ନାରଦଃ ପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୌ ମହାଵ୍ରତୌ। ଦେଵରାଜସ୍ ଭଵନଂ ଵିଵିଶାତେ ସୁପୂଜିତୌ
ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ, ମହାନ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତୀ, ଦେବରାଜାଙ୍କ ମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଉଚିତ ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ।
ତାଵର୍ଚଯିତ୍ଵା ମଘଵା ତତଃ କୁଶଲମଵ୍ଯଯମ୍। ପପ୍ରଚ୍ଛାନାମଯଂ ଚାପି ତଯୋଃ ସର୍ଵଗତଂ ଵିଭୁଃ
ମଘବାନ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କର ଅବିକଳ କୁଶଳ ଜାଣିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ଆଵଯୋଃ କଶଲଂ ଦେଵ ସର୍ଵତ୍ରଗତମୀଶ୍ଵର। ଲୋକେ ଚ ମଘଵନ୍କୃତ୍ସ୍ନୋ ନୃପାଃ କୁଶଲିନୋ ଵିଭୋ
ହେ ଦେବ, ଆମେ ସବୁଠି ଭଲ ଅଛୁ; ଏବଂ ହେ ମଘବାନ୍, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଅଛନ୍ତି।
ନାରଦସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛ ବଲଵୃତ୍ରହା। ଧର୍ମଜ୍ଞାଃ ପୃଥିଵୀପାଲାସ୍ତ୍ଯକ୍ତଜୀଵିତଯୋଧିନଃ
ନାରଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବଳବାନ୍ ବୃତ୍ରଘ୍ନ ପଚାରିଲେ, 'ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି କି?'
ଶସ୍ତ୍ରେଣ ନିଧନଂ କାଲେ ଯେ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯପରାଡ୍ଯୁଖାଃ। ଅଯଂ ଲୋକୋଽକ୍ଷଯସ୍ତେଷାଂ ଯଥୈଵ ମମ କାମଧୁକ୍
ଯେଉଁମାନେ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଜୀବନ ଦେଇ ମରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଲୋକ ଅକ୍ଷୟ, ଯେପରି ମୋର କାମଧେନୁ ଗାଈ।
କ୍ଵନୁ ତେ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ଶୂରା ନହି ପଶ୍ଯାମି ତାନହମ୍। ଆଗଚ୍ଛତୋ ମହୀପାଲାନ୍ଦଯିତାମନିଥୀନ୍ମମ
ସେଇ ସାହସୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କେଉଁଠି? ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖୁନାହିଁ, ମୋ ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ରାଜାମାନେ କେଉଁଠି?
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଶକ୍ରେଣ ନାରଦଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ। ଶୃଣୁ ମେ ମଘଵନ୍ଯେନ ନ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ମହୀକ୍ଷିତଃ
ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ନାରଦ କହିଲେ, 'ମଘବାନ୍, କାହିଁକି ରାଜାମାନେ ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି, ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।'
ଵିଦର୍ଭରାଜ୍ଞୋ ଦୁହିତା ଦମଯନ୍ତୀତି ଵିଶ୍ରୁତା। ରୂପେଣ ସମତିକ୍ରାନ୍ତା ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵଯୋଷିତଃ
ବିଦର୍ଭ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଦମୟନ୍ତୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଜନନୀମାନେଠାରୁ ଅଧିକ।
ତସ୍ଯାଃ ସ୍ଵଯଂଵରଃ ଶକ୍ର ଭଵିତା ନଚିରାଦିଵ। ତତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ରାଜାନୋ ରାଜପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ସ୍ଵୟଂବର ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ହେବ; ସେଠାକୁ ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଯିବେ।
ତାଂ ରତ୍ନଭୂତାଂ ଲୋକସ୍ଯ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ତୋ ମହୀକ୍ଷିତଃ। କାଙ୍କ୍ଷନ୍ତି ସ୍ମ ଵିଶେଷେଣ ବଲଵୃତ୍ରନିଷୂଦନ
ସେ ଜଣେ ମହାମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ସମାନ ନାରୀ, ତାଙ୍କୁ ପାଇଁ ଭୂମିର ସମସ୍ତ ରାଜା ଅତି ଆଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ, ହେ ବଳବାନ ବୃତ୍ର ଦଳନ।
ଏତସ୍ମିନ୍କଥ୍ଯମାନେ ତୁ ଲୋକପାଲାଶ୍ଚ ସାଗ୍ନିକାଃ। ଆଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵରାଜସ୍ଯ ସମୀପମମରୋତ୍ତମାଃ
ଏହି କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଅଗ୍ନି ସହିତ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ତତସ୍ତେ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଃ ସର୍ଵେ ନାରଦସ୍ଯ ଵଚୋ ମହତ୍। ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ଚାବ୍ରୁଵନ୍ହୃଷ୍ଟା ଗଚ୍ଛାମୋ ଵଯମପ୍ଯୁତ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ନାରଦଙ୍କର ମହାନ କଥା ଶୁଣିଲେ; ଶୁଣିବା ସହିତ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, 'ଆମେ ମଧ୍ୟ ଯିବା।'
ତତଃ ସର୍ଵେ ମହାରାଜ ସଗଣାଃ ସହଵାହନାଃ। ଵିଦର୍ଭାନଭିଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ଯତଃ ସର୍ଵେ ମହୀକ୍ଷିତଃ
ତାପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ସହଚର ଓ ଯାନସହିତ ଏଠାରୁ ବିଦର୍ଭ ଯାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ।
ନଲୋପି ରାଜା କୌନ୍ତେଯ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜ୍ଞାଂ ସମାଗମମ୍। ଅଭ୍ଯଗଚ୍ଛଦଦୀନାତ୍ମା ଦମଯନ୍ତୀମନୁଵ୍ରତଃ
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ନଳ ମଧ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ଏହି ସଭାର କଥା ଶୁଣି, ଦମୟନ୍ତୀ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖି, ମନ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠାକୁ ଯାଇଲେ।
ଅଥ ଦେଵାଃ ପଥି ନଲଂ ଦଦୃଶୁର୍ଭୂତଲେ ସ୍ତିତମ୍। ସାକ୍ଷାଦିଵ ସ୍ଥିତଂ ମୂର୍ତ୍ଯା ମନ୍ମଥଂ ରୂପସଂପଦା
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ରାସ୍ତାରେ ଭୂମିରେ ଦଢ଼ିଆ ଥିବା ନଳଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ଶୋଭା ଦେଖିଲେ, ମନେ ହେଲା ମନ୍ମଥ ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକପାଲାସ୍ତେ ଭ୍ରାଜମାନଂ ଯଥା ରଵିମ୍। ତସ୍ଥୁର୍ଵିଗତସଂକଲ୍ପା ଵିସ୍ମିତା ରୂପସଂପଦା
ସେଉଁଠି ଲୋକପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖି, ମନ ଅଚଳ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ରୂପ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଥିଲେ।
ତତୋଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ଵିଷ୍ଟଭ୍ଯ ଵିମାନାନି ଦିଵୌକସଃ। ଅବ୍ରୁଵନ୍ନୈଷଧଂ ରାଜନ୍ନଵତୀର୍ଯ ନଭସ୍ତଲାତ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜା, ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାଶରେ ରଖି, ଆକାଶରୁ ଅବତରି ନଳଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭୋଭୋ ନିଷଧରାଜେନ୍ଦ୍ର ନଲ ସତ୍ଯଵ୍ରତୋ ଭଵାତ୍। ଅସ୍ମାକଂ କୁରୁ ସାହାଯ୍ଯଂ ଦୂତୋ ଭଵ ନରୋତ୍ତମ
ହେ ନିଷଧରାଜା ନଳ, ତୁମେ ସତ୍ୟବ୍ରତ ଅଟୁଟ ଅଛ; ଆମ ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କର, ହେ ମହାନ ନର, ଆମ ଦୂତ ହେଉ।
ତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ନଲଃ କରିଷ୍ଯ ଇତି ଭାରତ। ଅଥୈତାନ୍ପରିପପ୍ରଚ୍ଛ କୃତାଞ୍ଜଲିରୁପସ୍ଥିତଃ
ନଳ ତାଙ୍କୁ 'ମୁଁ ଏହା କରିବି' ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ, ହାତ ଜୋଡି ଆଦର ସହିତ ପଚାରିଲେ।
କେ ଵୈ ଭଵନ୍ତଃ କଶ୍ଚାସୌ ଯସ୍ଯାହଂ ଦୂତ ଈପ୍ସିତଃ। କିଂଚ ତତ୍ରମଯା କାର୍ଯଂ କଥଯଧ୍ଵଂ ଯଥାତଥମ୍
ଆପଣମାନେ କିଏ? ଏବଂ କାହା ପାଇଁ ମୁଁ ଦୂତ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛି? ଏଠାରେ ମୋତେ କଣ କରିବାକୁ ହେବ, ସଠିକ୍ କହନ୍ତୁ।
ଏଵମୁକ୍ତେ ନୈଷଧେନ ମଘଵାନଭ୍ଯଭାଷତ। ଅମରାନ୍ଵୈ ନିବୋଧାସ୍ମାନ୍ଦମଯନ୍ତ୍ଯର୍ଥମାଗତାନ୍
ନଳଙ୍କ ଏପରି ପଚାରିବା ପରେ ମଘବାନ କହିଲେ, 'ଆମେ ଅମର ଦେବତା, ଦମୟନ୍ତୀ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ।'
ଅହମିନ୍ଦ୍ରୋଽଯମଗ୍ନିଶ୍ଚ ତଥୈଵାଯମପାଂପତିଃ। ଶରୀରାନ୍ତକରୋ ନୄଣାଂ ଯମୋଽଯମପି ପାର୍ଥିଵ
ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହା ଅଗ୍ନି, ଏହା ବାରୁଣ, ଏବଂ ଏହି ରାଜା, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଶେଷ କରୁଥିବା ଯମ।
ତ୍ଵଂ ଵୈ ସମାଗତାନସ୍ମାନ୍ଦମଯନ୍ତ୍ଯୈ ନିଵେଦଯ। ଲୋକପାଲା ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯାଃ ସମାଯାନ୍ତି ଦିଦୃକ୍ଷଵଃ
ତୁମେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କୁହ, ଯେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଲୋକପାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ପ୍ରାପ୍ତୁମିଚ୍ଛନ୍ତି ଦେଵାସ୍ତ୍ଵାଂ ଶକ୍ରୋଽଗ୍ନିର୍ଵରୁଣୋ ଯମଃ। ତେଷାମନ୍ଯତମଂ ଦେଵଂ ପତିତ୍ଵେ ଵରଯସ୍ଵ ହ
ଦେବତାମାନେ—ଶକ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବାରୁଣ ଓ ଯମ—ତୁମକୁ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ସେ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଜଣେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ବାଛନ୍ତୁ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଶକ୍ରେଣ ନଲଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରବ୍ରଵୀତ୍। ଏକାର୍ଥସମଵେତଂ ମାଂ ନ ପ୍ରେଷଯିତୁମର୍ହଥ
ଏପରି ଶକ୍ର କହିବା ପରେ, ନଳ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, 'ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ଏକ ମନ ହୋଇଛି, ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ମୋତେ ଦୂତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
କଥ ହି ଜାତସଂକଲ୍ପଃ ସ୍ତ୍ରିଯମୁତ୍ସୃଜତେ ପୁମାନ୍। ପରାର୍ଥମୀଦୃଶଂ ଵକ୍ତଂ ତଦ୍ଵୈ ପଶ୍ଯାମରେଶ୍ଵର
ଏକଥା କିପରି ସମ୍ଭବ, ଯେ ଜଣେ ପୁରୁଷ ଯାହାର ମନ ଏକ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ, ସେ ଜଣେ ନାରୀକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଏପରି କଥା କହିପାରିବ? ଏହା ଭଲଭାବେ ଭାବନ୍ତୁ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ନୈଷଧେନ ମଘଵାନ୍ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍।' କରିଷ୍ଯ ଇତିସଂଶ୍ରୁତ୍ଯ ପୂର୍ଵମସ୍ମାସୁ ନୈଷଧ। ନ କରିଷ୍ଯସି କସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଵ୍ରଜ ନୈଷଧ ମାଚିରମ୍
ନଳଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମଘବାନ୍ ପୁଣି କହିଲେ, "ନଳ, ଆମେ ଯେତେବେଳେ ତୁମକୁ କହିଥିଲୁ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ କରିବି ବୋଲି ଆମକୁ ଦେଖାଇଥିଲ, ଏବେ କାହିଁକି କରିବାକୁ ମନା କରୁଛ? ନଳ, ଦେରି କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ଚାଲ।"
ସ ଵୈ ତ୍ଵମାଗତାନସ୍ମାନ୍ଦମଯନ୍ତ୍ଯୈ ନିଵେଦଯ। ଶ୍ରେଯସା ଯୋକ୍ଷ୍ଯସେ ହି ତ୍ଵଂ କୁର୍ଵନ୍ନମରଶାସନମ୍
ତୁମେ ଯାଇ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଆମେ ଆସିଛୁ ବୋଲି ଖବର ଦିଅ। ଅମରମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ତୁମେ ମନ ଦେଲେ, ବଡ଼ ଉପକାର ହେବ।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଦେଵୈସ୍ତୈର୍ନୈଷଧଃ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍। ସୁରକ୍ଷିତାନି ଵେଶ୍ମାନି ପ୍ରଵେଷ୍ଟୁଂ କଥମୁତ୍ସହେ
ଦେବମାନେ ଏଭଳି କହିଲେ ପରେ, ନଳ ପୁଣି କହିଲେ, "ମୁଁ ରକ୍ଷିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମହଳ ଭିତରକୁ କିପରି ପସିବି?"
ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯସୀତି ତଂ ଶକ୍ରଃ ପୁନରେଵାଭ୍ଯଭାଷତ। ଜଗାମ ସ ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦମଯନ୍ତ୍ଯା ନିଵେଶନମ୍
ତେବେ ଶକ୍ର କହିଲେ, "ତୁମେ ପସିବ।" ତେଣୁ, "ଠିକ୍ ଅଛି," ବୋଲି କହି, ସେ ଦମୟନ୍ତୀଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।