ପୁତ୍ରାନିଵ ପ୍ରିଯାନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ଜ୍ଞାତୀନିଵ ସହୋଦରାନ୍। ପୁରୋଷ କୌରଵଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଧର୍ମେରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ଭାଇମାନେକୁ ପୁଅମାନେ ପରି ଓ ଜ୍ଞାତିମାନେକୁ ନିଜ ଭାଇମାନେ ପରି ଦେଖୁଥିଲେ।
ପତୀଶ୍ଚ ଦ୍ରୌପଦୀ ସର୍ଵାଞ୍ଦ୍ଵିଜାତୀଶ୍ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀ। ମାତେଵ ଭୋଜଯିତ୍ଵାଽଗ୍ରେ ଶିଷ୍ଟମାହାରଯତ୍ତଦା
ଯଶସ୍ୱିନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ପ୍ରଥମେ ଭୋଜନ କରାଇ, ମାଆ ପରି ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲା, ସେଠାକୁ ଆଗକୁ ଆଣିଥିଲେ।
ପ୍ରାଚୀଂ ରାଜା ଦକ୍ଷିଣାଂ ଭୀମସେନୋ ଯମୌ ପ୍ରତୀଚୀମଥଵାଽପ୍ଯୁଦୀଚୀମ୍। ଧନୁର୍ଧରା ମାଂସହେତୋର୍ମୃଗାଣାଂ କ୍ଷଯଂ ଚକ୍ରୁର୍ନିତ୍ଯମେଵୋପଗମ୍ଯ
ରାଜା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ, ଭୀମସେନ ଦକ୍ଷିଣକୁ, ଯମଜୁଡ଼ି ନିର୍ବାଚିତ ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରକୁ ଯାଉଥିଲେ; ଧନୁର୍ଧରମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ମାଂସ ପାଇଁ ମୃଗମାନେକୁ ଶିକାର କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ପଶୁମାନେ ହ୍ରାସ ପାଉଥିଲେ।
ତଥା ତେଷାଂ କଵସତାଂ କାମ୍ଯକେ ଵୈ ଵିହୀନାନାମର୍ଜୁନେନୋତ୍ସୁକାନାମ୍। ପଞ୍ଚୈଵ ଵର୍ଷାଣି ତଥା ଵ୍ଯତୀଯୁ- ରଥୀଯତାଂ ଜପତାଂ ଜୁହ୍ଵତାଂ ଚ
ଏଭଳି ଭାବେ, କାମ୍ୟକ ଅରଣ୍ୟରେ ଅଭାବ ଓ ଆଶାରେ ବସିଥିବା ସେମାନେ, ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଜପ ଓ ହୋମ କରି କଟାଇଦେଲେ।
ତେଷାଂ ତଚ୍ଚରିତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନୁଷ୍ଯାତୀତମଦ୍ଭୁତମ୍। ଚିନ୍ତାଶୋକପରୀତାତ୍ମା ମନ୍ଯୁନାଭିପରିପ୍ଲୁତଃ
ସେମାନଙ୍କ ମନୁଷ୍ୟତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଶୁଣି, ସେ ଚିନ୍ତା, ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଲେ।
ଦୀର୍ଘମୁଷ୍ଣଂ ଚ ନିଃଶ୍ଵସ୍ଯ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽମ୍ବିକାସୁତଃ। ଅବ୍ରଵୀତ୍ସଂଜଯଂ ସୂତମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଭରତର୍ଷଭ
ଅମ୍ବିକାନନ୍ଦନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୀର୍ଘ ଓ ଉତ୍ତାପ ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ସାଞ୍ଜୟ ରଥଚାଳକଙ୍କୁ ଡାକି, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ନ ରାତ୍ରୌ ନ ଦିଵା ସୂତ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରାପ୍ନୋମି ଵୈକ୍ଷଣମ୍। ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଦୁର୍ଣଯଂ ଘୋରମତୀତଂ ଦ୍ଯୂତଜଂ ହି ତତ୍
ହେ ସାରଥି, ରାତି ହୋଉ କି ଦିନ, ମୁଁ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଉନି। ଗତକାଲି ଯେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଜୁଆ ଖେଳରୁ ହୋଇଥିଲା, ସେଠାକୁ ଚିନ୍ତା କରି ମୋ ମନ ଅଶାନ୍ତ ରହେ।
ତେଷାମସହ୍ଯଵୀର୍ଯାଣାଂ ଶୌର୍ଯଂ ଧୈର୍ଯଂ ଧୃତିଂ ପରାମ୍। ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମନୁରାଗଂ ଚ ଭ୍ରାତୄଣାମତିମାନୁଷମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିପାରିବା ନୁହେଁ, ସେମାନଙ୍କର ସୌର୍ୟ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଅସାଧାରଣ। ଭାଇମାନେ ଏକାପରେ ଯେମିତି ପ୍ରେମ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ମାନବ ମଧ୍ୟ ସମାନ ହେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଦେଵପୁତ୍ରୌ ମହାଭାଗୌ ଦେଵରାଜସମଦ୍ଯୁତୀ। ନକୁଲଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵୌ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦୌ
ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ, ଦେବତାଙ୍କ ପୁଅ ଭଳି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର।
ଦୃଢାଯୁଧୌ ଦୂରପାତୌ ଯୁଦ୍ଧେ ଚ କୃତନିଶ୍ଚଯୌ। ଶୀଘ୍ରହସ୍ତୌ ଦୃଢକ୍ରୋଧୌ ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତୌ ରଥେ ସ୍ଥିତୌ
ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଦୂରରୁ ମାରିପାରନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ହାତ ତିବ୍ର ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅଟୁଟ, ସଦା ରଥରେ ତତ୍ପର ଅଛନ୍ତି।
ଭୀମାର୍ଜୁନୌ ପୁରୋଧାଯ ଯଦା ତୌ ରଣମୂର୍ଧନି। ସ୍ଥାସ୍ଯେତେ ସିଂହଵିକ୍ରାନ୍ତାଵଶ୍ଵିନାଵିଵ ଦୁଃସହୌ
ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସିଂହର ଭଳି ଚାଲିବେ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ଭଳି ଅପରାଜେୟ ଓ ଅସହ୍ୟ ହେବେ।
ନିଃଶେଷମିହ ପଶ୍ଯାମି ମମ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ସଂଜଯ
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଏଠାରେ ମୋ ସେନାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ଦେଖୁଛି।
ତୌ ହ୍ଯପ୍ରତିରଥୌ ଯୁଦ୍ଧେ ଦେଵପୁତ୍ରୌ ମହାରଥୌ। ଦ୍ରୌପଦ୍ଯାସ୍ତଂ ପରିକ୍ଲେଶଂ ନ କ୍ଷଂସ୍ଯେତେଽତ୍ଯମର୍ଷିଣୌ
ସେ ଦୁଇଜଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ ଓ ଦେବପୁତ୍ର, ମହାରଥୀ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଯେତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ତାହା ସେମାନେ କେବେ ମାନିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ।
ଵୃଷ୍ଣଯୋଽଥ ମହେଷ୍ଵାସାଃ ପାଞ୍ଚାଲା ଵା ମହୌଜସଃ। ଯୁଧି ସତ୍ଯାଭିସନ୍ଧେନ ଵାସୁଦେଵେନ ରକ୍ଷିତାଃ। ପ୍ରଧକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ରଣେ ପାର୍ଥାଃ ପୁତ୍ରାଣାଂ ମମ ଵାହିନୀମ୍
ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କେକୟମାନେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ବାସୁଦେବଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ପୃଥାପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ମିଶି, ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ।
ରାମକୃଷ୍ଣପ୍ରଣୀତାନାଂ ଵୃଷ୍ଣୀନାଂ ସୂତନନ୍ଦନ। ନ ଶକ୍ଯଃ ସହିତୁଂ ଵେଗଃ ପର୍ଵତୈରପି ଦୁଃସହଃ
ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ବଳରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ବଳ, ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଝେଲିପାରିବ ନାହିଁ, ଏହା ସହିବା ଅସମ୍ଭବ।
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ମହେଷ୍ଵାସୋ ଭୀମୋ ଭୀମପରାକ୍ରମଃ। ଶୈକ୍ଯଯା ଵୀରଘାତିନ୍ଯା ଗଦଯା ଵିଚରିଷ୍ଯତି
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପୀ, ନୀଳ ଗଦା ନେଇ, ବୀରମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘୁରିବେ।
ତଥା ଗାଣ୍ଡୀଵନିର୍ଘୋଷଂ ଵିସ୍ଫୂର୍ଜିତମିଵାଶନେଃ। ଗଦାଵେଗଂ ଚ ଭୀମସ୍ଯ ନାଲଂ ସୋଢୁଂ ନରାଧିପାଃ
ତେଣୁ ଗାଣ୍ଡୀବର ଗର୍ଜନ ଓ ଭୀମଙ୍କ ଗଦାର ଭୟଙ୍କର ଆଘାତ—ଏହାକୁ କୌଣସି ରାଜା ଝେଲିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତତୋଽହଂ ସୁହୃଦାଂ ଵାଚୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଵଶାନୁଗଃ। ସ୍ମରଣୀଯାଃ ସ୍ମରିଷ୍ଯାମି ମଯା ଯା ନ କୃତାଃ ପୁରା
ତାପରେ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚାଲି, ଯାହା ଭଲ କାମ ପୂର୍ବରୁ କରିପାରିଥାନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ମନେ ପକାଇବି।
ଵ୍ଯତିକ୍ରମୋଽଯଂ ସୁମହାଂସ୍ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ନୁପେକ୍ଷିତଃ। ସମର୍ଥେନାପି ଯନ୍ମୋହାତ୍ପୁତ୍ରସ୍ତେ ନ ନିଵାରିତଃ
ହେ ରାଜା, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ୟାୟକୁ ତୁମେ ଅନଦେଖା କଲା। ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋହରେ ପଡ଼ି, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅକୁ ବାଞ୍ଚିଲେ ନାହିଁ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽଯଂ ନିର୍ଜିତାନ୍ଦ୍ଯୂତେ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ମଧୁସୂଦନଃ। ତ୍ଵରିତଃ କାମଯ୍କେ ପାର୍ଥାନ୍ସମଭାଵଯଦଚ୍ଯୁତଃ
ମଧୁସୂଦନ ଶୁଣିଲେ ଯେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜୁଆରେ ହାରିଗଲେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ ଗଲେ।
ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ତଥା ପୁତ୍ରା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନପୁରୋଗମାଃ। ଵିରାଟୋ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଶ୍ଚ କେକଯାଶ୍ଚ ମହାରଥାଃ
ତେଣୁ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ବିରାଟ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଓ କେକୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାରଥୀ।
ତୈଶ୍ଚ ଯତ୍କଥିତଂ ରାଜନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଥାନ୍ପରାଜିତାନ୍। ଚାରେଣ ଵିଦିତଂ ସର୍ଵଂ ତନ୍ମଯା ଵେଦିତଂ ଚ ତେ
ହେ ରାଜା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ହାରିଯିବା ପରେ ସେମାନେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ଚରମାନେ ଯାହା ଜାଣିଥିଲେ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଜଣାଇଛି।
ସମାଗମ୍ଯ ଵୃତସ୍ତତ୍ର ପାଣ୍ଡଵୈର୍ମଧୁସୂଦନଃ। ସାରଥ୍ଯେ ଫଲ୍ଗୁନସ୍ଯାଜୌ ତଥେତ୍ଯାହ ଚ ତାନ୍ହରିଃ
ସେଠାରେ, ମଧୁସୂଦନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାରଥି ହେବାକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେ, ହରି କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହୋ।'
ଅମର୍ଷିତୋ ହି କୃଷ୍ଣୋପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଥାଂସ୍ତଦା ଗତାନ୍। କୃଷ୍ଣାଜିନୋତ୍ତରାସଙ୍ଗାନବ୍ରଵୀଚ୍ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
କୃଷ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, କୃଷ୍ଣାଜିନ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯା ସା ସମୃଦ୍ଧିଃ ପାର୍ଥାନାମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେ ବଭୂଵ ହ। ରାଜସୂଯେ ମଯା ଦୃଷ୍ଟା ନୃପୈରନ୍ଯୈଃ ସୁଦୁର୍ଲଭା
ପୃଥାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଯେଉଁ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ଦେଖିଥିଲି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର—
ଯତ୍ରସର୍ଵାନ୍ମହୀପାଲାଞ୍ଶସ୍ତ୍ରତେଜୋଭଯାର୍ଦିତାନ୍। ସଵଙ୍ଗାଙ୍ଗାନ୍ସପୌଣ୍ଡ୍ରୌଢ୍ରାନ୍ସଚୋଲଦ୍ରଵିଡାନ୍ଧ୍ରକାନ୍
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରଭାବରେ ପୀଡିତ, ଭଙ୍ଗ, ଅଙ୍ଗ, ପୌଣ୍ଡ୍ର, ଓଡ଼୍ର, କୋଳ, ଦ୍ରାବିଡ଼, ଆନ୍ଧ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—
ସାଗରାନୂପକାଂଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଚ ପତ୍ତନଵାସିନଃ। ସିଂହଲାନ୍ବର୍ବରାନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛାନ୍ଯେ ଚ ଲଙ୍କାନିଵାସିନଃ
ସାଗର ନିକଟରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ, ସହର ରହଣିଆ, ସିଂହଳ, ବର୍ବର, ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଓ ଲଙ୍କାରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ—
ପଶ୍ଚିମାନି ଚରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ଶତଶଃ ସାଗରାନ୍ତିକାନ୍। ପହ୍ଲଵାନ୍ଦରଦାନ୍ସର୍ଵାନ୍କିରାତାନ୍ଯଵନାଞ୍ଶକାନ୍
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର କରଣ ଜନମାନେ, ସାଗର ପାଖରେ ଥିବା ଅନେକ ଲୋକ, ସମସ୍ତ ପହ୍ଲବ, ଦରଦ, କିରାତ, ଯବନ ଓ ଶକମାନେ—
ହାରହୂଣାଂଶ୍ଚ ଚୀନାଂଶ୍ଚ ତୁଷାରାନ୍ସୈନ୍ଧଵାଂସ୍ତଥା। ଜାଗୁଡାନ୍ରାମଠାନ୍ମୁଣ୍ଡାନ୍ସ୍ତ୍ରୀରାଜ୍ଯମଥ ତଙ୍ଗଣାନ୍
ହାରହୁଣ, ଚୀନ, ତୁଷାର, ସିନ୍ଧୁ, ଜାଗୁଡ଼, ରାମଠ, ମୁଣ୍ଡା, ଷ୍ଟ୍ରୀରାଜ୍ୟ ଓ ତଙ୍ଗଣମାନେ—
କେକଯାନ୍ମାଲଵାଂଶ୍ଚୈଵ ତଥା କାଶ୍ମୀରକାନପି। ଅଦ୍ରାକ୍ଷମହମାହୂତାନ୍ଯଜ୍ଞେ ତେ ପରିଵେଷକାନ୍
କେକୟ, ମାଳବ ଓ କାଶ୍ମୀର ଲୋକମାନେ—ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଥିବା ଦେଖିଥିଲି।