ତତ୍ରୈଵ ଭରତୋ ରାଜା ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ମହାଯଶାଃ। ଵିଂଶତୀଂ ସପ୍ତ ଚାଷ୍ଟୌ ଚ ହଯମେଧାନୁପାହରତ୍
ସେଠି ମହାନ ରାଜା ଭରତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିର ଶାସକ, ବିଶି, ସାତ ଓ ଆଠଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
କାମକୃଦ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଶ୍ରୁତସ୍ତାତ ଯଥା ପୁରା। ଅତ୍ଯନ୍ତମାଶ୍ରମଃ ପୁଣ୍ଯଃ ଶରଭଙ୍ଗସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଯେପରି ପୂର୍ବକାଳରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା, ଶରଭଙ୍ଗ ଋଷିଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଏଠି ଅଛି, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି।
ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ସଦ୍ଭିଃ ସତତଂ ପାର୍ଥ ପୂଜିତା। ଵାଲଖିଲ୍ଯୈର୍ମହାରାଜ ଯତ୍ରେଷ୍ଟମୃଷିଭିଃ ପୁରା
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ସଦା ସଜ୍ଜନମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ହେ ପାର୍ଥ। ସେଠି ପୂର୍ବକାଳରେ ବାଲଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଦୃଷଦ୍ଵତୀ ମହାପୁଣ୍ଯା ଯତ୍ର ରଖ୍ଯାତା ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ନ୍ଯଗ୍ରୋଧାଖ୍ଯସ୍ତୁ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଃ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋଦ୍ଵିପଦାଂଵର। ଦାଲ୍ଭ୍ଯଘୋଷଶ୍ଚ ଦାଲ୍ଭ୍ଯାଶ୍ ଧରଣୀସ୍ଥୋ ମହାତ୍ମନଃ
ସେଠି ଦୃଷଦ୍ୱତୀ ନଦୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଏଠି ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ ନାମକ ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଏବଂ ଦାଲ୍ଭ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ଦାଲ୍ଭ୍ୟ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ଥିଲା।
କୌନ୍ତେଯାନନ୍ତଯଶସଃ ସୁଵ୍ରତସ୍ଯାମିତୌଜସଃ। ଆଶ୍ରମଃ ଖ୍ଯାଯତେ ପୁଣ୍ଯସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଅନନ୍ତ କୀର୍ତ୍ତି, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତି ଥିବା ଯିଏ, ସେଠାର ଆଶ୍ରମ ତିନି ଲୋକରେ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ।
ଏତାଵର୍ଣାଵଵର୍ଣୌ ଚ ଵିଶ୍ରୁତୌ ମନୁଜାଧିପ। ଈଜାତେ କ୍ରତୁଭିର୍ମୁଖ୍ଯୈଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ଭରତସତ୍ତମ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଦୁଇ ଜାତି—ରଙ୍ଗିନ ଓ ଅରଙ୍ଗିନ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସମେତ୍ଯ ବହୁଶୋ ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଵରୁଣାଃ ପୁରା। ଵିଶାଖଯୂପେଽତପ୍ଯନ୍ ତେନ ପୁଣ୍ଯତମଶ୍ଚ ସଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣ ସହିତ ବାରମ୍ବାର ଏକଠା ହୋଇ, ବିଶାଖୟୂପରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏହିଠାରୁ ସେଠି ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ହୋଇଯାଇଛି।
ଋଷିର୍ମହାନ୍ମହାଭାଗୋ ଜମଦଗ୍ନିର୍ମହାଯଶାଃ। ପଲାଶକେଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ରମ୍ଯେଷ୍ଵଯଜତ ପ୍ରଭୁଃ
ମହାନ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି ଜମଦଗ୍ନି, ସେଇ ପବିତ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ପଳାଶ ଜଙ୍ଗଲରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଯତ୍ରସର୍ଵାଃ ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଟାଃ ସାକ୍ଷାତ୍ତମୃଷିସତ୍ତମମ୍। ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ତୋଯମୁପାଦାଯ ପରିଵାର୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ
ସେଠି, ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ଜଳ ଆଣି, ସେ ଉତ୍ତମ ଋଷିଙ୍କୁ ଘେରି ଆସିଥିଲେ।
ଅପି ଚାତ୍ର ମହାରାଜ ସ୍ଵଯଂ ଵିଶ୍ଵାଵସୁର୍ଜଗୌ। ଇମଂ ଶ୍ଲୋକଂ ତଦା ଵୀର ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦୀକ୍ଷାଂ ମହାତ୍ମନଃ
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠି ବିଶ୍ୱାବସୁ ନିଜେ, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦୀକ୍ଷା ଦେଖି, ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଥିଲେ।
ଯଜମାନସ୍ଯ ଵୈ ଦେଵାଞ୍ଜମଦଗ୍ନେର୍ମହାତ୍ମନଃ। ଆଗମ୍ଯ ସରିତୋ ଵିପ୍ରାନ୍ମଧୁନା ସମତର୍ପଯନ୍
ଦେବତାମାନେ, ମହାତ୍ମା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସି, ନଦୀମାନେ ଆଣିଥିବା ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷରକ୍ଷୋବିରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ସେଵିତମ୍। କିରାତକିନ୍ନରାଵାସଂ ଶୈଲଂ ଶିଖରିଣାଂଵରମ୍
ଏହି ପର୍ବତ, ଶିଖରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ବସିଥାନ୍ତି, କିରାତ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଏଠି ନିବାସ କରନ୍ତି।
ବିଭେଦ ତରସା ଗଙ୍ଗା ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍ଖ୍ଯାଯତେ ରାଜନ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଗଣସେଵିତମ୍
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଗଙ୍ଗା ତାଳମାଟିରେ ଶକ୍ତିରେ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରକୁ ଭେଦି ଯାଇଥିଲା; ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସନତ୍କୁମାରଃ କୌରଵ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ କନଖଲଂ ତଥା। ପର୍ଵତଶ୍ଚ ପୁରୁର୍ନାମ ଯତ୍ରଯାତଃ ପୁରୂରଵାଃ
ହେ କୌରବ, ସେଠି ସନତ୍କୁମାର ଓ ପବିତ୍ର କନଖଳ ଅଛି, ଏବଂ ପୁରୁରବା ଯାଇଥିବା ପୁରୁର୍ ନାମକ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଭୃଗୁର୍ଯତ୍ରତପସ୍ତେପେ ମହର୍ଷିଗଣସେଵିତେ। ରାଜନ୍ସ ଆଶ୍ରମଃ ଖ୍ଯାତୋ ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗୋ ମହାଗିରିଃ
ଯେଠି ଭୃଗୁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ରାଜା, ସେଇ ଆଶ୍ରମ 'ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ' ବଡ଼ ପର୍ବତ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଯଃ ସ ଭୂତଂ ଭଵିଷ୍ଯଚ୍ଚ ଭଵଚ୍ ଭରତର୍ଷଭ। ନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶାଶ୍ଵତଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେ ନାରାୟଣ, ପ୍ରଭୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ଚିରନ୍ତନ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ।
ତସ୍ଯାତିଯଶସଃ ପୁଣ୍ଯାଂ ଵିଶାଲାଂ ବଦରୀମନୁ। ଆଶ୍ରମଃ ଖ୍ଯାଯତେ ପୁଣ୍ଯସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ତାଙ୍କର ଅତିଶୟ କୀର୍ତ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବଡ଼ ଓ ପବିତ୍ର ବଦରୀ ଆଶ୍ରମ ତିନି ଲୋକରେ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଉଷ୍ଣତୋଯଵହା ଗଙ୍ଗା ଶୀତତୋଯଵହା ପୁରା। ସୁଵର୍ଣସିକତା ରାଜନ୍ଵିଶାଲାଂ ବଦରୀମନୁ
ଗଙ୍ଗା ପୂର୍ବେ ଉଷ୍ଣ ଜଳ ବହାଉଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ସମୟରେ ଶୀତଳ ଜଳ ମଧ୍ୟ ବହାଇଥିଲା; ରାଜା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଟି ଥିବା ବଡ଼ ବଦରୀ।
ଋଷଯୋ ଯତ୍ରଦେଵାଶ୍ଚ ମହାଭାଗା ମହୌଜସଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ନମସ୍ଯନ୍ତି ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଯେଠି ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ପହଞ୍ଚି, ସଦା ନାରାୟଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଯତ୍ରନାରାଜଣୋ ଦେଵଃ ପରମାତ୍ମା ସନାତନଃ। ତତ୍ର କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତୀର୍ଥାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ଯେଠି ଦେବତା ନାରାୟଣ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ଓ ଚିରନ୍ତନ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ଆୟତନ ଅଛି।
ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ତ୍ତପୋଵନମ୍। ତତ୍ପରଂ ପରମଂ ଦେଵଂ ଭୂତାନାଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍
ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ, ସେହି ତୀର୍ଥ, ସେହି ତପୋବନ; ସେହି ପରମ ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ପରମେଶ୍ୱର।
ଶାଶ୍ଵତଂ ପରମଂ ଚୈଵ ଧାତାରଂ ପରମଂ ପଦମ୍। ଯଂ ଵିଦିତ୍ଵାନ ଶୋଚନ୍ତି ଵିଦ୍ଵାଂସଃ ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟଯଃ
ସେ ଚିରନ୍ତନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ପାଳକ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗତି; ତାଙ୍କୁ ଜାଣି, ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେଖୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତତ୍ର ଦେଵର୍ଷଯଃ ସିଦ୍ଧାଃ ସର୍ଵେ ଚୈଵ ତପୋଧନାଃ। ଆଦିଦେଵୋ ମହାଯୋଗୀ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ମଧୁସୂଦନଃ
ସେଠାରେ ଦେବୃଷିମାନେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତପସ୍ଵୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତା, ମହାଯୋଗୀ ମଧୁସୂଦନ ବସିଛନ୍ତି।
ପୁଣ୍ଯାନାମପି ତତ୍ପୁଣ୍ଯମତ୍ର ତେ ସଂଶଯେସ୍ତୁ ମା। ଏତାନି ରାଜନ୍ପୁଣ୍ଯାନି ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପୃଥିଵୀପତେ। କୀର୍ତିତାନି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ରଖିବାକୁ ନାହିଁ, ଓ ଭୂମିର ରାଜା। ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ତୀର୍ଥମାନେ ପୃଥିବୀରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଓ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଏତାନି ଵସୁଭିଃ ସାଧ୍ଯୈରାଦିତ୍ଯୈର୍ମରୁଦଶ୍ଵିଭିଃ। ଋଷିଭିର୍ଦେଵକଲ୍ପୈଶ୍ଚ ସେଵିତାନି ମହାତ୍ମଭିଃ
ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ଆଦିତ୍ୟ, ମରୁତ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଏବଂ ଦେବତା ସମାନ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ ସେବନ କରିଛନ୍ତି।
ଚରନ୍ନେତାନି କୌନ୍ତେଯ ସହିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣର୍ଷଭୈଃ। ଭ୍ରାତୃଭିଶ୍ଚ ମହାଭାଗୈରୁତ୍କଣ୍ଠାଂ ଵିଜଯିଷ୍ଯସି
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ତୁମେ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ତୁମର ମହାନ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିଲେ, ତୁମର ମନର ଆକାଂକ୍ଷା ଦୂର ହେଇଯିବ।
ଏଵଂ ସଂଭାଷମାଣେ ତୁ ଧୌମ୍ଯେ କୌରଵନନ୍ଦନ। ଲୋମଶଃ ସ ମହାତେଜା ଋଷିସ୍ତତ୍ରାଜଗାମ ହ
ଏଭଳି ଧୌମ୍ୟ କଥାହେଉଥିବାବେଳେ, ହେ କୌରବବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଋଷି ଲୋମଶ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ତଂ ପାଣ୍ଡଵାଗ୍ରଜୋ ରାଜା ସଗଣୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ତେ। ଉପାତିଷ୍ଠନ୍ମହାଭାଗଂ ଦିଵି ଶକ୍ରମିଵାମରାଃ
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଭାଇ ରାଜା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହଚର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ମହାନ ଅତିଥିକୁ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି, ସେପରି ଆଦର କଲେ।
ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ପପ୍ରଚ୍ଛାଗମନେ ହେତୁମଟନେ ଚ ପ୍ରଯୋଜନମ୍
ଯଥାଯଥ ଆଦର କରି, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଆସିବାର କାରଣ ଏବଂ ଯାତ୍ରାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପଚାରିଲେ।
ସ ପୃଷ୍ଟଃ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରେଣ ପ୍ରୀଯମାଣୋ ମହାମନାଃ। ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ହର୍ଷଯନ୍ନିଵ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିବା ପରେ, ସେ ମହାନ ମନବଳିଆ ଋଷି ଖୁସି ହୋଇ, ମୃଦୁ କଥାରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ପରି କହିଲେ।