ତତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋ ରୁମଣ୍ଵାନ୍ନାମ ନାମତଃ। ଆଜଗାମ ସୁଷେଣଶ୍ଚ ଵସୁର୍ଵିଶ୍ଵାଵସୁସ୍ତଥା
ତାପରେ ବଡ଼ ଭାଇ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ, ରୁମଣ୍ବାନ୍, ସୁଷେଣ, ବସୁ ଓ ବିଶ୍ୱାବସୁ ଏଠାରେ ଆସିଲେ।
ତାନାନୁପୂର୍ଵ୍ଯାଦ୍ଭଗଵାନ୍ଵଧେ ମାତୁରଚୋଦଯତ୍। ନ ଚ ତେ ଜାତସଂମୋହାଃ କିଂଚିଦୂଚୁର୍ଵିଚେତସଃ
ଭଗବାନ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ମାଆଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଥିଲେ, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
ତତଃ ଶଶାପ ତାନ୍କ୍ରୋଧାତ୍ତେ ଶପ୍ତାଶ୍ଚୈତନାଂ ଜହୁଃ। ମୃଗପକ୍ଷିସଧର୍ମାଣଃ କ୍ଷିପ୍ରମାସଞ୍ଜଡୋପମାଃ
ତାପରେ ସେ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ; ଶାପ ପାଇ ସେମାନେ ସତ୍ୱରେ ଜ୍ଞାନ ହରାଇ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ ପରି ମୂଢ଼ ହେଇଗଲେ।
ତତୋ ରାମୋଽଭ୍ଯଯାତ୍ପଶ୍ଚାଦାଶ୍ରମଂ ପରଵୀରହା। ତମୁଵାଚ ମହାମନ୍ଯୁର୍ଜମଦଗ୍ନିର୍ମହାତପାଃ
ତାପରେ ଶତ୍ରୁବିରୋଧୀ ରାମ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ; ମହାତ୍ମା ଜାମଦଗ୍ନି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଜହୀମାଂ ମାତରଂ ପାପାଂ ମା ଚ ପୁତ୍ର ଵ୍ଯଥାଂ କୃଥାଃ। ତତ ଆଦାଯ ପରଶୁଂ ରାମୋ ମାତୁ ଶିରୋଽହରତ୍
'ଏହି ପାପିଷ୍ଠ ମାଆକୁ ମାର, ପୁଅ, ଦୁଃଖ କରିବୁନି,' ବୋଲି କହିଲେ। ତାପରେ ରାମ କୁଠାର ନେଇ ମାଆଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ଯ ମହାରାଜ ଜମଦଗ୍ନେର୍ମହାତ୍ମନଃ। କୋପୋଽଭ୍ଯଗଚ୍ଛତ୍ସହସା ପ୍ରସନ୍ନଶ୍ଚାବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ମହାତ୍ମା ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ହଠାତ୍ କ୍ରୋଧ ଆସିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ଶୀଘ୍ର ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ମମେଦଂ ଵଚନାତ୍ତାତ କୃତଂ ତେ କର୍ମ ଦୁଷ୍କରମ୍। ଵୃଣୀଷ୍ଵ କାମାନ୍ଧର୍ମଜ୍ଞ ଯାଵତୋ ଵାଞ୍ଛସେ ହୃଦା
'ମୋର କଥା ଶୁଣି ତୁମେ ଏହି କଠିନ କାମ କରିଛ; ଏବେ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଛା ଅଛି, ତାହା ମାଗ, ଧର୍ମ ଜଣା ପୁଅ।'
ସ ଵଵ୍ରେ ମାତୁରୁତ୍ଥାନମସ୍ମୃତିଂ ଚ ଵଧସ୍ଯ ଵୈ। ପାପେନ ତେନ ଚାସ୍ପର୍ଶଂ ଭ୍ରାତୄଣାଂ ପ୍ରକୃତିଂ ତଥା
ସେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେବା, ମାଆଙ୍କୁ ହତ୍ୟାର ସ୍ମୃତି ଭୁଲିଯିବା, ପାପର ସ୍ପର୍ଶ ନ ହେବା, ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ପୁନଃ ଫେରାଇବା ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
ଅପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵତାଂ ଯୁଦ୍ଧେ ଦୀର୍ଘମାଯୁଶ୍ଚ ଭାରତ। ଦଦୌ ଚ ସର୍ଵାନ୍କାମାଂସ୍ତାଞ୍ଜମଦଗ୍ନିର୍ମହାତପାଃ
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଓ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଚାହିଲେ; ମହାତ୍ମା ଜାମଦଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କଲେ।
କଦାଚିତ୍ତୁ ତଥୈଵାସ୍ଯ ଵିନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତାଃ ସୁତାଃ ପ୍ରଭୋ। ଅଥାନୂପପତିର୍ଵୀରଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯୋଽଭ୍ଯଵର୍ତତ
କେବେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବାହାରିଥିବାବେଳେ, ଶୂରବୀର ଅନୂପପତି କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ତମାଶ୍ରମପଦଂ ପ୍ରାପ୍ତମୃଷିରର୍ଧ୍ଯାତ୍ସମାର୍ଚଯତ୍। ସ ଯୁଦ୍ଧମଦସଂମତ୍ତୋ ନାଭ୍ଯନନ୍ଦତ୍ତଥାଽର୍ଚନମ୍
ଋଷି ଆଶ୍ରମରେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ଥିବା ସେ, ଏହି ସମ୍ମାନକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଲେ ନାହିଁ।
ପ୍ରମଥ୍ଯ ଚାଶ୍ରମାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଧୋମଧେନୋସ୍ତତୋବଲାତ୍। ଜହାର ଵତ୍ସଂ କ୍ରୋଶନ୍ତ୍ଯା ବଭଞ୍ଜ ଚ ମହାଦ୍ରୁମାନ୍
ସେ ଶକ୍ତିବଳେ ଆଶ୍ରମକୁ ଦଳି, ହୋମ ଦୁହାନୀ ଗାଁକୁ ତାଙ୍କୁ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ନେଇଗଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଆଗତାଯ ଚ ରାମାଯ ତଦାଚଷ୍ଟ ପିତା ସ୍ଵଯମ୍। ଗାଂ ଚ ରୋରୁଦତୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୋପୋ ରାମଂ ସମାଵିଶତ୍। ସ ମନ୍ଯୁଵଶମାପନ୍ନଃ କାର୍ତଵୀର୍ଯମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ରାମ ଫେରିଲେ, ତାଙ୍କ ପିତା ଘଟଣା କହିଦେଲେ; ଗାଁକୁ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖି, ରାମଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ ଧରିଗଲା, ଏବଂ ସେ କ୍ରୋଧରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଗଲେ।
ତସ୍ଯାଥ ଯୁଧି ଵିକ୍ରମ୍ଯ ଭାର୍ଗଵଃ ପରଵୀରହା। ଚିଚ୍ଛେଦ ନିଶିତୈର୍ଭଲ୍ଲୈର୍ବାହୂନ୍ପରିଘସଂନିଭାନ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ, ଶତ୍ରୁବିରୋଧୀ ଭାର୍ଗବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ଲୋହା ଗଦା ସମାନ ବାହୁଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ।
ସହସ୍ରସଂମିତାନ୍ରାଜନ୍ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ରୁଚିରଂ ଧନୁଃ। ଅଭିଭୂତଃ ସ ରାମେଣ ସଂଯୁକ୍ତଃ କାଲଧର୍ମଣା
ସେ ହଜାର ବାହୁ ଓ ଶୁଭ୍ର ଧନୁଷ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ବି, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଭାଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହିତ, ପରାଜିତ ହେଲେ।
ଅର୍ଜୁନସ୍ଯାଥ ଦାଯାଦା ରାମେଣ କୃତମନ୍ଯଵଃ। ଆଶ୍ରମସ୍ଥଂ ଵିନା ରାମଂ ଜମଦଗ୍ନିମୁପାଦ୍ରଵନ୍
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ, ରାମଙ୍କୁ ନେଇ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ରାମ ନଥିବାବେଳେ ଆଶ୍ରମରେ ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତେ ତଂ ଜଘ୍ନୁର୍ମହାଵୀର୍ଯମଯୁଧ୍ଯନ୍ତଂ ତପସ୍ଵିନମ୍। ଅସକୃଦ୍ରାମରାମେତି ଵିକ୍ରୋଶନ୍ତମନାଥଵତ୍
ସେମାନେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୋଗୀ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ତାହାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯିଏ ପୁନିପୁନି 'ରାମ! ରାମ!' ବୋଲି ଅନାଥ ଭଳି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରାସ୍ତୁ ଜମଦଗ୍ନିଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଘାତଯିତ୍ଵା ଶରୈର୍ଜଗ୍ମୁର୍ଯଥାଗତମରିଂଦମାଃ
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟର ପୁଅମାନେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୀରରେ ହତ୍ୟା କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଅପକ୍ରାନ୍ତେଷୁ ଵୈ ତେଷୁ ଜମଦଗ୍ନୌ ତଥା ଗତେ। ସମିତ୍ପାଣିରୁପାଗଚ୍ଛଦାଶ୍ରମଂ ଭୃଗୁନନ୍ଦନଃ
ସେମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ ଏବଂ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପରେ, ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁଅ, ହାତରେ ହୋମକାଠି ନେଇ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପିତରଂ ଵୀରସ୍ତଦା ମୃତ୍ଯୁଵଶଂ ଗତମ୍। ଅନର୍ହଂ ତଂ ତଥାଭୂତଂ ଵିଲଲାପ ସୁଦୁଃଖିତଃ
ସେ ବୀର ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁରେ ପତିତ ଦେଖି, ଏପରି ଦୁଃଖ ପାଇଲେ ଯେ, ଏପରି ଅଯୋଗ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ପିତାକୁ ଦେଖି ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।
ମମାପରାଧାତ୍ତୈଃ କ୍ଷୁଦ୍ରୈର୍ହତସ୍ତ୍ଵଂ ତାତ ବାଲିଶୈଃ। କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ଦାଯାଦୈର୍ଵନେ ମୃଗ ଇଵେଷୁଭିଃ
ମୋର ଦୋଷରେ, ବାପା, ସେଇ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟର ଛୋଟ ଏବଂ ଅବୁଝ ପୁଅମାନେ ତୁମକୁ ଅତିରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅରଣ୍ୟରେ ମୃଗ ଭଳି ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ।
ଧର୍ମଜ୍ଞସ୍ଯ କଥଂ ତାତ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ସତ୍ପଥେ। ମୃତ୍ଯୁରେଵଂଵିଧୋ ଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵଭୂତେଷ୍ଵନାଗସଃ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣୁଥିବା, ସତ୍ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଥିବା ତୁମ ପାଇଁ ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ କିପରି ଯୋଗ୍ୟ ହେବ?
କିଂନୁ ତୈର୍ନ କୃତଂପାପଂ ଯୈର୍ବଵାଂସ୍ତପସି ସ୍ତିତଃ। ଅଯୁଧ୍ଯମାନୋ ଵୃଦ୍ଧଃ ସନ୍ହତଃ ଶରଶତୈଃ ଶିତୈଃ
ଯେଉଁମାନେ ତୁମେ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ ନକରିଥିବା ବୃଦ୍ଧ ମଣିଷକୁ ଶତଶତ ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ, ସେମାନେ କିଏ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିନାହାନ୍ତି?
କିଂନୁ ତେ ତତ୍ର ଵକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ସଚିଵେଷୁ ସୁହୃତ୍ସୁ ଚ। ଅଯୁଧ୍ଯମାନଂ ଧର୍ମଜ୍ଞମେକଂ ହତ୍ଵାଽନପତ୍ରପାଃ
ଏପରି ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଭାବେ, ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଯୁଦ୍ଧ ନକରୁଥିବା ମଣିଷକୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସହଚର ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଣ କହିବେ?
ଲାଲପ୍ଯୈଵଂ ସକୁସ୍ନ୍ଣଂ ବହୁ ନାନାଵିଧଂ ନୃପ। ପ୍ରେତକାର୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ପିତୁଶ୍ଚକ୍ରେ ମହାତପାଃ
ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଦୁଃଖରେ ବିଳାପ କରି, ରାଜା, ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ସମସ୍ତ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
ଦଦାହ ପିତରଂ ଚାଗ୍ନୌ ରାମଃ ପରପୁରଂଜଯଃ। ପ୍ରତିଜଜ୍ଞେ ଵଧଂ ଚାପି ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଭାରତ
ପରଶୁରାମ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ନଶ୍ୱ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ, ହେ ଭାରତ।
ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋଽତିବଲଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ଶସ୍ତ୍ରମାଦାଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଜଘ୍ନିଵାନ୍କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ଯ ସୁତାନେକୋଽନ୍ତକୋପମଃ
ଅତି କ୍ରୁଧ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟର ପୁଅମାନେକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ନଶ୍ୱ କଲେ।
ତେଷାଂ ଚାନୁଗତା ଯେ ଚ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯର୍ଷଭ। ତାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନଵାମୃଦ୍ଗାଦ୍ରାମଃ ପ୍ରହରତାଂଵରଃ
ଏବଂ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଥିଲେ, ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟମଣି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରଶୁରାମ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରି ନଶ୍ୱ କଲେ।
ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀଂ କୃତ୍ଵା ନିଃକ୍ଷିତ୍ରିଯାଂ ପ୍ରଭୁଃ। ସମନ୍ତପଞ୍ଚକେ ପଞ୍ଚ ଚକାର ରୁଧିରହ୍ରଦାନ୍
ସେ ସତର ବେଳେ ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଶୂନ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ସମନ୍ତପଞ୍ଚକରେ ପାଞ୍ଚଟି ରକ୍ତପୁରୀ ତିଆରି କଲେ।
ସ ତେଷୁ ତର୍ପଯାମାସ ପିତୄନ୍ଭୃଗୁକୁଲୋଦ୍ଵହଃ। ସାକ୍ଷାଦ୍ଦଦର୍ଶ ଚର୍ଚୀକଂ ସ ଚ ରାମଂ ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ସେଠାରେ, ଭୃଗୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଲେ; ସେ ରିଚୀକଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ପରେ ପରଶୁରାମଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।