ଅଶୋଭଯଚ୍ଚ ନଗରୀଂ ପତାକାଧ୍ଵଜମାଲିନୀମ୍। ସିକ୍ତାଃ ସୁମୃଷ୍ଟପୁଷ୍ପାଢ୍ଯା ରାଜମାର୍ଗାଃ ସ୍ଵଲଂକୃତାଃ
ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜର ମାଳାରେ ସଜିଥିବା ସହର ଚମକୁଥିଲା; ରାଜପଥଗୁଡିକ ଫୁଲରେ ଭଲଭାବେ ମାଳିନ୍ଦିଆଯାଇ, ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
ଦ୍ଵାରିଦ୍ଵାରି ଚ ପୌରାଣାଂ ପୁଷ୍ପଭଙ୍ଗଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତଃ। ଅର୍ଚିତାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ଦେଵତାଯତନାନି ଚ
ପୌରମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରରେ ଫୁଲର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମନ୍ଦିରଗୁଡିକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଋତୁପର୍ଣୋଽପିଶୁଶ୍ରାଵ ବାହୁକଚ୍ଛଦ୍ମିନଂ ନଲମ୍। ଦମଯନ୍ତ୍ଯା ସମାଯୁକ୍ତଂ ଜହୃଷେ ଚ ନରାଧିପଃ
ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ବାହୁକ ତାହା ନଳ ନିଜେ, ଦମୟନ୍ତୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜା ଖୁସି ହେଲେ।
ତମାନାଯ୍ଯ ନଲଂ ରାଜା କ୍ଷମଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ। ସ ଚ ତଂ କ୍ଷମଯାମାସ ହେତୁଭିର୍ବୁଦ୍ଧିସଂମିତଃ
ରାଜା ନଳଙ୍କୁ ଡାକି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମା କଲେ, ଏବଂ ନଳ ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା ଓ ବିବେକରେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମା କଲେ।
ସ ସତ୍କୃତୋମହୀପାଲୋ ନୈଷଧଂ ଵିସ୍ମିତାନନଃ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ସମେତୋ ଦାରୈଃ ସ୍ଵୈର୍ଭଵାନିତ୍ଯଭ୍ଯନନ୍ଦତ
ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ରାଜା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଥିବା ମୁହଁରେ, ନିଷଧ ନାଥଙ୍କୁ ଖୁସିରେ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ — 'ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ନିଜ ଜନାନୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛ।'
କଚ୍ଚିତ୍ତୁ ନାପରାଧଂ ତେ କୃତଵାନସ୍ମି ନୈଷଧ। ଅଜ୍ଞାତଵାସେ ଵସତୋ ମଦ୍ଗୃହେଵସୁଧାଧିପ
ଓ ଭୂମିର ନାଥ, ନିଷଧ ରାଜା, ମୁଁ ଆଶା କରେ ଯେ, ମୋ ଘରେ ଅଜ୍ଞାତ ରୂପରେ ବସିବା ସମୟରେ ମୁଁ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନଥିଲି।
ଯଦି ଵାଽବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵାଣି ଯଦି ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଽପି କାନିଚିତ୍। ମଯା କୃତାନ୍ଯକାର୍ଯାଣି ତାନି ତ୍ଵଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି
ଯଦି ମୁଁ ଅଜାଣାରେ କିମ୍ବା ଜାଣିଶୁଣି କୌଣସି ଅନୁଚିତ କାମ କରିଥିଲି, ସେଗୁଡିକୁ ତୁମେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ।
ନ ମେଽପରାଧଂ କୃତଵାଂସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଲ୍ପମପି ପାର୍ଥିଵ। କୃତେଽପି ଚ ନ ମେ କୋପଃ କ୍ଷନ୍ତଵ୍ଯଂ ହି ମଯା ତଵ
ତୁମେ ମୋତେ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନଥିଲ; ଯଦି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ କ୍ଷମା କରିବି, କ୍ଷମା କରିବା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ପୂର୍ଵଂ ହ୍ଯାପି ସଖା ମେଽସି ସଂବନ୍ଧୀ ଚ ଜନାଧିପ। ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରୀତିମାହର୍ତୁମର୍ହସି
ତୁମେ ଆଗରୁ ମୋ ସଖା ଓ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ଥିଲ; ଏବେ ଆଉ ଅଧିକ ପ୍ରେମ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵକାମୈଃ ସୁଵିହିତୈଃ ସୁଖମସ୍ମ୍ଯୁଷିତସ୍ତ୍ଵଯି। ନ ତଥା ସ୍ଵଗୃହେରାଜନ୍ଯଥା ତଵ ଗୃହେ ସଦା
ତୁମେ ସହିତ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ସୁବିଧାରେ ଖୁସିରେ ରହିଥିଲି; ନିଜ ଘରରେ ଯେତେ ଖୁସି ମିଳେନି, ତୁମ ଘରରେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ମିଳିଥିଲା।
ଇଦଂ ଚୈଵ ହଯଜ୍ଞାନଂ ତ୍ଵଦୀଯଂ ମଯି ତିଷ୍ଠତି। ତଦୁପାକର୍ତୁମିଚ୍ଛାମି ମନ୍ଯସେ ଯଦି ପାର୍ଥିଵ
ଘୋଡା ବିଷୟର ଜ୍ଞାନ, ଯାହା ତୁମର, ଏହା ମୋ ପାଖରେ ଅଛି; ତୁମେ ଚାହିଲେ, ମୁଁ ଏହା ତୁମକୁ ଫେରାଇଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦଦୌ ଵିଦ୍ଯାମୃତୁପର୍ଣାଯ ନୈଷଧଃ। ସ ଚ ତାଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କ୍ରମଣା
ଏଭଳି କହି, ନିଷଧ ନାଥ ନଳ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ; ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ ଏହାକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଚାଶ୍ଵହୃଦଯଂ ପ୍ରୀତୋ ଭାଗସ୍ଵରିର୍ନୃପ। ନିଷଧାଧିପତେଶ୍ଚାପି ଦତ୍ତାଽକ୍ଷହୃଦଯଂ ନୃପଃ। ସୂତମନ୍ଯମୁପାଦାଯ ଯଯୌ ସ୍ଵପୁରମେଵ ହ
ଘୋଡା ବିଷୟର ଜ୍ଞାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ଖୁସି ହୋଇଥିବା ରାଜା, ଚାଲି ଖେଳ ବିଷୟର ଜ୍ଞାନ ନିଷଧ ନାଥଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ରଥୀକୁ ନେଇ, ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଋତୁପର୍ଣେ ଗତେ ରାଜନ୍ନଲୋ ରାଜା ଵିଶାଂପତେ। ନଗରେ କୁଣ୍ଡିନେ କାଲଂ ନାତିଦୀର୍ଗମିଵାଵସତ୍
ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ ଚାଲିଗଲାପରେ, ରାଜା ନଳ କୁଣ୍ଡିନା ସହରରେ କିଛି ଦିନ ରହିଲେ।
ସ ମାସମୁଷ୍ଯ କୌନ୍ତେଯ ଭୀମମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ନୈଷଧଃ। ପୁରାଦଲ୍ପପରୀଵାରୋ ଜଗାମ ନିଷଧାନ୍ପ୍ରତି
ସେଠାରେ ଏକ ମାସ ରହି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନଳ ଅଳ୍ପ ସାଥୀ ସହିତ ନିଷଧ ଦେଶକୁ ଯାଇଲେ।
ରଥେନୈକେନ ଶୁଭ୍ରେଣ ଦନ୍ତିଭିଃ ପରିଷୋଡଶୈ। ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଭିର୍ହଯୈଶ୍ଚୈଵ ଷଟ୍ଶତୈଶ୍ଚ ପଦାତିଭିଃ
ଏକ ଚମତ୍କାର ରଥ, ଶୋଳ ହାତୀ, ପଚାଶ ଘୋଡା ଓ ଛଉ ଶହ ପଦାଟୀ ସାଥୀ ସହିତ ତିଅଁ ଚାଲିଗଲେ।
ସ କମ୍ପଯନ୍ନିଵ ମହୀଂ ତ୍ଵରମାଣୋ ମହାପୁରୀମ୍। ପ୍ରଵିଵେଶାଥ ସଂରବ୍ଧସ୍ତରସୈଵ ମହାମନାଃ
ନଳ, ଭୂମିକୁ କମ୍ପି ଦେଇବା ପରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଇ, ମହାନ ମନ ନେଇ, ଏହି ମହାନଗରକୁ ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତଃ ପୁଷ୍କରମାସାଦ୍ଯ ଵୀରସେନସୁତୋ ନଲଃ। ଉଵାଚ ଦୀଵ୍ଯାଵ ପୁନର୍ବହୁଵିତ୍ତଂ ମଯାଽର୍ଜିତମ୍
ତାପରେ, ପୁଷ୍କରକୁ ପହଞ୍ଚି, ବୀରସେନଙ୍କ ପୁଅ ନଳ କହିଲେ, 'ଆଉ ଏକଥର ଚଉଁ ଖେଳିବା; ମୁଁ ବହୁ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିଛି।'
ଦମଯନ୍ତୀ ଚ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯନ୍ମମ କିଂଚନ ଵିଦ୍ଯତେ। ଏଷ ଵୈ ମମ ସଂନ୍ଯାସସ୍ତଵ ରାଜ୍ଯଂତୁ ପୁଷ୍କର
ଦମୟନ୍ତୀ ଓ ମୋର ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ରଖୁଛି; ରାଜ୍ୟ ତୁମରେ ହେଉ, ପୁଷ୍କର।
ପୁନଃ ପ୍ରଵର୍ତତାଂ ଦ୍ଯୂତମିତି ମେ ନିଶ୍ଚିତା ମତିଃ। ଏକପାଣେନ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପ୍ରାଣଯୋଶ୍ଚ ପଣାଵହେ
ମୋର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ହେଉଛି, ଚଉଁ ଖେଳ ଆଉ ଆରମ୍ଭ ହେଉ; ଏକ ହାତରେ ଆମେ ଚଉଁ ଖେଳିବା, ଭଲ ହେଉ, ଏବଂ ଆମର ପ୍ରାଣ ହେଉ ଦାଉ।
ଜିତ୍ଵା ପରସ୍ଵମାହୃତ୍ ରାଜ୍ଯଂଵା ଯଦି ଵା ଵସୁ। ପ୍ରତିପାଣଃ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଃ ପ୍ରାଣୋ ହି ପଣମୁଚ୍ଯତେ
ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟର ଧନ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଜିତିଥାଏ, ଦାଉ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ; କାରଣ ପ୍ରାଣକୁ ଦାଉ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ନ ଚେଦ୍ଵାଞ୍ଛସି ତଦ୍ଦ୍ଯୂତଂ ଯୁଦ୍ଧଦ୍ଯୂତଂ ପ୍ରଵର୍ତତାମ୍। ଦ୍ଵୈରଥେନାସ୍ତୁ ଵୈ ଶାନ୍ତିସ୍ତଵ ଵା ମମ ଵା ନୃପ
ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଚଉଁ ଖେଳକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଉ; ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଏକା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶାନ୍ତି ଆମେ କିମ୍ବା ତୁମେ ପାଇବା।
ଵଂଶଭୋଜ୍ଯମିଦଂ ରାଜ୍ଯମର୍ଥିତଵ୍ଯଂ ଯଥା ତଥା। ଯେନକେନାପ୍ଯୁପାଯେନ ଵୃଦ୍ଧାନାମିତି ଶାସନମ୍
ଏହି ରାଜ୍ୟ ବଂଶର ଲୋକମାନେ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ, ଯଥାଯଥା ଚାହିବାକୁ; କେଉଁଠି ଯେଉଁପରି ଉପାୟ ହେଉ, ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଆଦେଶ ଏହିପରି।
ଦ୍ଵଯୋରେକତରେ ବୁଦ୍ଧିଃ କ୍ରିଯତାମଦ୍ଯ ପୁଷ୍କର। କୈତଵେନାକ୍ଷଵତ୍ଯାଂ ଵା ଯୁଦ୍ଧେ ଵା ନାମ୍ଯତାଂ ଧନୁଃ
ଆଜି ଆମେ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ନିଷ୍ପତି ହେଉ, ପୁଷ୍କର; ଚଉଁ ଖେଳର କୌଶଳ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ, ଧନୁଷ ତଣାଯାଉ।
ନୈଷଧେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ପୁଷ୍କରଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ। ଧ୍ରୁଵମାତ୍ମଜଯଂ ମତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯାହ ନିଷଧାଧିପମ୍
ନଳଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ପୁଷ୍କର ହସିବା ପରି, ନିଜ ଜୟକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବି, ନିଷଧର ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ଵଯାଽର୍ଜିତଂ ଵିତ୍ତଂ ପ୍ରତିପାଣାଯ ନୈଷଧ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ଦୁଷ୍କୃତଂକର୍ମ ଦମଯନ୍ତ୍ଯାଃ କ୍ଷଯଂ ଗତମ୍
ଭାଗ୍ୟରେ, ତୁମେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିଛ; ଏବଂ ଭାଗ୍ୟରେ, ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଶେଷ ହୋଇଛି।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରୀସେ ରାଜନ୍ମମ ଲାଭାଯ ନୈଷଧ। ପୁନର୍ଦ୍ଯୂତେ ଚ ତେ ବୁଦ୍ଧିର୍ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପୁରୁଷସତ୍ତମ
ଭାଗ୍ୟରେ, ମୁଁ ମୋର ଲାଭରେ ଖୁସି ହେଉଛି, ନଳ; ଏବଂ ଭାଗ୍ୟରେ, ତୁମର ମନ ଆଉ ଚଉଁ ଖେଳକୁ ଲାଗିଛି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ।
ଧନେନାନେନ ଵୈ ଭୈମୀ ଜିତେନ ସମଲଂକୃତା। ମାମୁପସ୍ଥାସ୍ଯତି ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦିଵି ଶକ୍ରମିଵାପ୍ସରାଃ
ଏହି ଧନ ଦ୍ୱାରା, ଭାଇମୀକୁ ଜିତି, ଭଲଭାବେ ଶୂଭିତ କରି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ପାଖରେ ରହିବେ, ଯେପରି ଦିବରେ ଅପ୍ସରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସେବା କରେ।
ନିତ୍ଯଶୋ ହି ସ୍ମରାମି ତ୍ଵାଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷେଽପି ଚ ନୈଷଧ। ଦେଵନେ ଚ ମଭ ପ୍ରୀତିର୍ଭଵତ୍ଯେଵାସୁହୃଦ୍ଗଣୈଃ
ମୁଁ ସଦା ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ଆପେକ୍ଷା କରେ, ନଳ; ତଥାପି ଚଉଁ ଖେଳରେ, ମୋର ଆନନ୍ଦ ମୋ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ, ତୁମ ସହିତ ନୁହେଁ।
ଜିତ୍ଵାତ୍ଵଦ୍ଯ ଵରାରୋହାଂ ଦମଯନ୍ତୀମନିନ୍ଦିତାମ୍। କତକୃତ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ସା ହିମେ ନିତ୍ଯଶୋ ହୃଦି
କିନ୍ତୁ ଆଜି, ମୁଁ ଭଲ ନିତମ୍ବ ଅନିନ୍ଦିତା ଦମୟନ୍ତୀକୁ ଜିତି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବି; ସେ ସଦା ମୋ ହୃଦୟରେ ରହିବେ।