ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ତାଂ ପୂଜାଂ ନାରଦୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ। ଆଶ୍ଵାସଯଦ୍ଧର୍ମସୁତଂ ଯୁକ୍ତରୂପମିଵାନଘ
ସେଇ ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି, ଭଗବାନ ଋଷି ନାରଦ ଧର୍ମର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ, ଓ ଅପରାଧହୀନ।
ଉଵାଚ ଚ ମହାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ବ୍ରୂହି ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେନାର୍ଥଃ କିଂ ଦଦାନି ତେ
ସେ ମହାତ୍ମା ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଧର୍ମର ଅନୁୟାୟୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କି ପାଇଁ ଆସିଛି? କଣ ଦେବି?'
ଅଥ ଧର୍ମସୁତୋ ରାଜା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ଉଵାଚ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ନାରଦଂ ଦେଵସଂମିତମ୍
ତାପରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ହାତ ଜୋଡି, ଦେବମାନ୍ୟ ନାରଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ କହିଲେ।
ନ୍ଵଯି ତୁଷ୍ଟେ ମହାଭାଗ ସର୍ଵଲୋକାଭିପୂଜିତେ। କୃତମିତ୍ଯେଵ ମନ୍ଯେଽହଂ ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ସୁଵ୍ରତ
ହେ ମହାଭାଗ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପୂଜିତ, ଆପଣ ଯଦି ଖୁସି ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୋର କାମ ସଫଳ ହେଲା ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
ଯଦି ତ୍ଵହମନୁଗ୍ରାହ୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋଽନଘ। ସଂଦେହଂ ମେ ସୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ଵତଶ୍ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି
ହେ ନିର୍ମଳ, ମୁଁ ଏବଂ ମୋ ଭାଇମାନେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଆପଣ ମୋର ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହକୁ ସଫା କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ଯଃ କୁରୁତେ ପୃଥିଵୀଂ ତୀର୍ଥତତ୍ପରଃ। କିଂ ଫଲଂ ତସ୍ଯ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ଯେଉଁ ଲୋକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଭ୍ରମଣ କରି ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରେ, ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ କଣ? ଆପଣ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହିବାକୁ ଉଚିତ।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ନଵହିତୋ ଯଥା ଭୀଷ୍ମେଣ ଧୀମତା। ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ସକାଶାଦ୍ଵୈ ସର୍ଵମେତଦୁପଶ୍ରୁତମ୍
ହେ ରାଜା, ଆପଣ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଯେଉଁ ଭିଷ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ।
ପୁରା ଭାଗୀରଥୀତୀରେ ଭୀଷ୍ମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂଵରଃ। ପିତ୍ର୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ସମାସ୍ଥାଯ ନ୍ଯଵସନ୍ମୁନିଭିଃ ସହ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଭାଗୀରଥୀ ତୀରରେ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭିଷ୍ମ ପିତୃ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ମୁନିମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିଥିଲେ।
ଶୁଭେ ଦେଶେ ତଥା ରାଜନ୍ପୁଣ୍ଯେ ଦେଵର୍ଷିସେଵିତେ। ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରେ ମହାଭାଗ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତେ
ହେ ରାଜା, ଏହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନ, ଦେବମୁନିମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଆସନ୍ତି, ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରରେ, ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସ ପିତୄଂସ୍ତର୍ପଯାମାସ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ପରମଦ୍ଯୁତିଃ। ଋଷୀଂଶ୍ଚ ତର୍ପଯାମାସ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ସେ ଭିଷ୍ମ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ଏବଂ ଋଷିମାନେ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତୃପ୍ତି କରାଇଲେ।
କସ୍ଯ ଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ଯ ଜପନ୍ନେଵ ମହାଯଶାଃ। ଦଦର୍ଶାଦ୍ଭୁତସଂକାଶଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯମୃଷିସତ୍ତମମ୍
କିଛି ସମୟ ପରେ, ଭିଷ୍ମ ପାଠ କରୁଥିବାବେଳେ, ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଯୋଗ୍ୟ ମହାଋଷି ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋଗ୍ରତପସଂ ଦୀପ୍ଯମାନମିଵ ଶ୍ରିଯା। ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ଲେଭେ ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଯଯୌ
ସେ ଭିଷ୍ମ, ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଶ୍ରୀରେ ଚମକୁଥିବା ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଓ ବିସ୍ମୟରେ ଭରିଗଲେ।
ଉପସ୍ଥିତଂ ମହାଭାଗଂ ପୂଜଯାମାସ ଭାରତ। ଭୀଷ୍ମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ଭିଷ୍ମ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆସିଥିବା ମହାଭାଗ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ଶିରସା ଚାଘମାଦାଯ ଶୁଚିଃ ପ୍ରଯତମାନସଃ। ନାମ ସଂକୀର୍ତଯାମାସ ତସ୍ମିନ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସତ୍ତମେ
ଭିଷ୍ମ, ଶୁଚି ହୃଦୟ ଓ ନିୟମିତ ମନ ରଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଭୀଷ୍ମୋଽହମସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ଦାସୋଽସ୍ମି ତଵ ସୁଵ୍ରତ। ତଵ ସଂଦର୍ଶନାଦେଵ ମୁକ୍ତୋଽହଂ ସର୍ଵକିଲ୍ଵପୈଃ
ଭିଷ୍ମ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଭିଷ୍ମ, ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭ ହେଉ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦାସ। ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଯାଇଛି।'
ରଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାରାଜ ଭୀଷ୍ମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂଵରଃ। ଵାଗ୍ଯତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵାତୂଷ୍ଣୀମାସୀଦ୍ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ଏପରି କହି, ମହାରାଜା, ଭିଷ୍ମ ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହାତ ଜୋଡି ନିଜ କଥା ଅଟକାଇ ଚୁପଚାପ ବସିଗଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଯମେନାଥ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯାମ୍ନାଯକର୍ଶିତମ୍। ଭୀଷ୍ମଂ କୁରୁକୁଲଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମୁନିଃ ପ୍ରୀତମନାଽଭଵତ୍
ନିୟମ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ଭିଷ୍ମ, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେଖି ମୁନିମାନେ ହୃଦୟରେ ଖୁସି ହେଲେ।
ତତଃ ସ ମଧୁରେଣାଥ ସ୍ଵରେଣ ସୁମହାତପାଃ। ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରୀତମାନସଃ
ତାପରେ, ମହାତପସ୍ବୀ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଖୁସି ହୃଦୟରେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କଥା କହିଲେ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ।
ଅଥ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସଂଵେଦ୍ଯେ ତୀର୍ଥ ଉତ୍ତମେ। ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ନରୋ ଵିଦ୍ଯାଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତାପରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥରେ ପହଞ୍ଚି, ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ, ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ପାଇଥାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ରାମସ୍ଯ ଚ ପ୍ରସାଦେନ ତୀର୍ଥଂ ରାଜନ୍କୃତଂ ପୁରା। ତଲ୍ଲୌହିତ୍ଯଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଵିନ୍ଦ୍ଯାଦ୍ବହୁ ସୁଵର୍ଣକମ୍
ହେ ରାଜା, ରାମଙ୍କ ଦୟାରେ ପୁରାତନ କାଳରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ତୀର୍ଥ ହୋଇଥିଲା; ଲୌହିତ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ କରିଲେ, ବହୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମିଳେ।
କରତୋଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ। ଅଶ୍ଵମେଧମଵାପ୍ନୋତି ପ୍ରଜାପତିକୃତୋ ଵିଧିଃ
କରତୋୟା ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଗଙ୍ଗାଯାସ୍ତତ୍ର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାଗରସ୍ଯ ଚ ସଙ୍ଗମେ। ଅଶ୍ଵମେଧଂ ଦଶଗୁଣଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ
ରାଜା, ଗଙ୍ଗା ଓ ସାଗର ମିଶିବା ସ୍ଥାନରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳର ଦଶଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ।
ଗଙ୍ଗାଯାସ୍ତ୍ଵପରଂ ପାରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଃ ସ୍ନାତି ମାନଵଃ। ତ୍ରିରାତ୍ରମୁଷିତୋ ରାଜନ୍ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ରାଜା, ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ଅନ୍ୟ ପାରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯେଉଁ ମଣିଷ ତିନି ରାତି ରହି ନିସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଛିତ ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ତତୋ ଵୈତରଣୀଂ ଗତ୍ଵା ସର୍ଵପାପପ୍ରମୋଚନୀମ୍। ଵିରଜାତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ଵିରାଜତି ଯଥା ଶଶୀ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ବୈତରଣୀ ନଦୀକୁ ଯାଇ, ଭବ୍ୟ ଭିରଜା ତୀରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
ପ୍ରଭଵେଚ୍ଚ କୁଲେ ପୁଣ୍ଯେ ସର୍ଵପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତି। ଗୋସହସ୍ରଫଂଲ ଲବ୍ଧ୍ଵା ରପୁନାତି ସ୍ଵକୁଲଂ ନରଃ
ସେ ପୁଣ୍ୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ହଜାର ଗାଁର ଫଳ ପାଇଥାଏ, ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ପବିତ୍ର କରେ।
ଶୋଣସ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିରଥ୍ଯାଯାଃ ସଂଗମେ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ। ତର୍ପଯିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ଦେଵାନଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଶୋଣ ଓ ଜ୍ୟୋତିରଥ୍ୟା ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ, ଶୂଚି ଓ ନିୟମିତ ହୋଇ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଶୋଣସ୍ଯ ନର୍ମଦାଯାଶ୍ ପ୍ରଭେଦେ କୁରୁନନ୍ଦନ। ଵଂଶଗୁଲ୍ମ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ ଵାଚଜିମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍
କୁରୁବଂଶର ଉତ୍ତମ, ଶୋଣ ଓ ନର୍ମଦା ନଦୀର ମିଶିବା ସ୍ଥାନରେ, ବାଁଶ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଵାଜପେଯମଵାପ୍ନୋତି ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ। ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଵିନ୍ଦ୍ଯାତ୍କୁଲଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ଧରେତ୍
ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା ମଣିଷ, ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ, ହଜାର ଗାଁର ଫଳ ପାଇଥାଏ, ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
କୋସଲାଂ ତୁ ସମାସାଦ୍ଯ କାଲତୀର୍ଥମୁପସ୍ପୃଶେତ୍। ଵୃଷଭୈକାଦଶଫଲଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
କୋଶଳକୁ ପହଞ୍ଚି, କାଳା ତୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଏକାଦଶ ବୃଷଭର ଫଳ ପାଇଥାଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପୁଷ୍ପଵତ୍ଯାମୁପସ୍ପୃଶ୍ଯ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ। ଗୋସହସ୍ରଫଲଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁନାତି ସ୍ଵକୁଲଂ ନୃପ
ପୁଷ୍ପବତୀ ନଦୀରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିଥିବା ମଣିଷ, ହଜାର ଗାଁର ଫଳ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ରାଜା।