ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ସିଦ୍ଧଗଣସ୍ଯ ଚୈଵ ପୂଷ୍ଣଶ୍ଚ ଯେ ଚାପ୍ଯମରାସ୍ତଥାଽନ୍ଯେ। ପୁଣ୍ଯାନି ଚାପ୍ଯାଯତନାନି ତେଷାଂ ଦଦର୍ଶ ରାଜା ସୁମନୋହରାଣି
ସେ ସରସ୍ୱତୀ, ସିଦ୍ଧମାନେ, ପୂଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଅମରମାନେଙ୍କ ପବିତ୍ର ଓ ମନୋହର ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ।
ତେଷୂପଵାସାନ୍ଵିବୁଧାନୁପୋଷ୍ଯ ଦୁତ୍ତ୍ଵା ଚ ରତ୍ନାନି ମହାନ୍ତି ରାଜା। ତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପରିପ୍ଲୁତାଙ୍ଗଃ ପୁନଃ ସ ଶୂର୍ପାରକମାଜଗାମ
ସେଠାରେ ଉପବାସ କରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ବଡ଼ ରତ୍ନ ଦାନ କରି, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାଜା ପୁନି ଶୂର୍ପାରକକୁ ଫେରିଲେ।
ସ ତେନ ତୀରେଣ ତୁ ସାଗରସ୍ଯ ପୁନଃ ପ୍ରଯାତଃ ସହ ସୋଦରୀଯୈଃ। ଦ୍ଵିଜୈଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପ୍ରଥିତଂ ମହଦ୍ଭି- ସ୍ତୀର୍ଥଂ ପ୍ରଭାସଂ ସମୁପାଜଗାମ
ତାପରେ ସେ ନଦୀ କୂଳ ଧରି ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରି, ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ମହାନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀ 'ପ୍ରଭାସ'କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତ୍ରାଭିଷିକ୍ତଃ ପୃଥୁଲୋହିତାକ୍ଷଃ ସହାନୁଜୈର୍ଦେଵଗଣାନ୍ପିତୄଂଶ୍ଚ। ସଂତର୍ପଯାମାସ ତଥୈଵ କୃଷ୍ଣା ତେ ଚାପି ଵିପ୍ରାଃ ସହ ଲୋମଶେନ
ସେଠାରେ ପୃଥୁଲୋହିତାକ୍ଷ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କଲେ; ଏହିପରି କୃଷ୍ଣା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଲୋମଶଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ।
କସ ଦ୍ଵାଦଶାହଂ ଜଲଵାଯୁଭକ୍ଷଃ କୁର୍ଵନ୍କ୍ଷପାହଃସୁ ତଦାଽଭିଷେକମ୍। ସମନ୍ତତୋଽଗ୍ନୀନୁପଦୀପଯିତ୍ଵା ତେପେ ତପୋ ଧର୍ମଭୃତାଂଵରିଷ୍ଠଃ
ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଜଳ ଓ ପବନ ଖାଇ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ, ଧର୍ମରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସେ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତମୁଗ୍ରମାସ୍ଥାଯ ତପଶ୍ଚରନ୍ତଂ ଶୁଶ୍ରାଵ ରାମଶ୍ଚ ଜନାର୍ଦନଶ୍ଚ। ତୌ ସର୍ଵଵୃଷ୍ଣିପ୍ରଵରୌ ସସୈନ୍ଯୌ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଜଗ୍ମତୁରାଜମୀଢମ୍
ଏଭଳି ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦନ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ; ସେମାନେ, ଭୃଷ୍ଣିବଂଶର ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେନା ସହିତ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତେ ଵୃଷ୍ଣଯଃ ପାଣ୍ଡୁସୁତାନ୍ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଭୂମୌ ଶଯାନାନ୍ମଲଦିଗ୍ଧଗାତ୍ରାନ୍। ଅନର୍ହତୀଂ ଦ୍ରୌପଦୀଂ ଚାପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଦୁଃଖିତାଶ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁରାର୍ତନାଦାନ୍
ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା, ଦେହରେ ମାଟି ଲଗାଇଥିବା ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ, ଏପରି ଦୁଃଖ ପାଇବା ଅଯୋଗ୍ୟ, ଦେଖି ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବିଳାପ କଲେ।
ତତଃ ସ ରାମଂ ଚ ଜନାର୍ଦନଂ ଚ କାର୍ଷ୍ଣି ଚ ସାମ୍ବଂ ଚ ଶିନେଶ୍ଚ ପୌତ୍ରମ୍। ଅନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଵୃଷ୍ଣୀନୁପଗମ୍ଯ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରେ ଯଥାଧର୍ମମହୀନସତ୍ଵଃ
ତାପରେ ସେ ରାମ, ଜନାର୍ଦନ, କାର୍ଷ୍ଣି, ସାମ୍ବ, ଶିନିଙ୍କ ନାତି ଓ ଅନ୍ୟ ଭୃଷ୍ଣିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦର ଦେଲେ, ଯେପରି ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଲୋକ ଦେଇଥାଏ।
ତେ ଚାପି ସର୍ଵାନ୍ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯ ପାର୍ଥାଂ- ସ୍ତୈଃ ସତ୍କୃତାଃ ପାଣ୍ଡୁସୁତୈସ୍ତଥୈଵ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ସଂପରିଵାର୍ଯ ରାଜ- ନ୍ନୁପାଵିଶନ୍ଦେଵଗଣା ଯଥେନ୍ଦ୍ରମ୍
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥମାନେଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଦର କରିଲେ। ସେମାନେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଘେରି ବସିଲେ, ଯେପରି ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଘେରି ବସନ୍ତି।
ତେଷାଂ ସ ସର୍ଵଂ ଚରିତଂ ପରେଷାଂ ଵନେ ଚ ଵାସଂ ପରମପ୍ରତୀତଃ। ଅସ୍ତ୍ରାର୍ଥମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଗତଂ ଚ ପାର୍ଥଂ କୃଷ୍ଣେ ଶଶଂସାମରରାଜସୂନୁମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ଦୁଃଖ, ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ, ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା କଥା, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ସହିତ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତେ ତସ୍ଯ ଵଚଃ ପ୍ରତୀତା- ସ୍ତାଂଶ୍ଚାପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁକୃଶନତୀଵ। ନେତ୍ରୋଦ୍ଭଵଂ ସଂମୁମୁଚୁର୍ମହାର୍ହା ଦୁଃଖାର୍ତିଜଂ ଵାରି ମହାନୁଭାଵାଃ
ସେମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଏବଂ ସେମାନେ ଏତେ ଦୁଃଖରେ ଅତି କ୍ଷୀଣ ଦେଖି, ସେଇ ମହାନ ଓ ଉଚ୍ଚ ମନ୍ୟତା ଥିବା ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁ ଝଡ଼ାଇଲେ।
ପ୍ରଭାସତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯପାଣ୍ଡଵା ଵୃଷ୍ଣଯସ୍ତଥା। କିମକୁର୍ଵନ୍କଥାଶ୍ଚୈଷାଂ କାସ୍ତତ୍ରାସଂସ୍ତପୋଧନ
ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ପାଣ୍ଡବ ଓ ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ସେଠାରେ କଣ କଲେ? ସେଠାରେ କିଏ କଣ କଥା କହିଲେ, କଣ ଘଟଣା ଘଟିଲା?
ତେ ହି ସର୍ଵେ ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ। ଵୃଷ୍ଣଯଃ ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚୈଵ ସୁହୃଦଶ୍ଚପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାନ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ; ଭୃଷ୍ଣି, ପାଣ୍ଡବ ଓ ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ।
ପ୍ରଭାସତୀର୍ଥଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ତୀର୍ଥଂ ମହୋଦଧେଃ। ଵୃଷ୍ଣଯଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଵୀରାଃ ପରିଵାର୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ
ମହାସାଗର ପାଖରେ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ଭୃଷ୍ଣିମାନେ ଶୂର ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଘେରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତତୋ ଗୋକ୍ଷୀରକୁନ୍ଦେନ୍ଦୁମୃଣଆଲରଜତପ୍ରଭଃ। ଵନମାଲୀ ହଲୀ ରାମୋ ବଭାଷେ ପୁଷ୍କରେକ୍ଷଣମ୍
ତାପରେ ଭୂତାନ୍ତ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ହଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦୁଧ, କୁନ୍ଦ, ଚନ୍ଦ୍ର, ମୁକ୍ତା ଓ ରୌପ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରାମ, ପଦ୍ମନୟନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନ କୃଷ୍ଣ ଧର୍ମଶ୍ଚରିତୋ ଭଵାଯ ଜନ୍ତୋରଧର୍ମଶ୍ଚ ପରାଭଵାଯ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ଯତ୍ରଜଟୀ ମହାତ୍ମା ଵନାଶ୍ରଯଃ କ୍ଲିଶ୍ଯତି ଚୀରଵାସାଃ
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଧର୍ମ ଚାଲିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ହୁଏ, ଅଧର୍ମ ଚାଲିଲେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ତଥାପି ମହାନ ଆତ୍ମା, ଜଟାଧାରୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅରଣ୍ୟରେ ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି।
ଦୁର୍ଯୋଧନଶ୍ଚାପି ମହୀଂ ପ୍ରଶାସ୍ତି ନ ଚାସ୍ଯ ଭୂମିର୍ଵିଵରଂ ଦଦାତି। ଧର୍ମାଦଧର୍ମଶ୍ଚରିତୋ ଵରୀଯା- ନିତୀଵ ମନ୍ଯେତ ନରୋଽଲ୍ପବୁଦ୍ଧିଃ
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଛି, ତଥାପି ଭୂମି ତାଙ୍କୁ ଗଳି ଯାଉନାହିଁ; ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅଧର୍ମ ଚାଲିଲା ବୋଲି ଅବିବେକୀ ଲୋକ ଭାବିପାରେ ଯେ ଏହି ଅଧର୍ମ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶଙ୍କା ମିଥଃ ସଂଜନିତା ନରାଣାମ୍
ଏଭଳି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଅଯଂ ସ ଧର୍ମପ୍ରଭଵୋ ନରେନ୍ଦ୍ରୋ ଧର୍ମେ ଧୃତଃ ସତ୍ଯଧୃତିଃ ପ୍ରଦାତା। ଚଲେଦ୍ଧି ରାଜ୍ଯାଚ୍ଚ ସୁଖାଚ୍ଚ ପାର୍ଥୋ ଧର୍ମାଦପେତସ୍ତୁ କଥଂ ଵିଵର୍ଧେତ୍
ଏହି ରାଜା ଧର୍ମର ଉତ୍ସ, ସତ୍ୟ ଓ ଦାନରେ ଅଟୁଟ, ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ; ଯଦି ପାର୍ଥ ରାଜ୍ୟ ଓ ସୁଖ ହରାଇଥିବେ, ତେବେ ଅଧର୍ମ କିପରି ବଢ଼ିପାରିବ?
କଥଂ ନୁ ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ କୃପଶ୍ଚ ଵିପ୍ରୋ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ ରାଜା ଚ କୁଲସ୍ଯ ଵୃଦ୍ଧଃ। ପ୍ରଵ୍ରାଜ୍ଯ ପାର୍ଥାନ୍ସୁମାପ୍ନୁଵନ୍ତି ଧିକ୍ପାପବୁଦ୍ଧୀନ୍ଭରତପ୍ରଧାନାନ୍
ଭୀଷ୍ମ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କୃପ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ବଂଶର ବୃଦ୍ଧ ରାଜା, ପାର୍ଥମାନେଙ୍କୁ ବନବାସ ଦେଇ, କିପରି ଭଲ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି? ଏହି ଭାରତବଂଶର ନେତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିନ୍ଦନୀୟ।
କିଂନାମ ଵକ୍ଷ୍ଯତ୍ଯଵନିପ୍ରଧାନଃ ପିତୃଡନ୍ସମାଗମ୍ଯ ପରତ୍ର ପାପଃ। ପୁତ୍ରେଷୁ ସମ୍ଯକ୍ଵରିତଂ ମଯେତି ପୁତ୍ରାନପାପାନ୍ଵ୍ଯପରୋପ୍ଯ ରାଜ୍ଯାତ୍
ପୃଥିବୀର ମୁଖ୍ୟ ରାଜା, ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ପରଲୋକରେ ମିଳି, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପୁଅମାନେଠାରୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ରାଜ୍ୟ ଛିନି ନେଇଥିବା ପାପୀ ହୋଇ, 'ମୁଁ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଠିକ୍ କାମ କରିଛି' ବୋଲି କଣ କହିବେ?
ନାସୌ ଧିଯା ସଂପ୍ରତି ପଶ୍ଯତି ସ୍ମ କିଂନାମ କୃତ୍ଵାଽହମଚକ୍ଷୁରେଵମ୍। ଜାତଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମିତି ପାର୍ଥିଵେଷୁ ପ୍ରଵ୍ରାଜ୍ଯକୌନ୍ତେଯମିତି ସ୍ମ ରାଜ୍ଯାତ୍
ସେ ଏବେ ମନେ ଭାବି ନାହାନ୍ତି, 'ମୁଁ କଣ କରିଦେଲି, ଯେଉଁଠାରେ ଏଭଳି କଥା ହେଉଛି? ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରୁ ତାଡ଼ିଦେଲି।'
ନୂନଂ ସମୃଦ୍ଧାନ୍ପିତୃଲୋକଭୂମୌ ଚାମୀକରାଭାନ୍କ୍ଷିତିଜାନ୍ପ୍ରଫୁଲ୍ଲାନ୍। ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ଯ ସୁତଃ ସପୁତ୍ରଃ କୃତ୍ଵା ନୃଶଂସଂ ଵତ ପଶ୍ଯତି ସ୍ମ
ନିଶ୍ଚୟ, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ସହ ପୁଅମାନେ ପିତୃଲୋକରେ ରହି, ସୁଫଳ, ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏହି ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେଠାରେ ନିଜ ନିଷ୍ଠୁର କାମ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯୂଢୋତ୍ତରାଂସାନ୍ପୃଥୁଲୋହିତାକ୍ଷା- ନିମାମ୍ସ୍ମ ପୃଚ୍ଛନ୍ସ ଶୃଣୋତି ନୂନମ୍। ପ୍ରାସ୍ଥାପଯଦ୍ଯତ୍ସ ଵନଂ ସଶଙ୍କୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ସାନୁଜମାତ୍ତଶସ୍ତ୍ରମ୍
ସେ ନିଶ୍ଚୟ, ଚଉଡ଼ା କାନ୍ଧ, ବଡ଼ ଲାଲ ଆଖି ଥିବା ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଚାରି, ଶୁଣୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେ ଭୟରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଅଟିଆ ହାତରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ଯୋଽଯଂ ପରଷାଂ ପୃତନାଂ ସମୃଦ୍ଧାଂ ନିରାଯୁଧୋ ଦୀର୍ଘଭୁଜୋ ନିହନ୍ଯାତ୍। ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଶବ୍ଦଂ ହି ଵୃକୋଦରସ୍ଯ ମୁଞ୍ଚନ୍ତି ସୈନ୍ଯାନି ଶକୃତ୍ସମୂତ୍ରମ୍
ଏହି ଲମ୍ବା ହାତ ଥିବା ବୀର, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସେନାକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଛଡ଼ା ମାରିପାରିବେ। ବୃକୋଦରଙ୍କ ଗର୍ଜନ ଶୁଣିଲେ ସେନାମାନେ ଭୟରେ ଦେହ ହାରାଇ ପଳାଇଯାନ୍ତି।
ସ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାଧ୍ଵକୃଶସ୍ତରସ୍ଵୀ ସମେତ୍ଯ ନାନାଯୁଧବାଣପାଣିଃ। ଵନେ ସ୍ମରନ୍ଵାସମିମଂ ସୁଘୋରଂ ଶେଷଂ ନ କୁର୍ଯାଦିତି ନିଶ୍ଚିତଂ ମେ
ଯେଉଁଠି ସେ ଭୋକ, ତିରିଷ୍ଣା ଓ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତଥାପି ତୀବ୍ର ଓ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧରି, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟବାସକୁ ମନେ ପକାଇ, କିଛି ଅବଶେଷ ରଖିବେ ନାହିଁ—ଏହି ମୋ ନିଶ୍ଚୟ।
ନ ହ୍ଯସ୍ ଵୀର୍ଯେଣ ବଲେନ କଶ୍ଚି- ତ୍ସମଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମପି ଵିଦ୍ଯତେଽନ୍ଯଃ। ସ ଶୀତଵାତାତପକର୍ଶିତାଙ୍ଗୋ ନ ଶେଷମାଜାଵସୁହୃତ୍ସୁ କୁର୍ଯାତ୍
ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ବଳ ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିବା କେହି ନାହିଁ। ତଥାପି, ଶୀତ, ବାତାସ ଓ ରୂଦ୍ର ରୂପରେ ଶରୀର କ୍ଷୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜ ସହଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଅବଶେଷ ରଖିବେ ନାହିଁ।
ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ନୃପାନେକରଥେନ ଜିତ୍ଵା ଵୃକୋଦରଃ ସାନୁଚରାନ୍ରଣେଷୁ। ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯାଗମଦ୍ଯୋଽତିରଥସ୍ତରସ୍ଵୀ ସୋଯଂ ଵନେ କ୍ଲିଶ୍ଯତି ଚୀରଵାସାଃ
ଏହି ବୃକୋଦର, ଏକ ରଥ ନେଇ ପୂର୍ବ ଦିଗର ରାଜାମାନେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ସେ ଅତିବଳୀ ରଥୀ ଏବେ ନିରାପଦ ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏଠି ଅରଣ୍ୟରେ ଚୀରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି।
ଯଃ ସିନ୍ଧୁକୂଲେ ଵ୍ଯଜଯନ୍ନୃଦେଵା- ନ୍ସମାଗତାନ୍ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯାନ୍ମହୀପାନ୍। ତଂ ପଶ୍ଯତେମଂ ସହଦେଵମଦ୍ଯ ତରସ୍ଵିନଂ ତାପସଵେଷରୂପମ୍
ଯିଏ ସିନ୍ଧୁ ତୀରେ ଏକଠି ହୋଇଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ରାଜାମାନେଠାରେ ବିଜୟ ପାଇଥିଲେ, ସେ ତୀବ୍ର ସହଦେବଙ୍କୁ ଆଜି ତପସ୍ବୀ ବେଶରେ ଅରଣ୍ୟରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିବା ଦେଖ।
ଯଃ ପାର୍ଥିଵାନେକରଥେନ ଵୀରୋ ଦିଶଂ ପ୍ରତୀଚୀଂ ପ୍ରତ୍ନିଯୁଦ୍ଧଶୌଣ୍ଡଃ। ଜିଗ୍ଯେ ରଣେ ତଂ ନକୁଲଂ ଵନେଽସ୍ମି- ନ୍ସଂପଶ୍ଯତୈନଂ ମଲଦିଗ୍ଧଗାତ୍ରମ୍
ଏହି ବୀର ଯିଏ ଏକ ରଥ ନେଇ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ରାଜାମାନେଠାରେ ପୁନିପୁନି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ କରିଥିଲେ, ସେ ନକୁଳଙ୍କୁ ଏଠି ଅରଣ୍ୟରେ ମାଟି ଲଗାଇଥିବା ଦେହ ସହିତ ଦେଖ।