କୀର୍ତିଂ ପୁଣ୍ଯାମଵିନ୍ଦନ୍ତ ଯଥା ଦେଵାସ୍ତପୋବଲାତ୍। ଦେଵର୍ଷଯଶ୍ଚ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ତଥା ତ୍ଵମପି ଵେତ୍ସ୍ଯସି
ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ପବିତ୍ର କୀର୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବ ଋଷିମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏହି କୀର୍ତି ପାଇଥିଲେ, ସେହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଜାଣିପାରିବା।
ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାସ୍ତ୍ଵଧର୍ମେଣ ମୋହିନ ଚ ଵଶୀକୃତାଃ। ନଚିରାଦ୍ଵୈ ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଦୈତ୍ଯା ଇଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଅଧର୍ମ ଓ ମୋହରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ଦାନବମାନେ ପରି ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନେ ତଥା ସହିତା ଵୀରା ଵସନ୍ତସ୍ତତ୍ରତତ୍ର ହ। କ୍ରମେଣ ପୃଥିଵୀପାଲ ନୈମିଷାରଣ୍ଯମାଗତାଃ
ପୃଥିବୀର ରକ୍ଷକ, ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରମାନେ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖିଯାଇନଥିଲା, ଯେପରି ନେମିଷ ଅରଣ୍ୟକୁ ଏକାଉଁ ଏକାଉଁ ଆସିଥିଲେ।
ତତ୍ସ୍ତୀର୍ଥେଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ଗୋମତ୍ଯାଃ ପାଣ୍ଡଵା ନୃପ। କୃତାଭିଷେକାଃ ପ୍ରଦଦୁର୍ଗାଶ୍ଚ ଵିତ୍ତଂ ଚ ଭାରତ
ଗୋମତୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର ତୀରେ, ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ଗାଁ ଓ ଧନ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଭାରତବଂଶୀ।
ତତ୍ର ଦେଵାନ୍ପିତୄନ୍ଵିପ୍ରାଂସ୍ତର୍ପଯିତ୍ଵା ପୁନଃପୁନଃ। କନ୍ଯାତୀର୍ଥେଽଶ୍ଵତୀର୍ଥେ ଚ ଗଵାଂ ତୀର୍ଥେ ଚ ଭାରତ
କନ୍ୟାତୀର୍ଥ, ଅଶ୍ୱତୀର୍ଥ ଓ ଗୋତୀର୍ଥରେ, ଭାରତ, ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଥିଲେ।
କାଲକୋଟ୍ଯାଂ ଵିପପ୍ରସ୍ଥେ ଗିରାଵୁଷ୍ଯ ଚ କୌରଵାଃ। ବାହୁଦାଯାଂ ମହୀପାଲ ଚକ୍ରୁଃ ସର୍ଵେଽଭିଷେଚନମ୍
କାଳକୋଟି, ବିପପ୍ରସ୍ଥ, ଗିରାଉଷା ଓ ବାହୁଦାରେ, କୌରବ, ସମସ୍ତେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ମହୀରକ୍ଷକ।
ପ୍ରଯାଗେ ଦେଵଯଜନେ ଦେଵାନାଂ ପୃଥିଵୀପତେ। ଊଷୁଗପ୍ଲୁତ୍ଯ ଗାତ୍ରାଣି ତପଶ୍ଚାତସ୍ଥୁରୁତ୍ତମମ୍
ପ୍ରୟାଗରେ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପୂଜାରେ, ପୃଥିବୀର ନାଥ, ସେମାନେ ଦେହକୁ ସ୍ନାନ କରି, ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋଶ୍ଚୈଵ ସଂଗମେ ସତ୍ଯସଂଗରାଃ। ଵିପାପ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଦଦୁର୍ଵସୁ
ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ସଂଗମରେ, ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ, ସେ ମହାତ୍ମାମାନେ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଧନ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ତପସ୍ଵିଜନଜୁଷ୍ଟାଂ ଚ ତତୋ ଵେଦୀଂ ପ୍ରଜାପତେଃ। ଜଗ୍ମୁଃ ପାଣ୍ଡୁସୁତା ରାଜନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ ଭାରତ
ତାପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ବେଦୀ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ବେଦୀକୁ, ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ।
ତତ୍ର ତେ ନ୍ଯଵସନ୍ଵୀରାସ୍ତପଶ୍ଚାତସ୍ଥୁରୁତ୍ତମମ୍। ସଂତର୍ପଯନ୍ତଃ ସତତଂ ଵନ୍ଯେନ ହଵିଷା ଦ୍ଵିଜାନ୍
ସେଠାରେ, ସେ ବୀରମାନେ ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲର ହବି ଦେଇ ସଦା ତୃପ୍ତ କରୁଥିଲେ।
ତତୋ ମହୀଧରଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଧର୍ମଜ୍ଞେନାଭିସତ୍କୃତମ୍। ରାଜର୍ଷିଣା ପୁଣ୍ଯକୃତା ଗଯେନାନୁପମଦ୍ଯୁତେ
ତାପରେ, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ, ଯାହା ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା ଗୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ନଗୋ ଗଯଶିରୋ ଯତ୍ର ପୁଣ୍ଯା ଚୈଵ ମହାନଦୀ। ଵାନୀରମାଲିନୀ ରମ୍ଯା ନଦୀ ପୁଲିନଶୋଭିତା
ସେଠାରେ ଗୟଶିର୍ଷ ପାହାଡ଼ ଓ ପବିତ୍ର ମହାନଦୀ, ରମ୍ୟ ଭାବରେ ଭାଲି ମାଳିନୀ ନଦୀ ଓ ଚମତ୍କାର ପୁଲିନରେ ଶୋଭିତ।
ଦିଵ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରକୂଟଂ ଚ ପଵିତ୍ରଧରଣୀଧରମ୍। ଋଷିଜୁଷ୍ଟଂ ସୁପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମସରୋତୁଲମ୍
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର କୁଟ, ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼, ଋଷିମାନେ ଯାଉଥିବା, ଅତି ପବିତ୍ର, ଏହି ତୀର୍ଥ ବ୍ରହ୍ମା ସରୋବର ସମାନ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ଯତ୍ର ଗତୋ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ପ୍ରତି। ରଉଵାସ ଚ ସ୍ଵଯଂ ତତ୍ର ଧର୍ମରାଜଃ ସନାତନଃ
ସେଠାରେ ଭଗବାନ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏକଥା ବୈବସ୍ବତଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ସନାତନ ଧର୍ମରାଜ ନିଜେ ବାସ କରୁଥିଲେ।
ସର୍ଵାସାଂ ସରିତାଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଭେଦୋ ଵିଶାଂପତେ। ଯତ୍ରସଂନିହିତୋ ନିତ୍ଯଂ ମହାଦେଵଃ ପିନାକଧୃକ୍
ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ସମସ୍ତ ନଦୀର ଉତ୍ସ ସେଠାରେ, ଯେଉଁଠି ମହାଦେବ, ପିନାକ ଧାରୀ, ସଦା ବସିଥାନ୍ତି।
ପରିପୂର୍ଣଃ ପରଂଜ୍ଯୋତିଃ ପରମାତ୍ମା ସନାତନଃ। ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିରୁପାସ୍ଯୋଽଯଂ ଭଗଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ
ସେ ନିର୍ମଳ, ପରମ ଜ୍ୟୋତି, ସନାତନ ପରମାତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏହି ଭଗବାନ ପରମେଶ୍ୱର।
ତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମହାଦେଵଂ ଚତୁର୍ଵର୍ଗଫଲପ୍ରଦମ୍। ରସିଦ୍ଧିକ୍ଷେତ୍ରମିଦଂ ମତ୍ଵାସର୍ଵେଷାଂମୋକ୍ଷକାଙ୍କ୍ଷିଣାମ୍
ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଚାରିପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଇଥିବା, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ସମସ୍ତ ମୋକ୍ଷ ଚାହିଁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ସିଦ୍ଧିକ୍ଷେତ୍ର ଭାବିଲେ।
ତତ୍ର ତେ ପାଣ୍ଡଵା ଵୀରାଶ୍ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯୈସ୍ତଦେଜିରେ। ଋଷିଯଜ୍ଞେନ ମହତା ଯତ୍ରାକ୍ଷଯଵଟୋ ମହାନ୍। ଅକ୍ଷଯେ ଦେଵଯଜନେ ଅକ୍ଷଯଂ ଯତ୍ରଵୈ ଫଲମ୍
ସେଠାରେ, ସେ ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚାରିମାସର ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଦାନ ଦେଇ, ଯେଉଁଠି ଅକ୍ଷୟ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପୂଜା ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ।
ଯେ ତୁ ତତ୍ରୋପଵାସାଂସ୍ତୁ ଚକ୍ରୁର୍ନିଶ୍ଚିତମାନସାଃ। ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତତ୍ରଶତଶଃ ସମାଜଗ୍ମୁସ୍ତପୋଧନାଃ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠାରେ ଦୃଢ଼ ମନରେ ଉପବାସ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଶତ-ଶତ ତପସ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ହୋଇ ଏଠିକୁ ଆସି ଏକଠା ହେଲେ।
ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯେନାଯଜନ୍ତ ଆର୍ଷେଣ ଵିଧିନା ତଦା। ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯାତପୋଵୃଦ୍ଧା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ। କଥାଂ ପ୍ରଚକ୍ରିରେ ପୁଣ୍ଯାଂ ସଦସିସ୍ଥା ମହାତ୍ମନାମ୍
ସେ ସମୟରେ, ସେମାନେ ପୁରୁଣା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧ, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଭାରେ ବସି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ।
ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯାଵ୍ରତସ୍ନାତଃ କୌମାରଂ ଵ୍ରତମାସ୍ଥିତଃ। ଶମଠୋଽକଥଯଦ୍ରାଜନ୍ନାଧୂର୍ତରଜସଂ ଗଯମ୍
ଏଠାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଓ ବ୍ରତରେ ସ୍ନାତ, ଶିଶୁବୟସରୁ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ, ତାହାର ନାମ ଶମଠ; ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଧୂର୍ତ୍ତରଜସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗୟାଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା କହିଥିଲେ।
ଆଧୂର୍ତରଜସଃ ପୁତ୍ରୋ ଗଯୋ ରାଜର୍ଷିସତ୍ତମଃ। ପୁଣ୍ଯାନି ତସ୍ଯ କର୍ମାଣି ତାନି ମେ ଶୃଣୁ ଭାରତ
ଆଧୂର୍ତ୍ତରଜସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗୟା, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ଶୁଣ।
ଯସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୋ ବଭୂଵେହ ବହ୍ଵନ୍ନୋ ବହୁଦକ୍ଷିଣଃ। ଯତ୍ରାନ୍ନପର୍ଵତା ରାଜଞ୍ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଏଠାରେ ବହୁ ପ୍ରମାଣର ଖାଦ୍ୟ ଓ ବହୁ ଦାନରେ ଭରିଥିଲା। ଏଠାରେ, ରାଜା, ଶତ-ଶତ ଓ ହଜାର-ହଜାର ଖାଦ୍ୟର ପାହାଡ଼ ଥିଲା।
ଘୃତକୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ ଦଧ୍ନଶ୍ଚ ନଦ୍ଯୋ ବହୁଶତାସ୍ତଥା। ଵ୍ଯଞ୍ଜନାନାଂ ପ୍ରଵାହାଶ୍ଚ ମହାର୍ହାଣାଂ ସହସ୍ରଶଃ
ଘୀ ଓ ଦହିର ଶତ-ଶତ ନଦୀ ଥିଲା, ଏବଂ ମହାମୂଲ୍ୟ ଖାଦ୍ୟର ହଜାର-ହଜାର ଝରଣା ବହୁଥିଲା।
ଅହନ୍ଯହନି ଚାପ୍ଯେଵଂ ଯାଚତାଂ ସଂପ୍ରଦୀଯତେ। ଅନ୍ଯେ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣା ରାଜନ୍ଭୁଞ୍ଜତେଽନ୍ନଂ ସୁସଂସ୍କୃତମ୍
ପ୍ରତିଦିନ ଯେଉଁଠି ଚାହିଲେ, ସେଠି ଏଭଳି ଭାବରେ ଖାଦ୍ୟ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରାଜା, ସୁସ୍ଥ ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ।
ତତ୍ର ଵୈ ଦକ୍ଷିଣାକାଲେ ବ୍ରହ୍ମଘୋଷୋ ଦିଵଂ ଗତଃ। ନ ଚ ପ୍ରଜ୍ଞାଯତେ କିଂଚିଦ୍ବ୍ରହ୍ମଶବ୍ଦେନ ଭାରତ
ଦାନ ସମୟରେ ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣର ଶବ୍ଦ ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲା; ଓ ଭାରତ, ବେଦର ଶବ୍ଦ ଛଡ଼ା କିଛି ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁନା।
ପୁଣ୍ଯେନ ଚରତା ରାଜନ୍ଭୂର୍ଦିଶଃ ଖଂ ନଭସ୍ତଥା। ଆପୂର୍ଣମାସୀଚ୍ଛବ୍ଦେନ ତଦପ୍ଯାସୀନ୍ମହାଦ୍ଭୁତମ୍
ପୁଣ୍ୟ ରାଜା ଯେଉଁଠି ଘୁଡ଼ିବା କରୁଥିଲେ, ଦିଗ, ଆକାଶ ଓ ନଭ ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଯାଉଥିଲା; ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଯଜ୍ଞର ଶବ୍ଦରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା।
ଯତ୍ରସ୍ମ ଗାଥା ଗାଯନ୍ତି ମନୁଷ୍ଯା ମରତର୍ଷଭ। ଅନ୍ନପାନୈଃ ଶୁଭୈସ୍ତୃପ୍ତା ଦେଶେ ଦେଶେ ସୁଵର୍ଚସଃ
ଏଠାରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶୁଭ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ।
ଗଯସ୍ଯ ଯଜ୍ଞେ କେ ତ୍ଵଦ୍ଯ ପ୍ରାଣିନୋ ଭୋକ୍ତୁମୀପ୍ସଵଃ। ତତ୍ର ଭୋଜନଶିଷ୍ଟସ୍ଯ ପର୍ଵତାଃ ପଞ୍ଚଵିଂଶତିଃ
ଗୟାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଆଜି କିଏ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ? ସେଠି ପଚ୍ଚିଶଟି ଖାଦ୍ୟର ପାହାଡ଼ ଅବଶେଷ ରହିଗଲା।
ନ ତତ୍ପୂର୍ଵେ ଜନାଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ନ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଚାପରେ। ଗଯୋ ଯଦକରୋଦ୍ଯଜ୍ଞେ ରାଜର୍ଷିରମିତଦ୍ଯୁତିଃ
ଗୟା ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ତାଙ୍କର ଅପାର ଚମକର ଯଜ୍ଞରେ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ କେହି କରିନଥିଲେ, ଓ ପରେ କେହି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।