ଯଚ୍ଚ ତେ ମାନସଂ ଵୀର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାମିମାଂ ପ୍ରତି। ସ ମହର୍ଷିର୍ଲୋମଶସ୍ତେ କଥଯିଷ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଯେଉଁ ଅସନ୍ଦେହ ତୁମର ମନରେ ଅଛି, ବୀର, ସେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ମହାର୍ଷି ଲୋମଶ ନିଶ୍ଚୟ କହିଦେବେ।
ଯଚ୍ଚ କିଂଚିତ୍ତପୋଯୁକ୍ତଂ ଫଲଂ ତୀର୍ଥେଷୁ ଭାରତ। ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିରେଷ ବ୍ରୂଯାତ୍ତେ ନ ତଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧେଯମନ୍ଯଥା
ତୀର୍ଥରେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଭାରତ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ତୁମକୁ କହିବେ; ତାଙ୍କ କଥାକୁ ଅନ୍ୟଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଧନଂଜଯେନ ଚାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ଯତ୍ତଚ୍ଛୃଣୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଭ୍ରାତରଂ ମେ ଯୋଜଯେର୍ଧର୍ମ୍ଯଯା ଧିଯା
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଧନଞ୍ଜୟ ଯେ କଥା କହିଛନ୍ତି, ସେ କଥା ଶୁଣ: 'ମୋ ଭାଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଧର୍ମପଥରେ ଭାଇମାନେଙ୍କୁ ନେଇଯାଉ।'
ତ୍ଵଂ ହି ଧର୍ମାନ୍ପରାନ୍ଵେତ୍ଥ ତପାଂସି ଚ ତପୋଧନ। ଶ୍ରୀମତାଂ ଚାପି ଜାନାସି ଧର୍ମଂ ରାଜ୍ଞାଂ ସନାତନମ୍
ତୁମେ ଉଚ୍ଚତମ ଧର୍ମ ଓ ତପସ୍ୟା ଜାଣିଛ; ତପସ୍ୟାର ଧନ ଅଛି; ରାଜାମାନେଙ୍କର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛ, ଶ୍ରୀମାନ୍।
ସ ଭଵାନ୍ପରମଂ ଵେଦ ରପାଵନଂ ପୁରୁଷଂ ପ୍ରତି। ତେନ ସଂଯୋଜଯେଥାସ୍ତ୍ଵଂ ତୀର୍ଥପୁଣ୍ଯେନ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପବିତ୍ର ପଥ ଜାଣିଛ; ସେ ପଥରେ ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟ ସହିତ ଏକାଠି କର।
ଯଥା ତୀର୍ଥାନି ଗଚ୍ଛେତ ଗାଶ୍ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ ପାର୍ଥିଵଃ। ତଥା ସର୍ଵାତ୍ମନା କାର୍ଯମିତି ମାମର୍ଜୁନୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ରାଜା ଯେପରି ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କରିବା ଓ ଗାଁ ଦେଇବା ଉଚିତ୍, ଏଭଳି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରେ ଏହି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍—ଅର୍ଜୁନ ଏହିପରି କହିଛନ୍ତି।
ଭଵତା ଚାନୁଗୁପ୍ତୋଽସୌ ଚରେତ୍ତୀର୍ଥାନି ସର୍ଵଶଃ। ରକ୍ଷୋଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷିତଵ୍ଯଶ୍ଚ ଦୁର୍ଗେଷୁ ଵିଷମେଷୁ ଚ
ତୁମର ରକ୍ଷାରେ, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କରିପାରିବେ; ଦୁର୍ଗ ଓ ଅପରିଚିତ ସ୍ଥାନରେ ରକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଦଧୀଚ ଇଵ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଂ ଯଥା ଚାପ୍ଯଙ୍ଗିରା ରଵିମ୍। ତଥା ରକ୍ଷସ୍ଵ କୌନ୍ତେଯାନ୍ରାକ୍ଷସେଭ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଦଧୀଚି ଯେପରି ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଆଙ୍ଗିରା ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଏଭଳି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୌନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନେଠାରୁ ରକ୍ଷା କର।
ଯାତୁଧାନା ହି ବହଵୋ ରାକ୍ଷସାଃ ପର୍ଵତୋପମାଃ। ତ୍ଵଯାଽଭିଗୁପ୍ତାନ୍କୌନ୍ତେଯାନ୍ନ ଵିଵର୍ତେଯୁରନ୍ତିକମ୍
ପାହାଡ଼ ପରି ଭୟଙ୍କର ଯାତୁଧାନ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅନେକ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ କୌନ୍ତୀର ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ସେମାନେ ନିକଟକୁ ଆସିବେ ନାହିଁ।
ସୋଽହମିନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଚନାନ୍ନିଯୋଗାଦର୍ଜୁନସ୍ଯ ଚ। ରକ୍ଷମାଣୋ ଭଯେଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ଚରିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵା ସହ
ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରିବି ଓ ତୁମ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରିବି।
ଦ୍ଵିସ୍ତୀର୍ଥାନି ମଯା ପୂର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟାନି କୁରୁନନ୍ଦନ। ଇଦଂ ତୃତୀଯଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ତାନ୍ଯେଵ ଭଵତା ସହ
କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇଟି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଦେଖିଛି; ଏବେ ଏହି ତୃତୀୟ ତୀର୍ଥ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଦେଖିବି।
ଇଯଂ ରାଜର୍ଷିଭିର୍ଯାତା ପୁଣ୍ଯକୃଦ୍ଭିର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ମନ୍ଵାଦିଭିର୍ମହାରାଜ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଭଯାପହା
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ଯାହା ଭୟକୁ ଦୂର କରେ, ରାଜା ମନୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଓ ରାଜର୍ଷିମାନେ କରିଥିଲେ।
ନାନୃଜୁର୍ନାକୃତାତ୍ମା ଚ ନାଵିଦ୍ଯୋ ନ ଚ ପାପକୃତ୍। ସ୍ନାତି ତୀର୍ଥେଷୁ କୌରଵ୍ଯ ନ ଚ ଵକ୍ରମତିର୍ନରଃ
କୌରବ, ଯେଉଁମାନେ ଅସତ୍ୟବାଦୀ, ଅନିୟମିତ, ଅଜ୍ଞାନୀ, ପାପୀ କିମ୍ବା ଭ୍ରଷ୍ଟ ମନସ୍କ, ସେମାନେ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିନାହାନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ତୁ ଧର୍ମମତିର୍ନିତ୍ଯଂ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯସଂଗରଃ। ଵିମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଭୂଯ ଏଵ ଭଵିଷ୍ଯସି
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସଦା ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଏବଂ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ; ତୁମେ ପୁନି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।
ଯଥା ଭଗୀରଥୋ ରାଜା ରାଜାନଶ୍ଚ ଗଯାଦଯଃ। ଯଥା ଯଯାତିଃ କୌନ୍ତେଯ ତଥା ତ୍ଵମପି ପାଣ୍ଡଵ
ଯେପରି ଭାଗୀରଥ ରାଜା, ଗୟା ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ଯେପରି ଯୟାତି, କୌନ୍ତୀର ପୁଅ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ।
ନ ହର୍ଷାତ୍ସଂପ୍ରପଶ୍ଯାମି ଵାକ୍ଯସ୍ଯାସ୍ଯୋତ୍ତରଂ କ୍ଵଚିତ୍। ଯନ୍ମାଂ ସ୍ମରତି ଦେଵେଶଃ କିଂ ନାମାଭ୍ଯଧିକଂ ତତଃ
ଆନନ୍ଦରେ ଏହି କଥାକୁ ଉତ୍ତର ଦେବା ପାଇଁ କେଉଁଠି ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିଥିବା ଠାରୁ ଅଧିକ କଣ ଅଛି?
ଭଵତା ସଂଗମୋ ଯସ୍ ଭ୍ରାତା ଚୈଵ ଧନଂଜଯଃ। ଵାସଵଃ ସ୍ମରତେ ଯସ୍ କୋ ନାମାଭ୍ଯଧିକସ୍ତତଃ
ଯେଉଁଜଣଙ୍କ ସହିତ ତୁମର ମିଳନ ହେଇଛି, ଯେଉଁଜଣଙ୍କ ଭାଇ ହେଉଛନ୍ତି ଧନଞ୍ଜୟ, ଯେଉଁଜଣଙ୍କୁ ବାସବ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେଠାରୁ ଅଧିକ କିଏ ଅଛି?
ଯଚ୍ଚ ମାଂ ଭଗଵାନାହ ତୀର୍ଥାନାଂ ଗମନଂ ପ୍ରତି। ଧୌମ୍ଯସ୍ଯ ଵଚନାଦେଷା ବୁଦ୍ଧିଃ ପୂର୍ଵଂ କୃତୈଵ ମେ
ଯେଉଁ କଥା ଭଗବାନ ମୋତେ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ କହିଥିଲେ, ଏହି ନିଷ୍ଠା ମୋର ମନରେ ପୂର୍ବରୁ ଧୌମ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ତଦ୍ଯଦା ମନ୍ଯସେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଗମନଂ ତୀର୍ତଦର୍ଶନେ। ତଦୈଵ ଗନ୍ତାସ୍ମି ତୀର୍ତାନ୍ଯେଷ ମେ ନିଶ୍ଚଯଃ ପରଃ
ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯିବାକୁ ଭଲ ଭାବିବ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଯିବି; ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା।
ଗମନେ କୃତବୁଦ୍ଧିଂ ତଂ ପାଣ୍ଡଵଂ ଲୋମଶୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ଲଘୁର୍ଭଵ ମହାରାଜ ଲଘୁଃ ସ୍ଵୈରଂ ଗମିଷ୍ଯସି
ପାଣ୍ଡବ ଯିବାକୁ ନିଷ୍ଠା କରିଥିବାବେଳେ, ଲୋମଶ କହିଲେ: 'ମହାରାଜ, ହଲକା ହେବ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଓ ସ୍ବେଚ୍ଛାରେ ଯାତ୍ରା କରିପାରିବ।'
ଭିକ୍ଷାଭୁଜୋ ନିଵର୍ତନ୍ତାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଯତଯଶ୍ଚ ଯେ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଯତିମାନେ ଭିକ୍ଷା ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପଛକୁ ଫେରିଯିବେ।
କ୍ଷୁତ୍ତୃଡଧ୍ଵଶ୍ରମାଯାସଶୀତାର୍ତିମସହିଷ୍ଣଵଃ। ତେ ସର୍ଵେ ଵିନିଵର୍ତନ୍ତାଂ ଯେ ଚ ମୃଷ୍ଟଭୁଜୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭୁଖ, ପାସ, କ୍ଲାନ୍ତି, ଶୀତ ଭୋଗିପାରିନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁ ଦ୍ବିଜମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପଛକୁ ଫେରିଯିବେ।
ପକ୍ଵାନ୍ନଲେହ୍ଯପାନାନାଂ ମାଂସାନାଂ ଚ ଵିକଲ୍ପକାଃ। ତେଽପି ସର୍ଵେ ନିଵର୍ତନ୍ତାଂ ଯେ ଚ ସୂଦାନୁଯାଯିନଃ। ମଯା ଯଥୋଚିତାଽଽଜୀଵ୍ଯୌଃ ସଂଵିଭକ୍ତାଶ୍ଚ ଵୃତ୍ତିଭିଃ
ଯେଉଁମାନେ ପକା ଖାଦ୍ୟ, ଲେହ୍ୟ, ପାନୀୟ କିମ୍ବା ମାଂସ ଚାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ରାନ୍ଧୁଆଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପଛକୁ ଫେରିଯିବେ; ମୁଁ ସେମାନେଙ୍କୁ ଯଥାଯଥି ଜୀବିକା ଦେଇଛି ଓ ଭୋଗ ବଣ୍ଟନ କରିଛି।
ଯେ ଚାପ୍ଯନୁଗତାଃ ପୌରା ରାଜଭକ୍ତିପୁରଃସରାଃ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ମହାରାଜମଭିଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ତେ ଚ ଵୈ। ସ ଦାସ୍ଯତି ଯଥାକାଲମୁଚିତା ଯସ୍ଯ ଯା ଭୃତିଃ
ଯେଉଁ ପୌରମାନେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ଆମ ସହିତ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ମହାରାଜଙ୍କୁ ଯାଉନ୍ତୁ; ସେ ଯଥାସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଯଥାଯଥି ଭୃତି ଦେବେ।
ସ ଚେଦ୍ଯଥୋଚିତାଂ ଵୃତ୍ତିଂ ନ ଦଦ୍ଯାନ୍ମନୁଜେଶ୍ଵରଃ। ଅସ୍ମତ୍ପ୍ରିଯହିତାର୍ଥାଯପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋ ଵଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି
ଯଦି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ନାୟକ ଯଥାଯଥି ଜୀବିକା ଦେଇନାହାନ୍ତି, ତେବେ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଆମ ପ୍ରିୟ ଓ ଉପକାର ପାଇଁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ଜୀବିକା ଦେବେ।
ତତୋ ଭୂଯିଷ୍ଠଶଃ ପୌରା ଗୁରୌ ଭାରେ ସମାହିତେ। ଵିପ୍ରାଶ୍ଚ ଯତଯୋ ମୁଖ୍ଯା ଜଗ୍ମୁର୍ନାଗପୁରଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ, ଅଧିକାଂଶ ପୌରମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଯତିମାନେ, ନାଗପୁରାକୁ ଯାଇଗଲେ।
ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ପ୍ରେମ୍ଣା ରାଜାଽମ୍ବିକାସୁତଃ। ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଵିଧିଵଦ୍ଧନୈଶ୍ଚ ସମତର୍ପଯତ୍
ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁଅ ରାଜା ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇଁ, ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ସମ୍ମାନ କରିଲେ ଏବଂ ଧନ ଦେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଲେ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀସୁତୋ ରାଜା ଲଘୁଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ ସହ। ଲୋମଶେନ ଚ ସୁପ୍ରୀତସ୍ତ୍ରିରାତ୍ରଂ କାମ୍ଯକେଽଵସତ୍
ତାପରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅ ରାଜା କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଲୋମଶଙ୍କ ସହ ଖୁସି ହୋଇ କାମ୍ୟକ ରେ ତିନି ରାତି ରହିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଯାନ୍ତଂ କୌନ୍ତେଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵନଵାସିନଃ। ଅଭିଗମ୍ଯ ତଦା ରାଜନ୍ନିଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍
ତାପରେ, କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅ ଯିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆସି, ରାଜା, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ରାଜଂସ୍ତୀର୍ଥାନି ଗନ୍ତାସି ପୁଣ୍ଯାନି ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ଦେଵର୍ଷିଣା ଚ ସହିତୋ ଲୋମଶେନ ମହାତ୍ମନା
ରାଜା, ଆପଣ ନିଜ ଭାଇମାନେ ଓ ଦେବ ଋଷି ଲୋମଶଙ୍କ ସହ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।