ତଥା ବ୍ରୁଵତି ଵାଯୌ ତୁ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଃ ପପାତ ହ। ଦେଵଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ଵଵୌ ଚ ପଵନଃ ଶିଵଃ
ସେ ଏପରି କହିଥିବାବେଳେ, ପବନ ଉପରେ ଫୁଲର ବର୍ଷା ପଡିଲା; ଦିବ୍ୟ ଢୋଲ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଏବଂ ଶୁଭ ପବନ ବହିଲା।
ତଦଦ୍ଭୁତମଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନଲୋ ରାଜାଽଥ ଭାରତ। ଦମଯନ୍ତ୍ଯାଂ ଵିଶଙ୍କାଂ ତାମୁପାକର୍ଷଦରିଂଦମଃ
ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଦେଖି, ରାଜା ନଳ, ଓ ଭାରତ, ଚିନ୍ତିତ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ନିଜ ସମୀପକୁ ଆଣିଲେ।
ତତସ୍ତଦ୍ଵସ୍ତ୍ରମରଜଃ ପ୍ରାଵୃଣୋଦ୍ଵସୁଧାଧିପଃ। ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ନାଗରାଜଂ ତଂ ତତୋ ଲେଭେ ସ୍ଵକଂ ଵପୁଃ
ତାପରେ ପୃଥିବୀର ନାଥ ଏହି ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ, ଏବଂ ସର୍ପ ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ନିଜ ଅସଲ ରୂପକୁ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ସ୍ଵରୂପିଣଂ ତୁ ଭର୍ତାରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀମସୁତା ତଦା। ପ୍ରାକ୍ରୋଶଦୁଚ୍ଚୈରାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକମନିନ୍ଦିତା
ଭୀମଙ୍କ ଝିଅ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ରୂପରେ ଦେଖି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଜନକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଭୈମୀମପି ନଲୋ ରାଜା ଭ୍ରାଜମାନୋ ଯଥା ପୁରା। ସସ୍ଵଜେ ସ୍ଵସୁତୌ ଚାପି ଯଥାଵତ୍ପ୍ରତ୍ଯନନ୍ଦତ
ନଳ ରାଜା, ପୂର୍ବ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଭୀମୀଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଶିଶୁକୁ ଆଲିଂଗନ କଲେ, ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ସ୍ନେହ ଦେଖାଇଲେ ।
ତତଃ ସ୍ଵୋରସି ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଵକ୍ରଂ ତସ୍ଯ ଶୁଭାନନା। ପରୀତା ତେନ ଦୁଃଖେନ ନିଶଶ୍ଵାସାଯତେକ୍ଷଣା
ତାପରେ, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଥିବା ଭୀମୀ ତାଙ୍କର ବକ୍ର ଗାଲ ନଳଙ୍କ ଛାତିରେ ରଖି, ଦୁଃଖରେ ଭରି ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ତାଙ୍କର ଚଉଁଠି ଆଖି ଦୀଘଳ ହେଇଥିଲା ।
ତଥୈଵ ମଲଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗୀଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଶୁଚିସ୍ମିତାମ୍। ସୁଚିରଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରସ୍ତସ୍ଥୌ ଶୋକପରିପ୍ଲୁତଃ
ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବାଘ ନଳ, ମାଟି ଲାଗିଥିବା ଶୁଭ୍ର ହସ ଥିବା ଭୀମୀଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଭରି ଉଭୟ ଦଠି ରହିଲେ ।
ତତଃ ସର୍ଵଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଦମଯନ୍ତ୍ଯା ନଲସ୍ଯ ଚ। ଭୀମାଯାକଥଯତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ଵୈଦର୍ଭ୍ଯା ଜନନୀ ନୃପ
ତାପରେ, ବୈଦର୍ଭୀ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କର ମା, ସ୍ନେହରେ ଭରି, ଭୀମ ରାଜାଙ୍କୁ ଦମୟନ୍ତୀ ଓ ନଳଙ୍କ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିବରଣୀ କହିଦେଲେ ।
ତତୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମହାରାଜଃ କୃତଶୌଚମହଂନଲମ୍। ଦମଯନ୍ତ୍ଯା ସହୋପେତଂ କଲ୍ଯେ ଦ୍ରଷ୍ଟା ସୁଖୋଷିତମ୍
ତାପରେ ମହାରାଜ କହିଲେ, 'ମୁଁ ମୋର ଶୁଚିତା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି; ଆସନ୍ତାକାଲି ମୁଁ ଦମୟନ୍ତୀ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ନଳଙ୍କୁ ଦେଖିବି, ତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଦେଖିବି.'
ତତସ୍ତୌ ସହିତୌ ରାତ୍ରିଂ କଥଯନ୍ତୌ ପୁରାତନମ୍। ଵନେ ଵିଚରିତଂ ସର୍ଵମୂଷତୁର୍ମୁଦିତୌ ନୃପ
ତାପରେ ଦୁଇଜଣ ଏକସାଥି ରାତିଟିଏ କୁଶଳରେ କାଟିଲେ, ପୁରୁଣା ଘଟଣା ଆଲୋଚନା କରି, ଜଙ୍ଗଲରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଅନୁଭବ ହୋଇଥିଲା, ସେଗୁଡିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଲେ, ରାଜା.
ଗୃହେ ଭୀମସ୍ଯ ନୃପତେଃ ପରସ୍ପରସୁଖୈଷିଣୌ। ଵସେତାଂ ହୃଷ୍ଟସଂକଲ୍ପୌ ଵୈଦର୍ଭୀ ଚ ନଲଶ୍ ହ
ଭୀମ ରାଜାଙ୍କ ଘରେ, ଦୁଇଜଣ ଏକାପରେ ଏକାପର ଖୁସି ଚାହିଁ, ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ଭୈଦର୍ଭୀ ଦମୟନ୍ତୀ ଓ ନଳ ବସିଥିଲେ.
ସ ଚତୁର୍ଥେ ତତୋ ଵର୍ଷେ ସଂଗମ୍ଯ ସହ ଭାର୍ଯଯା। ସର୍ଵକାମୈଃ ସୁସିଦ୍ଧାର୍ଥୋ ଲବ୍ଧଵାନ୍ପରମାଂ ମୁଦମ୍
ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷରେ, ଜନାନୀ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କଲେ.
ଦମଯନ୍ତ୍ଯପି ଭର୍ତାରମାସାଦ୍ଯାପ୍ଯାଯିତା ଭୃଶମ୍। ଅର୍ଧସଂଜାତସସ୍ଯେଵ ତୋଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵସୁଂଧରା
ଦମୟନ୍ତୀ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇବା ପରେ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ଅଧା ଚାଷ ହୋଇଥିବା ଜମି ଜଳ ପାଇଲେ ମାନେ ମାଟି ଉତ୍ସାହିତ ହୁଏ।
ସୈଵଂ ସମେତ୍ଯ ଵ୍ଯପନୀଯ ତନ୍ଦ୍ରାଂ ଶାନ୍ତଜ୍ଵରା ହର୍ଷଵିଵୃଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵା। ରରାଜ ଭୈମୀ ସମଵାପ୍ତକାମା ଶୀତାଂଶୁନା ରାତ୍ରିରିଵୋଦିତେନ
ଏପରି ଭାବରେ ଦମୟନ୍ତୀ ଆପଣଙ୍କ ପତିଙ୍କ ସହ ମିଶି, କ୍ଲାନ୍ତି ଛାଡି, ଶାନ୍ତ ହୃଦୟ ଓ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲା। ଉଦିତ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଲୋକରେ ରାତି ଯେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ସେପରି ଦମୟନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ଚମକିଲେ।
ଅଥ ତାଂ ଵ୍ଯୁଷିତୋ ରାତ୍ରିଂ ନଲୋ ରାଜା ସ୍ଵଲଂକୃତଃ। ଵୈଦର୍ଭ୍ଯା ସହିତଃ କାଲ୍ଯଂ ଦଦର୍ଶ ଵସୁଧାଧିପମ୍
ପରେ, ଏକ ରାତି ଅତିକ୍ରମ କରି, ସଜିଧଜି ନଳ ରାଜା ବୈଦର୍ଭୀ ସହ ଏକାଠି ସକାଳେ ପୃଥିବୀର ମହାରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତତୋଽଭିଵାଦଯାମାସ ପ୍ରଯତଃ ଶ୍ଵଶୁରଂ ନଲଃ। ତତୋ ନୁ ଦମଯନ୍ତୀ ଚ ଵଵନ୍ଦେ ପିତରଂ ଶୁଭା
ତାପରେ, ନଳ ଆଦର ସହିତ ନିଜ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଲେ; ଦମୟନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ତଂ ଭୀମଃ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ପୁତ୍ରଵତ୍ପରଯା ମୁଦା। ଯଥାର୍ହଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଚ ସମାଶ୍ଵାସଯତ ପ୍ରଭୁଃ
ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ପରି ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଇ, ସେ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ ।
ନଲେନ ସହିତାଂ ତତ୍ରଦମଯନ୍ତୀଂ ପତିଵ୍ରତାମ୍। `ଅନୁଜଗ୍ରାହ ମହତା ସତ୍କାରେଣ କ୍ଷିତୀଶ୍ଵରଃ
ସେଠାରେ ନଳଙ୍କ ସହିତ, ପତିପ୍ରତୀ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଭୂପତି ଅତି ଆଦରରେ ସ୍ୱାଗତ କଲେ ।
ତାମର୍ହଣାଂ ନଲୋ ରାଜା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଯଥାଵିଧି। ପରିଚର୍ଯାଂ ସ୍ଵକାଂ ତସ୍ମୈ ଯଥାଵତ୍ପ୍ରତ୍ଯଵେଦଯତ୍
ନଳ ରାଜା ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସେବା ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ କରିଥିଲେ।
ତତୋ ବଭୂଵ ନମରେ ସୁମହାନ୍ହର୍ଷଜଃ ସ୍ଵନଃ। ଜନସ୍ଯ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟସ୍ଯ ନଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥାଽଽଗତମ୍
ନଳଙ୍କ ଏଭଳି ଫେରିଆସିବା ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଖୁସିରେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଏହାରୁ ବଡ଼ ହର୍ଷର ଶବ୍ଦ ଉପଜିଲା।
ଅଶୋଭଯଚ୍ଚ ନଗରୀଂ ପତାକାଧ୍ଵଜମାଲିନୀମ୍। ସିକ୍ତାଃ ସୁମୃଷ୍ଟପୁଷ୍ପାଢ୍ଯା ରାଜମାର୍ଗାଃ ସ୍ଵଲଂକୃତାଃ
ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜର ମାଳାରେ ସଜିଥିବା ସହର ଚମକୁଥିଲା; ରାଜପଥଗୁଡିକ ଫୁଲରେ ଭଲଭାବେ ମାଳିନ୍ଦିଆଯାଇ, ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
ଦ୍ଵାରିଦ୍ଵାରି ଚ ପୌରାଣାଂ ପୁଷ୍ପଭଙ୍ଗଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତଃ। ଅର୍ଚିତାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ଦେଵତାଯତନାନି ଚ
ପୌରମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରରେ ଫୁଲର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମନ୍ଦିରଗୁଡିକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଋତୁପର୍ଣୋଽପିଶୁଶ୍ରାଵ ବାହୁକଚ୍ଛଦ୍ମିନଂ ନଲମ୍। ଦମଯନ୍ତ୍ଯା ସମାଯୁକ୍ତଂ ଜହୃଷେ ଚ ନରାଧିପଃ
ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ବାହୁକ ତାହା ନଳ ନିଜେ, ଦମୟନ୍ତୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜା ଖୁସି ହେଲେ।
ତମାନାଯ୍ଯ ନଲଂ ରାଜା କ୍ଷମଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ। ସ ଚ ତଂ କ୍ଷମଯାମାସ ହେତୁଭିର୍ବୁଦ୍ଧିସଂମିତଃ
ରାଜା ନଳଙ୍କୁ ଡାକି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମା କଲେ, ଏବଂ ନଳ ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା ଓ ବିବେକରେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମା କଲେ।
ସ ସତ୍କୃତୋମହୀପାଲୋ ନୈଷଧଂ ଵିସ୍ମିତାନନଃ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ସମେତୋ ଦାରୈଃ ସ୍ଵୈର୍ଭଵାନିତ୍ଯଭ୍ଯନନ୍ଦତ
ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ରାଜା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଥିବା ମୁହଁରେ, ନିଷଧ ନାଥଙ୍କୁ ଖୁସିରେ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ — 'ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ନିଜ ଜନାନୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛ।'
କଚ୍ଚିତ୍ତୁ ନାପରାଧଂ ତେ କୃତଵାନସ୍ମି ନୈଷଧ। ଅଜ୍ଞାତଵାସେ ଵସତୋ ମଦ୍ଗୃହେଵସୁଧାଧିପ
ଓ ଭୂମିର ନାଥ, ନିଷଧ ରାଜା, ମୁଁ ଆଶା କରେ ଯେ, ମୋ ଘରେ ଅଜ୍ଞାତ ରୂପରେ ବସିବା ସମୟରେ ମୁଁ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନଥିଲି।
ଯଦି ଵାଽବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵାଣି ଯଦି ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଽପି କାନିଚିତ୍। ମଯା କୃତାନ୍ଯକାର୍ଯାଣି ତାନି ତ୍ଵଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି
ଯଦି ମୁଁ ଅଜାଣାରେ କିମ୍ବା ଜାଣିଶୁଣି କୌଣସି ଅନୁଚିତ କାମ କରିଥିଲି, ସେଗୁଡିକୁ ତୁମେ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ।
ନ ମେଽପରାଧଂ କୃତଵାଂସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଲ୍ପମପି ପାର୍ଥିଵ। କୃତେଽପି ଚ ନ ମେ କୋପଃ କ୍ଷନ୍ତଵ୍ଯଂ ହି ମଯା ତଵ
ତୁମେ ମୋତେ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନଥିଲ; ଯଦି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ କ୍ଷମା କରିବି, କ୍ଷମା କରିବା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ପୂର୍ଵଂ ହ୍ଯାପି ସଖା ମେଽସି ସଂବନ୍ଧୀ ଚ ଜନାଧିପ। ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରୀତିମାହର୍ତୁମର୍ହସି
ତୁମେ ଆଗରୁ ମୋ ସଖା ଓ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ଥିଲ; ଏବେ ଆଉ ଅଧିକ ପ୍ରେମ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵକାମୈଃ ସୁଵିହିତୈଃ ସୁଖମସ୍ମ୍ଯୁଷିତସ୍ତ୍ଵଯି। ନ ତଥା ସ୍ଵଗୃହେରାଜନ୍ଯଥା ତଵ ଗୃହେ ସଦା
ତୁମେ ସହିତ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ସୁବିଧାରେ ଖୁସିରେ ରହିଥିଲି; ନିଜ ଘରରେ ଯେତେ ଖୁସି ମିଳେନି, ତୁମ ଘରରେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ମିଳିଥିଲା।