ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ମହାବାହୁଂ ପାଞ୍ଚାଲାଃ କୁରଵସ୍ତଥା। ସୁରାଣାମପି ଯତ୍ତାନାଂ ପୃତନାସୁ ନ ବିଭ୍ଯତି
ଯିଏ ମହାବାହୁ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ କୁରୁମାନେ, ଏବଂ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁକୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଯସ୍ଯ ବାହୂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵଯଂ ସର୍ଵେମହାତ୍ମନଃ। ମନ୍ଯାମହେ ଜିତାନାଜୌ ପରାନ୍ପ୍ରାପ୍ତାଂ ଚ ମେଦିନୀମ୍
ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ହାତ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭାବୁଛୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଜିତିଛୁ ଏବଂ ଭୂମିକୁ ଅଧିକାର କରିଛୁ।
ତମୃତେ ଫଲ୍ଗୁନଂ ଵୀରଂ ନ ଲଭେ କାମ୍ଯକେ ଧୃତିମ୍। ପଶ୍ଯାମି ଚ ଦିଶଃ ସର୍ଵାସ୍ତିମିରେଣାଵୃତା ଇଵ
ସେ ବୀର ଫଳ୍ଗୁନ ବିନା, କାମ୍ୟକ ବନରେ ମୁଁ ଧୃତି ମିଳେନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଦିଶା ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକି ଯାଇଛି ପରି ଦେଖୁଛି।
ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ସାଶ୍ରୁକଣ୍ଠୋ ନକୁଲଃ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ। ଯସ୍ମିନ୍ଦିଵ୍ଯାନି କର୍ମାଣି କଥଯନ୍ତି ରଣାଜିରେ। ଦେଵା ଅପି ଯୁଧାଂଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତମୃତେକା ରତିର୍ଵନେ
ତାପରେ, ନକୁଳ, ପାଣ୍ଡୁର ପୁତ୍ର, ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ: 'ଯିଏଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ କଥା କରନ୍ତି—ସେ ବିନା, ବନରେ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେନାହିଁ।'
ଉଦୀଚୀଂ ଚୋ ଦିଶଂ ଗତ୍ଵା ଜିତ୍ଵା ଯୁଧି ମହାବଲାନ୍। ଗନ୍ଧର୍ଵମୁଖ୍ଯାଞ୍ଶତଶୋ ହର୍ଯାଁଲ୍ଲେବେ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଥିଲେ ସେମାନେକୁ ଶତଶଃ ଜିତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଅପହରଣ କଲେ।
ରାଜ୍ଞେ ତିତ୍ତିରିକଲ୍ମାଷାଞ୍ଶ୍ରୀମତୋଽନିଲରଂହସଃ। ପ୍ରାଦାଦ୍ଭାତ୍ରେ ପ୍ରିଯଃ ପ୍ରେମ୍ଣା ରାଜସୂଯେ ମହାକ୍ରତୌ
ଅର୍ଜୁନ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ତାଙ୍କର ଭାଇ, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମନରୁ ଭଲପାଇ, ତିତ୍ତିରି ଓ କଳମାଷ ନାମର ସୁନ୍ଦର ଓ ତେଜସ୍ବୀ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦାନ କଲେ।
ତମୃତେଭୀମଧନ୍ଵାନଂ ଭୀମାଦଵରଜଂ ଵନେ। କାମଯେ କାମ୍ଯକେ ଵାସଂ ନେଦାନୀମମରୋପମମ୍
ଭୀମଙ୍କ ଭାଇ, ଧନୁର୍ଧର ଅର୍ଜୁନ ଛଡ଼ି, ଏବେ କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟରେ ରହିବାକୁ ମୋତେ ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ; ସେ ଅମରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଦ୍ୱିତୀୟ।
ଯୋ ଧନାନିନ କନ୍ଯାଶ୍ଚ ଯୁଧି ହିତ୍ଵା ମହାବଲାନ୍। `ଶତଶୋ ଘାତଯିତ୍ଵାଽରୀନ୍ପୃତନାମଧ୍ଯଗସ୍ତଦା'। ଆଜହାର ପୁରା ରାଜ୍ଞେ ରାଜସୂଯେ ମହାକ୍ରତୌ
ଯିଏ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ଯୁବତୀମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତଶଃ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରି, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଣିଥିଲେ।
ଯଃ ସମେତାନ୍ମୃଧେ ଜିତ୍ଵାଯାଦଵାନମିତଦ୍ଯୁତିଃ। ସୁଭଦ୍ରାମାଜହାରୈକୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ସଂମତେ
ଯିଏ ଅପାର ତେଜ ଧାରଣ କରି, ଏକା ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାଦବମାନେକୁ ଜିତି, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଆଣିଥିଲେ।
ଯେନାର୍ଧରାଜ୍ଯମାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଆଚାର୍ଯଦକ୍ଷିଣା ଦତ୍ତା ରଣେ ଦ୍ରୋଣଶ୍ଯଭାରତ
ଯିଏ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଦଳାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇଥିଲେ, ଓ ଭାରତ, ସେ ଅର୍ଜୁନ।
ତସ୍ଯ ଜିଷ୍ଣୋର୍ବୃସୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୂନ୍ଯତ୍ରେଵ ନିଵେଶନେ। ହୃଦଯଂ ମେ ମହାରାଜ ନ ଶାମ୍ଯାତ୍ରକଦାଚନ
ମହାରାଜ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବୃଶୀ ଧନୁଷ୍ ନିବାସସ୍ଥଳରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ଏଠାରେ ମୋ ହୃଦୟ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଵିନାଦସ୍ମାଦ୍ଵିଵାସଂ ତୁ ରୋଚଯେଽହମରିଂଦମ। ନ ହି ନସ୍ତମୃତେ ଵୀରଂ ରମଣୀଯମିଦଂ ଵନମ୍
ଅରିନ୍ଦ, ଏହି ବନରେ ଅର୍ଜୁନ ଛଡ଼ି, ଏହି ବନ ମୋତେ ରମଣୀୟ ଲାଗେ ନାହିଁ; ଏହି ବନରେ ଏହି ବିବାସ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ ନାହିଁ।
ଧନଞ୍ଜଯୋତ୍ସୁକାସ୍ତେ ତୁ ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ମହାରଥାଃ। ନ୍ଯଵସନ୍ତ ମହାଭାଗା ଦ୍ରୌପଦ୍ଯା ସହ କୃଷ୍ଣଯା
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ସେଇ ମହାରଥୀମାନେ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦ୍ରୌପଦୀ ସହିତ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ସହ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ।
ଧନଂ ଜଯୋତ୍ସୁକାନାଂ ତୁ ଭ୍ରାତୄଣାଂ କୃଷ୍ଣଯା ସହ। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯାନି ଵିମନା ଧର୍ମରାଜୋପ୍ଯଜାଯତ
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ଭାଇମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମନ ଅନିମିତ୍ତ ହେଲା।
ଅଥାପଶ୍ଯନ୍ମହାତ୍ମାନଂ ଦେଵର୍ଷିଂ ତତ୍ର ନାରଦମ୍। ଦୀପ୍ଯମାନଂ ଶ୍ରିଯା ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯା ଦୀପ୍ତାଗ୍ନିସମତେଜସମ୍
ତାପରେ, ମହାତ୍ମା ରାଜା ଏଠାରେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ବ୍ରହ୍ମ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମାନ।
ତମାଗତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ଧର୍ମରାଟ୍। ପ୍ରତ୍ଯୁତ୍ଥାଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରେ ମହାତ୍ମନେ
ସେଠାରେ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭାଇମାନେ ସହିତ ଉଠି, ଯଥାର୍ଥ ରୀତିରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସ ତୈଃ ପରିଵୃତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ କୁରୁସତ୍ତମଃ। ଵିବଭାଵତିଦୀପ୍ତୌଜା ଦେଵୈରିଵ ଶତକ୍ରତୁଃ
ଭାଇମାନେ ସହିତ ଘିରିଥିବା, କୁରୁମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅତିଦୀପ୍ତ ତେଜରେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଦେଖାଗଲେ।
ଯଥା ଚ ଵେଦାନ୍ସାଵିତ୍ରୀ ଯାଜ୍ଞସେନୀ ତଥା ପତୀନ୍। ନ ଜହୌ ଧର୍ମତଃ ପାର୍ଥାନ୍ମେରୁମର୍କପ୍ରଭା ଯଥା
ଯେପରି ସାବିତ୍ରୀ ବେଦମାନେକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିନଥିଲେ, ସେପରି ଯଜ୍ନସେନୀ ଧର୍ମରେ ପାର୍ଥମାନେକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିନଥିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ମେରୁ ପର୍ବତକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିନଥିଲା।
ଅର୍ଧ୍ଯଂ ପାଦ୍ଯମଥାନୀଯ ତ୍ଵଭ୍ଯଵାଯଦଚ୍ଯୁତଃ। ନାରଦସ୍ତୁ ମହାତେଜାଃ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତ୍ଵିତ୍ଯଭ୍ଯଭାଷତ
ତାପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ ଆଣି, ଅଚ୍ୟୁତ ଭୋଜନ ଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ମହାତେଜସ୍ବୀ ନାରଦ କହିଲେ, 'ସବୁ ଭଲ ହେଉ।'
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵର୍ଷିସତ୍ତମମ୍। ଯଥାର୍ହଂ ପୂଜଯାମାସ ଵିଧିଵତ୍କୁରୁନନ୍ଦନଃ
ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଦେବର୍ଷିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଓ କୁରୁମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଚ ତାଂ ପୂଜାଂ ନାରଦୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ। ଆଶ୍ଵାସଯଦ୍ଧର୍ମସୁତଂ ଯୁକ୍ତରୂପମିଵାନଘ
ସେଇ ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି, ଭଗବାନ ଋଷି ନାରଦ ଧର୍ମର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ, ଓ ଅପରାଧହୀନ।
ଉଵାଚ ଚ ମହାତ୍ମାନଂ ଧର୍ମରାଜଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ବ୍ରୂହି ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେନାର୍ଥଃ କିଂ ଦଦାନି ତେ
ସେ ମହାତ୍ମା ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଧର୍ମର ଅନୁୟାୟୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କି ପାଇଁ ଆସିଛି? କଣ ଦେବି?'
ଅଥ ଧର୍ମସୁତୋ ରାଜା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ଉଵାଚ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ନାରଦଂ ଦେଵସଂମିତମ୍
ତାପରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ହାତ ଜୋଡି, ଦେବମାନ୍ୟ ନାରଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ କହିଲେ।
ନ୍ଵଯି ତୁଷ୍ଟେ ମହାଭାଗ ସର୍ଵଲୋକାଭିପୂଜିତେ। କୃତମିତ୍ଯେଵ ମନ୍ଯେଽହଂ ପ୍ରସାଦାତ୍ତଵ ସୁଵ୍ରତ
ହେ ମହାଭାଗ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପୂଜିତ, ଆପଣ ଯଦି ଖୁସି ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୋର କାମ ସଫଳ ହେଲା ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
ଯଦି ତ୍ଵହମନୁଗ୍ରାହ୍ଯୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋଽନଘ। ସଂଦେହଂ ମେ ସୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ଵତଶ୍ଛେତ୍ତୁମର୍ହସି
ହେ ନିର୍ମଳ, ମୁଁ ଏବଂ ମୋ ଭାଇମାନେ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଦୟାର ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଆପଣ ମୋର ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହକୁ ସଫା କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ଯଃ କୁରୁତେ ପୃଥିଵୀଂ ତୀର୍ଥତତ୍ପରଃ। କିଂ ଫଲଂ ତସ୍ଯ କାର୍ତ୍ସ୍ନ୍ଯେନ ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ଯେଉଁ ଲୋକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଭ୍ରମଣ କରି ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରେ, ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ କଣ? ଆପଣ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହିବାକୁ ଉଚିତ।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ନଵହିତୋ ଯଥା ଭୀଷ୍ମେଣ ଧୀମତା। ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ସକାଶାଦ୍ଵୈ ସର୍ଵମେତଦୁପଶ୍ରୁତମ୍
ହେ ରାଜା, ଆପଣ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଯେଉଁ ଭିଷ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ।
ପୁରା ଭାଗୀରଥୀତୀରେ ଭୀଷ୍ମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂଵରଃ। ପିତ୍ର୍ଯଂ ଵ୍ରତଂ ସମାସ୍ଥାଯ ନ୍ଯଵସନ୍ମୁନିଭିଃ ସହ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଭାଗୀରଥୀ ତୀରରେ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭିଷ୍ମ ପିତୃ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ମୁନିମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିଥିଲେ।
ଶୁଭେ ଦେଶେ ତଥା ରାଜନ୍ପୁଣ୍ଯେ ଦେଵର୍ଷିସେଵିତେ। ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରେ ମହାଭାଗ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତେ
ହେ ରାଜା, ଏହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନ, ଦେବମୁନିମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଆସନ୍ତି, ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରରେ, ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସ ପିତୄଂସ୍ତର୍ପଯାମାସ ଦେଵାଂଶ୍ଚ ପରମଦ୍ଯୁତିଃ। ଋଷୀଂଶ୍ଚ ତର୍ପଯାମାସ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ସେ ଭିଷ୍ମ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ଏବଂ ଋଷିମାନେ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତୃପ୍ତି କରାଇଲେ।