ଏଷ ଧର୍ମୋ ଯଦି ସ୍ଵାର୍ଥୋ ମମାପି ଭଵିତା ତତଃ। ଏଵଂ ସ୍ଵାର୍ଥଂ କରିଷ୍ଯାମି ତଥା ଭଦ୍ରେ ଵିଧୀଯତାମ୍
"ଯଦି ଏହା ଧର୍ମ, ତେବେ ମୋର ଲାଭ ମଧ୍ୟ ହେବ। ତେବେ ମୁଁ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି—ଏପରି ହେଉ, ଶାନ୍ତିମୟେ।"
ତତୋ ବାଷ୍ପାକୁଲାଂଵାଚଂ ଦମଯନ୍ତୀ ଶୁଚିସ୍ମିତା। ପ୍ରତ୍ଯାହରନ୍ତୀ ଶନକୈର୍ନଲଂ ରାଜାନମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ଶୁଭ୍ର ହସିଥିବା ଦମୟନ୍ତୀ, ଅଶ୍ରୁ ଭରା କଣ୍ଠରେ, ଶାନ୍ତ ଭାବେ ନଳ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅସ୍ତ୍ଯୁପାଯୋ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ନିରପାଯୋ ନରେଶ୍ଵର। ଯେନ ଦୋଷୋ ନ ଭଵିତା ତଵ ରାଜନ୍କଥଂଚନ
ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଏମିତି ଏକ ଉପାୟ ଦେଖିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କୌଣସି ଦୋଷରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ଚୈଵ ହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଵାଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ। ଆଯାନ୍ତୁ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ମମ ଯତ୍ର ସ୍ଵଯଂଵରଃ
ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମିଶି, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ସ୍ୱୟଂବର ହେବ, ସେଠାକୁ ଆସ।
ତତୋଽହଂ ଲୋକପାଲାନାଂ ସନ୍ନିଧୌ ତ୍ଵାଂ ନରେଶ୍ଵର। ଵରଯିଷ୍ଯେ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ନୈଵଂ ଦୋଷୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ବରିବି; ଏହିପରି କରିଲେ କୌଣସି ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଵୈଦର୍ଭ୍ଯା ନଲୋ ରାଜା ଵିଶଂପତେ। ଆଜଗାମ ପୁନସ୍ତତ୍ର ଯତ୍ର ଦେଵାଃ ସମାଗତାଃ
ବିଦର୍ଭ ରାଜକୁମାରୀଙ୍କ ଏହିପରି କଥା କହିବା ପରେ, ରାଜା ନଳ ପୁନି ସେଠିକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ।
ତମପଶ୍ଯଂସ୍ତଥାଽଽଯାନ୍ତଂ ଲୋକପାଲା ମହେଶ୍ଵରାଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୈନଂ ତତୋଽପୃଚ୍ଛନ୍ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ସର୍ଵମେଵ ତମ୍
ସେଠାକୁ ଆସୁଥିବା ନଳଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମହାଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
କଚ୍ଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟା ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ଦମଯନ୍ତୀ ଶୁଚିସ୍ମିତା। କିମବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ନଃ ସର୍ଵାନ୍ଵଦ ଭୂମିପତେଽନଘ
ହେ ରାଜା, ଶୁଭ୍ର ହାସ୍ୟଯୁକ୍ତ ଦମୟନ୍ତୀକୁ ତୁମେ ଦେଖିଲ କି? ସେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କଣ କହିଲେ? ହେ ନିଷ୍ପାପ ଭୂମିପତି, ଆମକୁ କୁହ।
ଭଵଦ୍ଭିରହମାଦିଷ୍ଟୋ ଦମଯନ୍ତ୍ଯା ନିଵେଶନମ୍। ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସୁମହାକକ୍ଷ୍ଯଂ ଦଣ୍ଡିଭିଃ ସ୍ଥଵିରୈର୍ଵୃତମ୍
ଆପଣମାନେ ଯେପରି ଆଦେଶ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ଶୟନଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି, ଯାହା ବଡ଼ ଓ ବୃଦ୍ଧ ଦଣ୍ଡଧାରୀମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରଵିଶନ୍ତଂ ଚ ମାଂ ତତ୍ର ନ କଶ୍ଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ନରଃ। ଋତେ ତାଂ ପାର୍ତିଵସୁତାଂ ଭଵତାମେଵ ତେଜସା
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲି, ଆପଣମାନଙ୍କ ତେଜରେ, ସେ ରାଜକୁମାରୀ ଛଡ଼ା ଆଉ କେହି ମୋତେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସଖ୍ଯଶ୍ଚାସ୍ଯା ମଯା ଦୃଷ୍ଟାସ୍ତାଭିଶ୍ଚାପ୍ଯୁପଲକ୍ଷିତଃ। ଵିସ୍ମିତାଶ୍ଚାଭଵନ୍ସର୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ଵିବୁଧେଶ୍ଵରାଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେକୁ ଦେଖିଲି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଚିହ୍ନିଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଧିପତିମାନେ ମୋତେ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଵର୍ଣ୍ଯମାନେଷୁ ଚ ମଯା ଭଵତ୍ସୁ ରୁଚିରାନନାଂ। ମାମେଵ ଗତସଂକଲ୍ପା ଵୃଣୀତେ ସା ସୁରୋତ୍ତମାଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ମୋପରି ମନ ଦେଇଲେ; ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ମୋତେ ବରିଲେ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚୈଵ ମାଂ ବାଲା ଆଯାନ୍ତୁ ସହିତାଃ ସୁରାଃ। ତ୍ଵଯା ସହ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ମମ ଯତ୍ରସ୍ଵଯଂଵରଃ
ସେ ଯୁବତୀ ମୋତେ ଏହିପରି କହିଲେ, 'ମୋ ସ୍ୱୟଂବର ଯେଉଁଠି ହେବ, ସେଠାକୁ ତୁମେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏକଠା ଆସନ୍ତୁ।'
ତେଷାମହଂ ସଂନିଧୌ ତ୍ଵାଂ ଵରଯିଷ୍ଯାମି ନୈଷଧ। ଏଵଂ ତଵ ମହାବାହୋ ଦୋଷୋ ନ ଭଵିତେତି ହ
ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ହେ ନିଷଧର ନଳ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବରିବି; ଏହିପରି କଲେ, ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ କୌଣସି ଦୋଷରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ।
ଏତାଵଦେଵ ଵିବୁଧା ଯଥାଵୃତ୍ତମୁପାହୃତମ୍। ମଯା ଶେଷେ ପ୍ରମାଣଂ ତୁ ଭଵନ୍ତସ୍ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରାଃ
ହେ ଦେବମାନେ, ମୁଁ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଘଟଣା ଘଟିଛି, ସେସବୁ କଥା ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କହିଦେଲି; ଅବଶିଷ୍ଟ କଥାର ସାକ୍ଷୀ ହେଉଛନ୍ତି ଆପଣମାନେ।
ଅଥ କାଲେ ଶୁଭେ ପ୍ରାପ୍ତେ ତଥୌ ପୁଣ୍ଯେ କ୍ଷଣେ ତଥା। ଆଜୁହାଵ ମହୀପାଲାନ୍ଭୀମୋ ରାଜା ସ୍ଵଯଂଵରେ
ତାପରେ ଶୁଭ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆସିଲା, ରାଜା ଭୀମ ନିଜ ସ୍ୱୟଂବର ପାଇଁ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେକୁ ଡାକିଲେ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପୃଥିଵୀପାଲାଃ ସର୍ଵେ ହୃଚ୍ଛଯପୀଡିତାଃ। ତ୍ଵରିତାଃ ସମପାଜଗ୍ମୁର୍ଦମଯନ୍ତୀମଭୀପ୍ସଵଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭୂମିର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ, ପ୍ରେମରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ପାଇବା ଆଶାରେ ତ୍ୱରାତ୍ୱରିତ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
କନକସ୍ତମ୍ଭରୁଚିରଂ ତୋରଣେନ ଵିରାଜିତମ୍। ଵିଵିଶୁସ୍ତେ ନୃପା ରଙ୍ଗଂ ମହାସିଂହ ଇଵାଚଲମ୍
ସୁନାର ଷ୍ଟମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ତୋରଣ ଦ୍ୱାର ମାଧ୍ୟମରେ, ସେଇ ରାଜାମାନେ ମହାସିଂହମାନେ ପର୍ବତକୁ ଯାଉଥିବା ପରି ରଙ୍ଗଶାଳାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ରାସନେଷୁ ଵିଵିଧେଷ୍ଵାସୀନାଃ ପୃଥିଵୀକ୍ଷିତଃ। ସୁରଭିସ୍ରଗ୍ଧରାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରମୃଷ୍ଟମଣିକୁଣ୍ଡଲାଃ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆସନରେ ବସିଥିବା ଭୂମିର ଅଧିପତିମାନେ, ସମସ୍ତେ ସୁଗନ୍ଧ ମାଳା ଓ ଚମକୁଥିବା ମଣିକୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସଂପୂର୍ଣାଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ଗିରିଗୁହାମିଵ। `ପ୍ରଵିଵେଶ ନଲୋ ଦେଵୈଃ ପୁଣ୍ଯଶ୍ଲୋକୋ ନରାଧିପ
ବାଘ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନରମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଏହି ରଙ୍ଗଶାଳାକୁ, ନଳ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ମ ପୀନା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ବାହଵଃ ପରିଘୋପମାଃ। ଆକାରଵର୍ଣସୁଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣାଃ ପଞ୍ଚଶୀର୍ଷା ଇଵୋରଗାଃ
ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତଗୁଡିକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁହାତ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଭଳି ଦୃଢ଼ ଓ ଚମକୁଥିଲା, ଆକୃତି ଓ ରଙ୍ଗରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ମୂଳାୟମ, ପାଞ୍ଚ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ସାପ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସୁକେଶାନ୍ତାନି ଚାରୂଣି ସୁନାସାନି ଶୁଭାନି ଚ। ମୁଖାନି ରାଜ୍ଞାଂ ଶୋଭନ୍ତେ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଯଥା ଦିଵି
ସୁନ୍ଦର କେଶ ଓ ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ, ନାଲି ଭଲ ଏବଂ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ମୁହଁଗୁଡିକ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତାରା ଭଳି ଆକାଶରେ ଚମକୁଥିଲା।
ଦମଯନ୍ତୀ ତତୋ ରଙ୍ଗଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ଶୁଭାନନା। ମୁଷ୍ଣନ୍ତୀ ପ୍ରଭଯା ରାଜ୍ଞାଂ ଚକ୍ଷୂଷି ଚ ମନାଂସି ଚ
ତାପରେ ଦମୟନ୍ତୀ, ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମୟ ମୁହଁ ସହିତ, ରଙ୍ଗଶାଳାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ତାଙ୍କର ଚମକରେ ରାଜାମାନେର ଚକ୍ଷୁ ଓ ମନ ହରାଇଗଲା ।
ତସ୍ଯା ଗାତ୍ରେଷୁ ପତିତା ତେଷାଂ ଦୃଷ୍ଟିର୍ମହାତ୍ମନାମ୍। ତତ୍ରତତ୍ରୈଵ ସକ୍ତାଽଭୂନ୍ନ ଚଚାଲ ଚ ପଶ୍ଯତାମ୍
ସେ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କର ଦେହକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଆଖି ଏହିଠାରେ ଏହିଠାରେ ଲାଗି ରହିଗଲା, ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ କିଛି ହଲାନି ।
ତତଃ ସଂକୀର୍ତ୍ଯମାନେଷୁ ରାଜ୍ଞାଂ ନାମସୁ ଭାରତ। ଦଦର୍ଶ ଭୈମୀ ପୁରୁଷାନ୍ପଞ୍ଚ ତୁଲ୍ଯାକୃତୀନିହ
ତାପରେ, ରାଜାମାନେର ନାମ ଘୋଷଣା ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଭୀମଙ୍କର କନ୍ୟା ଏଠାରେ ପାଞ୍ଚଜଣ ଏକରୂପ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲେ ।
ତାନ୍ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତତଃ ସର୍ଵାନ୍ନିର୍ଵିଶେଷାକୃତୀନ୍ସ୍ଥିତାନ୍। ସଂଦେହାଦଥ ଵେଦର୍ଭୀ ନାଭ୍ଯଜାନାନ୍ନଲଂ ନୃପମ୍
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକରୂପ ଦେଖି, ଭିନ୍ନତା ନ ଥିବାରୁ, ଭିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀ ସନ୍ଦେହରେ ପଡିଗଲେ । ତେଣୁ ନଳ ରାଜାକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ ।
ନିର୍ଵିଶେଷଵଯୋଵେଷରୂପାଣାଂ ତତ୍ର ସା ଶୁଭା।' ଯଂଯଂ ହି ଦଦୃଶେ ତେଷାଂ ତଂତଂ ମେନେ ନଲଂ ନୃପମ୍। ସାଚିନ୍ତଯନ୍ତୀ ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଽଥ ତର୍କଯାମାସ ଭାମିନୀ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ବୟସ, ପୋଷାକ ଓ ଆକୃତି ସମାନ ଥିଲା, ଏହି ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶୁଭା ନାରୀ ଯେଉଁଠି ଦେଖିଲେ, ସେଠି ନଳ ରାଜା ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ମନରେ ବିବେଚନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କଥଂ ନୁ ଦେଵାଞ୍ଜାନୀଯାଂ କଥଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ନଲଂ ନୃପମ୍। ଏଵଂ ସଂଚିନ୍ତଯନ୍ତୀ ସା ଵୈଦର୍ଭୀ ଭୃଶଦୁଃଖିତା
କିପରି ମୁଁ ଦେବତାମାନେ କିଏ ଚିହ୍ନିପାରିବି? କିପରି ମୁଁ ନଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିବି? ଏହିପରି ଭାବି, ବିଦର୍ଭର ରାଜକୁମାରୀ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଶ୍ରୁତାନି ଦେଵଲିଙ୍ଗାନି ତର୍କଯାମାସ ଭାରତ। ଦେଵାନାଂ ଯାନି ଲିଙ୍ଗାନି ସ୍ଥଵିରେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରୁତାନି ମେ
ବଡ଼ମାନେ ଠାରୁ ଶୁଣିଥିବା ଦେବତାଙ୍କର ଚିହ୍ନଗୁଡିକ ସେ ମନେ ପକାଇଲେ, ଏବଂ ଭାରତ, ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଚିହ୍ନଗୁଡିକ ଉପରେ ଭାବନା କଲେ।
ତାନୀହ ତିଷ୍ଠତାଂ ଭୂମାଵେକସ୍ଯାପି ନ ଲକ୍ଷଯେ। ଏଵଂ ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ବହୁଧା ଵିଚାର୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଭୂମିରେ ଦଢ଼ି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକଟି ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅନେକ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି, ପୁନିପୁନି ବିବେଚନା କଲେ।