ପିତାମହସରଃ ପୁଣ୍ଯଂ ପୁଷ୍କରଂ ନାମ ନାମତଃ। ଵୈଖାନସାନାଂ ସିଦ୍ଧାନାମୃଷୀଣାମାଶ୍ରମଃ ପ୍ରିଯଃ
ସେଠି ପିତାମହଙ୍କ ପବିତ୍ର ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ ଅଛି। ଏହି ସ୍ଥାନ ଭଲ ଭାବରେ ସିଦ୍ଧ ଭାଇଥିବା ବୈଖାନସ ଋଷିମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଆଶ୍ରମ।
ଅପ୍ଯତ୍ର ସଂଶ୍ରଯାର୍ଥାଯ ପ୍ରଜାପତିରଥୋ ଜଗୌ। ପୁଷ୍କରେଷୁ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଥାଂ ସୁକୃତିନାଂଵର
ଏଠି ମଧ୍ୟ, ଅସ୍ରୟ ପାଇଁ ପ୍ରଜାପତି ଏଠିକୁ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ପୁଷ୍କରରେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଶୁଭ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଗାଥା କହିଥିଲେ।
ମନସାଽପ୍ଯଭିକାମସ୍ଯ ପୁଷ୍କରାଣି ମନଖିନଃ। ଵିପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତି ପାପାନି ନାକପୃଷ୍ଠେ ଚ ମୋଦତେ
ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ପୁଷ୍କର ତାଙ୍କର ମନର ଦୋଷ ଦୂର କରିଦିଏ। ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଉଦୀଚ୍ଯାଂ ରାଜଶାର୍ଦୂଲ ଦିଶି ପୁଣ୍ଯାନି ଯାନି ଵୈ। ତାନି ତେ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ପୁଣ୍ଯାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ହେ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଯେଉଁ ସବୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ତୁମକୁ କହିବି।
ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ମମ ମନ୍ତ୍ରଯତଃ ପ୍ରଭୋ। କଥାପ୍ରତିଗ୍ରହୋ ଵୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଜନଯତେ ଶୁଭାମ୍
ମୋ କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ମନରେ ଶୁଭ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ସରସ୍ଵତୀ ମହାପୁଣ୍ଯା ହ୍ରଦିନୀ ତୀର୍ଥମାଲିନୀ। ସମୁଦ୍ରଗା ମହାଵେଗା ଯମୁନା ଯତ୍ର ପାଣ୍ଡଵ
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର, ଅନେକ ହ୍ରଦ ଓ ତୀର୍ଥ ଥିବା, ଏବଂ ଯମୁନା ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ରୁତ ଧାରାରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଏ।
ଯତ୍ର ପୁଣ୍ଯତରଂ ତୀର୍ଥଂ ପ୍ଲକ୍ଷାଵତରଣଂ ଶୁଭମ୍। ଯତ୍ରସାରସ୍ଵତୈରିଷ୍ଟ୍ଵା ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯଵଭୃଥଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେଠି ପ୍ଲକ୍ଷାବତରଣ ନାମକ ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସରସ୍ୱତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଜ୍ଞ କରି ଶେଷ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି।
ପୁଣ୍ଯଂ ଚାଖ୍ଯାଯତେ ଦିଵ୍ଯଂ ଶିଵମଗ୍ନିଶିରୋଽନଘ। ସହଦେଵୋଽଯଜଦ୍ଯତ୍ରଶମ୍ଯାକ୍ଷେପେଣ ଭାରତ
ଏଠି ଦିବ୍ୟ, ଶୁଭ ଏବଂ ପାପ ନଥିବା ଅଗ୍ନିଶିରସ୍ ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଏଠି ସହଦେବ ଶମୀ ଗଛର ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଚାର୍ଥେଽସୌ ଇନ୍ଦ୍ରଗୀତା ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଗାଥା ଚରତି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ଗୀଯମାନା ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ
ଏହି ବିଷୟରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗୀତ ଅଛି, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ପଢ଼ନ୍ତି।
ଅଗ୍ନଯଃ ସହଦେଵେନ ଯେ ଚିତା ଯମୁନାମନୁ। ତେ ତସ୍ଯ କୁରୁଶାର୍ଦୂଲ ସହସ୍ରଶତଦକ୍ଷିଣାଃ
ଯମୁନା ତୀରେ ସହଦେବ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠି ଶତଶଃ ହଜାର ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତତ୍ରୈଵ ଭରତୋ ରାଜା ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ମହାଯଶାଃ। ଵିଂଶତୀଂ ସପ୍ତ ଚାଷ୍ଟୌ ଚ ହଯମେଧାନୁପାହରତ୍
ସେଠି ମହାନ ରାଜା ଭରତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିର ଶାସକ, ବିଶି, ସାତ ଓ ଆଠଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
କାମକୃଦ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଶ୍ରୁତସ୍ତାତ ଯଥା ପୁରା। ଅତ୍ଯନ୍ତମାଶ୍ରମଃ ପୁଣ୍ଯଃ ଶରଭଙ୍ଗସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଯେପରି ପୂର୍ବକାଳରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା, ଶରଭଙ୍ଗ ଋଷିଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଏଠି ଅଛି, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି।
ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ସଦ୍ଭିଃ ସତତଂ ପାର୍ଥ ପୂଜିତା। ଵାଲଖିଲ୍ଯୈର୍ମହାରାଜ ଯତ୍ରେଷ୍ଟମୃଷିଭିଃ ପୁରା
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ସଦା ସଜ୍ଜନମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ହେ ପାର୍ଥ। ସେଠି ପୂର୍ବକାଳରେ ବାଲଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଦୃଷଦ୍ଵତୀ ମହାପୁଣ୍ଯା ଯତ୍ର ରଖ୍ଯାତା ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ନ୍ଯଗ୍ରୋଧାଖ୍ଯସ୍ତୁ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଃ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯୋଦ୍ଵିପଦାଂଵର। ଦାଲ୍ଭ୍ଯଘୋଷଶ୍ଚ ଦାଲ୍ଭ୍ଯାଶ୍ ଧରଣୀସ୍ଥୋ ମହାତ୍ମନଃ
ସେଠି ଦୃଷଦ୍ୱତୀ ନଦୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ଏଠି ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ ନାମକ ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଏବଂ ଦାଲ୍ଭ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ଦାଲ୍ଭ୍ୟ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ଥିଲା।
କୌନ୍ତେଯାନନ୍ତଯଶସଃ ସୁଵ୍ରତସ୍ଯାମିତୌଜସଃ। ଆଶ୍ରମଃ ଖ୍ଯାଯତେ ପୁଣ୍ଯସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଅନନ୍ତ କୀର୍ତ୍ତି, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତି ଥିବା ଯିଏ, ସେଠାର ଆଶ୍ରମ ତିନି ଲୋକରେ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ।
ଏତାଵର୍ଣାଵଵର୍ଣୌ ଚ ଵିଶ୍ରୁତୌ ମନୁଜାଧିପ। ଈଜାତେ କ୍ରତୁଭିର୍ମୁଖ୍ଯୈଃ ପୁଣ୍ଯୈର୍ଭରତସତ୍ତମ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ଦୁଇ ଜାତି—ରଙ୍ଗିନ ଓ ଅରଙ୍ଗିନ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସମେତ୍ଯ ବହୁଶୋ ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଵରୁଣାଃ ପୁରା। ଵିଶାଖଯୂପେଽତପ୍ଯନ୍ ତେନ ପୁଣ୍ଯତମଶ୍ଚ ସଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣ ସହିତ ବାରମ୍ବାର ଏକଠା ହୋଇ, ବିଶାଖୟୂପରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏହିଠାରୁ ସେଠି ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ହୋଇଯାଇଛି।
ଋଷିର୍ମହାନ୍ମହାଭାଗୋ ଜମଦଗ୍ନିର୍ମହାଯଶାଃ। ପଲାଶକେଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ରମ୍ଯେଷ୍ଵଯଜତ ପ୍ରଭୁଃ
ମହାନ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି ଜମଦଗ୍ନି, ସେଇ ପବିତ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ପଳାଶ ଜଙ୍ଗଲରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଯତ୍ରସର୍ଵାଃ ସରିଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଟାଃ ସାକ୍ଷାତ୍ତମୃଷିସତ୍ତମମ୍। ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ତୋଯମୁପାଦାଯ ପରିଵାର୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ
ସେଠି, ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ଜଳ ଆଣି, ସେ ଉତ୍ତମ ଋଷିଙ୍କୁ ଘେରି ଆସିଥିଲେ।
ଅପି ଚାତ୍ର ମହାରାଜ ସ୍ଵଯଂ ଵିଶ୍ଵାଵସୁର୍ଜଗୌ। ଇମଂ ଶ୍ଲୋକଂ ତଦା ଵୀର ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦୀକ୍ଷାଂ ମହାତ୍ମନଃ
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠି ବିଶ୍ୱାବସୁ ନିଜେ, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦୀକ୍ଷା ଦେଖି, ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଥିଲେ।
ଯଜମାନସ୍ଯ ଵୈ ଦେଵାଞ୍ଜମଦଗ୍ନେର୍ମହାତ୍ମନଃ। ଆଗମ୍ଯ ସରିତୋ ଵିପ୍ରାନ୍ମଧୁନା ସମତର୍ପଯନ୍
ଦେବତାମାନେ, ମହାତ୍ମା ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସି, ନଦୀମାନେ ଆଣିଥିବା ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଯକ୍ଷରକ୍ଷୋବିରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ସେଵିତମ୍। କିରାତକିନ୍ନରାଵାସଂ ଶୈଲଂ ଶିଖରିଣାଂଵରମ୍
ଏହି ପର୍ବତ, ଶିଖରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ବସିଥାନ୍ତି, କିରାତ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଏଠି ନିବାସ କରନ୍ତି।
ବିଭେଦ ତରସା ଗଙ୍ଗା ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର। ପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍ଖ୍ଯାଯତେ ରାଜନ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଗଣସେଵିତମ୍
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଗଙ୍ଗା ତାଳମାଟିରେ ଶକ୍ତିରେ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରକୁ ଭେଦି ଯାଇଥିଲା; ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସନତ୍କୁମାରଃ କୌରଵ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ କନଖଲଂ ତଥା। ପର୍ଵତଶ୍ଚ ପୁରୁର୍ନାମ ଯତ୍ରଯାତଃ ପୁରୂରଵାଃ
ହେ କୌରବ, ସେଠି ସନତ୍କୁମାର ଓ ପବିତ୍ର କନଖଳ ଅଛି, ଏବଂ ପୁରୁରବା ଯାଇଥିବା ପୁରୁର୍ ନାମକ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଭୃଗୁର୍ଯତ୍ରତପସ୍ତେପେ ମହର୍ଷିଗଣସେଵିତେ। ରାଜନ୍ସ ଆଶ୍ରମଃ ଖ୍ଯାତୋ ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗୋ ମହାଗିରିଃ
ଯେଠି ଭୃଗୁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ସେଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ରାଜା, ସେଇ ଆଶ୍ରମ 'ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ' ବଡ଼ ପର୍ବତ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଯଃ ସ ଭୂତଂ ଭଵିଷ୍ଯଚ୍ଚ ଭଵଚ୍ ଭରତର୍ଷଭ। ନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶାଶ୍ଵତଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେ ନାରାୟଣ, ପ୍ରଭୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ଚିରନ୍ତନ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ।
ତସ୍ଯାତିଯଶସଃ ପୁଣ୍ଯାଂ ଵିଶାଲାଂ ବଦରୀମନୁ। ଆଶ୍ରମଃ ଖ୍ଯାଯତେ ପୁଣ୍ଯସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ତାଙ୍କର ଅତିଶୟ କୀର୍ତ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବଡ଼ ଓ ପବିତ୍ର ବଦରୀ ଆଶ୍ରମ ତିନି ଲୋକରେ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଉଷ୍ଣତୋଯଵହା ଗଙ୍ଗା ଶୀତତୋଯଵହା ପୁରା। ସୁଵର୍ଣସିକତା ରାଜନ୍ଵିଶାଲାଂ ବଦରୀମନୁ
ଗଙ୍ଗା ପୂର୍ବେ ଉଷ୍ଣ ଜଳ ବହାଉଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ସମୟରେ ଶୀତଳ ଜଳ ମଧ୍ୟ ବହାଇଥିଲା; ରାଜା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଟି ଥିବା ବଡ଼ ବଦରୀ।
ଋଷଯୋ ଯତ୍ରଦେଵାଶ୍ଚ ମହାଭାଗା ମହୌଜସଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ନମସ୍ଯନ୍ତି ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଯେଠି ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ପହଞ୍ଚି, ସଦା ନାରାୟଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଯତ୍ରନାରାଜଣୋ ଦେଵଃ ପରମାତ୍ମା ସନାତନଃ। ତତ୍ର କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତୀର୍ଥାନ୍ଯାଯତନାନି ଚ
ଯେଠି ଦେବତା ନାରାୟଣ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ଓ ଚିରନ୍ତନ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ଆୟତନ ଅଛି।