କସ୍ଯ ଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଜପନ୍ନେଵ ମହାଯଶାଃ। ଦଦର୍ଶାଦ୍ଭୁତସଂକାଶଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯମୃଷିସତ୍ତମମ୍
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଭିଷ୍ମ ପାଠ କରୁଥିବାବେଳେ, ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଯୋଗ୍ୟ ମହାଋଷି ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋଗ୍ରତପସଂ ଦୀପ୍ଯମାନମିଵ ଶ୍ରିଯା। ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ଲେଭେ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଯଯୌ
ସେ ଭିଷ୍ମ, ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଶ୍ରୀରେ ଚମକୁଥିବା ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଓ ବିସ୍ମୟରେ ଭରିଗଲେ।
ଉପସ୍ଥିତଂ ମହାଭାଗଂ ପୂଜଯାମାସ ଭାରତ। ଭୀଷ୍ମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ଭିଷ୍ମ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆସିଥିବା ମହାଭାଗ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ଶିରସା ଚାଘମାଦାଯ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ। ନାମ ସଂକୀର୍ତଯାମାସ ତସ୍ମିନ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସତ୍ତମେ
ଭିଷ୍ମ, ଶୁଚି ହୃଦୟ ଓ ନିୟମିତ ମନ ରଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଭୀଷ୍ମୋଽହମସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦାସୋଽସ୍ମି ତଵ ସୁଵ୍ରତ। ତଵ ସଂଦର୍ଶନାଦେଵ ମୁକ୍ତୋଽହଂ ସର୍ଵକିଲ୍ଵପୈଃ
ଭିଷ୍ମ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଭିଷ୍ମ, ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭ ହେଉ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦାସ। ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଯାଇଛି।'
ରଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାରାଜ ଭୀଷ୍ମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂଵରଃ। ଵାଗ୍ଯତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵାତୂଷ୍ଣୀମାସୀଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଏପରି କହି, ମହାରାଜା, ଭିଷ୍ମ ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହାତ ଜୋଡି ନିଜ କଥା ଅଟକାଇ ଚୁପଚାପ ବସିଗଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଯମେନାଥ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯାମ୍ନାଯକର୍ଶିତମ୍। ଭୀଷ୍ମଂ କୁରୁକୁଲଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମୁନିଃ ପ୍ରୀତମନାଽଭଵତ୍
ନିୟମ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ଭିଷ୍ମ, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେଖି ମୁନିମାନେ ହୃଦୟରେ ଖୁସି ହେଲେ।
ତତଃ ସ ମଧୁରେଣାଥ ସ୍ଵରେଣ ସୁମହାତପାଃ। ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରୀତମାନସଃ
ତାପରେ, ମହାତପସ୍ବୀ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଖୁସି ହୃଦୟରେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କଥା କହିଲେ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ।
ଅଥ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସଂଵେଦ୍ଯେ ତୀର୍ଥ ଉତ୍ତମେ। ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ନରୋ ଵିଦ୍ଯାଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତାପରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥରେ ପହଞ୍ଚି, ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ, ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ପାଇଥାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ରାମସ୍ଯ ଚ ପ୍ରସାଦେନ ତୀର୍ଥଂ ରାଜନ୍କୃତଂ ପୁରା। ତଲ୍ଲୌହିତ୍ଯଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଵିନ୍ଦ୍ଯାଦ୍ବହୁ ସୁଵର୍ଣକମ୍
ହେ ରାଜା, ରାମଙ୍କ ଦୟାରେ ପୁରାତନ କାଳରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ତୀର୍ଥ ହୋଇଥିଲା; ଲୌହିତ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ କରିଲେ, ବହୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମିଳେ।
କରତୋଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ। ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ପ୍ରଜାପତିକୃତୋ ଵିଧିଃ
କରତୋୟା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଗଙ୍ଗାଯାସ୍ତତ୍ର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାଗରସ୍ଯ ଚ ସଙ୍ଗମେ। ଅଶ୍ଵମେଧଂ ଦଶଗୁଣଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ
ରାଜା, ଗଙ୍ଗା ଓ ସାଗର ମିଶିବା ସ୍ଥାନରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳର ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ।
ଗଙ୍ଗାଯାସ୍ତ୍ଵପରଂ ପାରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଃ ସ୍ନାତି ମାନଵଃ। ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଷିତୋ ରାଜନ୍ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ରାଜା, ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ଅନ୍ୟ ପାରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯେଉଁ ମଣିଷ ତିନି ରାତି ରହି ନିସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଛିତ ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ତତୋ ଵୈତରଣୀଂ ଗତ୍ଵା ସର୍ଵପାପପ୍ରମୋଚନୀମ୍। ଵିରଜାତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ଵିରାଜତି ଯଥା ଶଶୀ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ବୈତରଣୀ ନଦୀକୁ ଯାଇ, ଭବ୍ୟ ଭିରଜା ତୀରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ରଭଵେଚ୍ଚ କୁଲେ ପୁଣ୍ଯେ ସର୍ଵପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତି। ଗୋସହସ୍ରଫଂଲ ଲବ୍ଧ୍ଵା ରପୁନାତି ସ୍ଵକୁଲଂ ନରଃ
ସେ ପୁଣ୍ୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ହଜାର ଗାଁର ଫଳ ପାଇଥାଏ, ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ପବିତ୍ର କରେ।
ଶୋଣସ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିରଥ୍ଯାଯାଃ ସଂଗମେ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ। ତର୍ପଯିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ଦେଵାନଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଶୋଣ ଓ ଜ୍ୟୋତିରଥ୍ୟା ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ, ଶୂଚି ଓ ନିୟମିତ ହୋଇ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଶୋଣସ୍ଯ ନର୍ମଦାଯାଶ୍ ପ୍ରଭେଦେ କୁରୁନନ୍ଦନ। ଵଂଶଗୁଲ୍ମ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵାଚଜିମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
କୁରୁବଂଶର ଉତ୍ତମ, ଶୋଣ ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀର ମିଶିବା ସ୍ଥାନରେ, ବାଁଶ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୋତି ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ। ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଵିନ୍ଦ୍ଯାତ୍କୁଲଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍
ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା ମଣିଷ, ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ, ହଜାର ଗାଁର ଫଳ ପାଇଥାଏ, ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
କୋସଲାଂ ତୁ ସମାସାଦ୍ଯ କାଲତୀର୍ଥମୁପସ୍ପୃଶେତ୍। ଵୃଷଭୈକାଦଶଫଲଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
କୋଶଳକୁ ପହଞ୍ଚି, କାଳା ତୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଏକାଦଶ ବୃଷଭର ଫଳ ପାଇଥାଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପୁଷ୍ପଵତ୍ଯାମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ। ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁନାତି ସ୍ଵକୁଲଂ ନୃପ
ପୁଷ୍ପବତୀ ନଦୀରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା ମଣିଷ, ହଜାର ଗାଁର ଫଳ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ରାଜା।
ତତୋ ବଦରିକାତୀର୍ଥେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭରତସତ୍ତମ। ଦୀର୍ଘମାଯୁରଵାପ୍ନୋତି ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି
ତାପରେ, ବଦରିକା ତୀରରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପାଇଥାଏ।
ତଥା ଚମ୍ପାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଭାଗୀରଥ୍ଯାଂ କୃତୋଦକଃ। ଦଣ୍ଡାଖ୍ଯମଭିଗମ୍ଯୈଵ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଏହିପରି, ଚମ୍ପାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀରେ ଜଳ ଦେଇ, ଦଣ୍ଡ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ହଜାର ଗାଁର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଲପେଟିକାଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ପୁଣ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯୋପଶୋଭିତାମ୍। ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୋତି ଦେଵୈଃ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯତେ
ତାପରେ, ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଲପେଟିକାକୁ ଯାଇ, ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତତୋ ମହେନ୍ଦ୍ରମାସାଦ୍ଯ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯନିପେଵିତମ୍। ରାମତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵାଜିମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ, ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯେଉଁଠି ଅଧିକ ଥାନ୍ତି, ସେ ମହେନ୍ଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାମ ତୀରରେ ସ୍ନାନ କରି, ବାଜିମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ମତଙ୍ଗସ୍ଯ ତୁ କେଦାରସ୍ତତ୍ରୈଵ କୁରୁନନ୍ଦନ। ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ସେଠାରେ, କୁରୁବଂଶର ଉତ୍ତମ, ମତଙ୍ଗଙ୍କ କେଦାର ଅଛି; ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହଜାର ଗାଁର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଶ୍ରୀପର୍ଵତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ନଦୀତୀରମୁପସ୍ପୃଶେତ୍। ରଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍
ଶ୍ରୀପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି, ନଦୀ ତୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଶ୍ରୀପର୍ଵତେ ମହାଦେଵୋ ଦେଵ୍ଯା ସହ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। ନ୍ଯଵସତ୍ପରମପ୍ରୀତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ତ୍ରିଦଶୈଃ ସହ
ଶ୍ରୀପର୍ବତରେ, ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାଦେବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରହିଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ।
ତତ୍ର ଦେଵହ୍ରଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ। ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି କୁଲଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍
ସେଠାରେ ଦେବ ହ୍ରଦରେ, ଶୁଚି ଓ ଭକ୍ତିମୟ ମନ ନିଆଁରେ ସ୍ନାନ କରି, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
ଋଷଭଂ ପର୍ଵତଂ ଗତ୍ଵା ପାଣ୍ଡ୍ଯେଷୁ ନୃପପୂଜିତମ୍। ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୋତି ନାକପୃଷ୍ଠେ ଚ ମୋଦତେ
ପାଣ୍ଡ୍ୟ ଦେଶରେ ରାଜାମାନେ ଯେଉଁ ଋଷଭ ପାହାଡ଼କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏକ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଶ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ।
ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ କାଵେରୀଂ ଵୃତାମପ୍ସରସାଂ ଗଣୈଃ। ତତ୍ରସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲଭେତ୍
ତାପରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ଘେରିଥିବା କାବେରୀ ନଦୀକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ରାଜନ୍, ଏକ ହଜାର ଗାଁର ଫଳ ମିଳେ।