ସାନ୍ତ୍ଵିତୋ ନୈଷଧେନୈଵଂ ପୁଷ୍ରରଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତମ୍। ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକଂ ତଦା ରାଜନ୍ନଭିଵାଦ୍ଯ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
ନଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ପୁଷ୍କର ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ।
କୀର୍ତିରସ୍ତୁ ତଵାକ୍ଷଯ୍ଯା ଜୀଵ ଵର୍ଷାଯୁତଂ ସୁଖୀ। ଯୋ ମେ ଵିତରସି ପ୍ରାଣାନଧିଷ୍ଠାନଂ ଚ ପାର୍ଥିଵ
ତୁମର କୀର୍ତି ଅବିନାଶୀ ହେଉ; ତୁମେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ସୁଖରେ ଜୀବନ କର, ରାଜା, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ମୋତେ ଜୀବନ ଏବଂ ଏକ ସ୍ଥାନ ଦେଲା।
ସ ତଥା ସତ୍କୃତୋ ରାଜ୍ଞା ମାସମୁଷ୍ଯ ତଦା ନୃପଃ। ପ୍ରଯଯୌ ପୁଷରୋ ହୃଷ୍ଟଃ ସ୍ଵପୁରଂ ସ୍ଵଜନାଵୃତଃ
ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ପୁଷ୍କର ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନିଜ ସହରକୁ ନିଜ ଲୋକମାନେ ସହିତ ଫେରିଗଲେ।
ମହତ୍ଯା ସେନଯା ସାର୍ଧଂଵିନୀତୈଃ ପରିଚାରକୈଃ। ଭ୍ରାଜମାନ ଇଵାଦିତ୍ଯୋ ଵପୁଷା ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ବଡ଼ ସେନା ଏବଂ ଶିଷ୍ଟ ସେବକମାନେ ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଦେହରେ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ପୁଷ୍କରଂ ରାଜା ଵିତ୍ତଵନ୍ତମନାମଯମ୍। ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁରଂ ଶ୍ରୀମାନତ୍ଯର୍ଥମୁପଶୋଭିତାମ୍
ପୁଷ୍କରଙ୍କୁ ଧନୀ ଏବଂ ନିରାପଦ ଭାବରେ ପଠାଇ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜା ବହୁ ଭାବେ ଶୋଭିତ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସାନ୍ତ୍ଵଯାମାସ ପୌରାଂଶ୍ଚ ନିଷଧାଧିପଃ। `ହିତେଷୁ ଚୈଷାଂ ସତତଂ ପିତେଵାଵହିତୋଽଭଵତ୍
ନିଷଧ ରାଜା ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କଲେ; ସେ ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କ ଭଲରେ ଏକ ପିତା ପରି ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।
ପୌରା ଜାନପଦାଶ୍ଚାପି ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହାଃ। ଊଚୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ସାମାତ୍ଯପ୍ରମୁଖା ଜନାଃ
ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ, ଆନନ୍ଦରେ ଶରୀର ଫୁଲିଯାଇ, ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ, କଥା କହିଲେ।
ଅଦ୍ଯସ୍ମ ନିର୍ଵୃତା ରାଜନ୍ପୁରେ ଜନପଦେଽପି ଚ। ଉପାସିତୁଂ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଦେଵା ଇଵ ଶତକ୍ରତୁମ୍
ଆଜି, ରାଜା, ଆମେ ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମରେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଅଛୁ; ଆମେ ପୁନଃ ତୁମେ ସେବା କରିବାକୁ ଆସିଛୁ, ଯେପରି ଦେବମାନେ ଶତକ୍ରତୁଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।
ପ୍ରଶାନ୍ତେ ତୁ ପୁରେ ହୃଷ୍ଟେ ସଂପ୍ରଵୃତ୍ତେ ମହୋତ୍ସଵେ। ମହତ୍ଯା ସେନଯା ରାଜା ଦମଯନ୍ତୀମୁପାନଯତ୍
ସହର ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ ହେବା ସମୟରେ, ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଚାଲିଥିଲା; ରାଜା ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଆଣିଲେ।
ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକଂ ତୁ ରାଜ୍ଯସ୍ଥଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀମୋ ମହୀପତିଃ। ମୁଦା ପରମଯା ଯୁକ୍ତୋ ବଭୂଵ ଭରତର୍ଷଭ
ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଫେରିଥିବା ଖବର ଶୁଣି, ଭୀମ, ଭୂମିର ନାୟକ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଭାରତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅଥ ହୃଷ୍ଟମନା ରାଜା ମହତ୍ଯା ସେନଯା ସହ। ସୁତାଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକାଯ ଧୀମତେ
ତାପରେ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ରାଜା, ବଡ଼ ସେନା ସହିତ, ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ପୁଷ୍କର, ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।
ଦମଯନ୍ତୀମପି ପିତା ସତ୍କୃତ୍ଯପରଵୀରହା। ପ୍ରାସ୍ଥାପଯଦମେଯାତ୍ମା ଭୀମୋ ଭୀମପରାକ୍ରମଃ
ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ପିତା, ଭୀମ, ଅପାର ଆତ୍ମା ଏବଂ ଭୀମ ପ୍ରତାପରେ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ପଠାଇଲେ।
ଆଗତାଯାଂ ତୁ ଵୈଦର୍ଭ୍ଯାଂ ସପୁତ୍ରାଯାଂ ନଲୋ ନୃପଃ। ଵର୍ତଯାମାସ ମୁଦିତୋ ଦୋଵରାଡିଵ ନନ୍ଦନେ
ବୈଦର୍ଭୀ ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହ ଆସିଲାପରେ, ରାଜା ନଳ ଅତି ଖୁସି ହେଇ, ଦୋବରା ଦେବତା ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ ଯେପରି ରହିଥାଏ, ସେପରି ଜୀବନ କଟାଇଲେ।
ତଥା ପ୍ରକାଶତାଂ ଯାତୋ ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପେ ସ ରାଜସୁ। ପୁନଃ ସ୍ଵେ ଚାଵସଦ୍ରାଜ୍ଯେ ପ୍ରତ୍ଯାହୃତ୍ଯ ମହାଯଶାଃ
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା। ମହାୟଶସ୍ବୀ ନଳ ପୁନି ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରି ଆସି, ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ଈଜେ ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଯଜ୍ଞୈର୍ଵିଧିଵଚ୍ଚାପ୍ତଦକ୍ଷିଣୈଃ। ତଥା ତ୍ଵମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସସୁହୃଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯସେ ଚିରାତ୍
ସେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ। ଏହିପରି, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ନିଜ ସମ୍ବିଧାନ ସହ ଉନ୍ନତି ପାଇବା।
ଦୁଃଖମେତାଦୃଶଂପ୍ରାପ୍ତୋ ନଲଃ ପରପୁରଂଜଯଃ। ଦେଵନେନ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଭାର୍ଯୋ ଭରତର୍ଷଭ
ପରଶତ୍ରୁ ଜୟୀ ନଳ ଏପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ, ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟା ସହ।
ଏକାକିନୈଵ ସୁମହନ୍ନଲେନ ପୃଥିଵୀପତେ। ଦୁଃଖମାସାଦିତଂ ଘୋରଂ ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚାଭ୍ଯୁଦଯଃ ପୁନଃ
ପୃଥିବୀର ମହାରାଜ, ନଳ ଏକା ଏକା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ, ତଥାପି ପୁନି ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
ତ୍ଵଂ ପୁନର୍ଭ୍ରାତୃସହିତଃ କୃଷ୍ଣଯା ଚୈଵ ପାଣ୍ଡଵ। କଥାଶ୍ଚାପି ସମାକର୍ଣ୍ଯ ଧର୍ମମେଵାନୁଚିନ୍ତଯନ୍
କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ପାଣ୍ଡବ, ନିଜ ଭାଇମାନେ ଓ କୃଷ୍ଣା ସହ ଅଛ, ଏହି କଥାଗୁଡିକୁ ଶୁଣି, ଧର୍ମ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରୁଛ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ ମହାଭାଗୈର୍ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗୈଃ। ନିତ୍ଯମନ୍ଵାସ୍ଯସେ ରାଜଂସ୍ତତ୍ର କା ପରିଦେଵନା
ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଜ୍ଞାନୀ, ମହାଭାଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା ତୁମକୁ ସହଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି; ଏଠି ରାଜା, କେଉଁ ଦୁଃଖର କାରଣ ଅଛି?
କର୍କୋଟକସ୍ଯ ନାଗସ୍ ଦମଯନ୍ତ୍ଯା ନଲସ୍ଯ ଚ। ଋତୁପର୍ଣସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେଃ କୀର୍ତନଂ କଲିନାଶନମ୍
କର୍କୋଟକ ନାଗ, ଦମୟନ୍ତୀ, ନଳ ଓ ରାଜା ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କର କଥା କଳି ଦୁର୍ବଳ କରେ।
ଇତିହାସମିମଂ ଚାପି କଲିନାଶନମଚ୍ଯୁତ। ଶକ୍ଯମାଶ୍ଵସିତୁଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵଦ୍ଵିଧେନ ଵିଶାଂପତେ
ଏହି ପୁରାତନ କଥା ମଧ୍ୟ କଳି ଦୁର୍ବଳ କରେ, ଅଚ୍ୟୁତ; ଏହା ଶୁଣି, ତୁମପରି ରାଜା ଆଶ୍ୱାସ ମିଳିପାରେ।
ଅସ୍ଥିରତ୍ଵଂ ଚ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ପୁରୁଷାର୍ଥସ୍ ନିତ୍ଯଦା। ତସ୍ଯୋଦଯେ ଵ୍ଯଯେ ଚାପି ନ ଚିନ୍ତଯିତୁମର୍ହସି
ମାନବ ଚେଷ୍ଟାର ଅସ୍ଥିରତାକୁ ସଦା ଚିନ୍ତା କର; ତାହାର ଉନ୍ନତି ଓ ପତନରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵେତିହାସଂ ନୃଷତେ ସମାଶ୍ଵସିହି ମା ଶୁଚଃ। ଵ୍ଯସନେ ତ୍ଵଂ ମହାରାଜ ନ ଵିଷୀଦିତୁମର୍ହସି
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା, ଆଶ୍ୱାସ ପାଅ ଓ ଦୁଃଖ କରନି; ବିପଦରେ ତୁମେ ହାର ମାନିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵିଷମାଵସ୍ଥିତେ ଦୈଵେ ପୌରୁଷେଽଫଲତାଂ ଗତେ। ଵିଷାଦଯନ୍ତି ନାତ୍ମାନଂ ସତ୍ତ୍ଵାପାଶ୍ରଯିଣୋ ନରାଃ
ଯେତେବେଳେ ଦେବତାଙ୍କ ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥା ଆସେ ଓ ମାନବ ଚେଷ୍ଟା ଫଳ ଦିଏ ନାହିଁ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରୁଥିବା ଲୋକେ ଦୁଃଖି ହେଉନାହାନ୍ତି।
ଯେ ଚେଦଂ କଥଯିଷ୍ଯନ୍ତି ନଲସ୍ ଚରିତଂ ମହତ୍। ଶ୍ରୋଷ୍ଯନ୍ତି ଚାପ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଵୈ ନାଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତାନ୍ଭଜିଷ୍ଯତି
ଯେମାନେ ନଳଙ୍କର ଏହି ମହା କଥା କହିବେ ଓ ଅନେକ ଥର ଶୁଣିବେ, ତାଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଛାଡି ଯିବେ ନାହିଁ।
ଅର୍ଥାସ୍ତସ୍ଯୋପପତ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ଧନ୍ଯତାଂ ଚ ଗମିଷ୍ଯତି। ଇତିହାସମିମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରାଣଂ ଶଶ୍ଵଦୁତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କୁ ଧନ ମିଳିବ, ଏବଂ ସେ ଧନ୍ୟତା ପାଇବେ; ଏହି ପୁରାତନ ଓ ସଦା ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି।
ପୁତ୍ରାନ୍ପୌତ୍ରାନ୍ପଶୂଂଶ୍ଚାପି ଲଭତେ ନୃଷୁ ଚାଗ୍ର୍ଯତାମ୍। ଆରୋଗ୍ଯପ୍ରୀତିମାଂଶ୍ଚୈଵ ଭଵିଷ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ
ସେ ପୁଅ, ପୁଅର ପୁଅ, ଗାଁ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ମିଳିବ; ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଖୁସି ମିଳିବ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଭଯାତ୍ରସ୍ଯସି ଯଚ୍ଚ ତ୍ଵମାହ୍ଵଯିଷ୍ଯତି ମାଂ ପୁନଃ। ଅକ୍ଷଜ୍ଞ ଇତି ତତ୍ତେଽହଂ ନାଶଯିଷ୍ଯାମି ପାର୍ଥିଵ
ତୁମେ ଯଦି ଭୟ କରୁଛ, ପୁନି ମୋତେ ଡାଇସ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ଡାକିବାକୁ ପଡିବ, ରାଜା, ମୁଁ ଏହି ଭୟ ଦୂର କରିଦେବି।
ଵେଦାକ୍ଷହୃଦଯଂ କୃତ୍ସ୍ନମହଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମ। ଉପପଦ୍ଯସ୍ଵ କୌନ୍ତେଯ ପ୍ରସନ୍ନୋଽହଂ ବ୍ରଵୀମି ତେ
ମୁଁ ଡାଇସ ଓ ବେଦର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ରଖିଛି, ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍; କୌନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଆସ, ମୁଁ ଦୟାସହିତ ତୁମକୁ କହୁଛି।
ତତୋ ହୃଷ୍ଟମନା ରାଜା ବୃହଦଶ୍ଵମୁଵାଚ ହ। ଭଗଵନ୍ନକ୍ଷହୃଦଯଂ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ତାପରେ ରାଜା ଖୁସି ହେଇ, ବୃହଦଶ୍ୱଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଭଗବନ୍, ମୁଁ ଡାଇସର ମନ୍ତ୍ର ଏକଦମ ସତ୍ୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।'