ଯଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈସ୍ତାତ କୃତଂପାପମରିଂଦମ। ଅଵଧୂଯ ମହାରାଜଗଚ୍ଛେମ ସ୍ଵର୍ଗମୁତ୍ତମମ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦୂର ହୋଇଛି। ଏହିପରି, ମହାରାଜ, ସେହି ପାପକୁ ଛାଡ଼ି, ଆମେ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା।
ଏଵମେତଦ୍ଭଵେଦ୍ରାଜନ୍ଯଦି ରାଜା ନ ବାଲିଶଃ। ଅସ୍ମାକଂ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରଃ ସ୍ଯାଦ୍ଭଵାନ୍ଧର୍ମପରାଯଣଃ
ଏହିପରି ହେବ, ରାଜା, ଯଦି ରାଜା ମୂଢ଼ ନୁହଁନ୍ତି। ଯଦି ଆପଣ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ତେବେ ଆମର ବିଳମ୍ବ ଦୀର୍ଘ ହେବ।
ନିକୃତ୍ଯା ନିକୃତିପ୍ରତ୍ରା ହନ୍ତଵ୍ଯା ଇତି ନିଶ୍ଚଯଃ। ନ ହି ନୈକୃତିକଂ ହତ୍ଵା ନିକୃତ୍ଯା ପାପମୁଚ୍ଯତେ। ତଥା ଭାରତ ଧର୍ମେଷୁ ଧର୍ମଜ୍ଞୈରିହ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ଚତୁର୍ତ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଚତୁର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅଛି। କିନ୍ତୁ, ଚତୁର୍ତ୍ତା କରୁଥିବାକୁ ଚତୁର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କଲେ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ନାହିଁ, ଏହିପରି ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଦେଖନ୍ତି।
ଅହୋରାତ୍ରଂ ମହାରାଜ ତୁଲ୍ଯଂ ସଂଵତ୍ସରେଣ ହ। ତଥୈଵ ଵେଦଵଚନଂ ଶ୍ରୂଯତେ ନିତ୍ଯଦା ଵିଭୋ। ସଂଵତ୍ସରୋ ମହାରାଜ ପୂର୍ଣୋ ଭଵତି କୃଚ୍ଛ୍ରତଃ
ମହାରାଜ, ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ବର୍ଷ ସମାନ। ଏହିପରି ବେଦର କଥା ସଦା ଶୁଣାଯାଏ। ଏକ ବର୍ଷ, ମହାରାଜ, କଷ୍ଟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ଯଦି ଵେଦାଃ ପ୍ରମାଣଂ ତେ ଦିଵସାଦୂର୍ଧ୍ଵମଚ୍ଯୁତ। ତଯୋଦଶାଦିତଃ କାଲୋ ଜ୍ଞାଯତାଂ ପରିନିଷ୍ଠିତଃ
ଯଦି ବେଦ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ, ଅଚ୍ୟୁତ, ତେବେ ଏକାଦଶ ଦିନରୁ ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଗଣନା କରନ୍ତୁ।
କାଲୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ହନ୍ତୁଂ ସାନୁବନ୍ଧମରିଂଦମ। ଏକାଗ୍ରାଂ ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାଂ ପୁରା ରାଜନ୍କରୋତି ସଃ
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା, ସମୟ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେକୁ ନଶ୍ୱନ କରିଦେବ। ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ରାଜା ଅଧୀନ କରିଥିଲା।
ଦ୍ଯୂତପ୍ରିଯେଣ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତଥା ତଦ୍ଭଵତା କୃତମ୍। ପ୍ରାଯେଣାଜ୍ଞାତଚ୍ରଯାଯାଂ ଵଯଂ ସର୍ଵେନିପାତିତାଃ
ଦ୍ୟୂତରେ ଆପଣଙ୍କ ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି ହେଲା, ରାଜେନ୍ଦ୍ର। ଅଜ୍ଞାନରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅବନତିକୁ ପାଇଲୁ।
ନ ତଂ ଦେଶଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ଯତ୍ର ସୋଽସ୍ମାନ୍ସୁଦୁର୍ଜନଃ। ନ ଵିଜ୍ଞାସ୍ଯତି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଚାରୈରିତି ସୁଯୋଧନଃ
ମୁଁ ଏମିତି କୌଣସି ସ୍ଥାନ ଦେଖୁନାହିଁ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଆମକୁ ତାଙ୍କର ଚରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଖୋଜିପାରିବେ ନାହିଁ, ସୁୟୋଧନ, ସେ ଦୁଷ୍ଟମନା।
ଅଧିଗମ୍ଯ ଚ ସର୍ଵାନ୍ନୋ ଵନଵାସମିମଂ ତତଃ। ପ୍ରଵ୍ରାଜଯିଷ୍ଯତିପୁନର୍ନିକୃତ୍ଯାଽଧମପୂରୁଷଃ। ଯଦ୍ଯସ୍ମାନଭିଗଚ୍ଛେତ ପାପଃ ସ ହି କଥଂଚନ
ସେ ମନୁଷ୍ୟଟି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ଅରଣ୍ୟବାସକୁ ପଠାଇଦେଇ, ପୁଣି ଚଳାକି ଓ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଆମକୁ ଆଉଥରେ ନିଷ୍କାସିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ। ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଯଦି କେବେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିବ, କିଛି ଉପାୟରେ ହେଉ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆଉ ଦୁଃଖ ଦେବ।
ଅଜ୍ଞାତଚର୍ଯାମୁତ୍ତୀର୍ଣାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ପୁନରାହ୍ଵଯେତ୍। ଦ୍ଯୂତେନ ତେ ମହାରାଜ ପୁନର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଆମେ ଗୁପ୍ତବାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଫେରିଲେ, ସେ ଆମକୁ ପୁଣି ଡାକିବ, ରାଜା, ଏବଂ ଆଉଥରେ ଜୁଆ ଦ୍ୱାରା ଆମ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବ।
ଭଵାଂଶ୍ଚ ପୁନରାହୂତୋ ଦ୍ଯୂତେନୈଵାପନେଷ୍ଯତି। ସ ତଥାଽକ୍ଷେଷୁ କୁଶଲୋ ନିଶ୍ଚିତୋ ଗତଚେତନଃ
ତୁମକୁ ଯେତେବେଳେ ପୁଣି ଜୁଆ ଖେଳିବାକୁ ଡାକିବେ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ହାରିବ। କାରଣ ସେ ଜୁଆରେ ଚତୁର ଓ ଚଳାକ, ତାଙ୍କର ମନ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଲାଗିଛି।
ଚରିଷ୍ଯସି ମହାରାଜ ଵନେଷୁ ଵସତୀଃ ପୁନଃ
ରାଜା, ତୁମେ ପୁଣି ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବ।
ଯଦ୍ଯସ୍ମାନ୍ସୁମହାରାଜ କୃପଣାନ୍କର୍ତୁମର୍ହସି। ଯାଵଜ୍ଜୀଵମଵେକ୍ଷସ୍ଵ ଵେଦଧର୍ମାଂଶ୍ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ। ନିକୃତ୍ଯା ନିକୃତିପ୍ରଜ୍ଞୋ ହନ୍ତଵ୍ଯ ଇତି ନିଶ୍ଚଯଃ
ମହାରାଜ, ଯଦି ଆମକୁ ଏଭଳି ଦୁଃଖୀ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ତୁମ ଜୀବନ ସମସ୍ତ ବେଦ ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କର। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଚଳାକି ଓ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ପ୍ରବୀଣ, ସେଉଁଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନୁଜ୍ଞାତସ୍ତ୍ଵଯା ଗତ୍ଵାଯାଵଚ୍ଛକ୍ତି ସୁଯୋଧନମ୍। ଯଥୈଵ କକ୍ଷମୁତ୍ସୃଷ୍ଟୋ ଦହେଦନିଲସାରଥିଃ। ହନିଷ୍ଯାମି ତଥା ମନ୍ଦମନୁଜାନାତୁ ମେ ଭଵାନ୍
ତୁମେ ଯଦି ଅନୁମତି ଦେଉଛ, ମୁଁ ମୋର ସମ୍ଭବ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି, ଯେପରି ଚାଲିଥିବା ବାତାସ ଶୁଖିଲା ଘାସକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଦିଏ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ମାରିବାକୁ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ଭୀମଂ ତୁ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଉଵାଚ ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍ରାଜା ମୂର୍ନ୍ଧ୍ଯୁପାଘ୍ରାଯ ପାଣ୍ଡଵମ୍
ଭୀମଙ୍କର ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ରଖି ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ।
ଅସଶଯଂ ମହାବାହୋ ହନିଷ୍ଯସି ସୁଯୋଧନମ୍। ଵର୍ଷାତ୍ରଯୋଦଶାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ସହ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵନା
ମହାବାହୁ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ତେରୋ ବର୍ଷ ପରେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କ ସହିତ ସୁୟୋଧନଙ୍କୁ ମାରିପାରିବ।
ଯତ୍ତ୍ଵମାଭାଷସେ ପାର୍ଥ ପ୍ରାପ୍ତଃ କାଲ ଇତି ପ୍ରଭୋ। ଅନୃତଂ ନତ୍ସହେ ଵକ୍ତୁଂ ନ ହ୍ଯେତନ୍ମଯି ଵିଦ୍ଯତେ
ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ, ଯେ ସମୟ ଆସିଛି, ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିପାରିବିନାହିଁ; ଏପରି କଥା ମୋ ମନରେ ନାହିଁ।
ଅନ୍ତରେଣାପି କୌନ୍ତେଯ ନିକୃତିଂପାପନିଶ୍ଚଯମ୍। ହନ୍ତା ତ୍ଵମସି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ସାନୁବନ୍ଧଂ ସୁଯୋଧନମ୍
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଚଳାକି ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ସୁୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଦୁଷ୍ଟମାନେଠାରୁ ମୁକାବିଲା କରି ମାରିପାରିବ।
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵତି ଭୀମଂ ତୁ ଧର୍ମରାଜେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ। ଆଜଗାମ ମହାଭାଗୋ ବୃହଦଶ୍ଵୋ ମହାନୃଷିଃ
ଏପରି ଭାବେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମଙ୍କୁ କହୁଥିବାବେଳେ, ମହାନ ଋଷି ବୃହଦଶ୍ୱ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ତମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଧର୍ମାତ୍ମା ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ଧର୍ମଚାରିଣମ୍। ଶାସ୍ତ୍ରଵନ୍ମଧୁପର୍କେଣ ପୂଜଯାମାସ ଧର୍ମରାଟ୍
ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରଥାନୁସାରେ ମଧୁପର୍କ ଓ ଆଦର ସହିତ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଆଶ୍ଵସ୍ତଂ ଚୈନମାସୀନମୁପାସନୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଅଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ମହାବାହୁଃ କୃପଣଂ ବହ୍ଵଭାଷତ
ଋଷିଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସ୍ତ କରି ଆସନରେ ବସାଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମହାବାହୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ ବହୁ କଥା କହିଲେ।
ଅକ୍ଷଦ୍ଯୂତେ ଚ ଭଗଵନ୍ଧନଂ ରାଜ୍ଯଂ ଚ ମେ ହୃତମ୍। ଆହୂଯ ନିକୃତିପ୍ରଜ୍ଞୈଃ କିତଵୈରକ୍ଷକୋଵିଦୈଃ
ଭଗବନ୍, ଜୁଆରେ ମୋର ଧନ ଓ ରାଜ୍ୟ ନେଇଯାଇଛି, ଚଳାକ ଓ ଜୁଆରେ ପ୍ରବୀଣ ଠକମାନେ ମୋତେ ଡାକି ଏହି କାମ କରିଛନ୍ତି।
ଅନକ୍ଷଜ୍ଞସ୍ଯ ହି ସତୋ ନିକୃତ୍ଯା ପାପନିଶ୍ଚଯୈଃ। ଭାର୍ଯା ଚ ମେ ସଭାଂ ନୀତା ପ୍ରାଣେଭ୍ଯୋପି ଗରୀଯସୀ
ଏହି ଜୁଆରେ ଅପରିଚିତ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନ୍ ମୋତେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଠକିଛନ୍ତି; ମୋ ପତ୍ନୀ, ଯିଏ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧୁର, ସେଉଁଠି ସଭାରେ ଘେଉଁ ହୋଇଥିଲେ।
ପୁନର୍ଦ୍ଯୂତେନ ମାଂ ଜିତ୍ଵା ଵନଵାସାଂ ସୁଦାରୁଣମ୍। ପ୍ରାଵ୍ରାଜଯନ୍ମଂହାରଣ୍ଯମଜିନୈଃ ପରିଵାରିତମ୍
ପୁଣି ଜୁଆରେ ମୋତେ ହରାଇ, ସେମାନେ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଦେଲେ, ମୁଁ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଛି।
ଅହଂ ଵନେ ଦୁର୍ଵସତୀର୍ଵସନ୍ପରମଦୁଃଖିତଃ। ଅକ୍ଷଦ୍ଯୂତାଭିଷଙ୍ଗେଣ ଗିରଃ ଶୃଣ୍ଵନ୍ସୁଦାରୁଣାଃ
ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛି, ଜୁଆର ଅପମାନରେ ଲୋକମାନେ ଯାହା କହୁଛନ୍ତି, ସେଇ କଠୋର କଥା ଶୁଣି ମୋ ହୃଦୟ ଦୁଃଖିତ।
ଆର୍ତାନାଂ ସୁହୃଦାଂ ଵାଚୋ ଦ୍ଯୂତପ୍ରଭୃତି ଶଂସତାମ୍। ଅହଂ ହୃଦି ଶ୍ରିତାଃ ସ୍ମୃତ୍ଵା ସର୍ଵରାତ୍ରୀର୍ଵିଚିନ୍ତଯନ୍
ଦୁଃଖିତ ବନ୍ଧୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଜୁଆର ଫଳ ନେଇ ଦୁଃଖ ବ୍ୟକ୍ତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କଥା ମୁଁ ପ୍ରତିରାତି ମନେ ପକାଏ ଓ ହୃଦୟରେ ଧରି ଚିନ୍ତା କରେ।
ଯସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଵଯମାଯତ୍ତାଃ ସଦା ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵନି। `ସ ଚେନ୍ଦ୍ରଲୋକଂ ଗତଵାନସ୍ତ୍ରହେତୋର୍ମହାବଲଃ
ଯାହାଉପରେ ଆମେ ସବୁବେଳେ ନିର୍ଭର କରୁଛୁ, ସେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵିନା ମହାତ୍ମନା ତେନ ଗତସତ୍ଵ ଇଵାସ୍ମହେ। କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ବୀଭତ୍ସୁଂ କୃତାସ୍ତ୍ରଂ ପୁନରାଗତମ୍
ସେ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ବିନା ଆମେ ମନେ ମନେ ମୃତ ଭଳି ଅନୁଭବ କରୁଛୁ। କେବେ ମୁଁ ଫେରିଆସିଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ, ଯିଏ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ପୁଣି ଦେଖିପାରିବି?
ଇତି ସର୍ଵେ ମହେଷ୍ଵାସଂ ଚିନ୍ତଯାନା ଧନଂଜଯମ୍। ଅନେନ ତୁ ଵିଷଣ୍ଣୋଽହଂ କାରଣେନ ସହାନୁଜଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମହାଧନୁର୍ଧର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛୁ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଓ ମୋ ଭାଇମାନେ ଦୁଃଖିତ ଅଛୁ।
ଵନଵାସାନ୍ନିଵୃତ୍ତଂ ମାଂ ପୁନସ୍ତେ ପାପବୁଦ୍ଧଯଃ। ଜାନନ୍ତଃ ପ୍ରୀଯମାଣା ଵୈ ଦେଵନେ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ଦ୍ଯୂତେନୈଵାହ୍ଵଯିଷ୍ଯନ୍ତି ବଲାଦକ୍ଷେଷୁ ତଦ୍ଵିଦଃ
ବନବାସ ଶେଷ ହେଲାପରେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଫେରିବି, ସେହି ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଲୋକମାନେ ଜାଣିବେ ଯେ ମୁଁ ମୋ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରୁଛି, ତେବେ ସେମାନେ ପୁଣି ମୋତେ ଜୋରକରି ଜୁଆ ଖେଳିବାକୁ ଡାକିବେ।