ଏଵଂ ହି ସର୍ଵେ ଗତବୁଦ୍ଧିଭାଵା ଜଗଦ୍ଵିନାଶେ ପରମପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ। ଦୁର୍ଗଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ମହୋର୍ମିମନ୍ତଂ ରତ୍ନାକରଂ ଵରୁଣସ୍ଯାଲଯଂ ସ୍ମ
ଏଭଳି ଭାବେ, ସମସ୍ତେ ଜଗତ୍ ନାଶ କରିବା ଭାବନାରେ ମନ ଲଗାଇ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦୁର୍ଗମ ତରଙ୍ଗ ଓ ଗଭୀରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବରୁଣଙ୍କ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
ସମୁଦ୍ରଂ ତେ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵରୁଣଂ ନିଧମମ୍ଭସଃ। କାଲେଯାଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତନ୍ତ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ଵିନାଶନେ
ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ବରୁଣଙ୍କ ଜଳରେ ଲୁଚିଥିବା କାଳେୟମାନେ, ତିନି ଲୋକ ନାଶ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତେ ରାତ୍ରୌ ସମଭିକ୍ରୁଦ୍ଧା ଭକ୍ଷଯନ୍ତି ସଦା ମୁନୀନ୍। ଆଶ୍ରମେଷୁ ଚ ଯେ ସନ୍ତି ପୁଣ୍ଯେଷ୍ଵାଯତନେଷୁ ଚ
ସେମାନେ ରାତିରେ ରାଗରେ ଭରିଯାଇ, ସଦା ମୁନିମାନେ, ଆଶ୍ରମ ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖାଇଯାଉଥିଲେ।
ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯାଶ୍ରମେ ଵିପ୍ରା ଭକ୍ଷିତାସ୍ତୈର୍ଦୁରାତ୍ମଭିଃ। ଅଶୀତିଃ ଶତମଷ୍ଟୌ ଚ ନଵ ଚାନ୍ଯେ ତପସ୍ଵିନଃ
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଇ ଦୁଷ୍ଟମନା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଠାଠି ଶତ ଏବଂ ନଉ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ଵୀମାନେକୁ ଖାଇଯାଇଥିଲେ।
ଚ୍ଯଵନସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ପୁଣ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜନିଷେଵିତମ୍। ଫଲମୂଲାଶନାନାଂ ହି ମୁନୀନାଂ ଭକ୍ଷିତଂ ଶତମ୍
ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବସିଥିଲେ ଏବଂ ଯାହା ପବିତ୍ର ଥିଲା, ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା ଶତମାନେ ମୁନିମାନେ କାଳେୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେଲେ।
ଏଵଂ ରାତ୍ରୌ ସ୍ମ କୁର୍ଵନ୍ତି ଵିଵିଶୁଶ୍ଚାର୍ଣଵଂ ଦିଵା। `କାଲେଯାସ୍ତେ ଦୁରାତ୍ମାନୋ ଭକ୍ଷଯନ୍ତସ୍ତପୋଧନାନ୍
ଏଭଳି ରାତିରେ ସେମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଦିନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ; ସେ ଦୁଷ୍ଟ କାଳେୟମାନେ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିଲେ।
ଭରଦ୍ଵାଜାଶ୍ରମେ ଚୈଵ ନିଯତା ବ୍ର୍ହମଚାରିଣଃ। ଵାଯ୍ଵାହାରାମ୍ବୁଭକ୍ଷାଶ୍ଚ ଵିଂଶତିଃ ସଂନିଷୂଦିତାଃ
ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ, ନିୟମିତ ଉପବାସ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଥିବା, ବାୟୁ ଓ ପାଣି ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା କୁଳିଶି ଦଶମାନେ ମୁନି ହତ ହେଲେ।
ଏଵଂ କ୍ରମେଣ ସର୍ଵାଂସ୍ତାନାଶ୍ରମାନ୍ଦାନଵାସ୍ତଦା। ନିଶାଯାଂ ପରିବାଧନ୍ତେ ସମୁଦ୍ରାମ୍ବୁବଲାଶ୍ରଯାତ୍। କାଲୋପସୃଷ୍ଟାଃ କାଲେଯା ଘ୍ନନ୍ତୋ ଦ୍ଵିଜଗଣାନ୍ବହୂନ୍
ଏଭଳି ଅନୁକ୍ରମରେ, ସେ ସମୟରେ ଦାନବମାନେ ରାତିରେ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମକୁ ସମୁଦ୍ରର ଜଳଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ; କାଳର ଆଦେଶରେ ପ୍ରେରିତ କାଳେୟମାନେ ବହୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମାରୁଥିଲେ।
ନ ଚୈନାନନ୍ଵବୁଧ୍ଯନ୍ତ ମନୁଜା ମନୁଜୋତ୍ତମ। ଏଵଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତାନ୍ଦୈତ୍ଯାଂସ୍ତାଂସ୍ତାପସେଷୁ ତପସ୍ଵିଷୁ
ହେ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଭଳି ତପସ୍ୱୀମାନେ ଉପରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସେଥିରେ କିଛି ବୁଝିପାରୁନଥିଲେ।
କ୍ଷଯାଯ ଜଗତଃ କ୍ରୂରାଃ ପର୍ଯଟନ୍ତି ସ୍ମ ମେଦିନୀମ୍
ସେ କ୍ରୂର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମଗ୍ର ଜଗତଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ପ୍ରଭାତେ ସମଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ନିଯତାହାରକର୍ଶିତାଃ। ମହୀତଲସ୍ଥା ମୁନଯଃ ଶରୀରୈର୍ଗତଜୀଵିତୈଃ
ପ୍ରଭାତରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଯେ, ନିୟମିତ ଆହାରରେ ଦେହ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ମୁନିମାନେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ମୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ।
କ୍ଷୀଣମାଂସୈର୍ଵିରୁଧିରୈର୍ଵିମଜ୍ଜାନ୍ତ୍ରୈର୍ଵିସନ୍ଧିଭିଃ। ଆକୀର୍ଣୈରାଚିତା ଭୂମିଃ ଶଙ୍ଖାନାମିଵ ରାଶିଭିଃ
ମାଂସ ଶୁଷ୍କ, ରକ୍ତଶୂନ୍ୟ, ଅନ୍ତ୍ର ବାହାରିଥିବା, ସନ୍ଧି ବିଛିନ୍ନ ଦେହମାନେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଶଙ୍ଖ ରାଶି ପରି ଛିଟିଯାଇ ଥିଲେ।
ଲଶୈର୍ଵିପ୍ରଵିଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ସ୍ରୁଵୈର୍ଭଗ୍ନୈସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଵିକୀର୍ଣୈରଗ୍ନିହୋତ୍ରୈଶ୍ଚ ଭୂର୍ବଭୂଵ ସମାଵୃତା
ଛିଣ୍ଡା ଅଂଗ, ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ହୋମଚମଚ, ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ପାତ୍ର ଓ ଛିଟିଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଆବୃତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ନିଃସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଵପଟ୍କାରଂ ନଷ୍ଟଯଜ୍ଞୋତ୍ସଵକ୍ରିଯମ୍। ଜଗଦାସୀନ୍ନିରୁତ୍ସାହଂ କାଲେଯଭଯପୀଡିତମ୍
ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ପାଠ ନଥିଲା, ଯଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍ସବ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କାଳେୟମାନଙ୍କ ଭୟରେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଉତ୍ସାହହୀନ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଏଵଂ ସଂକ୍ଷୀଯମାଣାଶ୍ଚ ମାନଵା ମନୁଜେଶ୍ଵର। ଆତ୍ମତ୍ରାଣପପା ଭୀତାଃ ପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ତ ଦିଶୋ ଭଯାତ୍
ଏଭଳି ମନୁଷ୍ୟମାନେ କ୍ଷୟ ହେଉଥିବାବେଳେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟନାଥ, ସେମାନେ ଭୟରେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଯାଉଥିଲେ।
କେଚିଦ୍ଗୁହାଃ ପ୍ରଵିଵିଶୁର୍ନିର୍ଭରାଂଶ୍ଚାପରେ ଶ୍ରିତାଃ। ଅପରେ ମରଣୋଦ୍ଵିଗ୍ନା ଭଯାତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ସମୁତ୍ସୃଜନ୍
କିଛି ଲୋକ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ; ଅନ୍ୟେ, ମୃତ୍ୟୁଭୟରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ନିଜ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କେଚିଦତ୍ରମହେଷ୍ଵାସାଃ ଶୂରାଃ ପରମହର୍ଷିତାଃ। ମାର୍ଗମାଣଆଃ ପରଂ ଯତ୍ନଂ ଦାନଵାନାଂ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ
କିଛି ଶୂରବୀର ମହାଧନୁର୍ଧର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଦାନବମାନେ ଉପରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରୟାସ କରି ଚାଲିଥିଲେ।
ନ ଚୈତାନଧିଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ସମୁଦ୍ରଂ ସମୁପାଶ୍ରିତାନ୍। ଶ୍ରମଂ ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚ ପରମମାଜଗ୍ମୁଃ କ୍ଷଯମେଵ ଚ
ତଥାପି, ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ସେମାନେ ଉପରେ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ଅତିଶୟ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ।
ଜଗତ୍ଯୁପଶମଂ ଯାତେ ନଷ୍ଟଯଜ୍ଞୋତ୍ସଵକ୍ରିଯେ। ଆଜଗ୍ମୁଃ ପରମାମାର୍ତିଂ ତ୍ରିଦଶା ମନୁଜେଶ୍ଵର
ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍ସବ ନଷ୍ଟ ହୋଇ, ପୃଥିବୀ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା, ତେବେ ଦେବତାମାନେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟନାଥ, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ସମେତ୍ଯ ସମହେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ଭଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ
ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏକଠି ହୋଇ, ଭୟରେ ସମ୍ମିଳନ କଲେ।
ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଦେଵଂ ନାରାଯଣମଜଂ ଵିଭୁମ୍। ତେଽଭିଗମ୍ଯ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଵୈକୁଣ୍ଠମପରାଜିତମ୍। ତତୋ ଦେଵାଃ ସମସ୍ତାସ୍ତେ ତଦୋଚୁର୍ମଧୁସୂଦନମ୍
ଶରଣ ଦେବତା, ଅଜ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ସେମାନେ ଯାଇ, ଅପରାଜିତ ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵଂନଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ଚ ଭର୍ତା ଚ ହର୍ତା ଚ ଜଗତଃ ପ୍ରଭୋ। ତ୍ଵଯା ସୃଷ୍ଟମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଯଚ୍ଚେଙ୍ଗଂ ଯଚ୍ଚ ନେଙ୍ଗତି। `ତ୍ଵଯ୍ଯେଵ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପୁନସ୍ତତ୍ପ୍ରଵିଲୀଯତେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଯାହାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ ଓ ସଂହାରକ ବୋଲି ମନେ କରୁଛୁ; ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି, ଯାହା ଚଳିଥାଏ ଓ ଅଚଳ ଅଛି, ସେ ସବୁ; ହେ ପଦ୍ମନାଭ, ପୁନି ସେ ସବୁ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୟ ହୁଏ।
ତ୍ଵଯା ଭୂମିଃ ପୁରା ନଷ୍ଟା ସମୁଦ୍ରାତ୍ପୁଷ୍କରେକ୍ଷଣ। ଵାରାହଂ ଵପୁରାଶ୍ରିତ୍ଯଜଗଦର୍ଥେ ସମୁଦ୍ଧୃତା
ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ପୂର୍ବେ ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ସମୁଦ୍ରରେ ଲୁଚିଯାଇଥିଲା, ତୁମେ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଳି ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।
ଆଦିଦୈତ୍ଯୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁଃ ପୁରା। ନାରସିଂହଂ ଵପୁଃ କୃତ୍ଵା ସୂଦିତଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ
ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁକୁ, ହେ ପୁରୁଷୋत्तମ, ତୁମେ ନରସିଂହ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବଧ କରିଥିଲେ।
ଅଵଧ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ବଲିଶ୍ଚାପି ମହାସୁରଃ। ଵାମନଂ ଵପୁରାଶ୍ରିତ୍ଯ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଦ୍ଧଂଶିତସ୍ତ୍ଵଯା
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜୟ ଥିବା ବଳି ନାମକ ମହାଅସୁରକୁ, ତୁମେ ବାମନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ତିନି ଲୋକରୁ ତଳକୁ ହଟାଇଦେଇଥିଲେ।
ଅସୁରଶ୍ଚ ମହେଷ୍ଵାସୋ ଜମ୍ଭ ଇତ୍ଯଭିଵିଶ୍ରୁତଃ। ଯଜ୍ଞକ୍ଷୋଭକରଃ କ୍ରୂରସ୍ତ୍ଵଯୈଵ ଵିନିପାତିତଃ
ଯଜ୍ଞକୁ ବିଘ୍ନ କରୁଥିବା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଅସୁର ଜମ୍ଭକୁ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଏକାକି ବିନାଶ କରିଥିଲେ।
ଏଵମାଦୀନି କର୍ମାଣି ଯେଷାଂ ସଂଖ୍ଯା ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ଅସ୍ମାକଂ ଭଯଭୀତାନାଂ ତ୍ଵଂ ଗତିର୍ମଧୁସୂଦନ
ଏପରି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ଯାହାର ଗଣନା କରିହେବ ନାହିଁ; ଆମେ ଭୟଭୀତ ଓ ଚିନ୍ତିତ, ଏହି ସମୟରେ ହେ ମଧୁସୂଦନ, ତୁମେ ଆମ ପ୍ରତିଶ୍ରୟ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵାଂ ଦେଵଦେଵେଶ ଲୋକାର୍ଥଂ ଜ୍ଞାପଯାମହେ। ରକ୍ଷ ଲୋକାଂଶ୍ଚ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ଶକ୍ରଂ ଚ ମହତୋ ଭଯାତ୍। `ଶରଣାଗତସଂତ୍ରାଣେ ତ୍ଵମେକୋଽସି ଦୃଢଵ୍ରତଃ
ସେହିପରି, ହେ ଦେବଦେବ ଏବଂ ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀ, ଆମେ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ; ଏହି ମହାଭୟରୁ ଲୋକ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞାବାନ।
ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵର୍ଧନ୍ତେ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଶ୍ଚତୁର୍ଵିଧାଃ। ତା ଭାଵିତା ଭାଵଯନତି ହଵ୍ଯକଵ୍ଯୈର୍ଦିଵୌକସଃ
ତୁମର କୃପାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଚାରି ପ୍ରକାର ପ୍ରଜା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ହବ୍ୟ କବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଲୋକା ହ୍ଯେଵଂ ଵିଵର୍ଧନ୍ତେ ହ୍ଯନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସମୁପାଶ୍ରିତାଃ। ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ନିରୁଦ୍ଵିଗ୍ନାସ୍ତ୍ଵଯୈଵ ପରିରକ୍ଷିତାଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି; ତୁମର କୃପାରେ ସେମାନେ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମେ ସେମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛ।