚି ଫେରିପାରିବ?
ଦ୍ରୋଣଂ କଚ ଭୀଷ୍ମଂ ଚ ମହାରଥୌ ତୌ ସୁତୈର୍ଵୃତଂ ଚାପ୍ଯଥ ସୋମଦତ୍ତମ୍। ସର୍ଵାଣଇ ସୈନ୍ଯାନି ଚ ଵାସୁଦେଵଃ ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ଯତେ ସାଯକଵହ୍ନିଜାଲୈଃ
ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମ, ସେଇ ମହାରଥୀମାନେ, ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ସୋମଦତ୍ତ ସହିତ, ସମସ୍ତ ସେନାମାନେ—ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ବାଣର ଅଗ୍ନିଧାରାରେ ଦହିଦେବେ।