ଯେ ସ୍ମ ତେ କୁରଵଃ କୃଷ୍ଣେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ପ୍ରାହସଂସ୍ତଦା। ମାଂସାନି ତେଷାଂ ଖାଦନ୍ତୋ ହରିଷ୍ଯନ୍ତି ଵୃକଦ୍ଵିଜାଃ
ହେ କୃଷ୍ଣେ, ଯେ କୁରୁମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖି ହସିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମାଂସକୁ ବଘ୍ର ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଖାଇଯିବେ।
ପାସ୍ଯନ୍ତି ରୁଧିରଂ ତେଷାଂ ଗୃଧ୍ରା ଗୋମାଯଵସ୍ତଥା। ଉତ୍ତମାଙ୍ଗାନି କର୍ଷନ୍ତୋ ଯୈଃ କୃଷ୍ଟାଽସି ସଭାତଲେ
ଯେମାନେ ସଭା ମଝିରେ ତୁମକୁ ଅପମାନ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ତକୁ ଗୃଧ୍ର ଓ କୁଆ ଖାଇବେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଟାଣି ନେଇଯିବେ।
ତେଷାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ପାଞ୍ଚାଲି ଗାତ୍ରାଣି ପୃଥିଵୀତଲେ। କ୍ରଵ୍ଯାଦୈଃ କୃଷ୍ଯମାଣାନି ଭକ୍ଷ୍ଯମାଣାନି ଚାସକୃତ୍
ହେ ପାଞ୍ଚାଳୀ, ତୁମେ ଦେଖିବେ ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ମାଟି ଉପରେ ପଡ଼ିଛି, ମୃଗମାନେ ଟାଣି ଟାଣି ବାରମ୍ବାର ଖାଉଛନ୍ତି।
ପରିକ୍ଲିଷ୍ଟାଽସିଯୈସ୍ତତ୍ରଯୈଶ୍ଚାସି ସମୁପେକ୍ଷିତା। ତେଷାମୁତ୍କୃତ୍ତଶିରସାଂ ଭୂମିଃ ପାସ୍ଯତି ଶୋଣିତମ୍
ସେଠାରେ ତଳୱାରରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଛେଦିତ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଦେହର ରକ୍ତ ମାଟି ପିଉଥିବ।
ଏଵଂ ବହୁଵିଧା ଵାଚସ୍ତ ଊଚୁଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭାଃ। ସର୍ଵେତେଜସ୍ଵିନଃ ଶୂରାଃ ସର୍ଵେଚାହତଲକ୍ଷଣାଃ
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର କଥା ଶୂରବୀର ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତେ ଆଘାତ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ, କହିଥିଲେ।
ତେ ଧର୍ମରାଜେନ ଵୃତାଵର୍ଷାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତ୍ରଯୋଦଶାତ୍। ପୁରସ୍କୃତ୍ଯୋପଯାସ୍ଯନ୍ତି ଵାସୁଦେଵଂ ମହାରଥାଃ
ତେବେ ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୟନିତ ସେ ସମସ୍ତ ମହାରଥୀମାନେ ପ୍ରଥମେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବେ।
ରାମଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣଶ୍ଚ ଧନଂଜଯଶ୍ଚ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସାମ୍ବୌ ଯୁଯୁଧାନଭୀମୌ। ମାଦ୍ରୀସୁତୌ କେକଯରାଜପୁତ୍ରାଃ ପାଞ୍ଚାଲପୁତ୍ରାଃ ସହ ମତ୍ସ୍ଯରାଜ୍ଞା
ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ଧନଞ୍ଜୟ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ, ଯୁୟୁଧାନ, ଭୀମ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ, କେକୟ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ପାଞ୍ଚାଳ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ସହିତ—
ଏତାନ୍ସର୍ଵାଲ୍ଲୋଁକଵୀରାନଜେଯା- ନ୍ମହାତ୍ମନଃ ସାନୁବନ୍ଧାନ୍ସସୈନ୍ଯାନ୍। କୋ ଜୀଵିତାର୍ଥୀ ସମରେଽଭ୍ଯୁଦୀଯା- ତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାନ୍ସିଂହାନ୍କେସରିଣୋ ଯଥୈଵ
ଏମିତି ଅଜୟ, ମହାନ୍ତ, ସାଥୀ ଓ ସେନା ସହିତ, ସିଂହ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପରି କ୍ରୋଧିତ ଏହି ସମସ୍ତ ବୀରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କିଏ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିପାରିବ?
ଯନ୍ମାଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵିଦୁରୋ ଦ୍ଯୂତକାଲେ ତ୍ଵଂ ପାଣ୍ଡଵାଞ୍ଜେଷଯ୍ସି ଚେନ୍ନରେନ୍ଦ୍ର। ଧ୍ରୁଵଂ କୁରୂଣାମଯମନ୍ତକାଲୋ ମହାଭଯୋ ଭଵିତା ଶୋଣିତୌଧଃ
ଯେଉଁ ସମୟରେ ଦ୍ୱାପର ଖେଳରେ ବିଦୁର ମୋତେ କହିଥିଲେ—'ରାଜା, ଯଦି ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନେଂକୁ ହରାଅ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୁରୁମାନେଂକର ଅନ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଓ ରକ୍ତର ସମୁଦ୍ର ଆସିବ'—
ମନ୍ଯେ ଯଥା ତଦ୍ଭଵିତେତି ସୂତ ଯଥା କ୍ଷତ୍ତା ପ୍ରାହ ଵଚଃ ପୁରା ମାମ୍। ଅସଂଶଯଂ ଭଵିତା ଯୁଦ୍ଧମେତ- ଦ୍ଗତେ କାଲେ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଯଥୋକ୍ତମ୍
ହେ ସାରଥି, ମୁଁ ଭାବୁଛି, କ୍ଷତ୍ତା ପୂର୍ବେ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ନିଶ୍ଚିତ ଘଟିବ; ସମୟ ଆସିଲେ ପାଣ୍ଡବମାନେଂକ ପାଇଁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ନିଶ୍ଚିତ ହେବ।
ଅସ୍ତ୍ରହେତୋର୍ଗତେ ପାର୍ଥେ ଶକ୍ରଲୋକଂ ମହାତ୍ମନି। ଯୁଧିଷ୍ଠିରପ୍ରଭୃତଯଃ କିମକୁର୍ଵତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଅର୍ଜୁନ ଶକ୍ରଲୋକକୁ ଯିବା ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ଅନ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନେ କଣ କରିଥିଲେ?
ଅସ୍ତ୍ରହେତୋର୍ଗତେ ପାର୍ଥେ ଶକ୍ରଲୋକଂ ମହାତ୍ମନି। ନ୍ଯଵସନ୍କୃଷ୍ଣଯା ସାର୍ଧଂ କାମ୍ଯକେ ଭରତର୍ଷଭାଃ
ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଅର୍ଜୁନ ଶକ୍ରଲୋକକୁ ଯିବା ପରେ, ଭାରତବଂଶୀମାନେ କୃଷ୍ଣା ସହ କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟରେ ରହିଥିଲେ।
ତତଃ କଦାଚିଦେକାନ୍ତେ ଵିଵିକ୍ତେ ମୃଦୁଶାଦ୍ଵଲେ। ଦୁଃଖାର୍ତା ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠା ନିଷେଦୁଃ ସହ କୃଷ୍ଣଯା
ତାପରେ କେତେକ ସମୟରେ, ଏକାନ୍ତ ଶାନ୍ତ ଘାସ ତଳେ, ଦୁଃଖରେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କୃଷ୍ଣା ସହ ବସିଥିଲେ।
ଧନଂଜଯଂ ଶୋଚମାନାଃ ସାଶ୍ରୁକଣ୍ଠାଃ ସୁଦୁଃଖିତାଃ। ତଦ୍ଵିଯୋଗାର୍ଦିତାନ୍ସର୍ଵାଞ୍ଶୋକଃ ସମଭିପୁପ୍ଲୁଵେ
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବିୟୋଗରେ, ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠ ଓ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ, ସମସ୍ତେ ଶୋକରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଇଯାଇଥିଲେ।
ଧନଂଜଯଵିଯୋଗାଚ୍ଚ ରାଜ୍ଯଭ୍ରଂଶାଚ୍ଚ ଦୁଃଖିତାଃ। ଅଥ ଭୀମୋ ମହାବାହୁର୍ଯୁଧିଷ୍ଠିରମଭାଷତ
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବିୟୋଗ ଓ ରାଜ୍ୟ ହାରାଇବାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ତାପରେ ମହାବାହୁ ଭୀମ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନିଦେଶାତ୍ତେ ମହାରାଜ ଗତୋଽସୌ ଭରତର୍ଷଭଃ। ଅର୍ଜୁନଃ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାଣାଂ ଯସ୍ମିନ୍ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ
ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଯେଉଁ ଅର୍ଜୁନ ଉପରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେଂକର ପ୍ରାଣ ନିର୍ଭର କରେ, ସେ ଚଳିଗଲେ।
ଯସ୍ମିନ୍ଵିନଷ୍ଟେ ପାଞ୍ଚାଲାଃ ସହ ପୁତ୍ରୈସ୍ତଥା ଵଯମ୍। ସାତ୍ଯକିର୍ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ ଵିନଶ୍ଯେଯୁର୍ନ ସଂଶଯାଃ
ଯଦି ସେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ଆମେ, ସାତ୍ୟକି ଓ ବାସୁଦେବ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହେବୁ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯୋସୌ ଗଚ୍ଛତି ଧର୍ମାତ୍ମା ବହୂନ୍କ୍ଲେଶାନ୍ଵିଚିନ୍ତଯନ୍। ଭଵନ୍ନିଯୋଗାଦ୍ବୀଭତ୍ସୁସ୍ତତୋ ଦୁଃଖତରଂ ନୁ କିମ୍
ଯେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବୀଭତ୍ସୁ, ବହୁ କଷ୍ଟ ଭାବି ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଏଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ କଣ ହେବ?
ଯସ୍ଯ ବାହୂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵଯଂ ସର୍ଵେ ମହାତ୍ମନଃ। ମନ୍ଯାମହେ ଜିତାନାଜୌ ପରାନ୍ପ୍ରାପ୍ତାଂ ଚ ମେଦିନୀମ୍
ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବାହୁ ଉପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ନିର୍ଭର କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେଂକୁ ଜିତିଛୁ ଓ ପୃଥିବୀ ଲାଭ କରିଛୁ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲୁ।
ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଧି ଵଯଂ ସଭାମଧ୍ଯେ ଧନୁଷ୍ମତଃ। `ଜିତାନ୍ମନ୍ଯାମହେ ସର୍ଵାନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାତ୍ସସୌବଲାନ୍
ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ, ସଭାମଧ୍ୟରେ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ସମସ୍ତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଓ ସୌବଳମାନେଂକୁ ଜିତିଛୁ ବୋଲି ଆମେ ଭାବୁଥିଲୁ।
ଯସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵାନ୍ନ ମଯା ସଭାମଧ୍ଯେ ମହାବଲାଃ'। ନୀତା ଲୋକମମୁଂ ସର୍ଵେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ସସୌବଲାଃ
ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ଏହି ଲୋକରୁ ପାର କରିଦେଲି।
ତେଵଯଂ ବାହୁବଲିନଃ କ୍ରୋଧମୁତ୍ଥିତମାତ୍ମନଃ। ସହାମହେ ଭଵନ୍ମୂଲଂ ଵାସୁଦେଵେନ ପାଲିତାଃ
ଆମେ ବଳଶାଳୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଆମ ମନରେ ଉଠିଥିବା କ୍ରୋଧକୁ ଦମନ କରୁଛୁ, କାରଣ ଆପଣ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କର ରକ୍ଷା ଆମେ ପାଉଛୁ।
ମଯା ହି ସହ କୃଷ୍ଣେନ ହତ୍ଵା କର୍ଣମୁଖାନ୍ପରାନ୍। ସ୍ଵବାହୁଵିଜିତାଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ପ୍ରଶାଧୀନାଂ ଵସୁଂଧରାମ୍
ମୁଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲି, ଏବଂ ନିଜ ବାହୁବଳରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି, ନିଜ ଅଧୀନରେ ରଖିଥିଲି।
ଭତୋ ଦ୍ଯୂତଦୋଷେଣ ସର୍ଵେଵଯମୁପପ୍ଲୁତାଃ। ଅହୀନପୌରୁଷା ରାଜନ୍ବଲିଭିର୍ବଲଵତ୍ତରାଃ
ଦ୍ୟୂତର ଦୋଷରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖରେ ପଡିଛୁ, ରାଜା, ଆମେ ପୌରୁଷରେ କମି ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଆମେ ଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ଆମକୁ ଦବାଇଦେଲେ।
କ୍ଷାତ୍ରଂ ଧର୍ମଂ ମହାରାଜ ତ୍ଵମଵେକ୍ଷିତୁମର୍ହସି। ଗ ହିଧର୍ମୋ ମହାରାଜ ତ୍ରିଯସ୍ଯ ଵନାଶ୍ରଯଃ
ମହାରାଜ, ଆପଣ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିବା ଉଚିତ। କାରଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ଧର୍ମ କେବେ ଅରଣ୍ୟବାସ ନୁହେଁ।
ରାଜ୍ଯମେଵ ପରଂଧର୍ମଂ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ। ସ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମଵିଦ୍ରାଜନ୍ମାଧର୍ମ୍ଯାନ୍ନୀନଶଃ ପଥଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ। ଏହିପରି, ରାଜା, ଆପଣ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରୁ ହଟିବେ ନାହିଁ।
ପ୍ରାଗ୍ଦ୍ଵାଦଶ ସମା ରାଜନ୍ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ନିହନ୍ମହି। ନିଵର୍ତ୍ଯ ଚ ଵନାତ୍ପାର୍ଥମାନାଯ୍ଯ ଚ ଜନାର୍ଦନମ୍
ରାଜା, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିବା, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫେରାଇବା ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଡାକିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ଯୂଢାନୀକାନ୍ମହାରାଜ ଜଵେନୈଵ ମହାହଵେ। ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନମୁଂ ଲୋକଂ ଗମଯାମ ଵିଶାଂପତେ
ମହାରାଜ, ତୁରନ୍ତ ସେନା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅମାନେକୁ ଏହି ଲୋକରୁ ପାର କରିଦେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
ସର୍ଵାନହଂ ହନିଷ୍ଯାମି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ସସୌବଲାନ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଚ କର୍ଣଂ ଚ ଯୋ ଵାଽନ୍ଯଃ ପ୍ରତିଯୋତ୍ସ୍ଯତେ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁଅମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ସେନା, ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଯେଉଁଠାରେ ଆମକୁ ବିରୋଧ କରିବେ ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଦେବି।
ମଯା ପ୍ରଶମିତେ ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ଵମେଷ୍ଯସି ଵନଂ ପୁନଃ। ଏଵଂ କୃତେ ନ ତେ ଦୋଷୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଵିଶାଂପତେ
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲା ପରେ, ଆପଣ ପୁଣି ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇପାରିବେ। ଏଭଳି କଲେ, ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ଦୋଷ ଆସିବ ନାହିଁ।